Дар тпш омад замин ва , аз равиш монад осмон

در طپش آمد زمین و، از روش ماند آسمان

Аломон аз фитна ӣ охири замонӣ , алأмон

الأمان از فتنهٔ آخر زمانی، الأمان

Бандҳо бар пой дорам , ҳар яке аз сад каманд

بندها بر پای دارم، هر یکی از صد کمند

Тирҳо бар сина хӯрдам , ҳар яке аз сад камон

تیرها بر سینه خوردم، هر یکی از صد کمان

Баъди азин мибоидм бигирист аз ҷаври замин

بعد ازین میبایدم بگریست از جور زمین

Рафт айёмӣ ки минолидм аз даври замон

رفت ایامی که مینالیدم از دور زمان

Ваъда ӣ меҳр ар кунад зини пас , замонро кӯи кафил ? !

وعدهٔ مهر ار کند زین پس، زمان را کو کفیل

Мужда ӣ лутф ар диҳад зини пас , заминро кӯи змон

مژدهٔ لطف ار دهد زین پس، زمین را کو ضمان

Гар фалаки дигари бигардад бар сари мо , гӯи магарад ;

گر فلک دیگر بگردد بر سر ما، گو مگرد

Гар замин дигар намонад пои барҷо , гӯи ммон !

گر زمین دیگر نماند پای برجا، گو ممان!

Дидам аз даври замон , он каш набудам дар хаёл ;

دیدم از دور زمان، آن کش نبودم در خیال

Дидам аз ҷаври замин , он каш набудам дар гумон

دیدم از جور زمین، آن کش نبودم در گمان

Доштами кошона ӣӣ дар шаҳри Кошон чанд сол

داشتم کاشانه‌ای در شهر کاشان چند سال

Кохтар шбгўн , ғарибам дошт , давр аз хонимон

کاختر شبگون، غریبم داشت، دور از خانمان

Хостм аз хоб ва дидам шаҳрро дар инқилоб

خاستم از خواب و دیدم شهر را در انقلاب

Ончӣ ман дидам набинад ҳеҷ кас ё раб бихоб

آنچه من دیدم نبیند هیچ کس یا رب به خواب

Пеш аз он корди уфуқ аз бутаи беруни сими субҳ

پیش از آن که‌آرد افق از بوته بیرون سیم صبح

Дар басити хок , чун симоб афтод изтироб

در بسیط خاک، چون سیماب افتاد اضطراب

Ҳар куҷои хиштӣ ду дидам , субҳдам дар гӯши ҳам

هر کجا خشتی دو دیدم، صبحدم در گوش هم

Будашон ҳозои фироқи бинӣу бинки хитоб

بودشان هذا فراق بینی و بینک خطاب

Олимии обод , чун зи ободии он шаҳр буд

عالمی آباد، چون ز آبادی آن شهر بود

Шуд хароби вазони харобӣ , олимии дайми хароб

شد خراب وزان خرابی، عالمی دیم خراب

Ҳам ман ваҳми дигарон , дидем аз ошӯби хок

هم من و هم دیگران، دیدیم از آشوب خاک

Ончии Нӯҳу умматаши диданд аз тӯфони об

آنچه نوح و امتش دیدند از طوفان آب

Шаб шавад ҳар рӯз , каш рафт офтобии зери хок !

شب شود هر روز، کش رفت آفتابی زیر خاک!

Чун буд рӯзӣ ки шуд дар хоки чандини офтоб ? !

چون بود روزی که شد در خاک چندین آفتاب

Гар на хоби марги баради имшаб чу бахтами халқ ро

گر نه خواب مرگ برد امشب چو بختم خلق را

Аз чаҳ бар ҳар дар задам фарёд , нишнидам ҷавоб

از چه بر هر در زدم فریاد، نشنیدم جواب

Ёрб он шаби осмони ин инқилобаш аз чаҳ буд ? !

یارب آن شب آسمان این انقلابش از چه بود؟

Хоки сокин , субҳдами ин изтиробаш аз чаҳ буд ? !

خاک ساکن، صبحدم این اضطرابش از چه بود؟

Кард хунини Лайлии шаби гесувони субҳ аз шафақ

کرد خونین لیلی شب گیسوان صبح از شفق

Гарна рӯзи мотамаш буд , ин хизобаш аз чаҳ буд ? !

گرنه روز ماتمش بود، این خضابش از چه بود؟

Гар бар он нашукуфта гулҳо , шаб фалак нагирист хӯн

گر بر آن نشکفته گلها، شب فلک نگریست خون

Субҳи хоки он глндомон , гулобаш аз чаҳ буд ? !

