Воҳсрто , ки равнақи ин бӯстони шикаст

واحسرتا، که رونق این بوستان شکست

Чун нашканад дилам ? ! ки дили дӯстони шикаст !

چون نشکند دلم؟! که دل دوستان شکست!

Шамъи тараб , бмҳФли аҳли замонаи мард ;

شمع طرب، بمحفل اهل زمانه مرد؛

Ҷоми нишот , ди ркФи халқи ҷаҳони шикаст

جام نشاط، د رکف خلق جهان شکست

Афганд рахна ӣӣ фалак , андари саводи хок ;

افگند رخنه یی فلک، اندر سواد خاک؛

Комди марои азуи бетони нотавони шикаст

کآمد مرا ازو بتن ناتوان شکست

Сангӣ , бшишаҳи хона ӣ гетӣ зад осмон

سنگی، بشیشه خانه ی گیتی زد آسمان

Омад бшишаҳ ӣ дили ман зон миёни шикаст

آمد بشیشه ی دل من زان میان شکست

Барқӣ биҷуст ва , хирмани насрину лолаи сӯхт

برقی بجست و، خرمن نسرین و لاله سوخت

Бодии вазид ва , шохи гули арғавони шикаст

بادی وزید و، شاخ گل ارغوان شکست

Сарвӣ ки буд хостаҳ аз боғи дил , фитод ;

سروی که بود خاسته از باغ دل، فتاد؛

Нахлӣ ки буд рустаи зи гулзори ҷони шикаст !

نخلی که بود رسته ز گلزار جان شکست!

Авроқи лола , аз нафаси гарми барқи сӯхт ;

اوراق لاله، از نفس گرم برق سوخت؛

Ағсони сарв , аз дами сарди хазони шикаст

اغصان سرو، از دم سرد خزان شکست

Михўостм , зи лолау гул пар кунам бағал

میخواستم، ز لاله و گل پر کنم بغل

Аз гулшанӣ ки шохи гулаши ногаҳони шикаст

از گلشنی که شاخ گلش ناگهان شکست

Доғами з лола монад бадаст ва , чигуна монад ;

داغم ز لاله ماند بدست و، چگونه ماند؛

Хорами зи гули шикасти бпоу чисони шикаст ? !

خارم ز گل شکست بپا و چسان شکست؟!

Ҳам булбулӣ ки буд марои ҳамзабон , парид ;

هم بلبلی که بود مرا همزبان، پرید؛

Ҳам гулбунӣ ки буд марои ошёни шикаст

هم گلبنی که بود مرا آشیان شکست

Нашикаста як ниҳол , дарин бӯстон намонад ;

نشکسته یک نهال، درین بوستان نماند؛

Алҳақ , шикастани аҷабӣ буд он шикаст !

الحق، شکستن عجبی بود آن شکست!

Дар дил набӯд фикри набардам , ки ногаҳон

در دل نبود فکر نبردم، که ناگهان

Омад бҷонм аз ситами осмони шикаст

آمد بجانم از ستم آسمان شکست

Теғӣ ҳавола дод ва , марои сина чок шуд ;

تیغی حواله داد و، مرا سینه چاک شد؛

Тирии зи кафи кушод ва , марои устихони шикаст

تیری ز کف گشاد و، مرا استخوان شکست

Зини доғи ҷонгдоз , тани мард ва зан гудохт ;

زین داغ جانگداز، تن مرد و زن گداخت؛

Зини дарди дили шикан , дили пайрави ҷавони шикаст

زین درد دل شکن، دل پیرو جوان شکست

Вай , субҳдам , фитод сӯии гулшанами гузор ,

وی، صبحدم، فتاد سوی گلشنم گذار،

Ногоҳ дар миёна ӣ мурғони шохсор

ناگاه در میانه ی مرغان شاخسار

Бар гулбунии шикастаи Перуи боли булбулӣ

بر گلبنی شکسته پرو بال بلبلی

Дидам нишаста тнгдл аз ҷаври рӯзгор

دیدم نشسته تنگدل از جور روزگار

Захми фироқи хӯрдау гирёни асирсон

زخم فراق خورده و گریان اسیرسان

Сари зери боли бардау нолон , ғариби вор

سر زیر بال برده و نالان، غریب وار

Дар синааш , зи ханда ӣ лола ; ҳазор доғ

در سینه اش، ز خنده ی لاله ؛ هزار داغ

Бар дида аз табассуми гул ; сад ҳазор хор

بر دیده از تبسم گل؛ صد هزار خار

Будам аз он мулоҳизаи ҳайрон ки аз чаҳ роҳ

بودم از آن ملاحظه حیران که از چه راه

Булбули зиҳи гул канора кунад хосса дар баҳор ? !