صبح خاک آن گلندامان، گلابش از چه بود؟

Гар сипеҳри он шаб набӯдаш шарм аз кори замин

گر سپهر آن شب نبودش شرم از کار زمین

Парда бар рух , субҳ аз нилии саҳобаш аз чаҳ буд ? !

پرده بر رخ، صبح از نیلی سحابش از چه بود؟

Чашми ахтар , кони нхФтии ҷумлаи шаб зон хуфтагон

چشم اختر، که‌آن نخفتی جمله شب زان خفتگان

Гар саҳари афсона ӣӣ нишнид , хобаш аз чаҳ буд ? !

گر سحر افسانه‌ای نشنید، خوابش از چه بود؟

Оқибат мешуд канораши халқро чун хобгоҳ

عاقبت میشد کنارش خلق را چون خوابگاه

Ҳайратӣ дорам ки хоки он шаби шитобаш аз чаҳ буд ? !

حیرتی دارم که خاک آن شب شتابش از چه بود؟

Шаҳри Кошон , каши фалак дар солҳо обод кард

شهر کاشان، کش فلک در سالها آباد کرد

Ҳам фалак худ кард дар икдми харобаш аз чаҳ буд ? !

هم فلک خود کرد در یکدم خرابش از چه بود؟

Гар бсбҳи растхези он шаб набӯдӣ ҳомила

گر به صبح رستخیز آن شب نبودی حامله

Охирин соъат чаҳ буд он шаҳрро ин зилзила ? !

آخرین ساعت چه بود آن شهر را این زلزله؟

Бими он будӣ , ки бандади раҳи бсири осмон

بیم آن بودی، که بندد ره به سیر آسمان

Гар замин бар по набӯдаш зи ашки мардуми силсила

گر زمین بر پا نبودش ز اشک مردم سلسله

Сувари исрофил буд он шаби магари бонги хурӯс

صور اسرافیل بود آن شب مگر بانگ خروس

Каз ҷаҳон шуд корвони ҷони равони биФослаҳ

کز جهان شد کاروان جان روان بی فاصله

Шуд чу реги он корвону хоки шаҳр аз паии равон

شد چو ریگ آن کاروان و خاک شهر از پی روان

Расм деринаст худ гирд аз қафои қофила

رسم دیرین است خود گرد از قفای قافله

Сари захм хор дидам , хўнчкон чун лола аш

سر زخم خار دیدم، خون چکان چون لاله‌اش

Онкигар судяши по бар лола , кардӣ обила

آنکه گر سودیش پا بر لاله، کردی آبله

Домани модар , бадасти кӯдакони нозанин ,

دامن مادر، به دست کودکان نازنین

Рафтаи хуш бо ҳам на бар лаб аз ҳадиси он гила

رفته خوش با هم نه بر لب از حدیث آن گله

Ҳар ки зер хок дид он нозукон , ва зинда монад ;

هر که زیر خاک دید آن نازکان، و زنده ماند

Буд аз ҷони сахтӣ ӯро зиндагӣ , наз ҳавсила !

بود از جان سختی او را زندگی، نز حوصله!

Ғоза бар рӯй уфуқ , субҳ аз шафақ суданд боз

غازه بر روی افق، صبح از شفق سودند باز

Хокро домани бхўн халқ олуданд боз

خاک را دامن به خون خلق آلودند باز

Ахтарон доданд хоки шаҳрро як сари ббод

اختران دادند خاک شهر را یک سر به باد

Шаҳрёнро тани бзири хок фарсуданади боз

شهریان را تن به زیر خاک فرسودند باز

Тоқҳо бигушодаи пурсишро даҳон аз ҳар шикоф

طاقها بگشاده پرسش را دهان از هر شکاف

Дар ҷавоб аз рафтагон , як ҳарф нашаваданд боз

در جواب از رفتگان، یک حرف نشودند باز

Аз шабистони адам , як як ҷудо гар омаданд ;

از شبستان عدم، یک یک جدا گر آمدند

Дар яке шаби ҳамАннани он роҳ паймӯданд боз

در یکی شب همعنان آن راه پیمودند باز

Хуфтагон , каз хобашони ногуҳи аҷал бедор кард

خفتگان، کز خوابشان ناگه اجل بیدار کرد

Гўиёи ошуфтаи хобӣ дида осуданд боз

گوییا آشفته خوابی دیده آسودند باز

Ғайри моҳи ман , ки рухи якбораи бнҳФти ахтарон

غیر ماه من، که رخ یکباره بنهفت اختران

Субҳи бнҳФтнд рӯй ва шом бинмуданд боз

صبح بنهفتند روی و شام بنمودند باز

Мондаро зи рафтагон , ногуфта дидам эй дареғ ;

مانده را ز رفتگان، ناگفته دیدم ای دریغ

Мондагон бо икдгр дар гуфтугӯ буданд боз

ماندگان با یکدگر در گفتگو بودند باز

Гули рухонеи космон дар маҳди гули прўрдшон

گل‌رخانی کآسمان در مهد گل پروردشان

Ҳин ба хории байни замин бар сар чаҳ ҳо оварадашон ? !

هین به خواری بین زمین بر سر چه‌ها آوردشان؟

Нўхтон , каз сабза ӣ хат , осмонро карда сабз ;

نوخطان، کز سبزهٔ خط، آسمان را کرده سبز

Зард шуд хуршед , чун хайрии зи ранги зардашон

زرد شد خورشید، چون خیری ز رنگ زردشان

Май кашон , каз ҷом мекарданд гулро хӯни ҷигар ;

می‌کشان، کز جام می‌کردند گل را خون جگر

Соқии даврон ба ҷом аз кин чаҳ хӯн ҳо кардашон ? !

ساقی دوران به جام از کین چه خون‌ها کردشان؟

Корвонии ҷумла Юсуф шуд ба Мисри хоку халқ

کاروانی جمله یوسف شد به مصر خاک و خلق

Монда чун ёқӯби гирён дар суроғи гирдашон

مانده چون یعقوب گریان در سراغ گردشان

Гулистонро карда ғорати субҳ , гулчини сипеҳр ;

گلستان را کرده غارت صبح، گلچین سپهر

Хокро доман бибин рангин кунун аз вирдашон

خاک را دامن ببین رنگین کنون از وردشان

Гарчи растанади он шаҳидон , аз ҳазорон дард , лек

گرچه رستند آن شهیدان، از هزاران درد، لیک

Мондагонро то қиёмат монад дар дили дардашон

ماندگان را تا قیامت ماند در دل دردشان

Барадашони гармии маҷлис аз тазалзул каз замин ;

بردشان گرمی مجلس از تزلزل کز زمین

Ларза бар ҷон сипеҳр афганда оҳи сардашон

لرزه بر جان سپهر افگنده آه سردشان

Оварам ё раби крои зишони блб дар навҳаи ном ? !

آورم یا رب کرا زیشان به لب در نوحه نام؟

Шамъҳо дидам саҳаргаҳи мурда , гарем бар кадом ? !

شمعها دیدم سحرگه مرده، گریم بر کدام؟

Ҳар сӯеи ғлтидаҳи сарвии моҳир ва бар рӯй хок ;

هر سویی غلطیده سروی ماهرو بر روی خاک

Ҳар тарафи афтодаи моҳии сарви қад аз тарафи бом

هر طرف افتاده ماهی سرو قد از طرف بام

Зоҳидӣу шоҳидони шаҳрро дидам хароб

زاهدان و شاهدان شهر را دیدم خراب

Масҷиду майхона бо ҳам чун пазируфти инҳидом ? !

مسجد و میخانه با هم چون پذیرفت انهدام؟

Ин яке бар кафи суроҳе , он яке бар кафи китоб

این یکی بر کف صراحی، آن یکی بر کف کتاب

Он яке бар дасти санҷа , ин яке бар дасти ҷом

آن یکی بر دست سنجه، این یکی بر دست جام

Кӯ куҷо рафт онкӣ гуфтӣ : ҳаст ширини хоби субҳ

کو کجا رفت آنکه گفتی: هست شیرین خواب صبح

Гӯ : биё бингар зи хоби субҳи халқии талхком

گو: بیا بنگر ز خواب صبح خلقی تلخکام

Гарна бар сари рихтндии мондагони он хок ро

گرنه بر سر ریختندی ماندگان آن خاک را

Рафтагон дар хоки мондандии илои явми алқём

رفتگان در خاک ماندندی الی یوم القیام

Саркашади субҳи қиёмат , ҳар касе аз хок ва ман ;

سرکشد صبح قیامت، هر کسی از خاک و من

Зери хоки он субҳ дидам халқро аз хосу ом

زیر خاک آن صبح دیدم خلق را از خاص و عام

Монад оўхи ҳам бадалҳо ҳасрати дидорҳо

ماند آوخ هم به دلها حسرت دیدارها

Ҳам бҷонҳои орзӯҳо , ҳам блби гуфторҳо

هم به جانها آرزوها، هم به لب گفتارها

Турфаи алъайнӣ , зи чашм гетӣ шуд ҷудо

طرفة العینی، ز چشم گیتی شد جدا

Дӯстон аз дӯстон ва ёрҳо аз ёрҳо

دوستان از دوستان و یارها از یارها

Чун ду ёри меҳрбон , рӯзи видоъ аз ҳар канор

چون دو یار مهربان، روز وداع از هر کنار

Карда нолони даст дар оғӯши ҳам деворҳо

کرده نالان دست در آغوش هم دیوارها

Хокёнро , хуфтагон ҳмхўобаҳ гашта зери хок ;