بلبل زه گل کناره کند خاصه در بهار؟!

Дили танги гашт , аз ғами он мурғи тнгдл

دل تنگ گشت، از غم آن مرغ تنگدل

Ҷон зор шуд , зи зории он тоир назор

جان زار شد، ز زاری آن طایر نزار

Овоз нолаам , чу бон бенаво расед ;

آواز ناله ام، چو بآن بینوا رسید؛

Хунаш Биҷӯш омад ва , нолид зори зор !

خونش بجوش آمد و، نالید زار زار!

Гуфто ки : саргузашти ман сангдили шинав

گفتا که: سرگذشت من سنگدل شنو

Яъне зи танагии дили зорами аҷаби мадор !

یعنی ز تنگی دل زارم عجب مدار!

Будем солҳо ману мурғии зи ҷинси ҳам ;

بودیم سالها من و مرغی ز جنس هم؛

Каш буд аз мусоҳибати мурғи рӯҳи ор

کش بود از مصاحبت مرغ روح عار

Бо ҳам ҳам ошён ва ҳам овоз ва ҳам наво

با هم هم آشیان و هم آواز و هم نوا

Фасли хазони мусоҳибу фасли баҳори ёр

فصل خزان مصاحب و فصل بهار یار

Ногоҳ бихбри зи ман , ӯ бар фишонд бол

ناگاه بیخبر ز من، او بر فشاند بال

Дар ошён нишаста ғамин ман дар интизор

در آشیان نشسته غمین من در انتظار

Ва акнӯн ду рӯз шуд ки наомад , магар шуда аст

و اکنون دو روز شد که نیامد، مگر شده است

Аз бахти бад , бчнги уқоби аҷали дучор

از بخت بد، بچنگ عقاب اجل دچار

ё ҷони зи тангноӣ қафас бошадаш ғамин

یا جان ز تنگنای قفس باشدش غمین

ё хотир аз шиканҷа ӣ домаш буд фигор

یا خاطر از شکنجه ی دامش بود فگار

Ёрон , ман он шикастаи пару боли булбулам ;

یاران، من آن شکسته پر و بال بلبلم؛

Каз биксии биболу пурми ғубор

کز بیکسی ببال و پرم غبار

Яъне сФиқлӣ , ки чу гули зин чаман бирафт

یعنی صفیقلی، که چو گل زین چمن برفت

Ғалатони бхўн чу ашки ман , аз чашм ман бирафт

غلطان بخون چو اشک من، از چشم من برفت

Дар бӯстони вазид дигар боди меҳргон

در بوستان وزید دگر باد مهرگان

Райҳон бирафт ва лола бирафт ва саман бирафт

ریحان برفت و لاله برفت و سمن برفت

Зулфи бунафша , турра ӣ сунбул , шикан гирифт ;

زلف بنفشه، طره ی سنبل، شکن گرفت؛

Ранги шақоӣқ , оби рух Настаран бирафт !

رنگ شقایق، آب رخ نسترن برفت!

Ҳарф чаман магӯ , чу ниҳол чаман фитод

حرف چمن مگو، چو نهال چمن فتاد

Ном Яман мабар , чу ақиқ аз Яман бирафт

نام یمن مبر، چو عقیق از یمن برفت

Чун шаб , чигуна тор набошад кунун зи оҳ ? !

چون شب، چگونه تار نباشد کنون ز آه؟!

Рӯзам , ки шамъи анҷуман аз анҷуман бирафт !

روزم، که شمع انجمن از انجمن برفت!

Чун зар чигуна зард набошад кунун зи ғам ? !

چون زر چگونه زرد نباشد کنون ز غم؟!

Рӯем , ки аз канори ман он симтн бирафт !

رویم، که از کنار من آن سیمتن برفت!

Чун дидаам сифед набошад , кунун зи ашк ? !

چون دیده ام سفید نباشد، کنون ز اشک؟!

Ёқӯби сон ки Юсуфи гул перҳан бирафт !

یعقوب سان که یوسف گل پیرهن برفت!