خاکیان را، خفتگان همخوابه گشته زیر خاک

Хок бар сар бар фарози хокашони бедорҳо

خاک بر سر بر فراز خاکشان بیدارها

Муштариро дар фалак , ё раб чаҳ пеш омад ки халқ

مشتری را در فلک، یا رب چه پیش آمد که خلق

ҶонФрўширо дукон во карда дар бозорҳо ? !

جانفروشی را دکان وا کرده در بازارها؟

Бозии ин бор , идбор дилам шуд , варна ман

بازی این بار، ادبار دلم شد، ورنه من

Аз фалаки бозии гарӣҳо дида будам борҳо

از فلک بازیگری‌ها دیده بودم بارها

Солҳо будам зи кори осмон , дилтанги оҳ

سالها بودم ز کار آسمان، دلتنگ آه

наменадонистам ки ояд аз замини ҳам корҳо

می‌ندانستم که آید از زمین هم کارها

Дил Биҷӯш омад , ҳарифон вақт шуд зорӣ кунед ;

دل به جوش آمد، حریفان وقت شد زاری کنید

Хоки рангат хӯн гирифт , аз дида хўнборӣ кунед

خاک رنگت خون گرفت، از دیده خونباری کنید

Бар мазори куштагони хоки хунхор аз дареғ

بر مزار کشتگان خاک خونخوار از دریغ

Лаб фурӯ бандеду шукри ҳазрат борӣ кунед

لب فرو بندید و شکر حضرت باری کنید

То диҳед андом хӯн олудашонро шасту шӯ

تا دهید اندام خون آلودشان را شست و شو

Бар кашид аз хокашон , вази дидаи хӯн ҷорӣ кунед

بر کشید از خاکشان، وز دیده خون جاری کنید

Бедилӣ , каши дили бдоғи дӯстони имрӯзи сӯхт

بیدلی، کش دل به داغ دوستان امروز سوخت

Обаши андар оташ афшонед ва дилдорӣ кунед

آبش اندر آتش افشانید و دلداری کنید

Муфлисӣ , каши ганҷҳо дар хок монад аз биксӣ ;

مفلسی، کش گنجها در خاک ماند از بی کسی

ди рхробии дилаш , чун Хизр меъморӣ кунед

در خرابی دلش، چون خضر معماری کنید

Сӯхт аз доғи мусӣбат , чун фалаки ҷони ҳама

سوخت از داغ مصیبت، چون فلک جان همه

Икдгрро дар азои икдгр ёрӣ кунед

یکدگر را در عزای یکدگر یاری کنید

Осмон бар сина ӣ ман ҳам , се доғи он шаби ниҳод

آسمان بر سینهٔ من هم، سه داغ آن شب نهاد

Чора ӣ он ҳар се аз як ханҷар корӣ кунед

چارهٔ آن هر سه از یک خنجر کاری کنید

Сарви болоӣ , ки шаб ҳар сӯ хиромон дидамаш

سرو بالایی، که شب هر سو خرامان دیدمش

Субҳдам , чун пикртсўир , биҷон дидамаш !

صبحدم، چون پیکر تصویر، بیجان دیدمش!

Шамъи рухсорӣ , ки шаб чун меҳр сӯяш дидамӣ ;

شمع رخساری، که شب چون مهر سویش دیدمی

Субҳдам , аз дидаҳо , чун моҳ пинҳон дидамаш !

صبحدم، از دیده ها، چون ماه پنهان دیدمش!

Нозуки андомӣ , ки шаб аз гули таниши пўшидмӣ !

نازک اندامی، که شب از گل تنش پوشیدمی!

Субҳдам , бар рӯй хоки афтода , урён дидамаш !

صبحدم، بر روی خاک افتاده، عریان دیدمش!

Наргиси мастӣ , ки шаби маст нигоҳаш будамӣ ;

نرگس مستی، که شب مست نگاهش بودمی

Субҳдам , пари кандаи бартараф гулистон дидамаш !

صبحدم، پر کنده بر طرف گلستان دیدمش!

Ҷаъди Мишкӣнӣ , ки шаб аз буи ӯ осўдмӣ ;

جعد مشکینی، که شب از بوی او آسودمی

Субҳдам , аз бод чун сунбул парешон дидамаш !

صبحدم، از باد چون سنبل پریشان دیدمش!

Дар дандонӣ ки шаб бар дарҷи он лаби сўдмӣ

در دندانی که شب بر درج آن لب سودمی

Субҳдам , рангинтар аз лаъл Бадахшон дидамаш !

صبحدم، رنگین تر از لعل بدخشان دیدمش!

Кард кории осмон алҳақ ки бо сангини дилӣ

کرد کاری آسمان الحق که با سنگین دلی

Субҳдам аз ҳар чаҳ кард он шаб , пушаймон дидамаш !

صبحدم از هر چه کرد آن شب، پشیمان دیدمش!

Оҳ аз он соъат ки гардад ҷилвагар боди баҳор

آه از آن ساعت که گردد جلوه‌گر باد بهار

Абри озории бхок тира гиряд зори зор

ابر آذاری به خاک تیره گرید زار زار

Захмҳоро барги гул , нохун занад дар бӯстон ;

زخمها را برگ گل، ناخن زند در بوستان

Доғҳоро лола созад тозаи андари кӯҳсор

داغها را لاله سازد تازه اندر کوهسار

Ҳар ки чӣанд сунбулӣ , уфтад бФкри зулфи дӯст ;

هرکه چیند سنبلی، افتد به فکر زلف دوست

Ҳар ки бинад наргисӣ , уфтад биёади чашми ёр !

هرکه بیند نرگسی، افتد به یاد چشم یار!

Ҳар ки бинад лола ӣӣ дар боғу доғи андари миён

هرکه بیند لاله‌ای در باغ و داغ اندر میان

Ҳар ки бинад чашма ӣӣ дар роғу сабза дар канор

هرکه بیند چشمه‌ای در راغ و سبزه در کنار

Ёдаш ояд аз рухи рангину хоки мшкрнг

یادش آید از رخ رنگین و خاک مُشکرنگ

Ёдаш ояд аз лаби ширину хати мшкбор

یادش آید از لب شیرین و خط مشکبار

Онкӣ монадаш ҳасратӣ дар дил аз он ворунаи рӯз

آنکه ماندش حسرتی در دل از آن وارونه روز

Ва онкӣ ҳасташ навгулӣ дар гул , дар он вайрони диёр

وآنکه هستش نوگلی در گل، در آن ویران دیار

Ҳам чкондаҳ чун ғам андӯзон , брхи хӯни ҷигар

هم چکانده چون غم اندوزان، به رخ خون جگر

Ҳам фишонд , чун сияҳи рӯзон , басари хоки мазор

هم فشاند، چون سیه روزان، به سر خاک مزار

ё раб , аз лутфи ту ин шаҳри хароби ободи бод

یا رب، از لطف تو این شهر خراب آباد باد

Оҷизонашро дил аз қайди ситами озоди бод

عاجزانش را دل از قید ستم آزاد باد

Ҳар ки озоради дили мискинӣ аз захми забон

هر که آزارد دل مسکینی از زخم زبان

Марҳами захми дилаш , аз ханҷари пӯлоди бод

مرهم زخم دلش، از خنجر پولاد باد

Ҳар ки ранҷоанд дили дарвешии онҷои бигноаҳ

هر که رنجاند دل درویشی آنجا بیگناه

Оташи андар обаш уфтад , хок ӯ бар боди бод !

آتش اندر آبش افتد، خاک او بر باد باد!

Ҳар ки мазлӯмӣ аз он кишвар бФрёд оварад

هر که مظلومی از آن کشور به فریاد آورد

Аз тазаллум , шаб дар афғон , рӯз дар фарёди бод

از تظلم، شب در افغان، روز در فریاد باد

Ҳар ки бар сайдии забун , онҷо камандӣ афганд ;

هر که بر صیدی زبون، آنجا کمندی افگند

Гардан ӯ баста ӣ фитроки сад сайёди бод

گردن او بستهٔ فتراک صد صیاد باد

Аз ҳуҷуми ғам , бҳсрт , рахти бастам зон диёр

از هجوم غم، به حسرت، رخت بستم زان دیار

Ҷони ғамгинӣ ки монад онҷои илоҳии шоди бод !

جان غمگینی که ماند آنجا الهی شاد باد!

Бо сабоҳӣ , озари онҷои рӯзгории хуши гузашт ;

با صباحی، آذر آنجا روزگاری خوش گذشت

Ёди боди он рӯзгори хуш ки гуфтам , ёди бод !

یاد باد آن روزگار خوش که گفتم، یاد باد!