Зон Юсуфам чаро набӯд шиква ? каз ҷафо

زان یوسفم چرا نبود شکوه؟ کز جفا

Танҳо маро гузошт ба байти алҳзн , бирафт !

تنها مرا گذاشت به بیت الحزن، برفت!

ё раб чаҳ дид зи аҳли ватан , каш басар фитод

یا رب چه دید ز اهل وطن، کش بسر فتاد

Шавқи диёри ғурбату зуд аз ватан бирафт ? !

شوق دیار غربت و زود از وطن برفت؟!

ё раб бигӯаш ӯ чаҳ расед аз сурӯши ғайб

یا رب بگوش او چه رسید از سروش غیب

Кӯи баст аз он нишоти лаб аз ҳар сухан бирафт

کو بست از آن نشاط لب از هر سخن برفت

ё раб чаҳ тир бар пари он хуши таронаи мурғ

یا رب چه تیر بر پر آن خوش ترانه مرغ

Омад , ки хӯни з бол фишон зин чаман бирафт ? !

آمد، که خون ز بال فشان زین چمن برفت؟!

Неи неи хуҷастаи булбули гулзори хулд буд ;

نی نی خجسته بلبل گلزار خلد بود؛

Дилтанг шуд зи суҳбати зоғ ва заған бирафт

دلتنگ شد ز صحبت زاغ و زغن برفت

Акнӯн бшох сидра нишастааст нағма хон

اکنون بشاخ سدره نشسته است نغمه خوان

Он мурғи хуши тарона ки аз боғ ман бирафт

آن مرغ خوش ترانه که از باغ من برفت

Ман тоби даврии ту бародар надоштам

من تاب دوری تو برادر نداشتم

Ин он ҳикоятӣаст ки бовар надоштам

این آن حکایتی است که باور نداشتم

Ҳасрат барам бмрг кунун , ман ки пеши азин

حسرت برم بمرگ کنون، من که پیش ازین

Ҷуз дидан ту ҳасрат дигар надоштам

جز دیدن تو حسرت دیگر نداشتم

То дошт соя бар срмн , нахли саркашат

تا داشت سایه بر سرمن، نخل سرکشت

Дар дили хаёли сарв ва санавбар надоштам

در دل خیال سرو و صنوبر نداشتم

То буд кокулати бмшомми абири без

تا بود کاکلت بمشامم عبیر بیز

Дар сари ҳавои накҳат анбар надоштам

در سر هوای نکهت عنبر نداشتم

То шаҳди ханда ӣ ту бкомм шукр фишон

تا شهد خنده ی تو بکامم شکر فشان

Буд , орзӯии чашма ӣ кавсар надоштам

بود، آرزوی چشمه ی کوثر نداشتم

Ин ҳасратӣ ки дар дилам аз тест , оҳ агар

این حسرتی که در دلم از تست، آه اگر

Умед дидан ту бмҳшр надоштам

امید دیدن تو بمحشر نداشتم

Зини бӯстон , чу тоири рӯҳати ббоғи хулд

زین بوستان، چو طایر روحت بباغ خلد

Парвоз кард , ҳайф ки ман пар надоштам !

پرواز کرد، حیف که من پر نداشتم!

Бар паҳлуяти расонад чу теғи ҷафои аду

بر پهلویت رساند چو تیغ جفا عدو

Манеҳам ба ҳнҷри оҳ ки ханҷар надоштам

منهم به حنجر آه که خنجر نداشتم

Бори сафар чу бастӣ ва рафтӣ , ман аз қафо

بار سفر چو بستی و رفتی، من از قفا

Меомадам , чаҳ суд ки раҳбар надоштам

میآمدم، چه سود که رهبر نداشتم

Дар хоку хӯни шнидмт , онгоҳ дидамат

در خاک و خون شنیدمت، آنگاه دیدمت

Ин гӯшу чашмро , чаҳ зиён гар надоштам

این گوش و چشم را، چه زیان گر نداشتم

Ин буд чун зи даври фалаки сарнавишти ман

این بود چون ز دور فلک سرنوشت من

Озод будам аз ғам агар сар надоштам

آزاد بودم از غم اگر سر نداشتم

Дардо ки чун бхок фитодӣ зи теғи ҷавр

دردا که چون بخاک فتادی ز تیغ جور

Сӯии ту раҳ , зи бим ситамгар надоштам

سوی تو ره، ز بیم ستمگر نداشتم

Доғами бадал , бдоғи дилат марҳамам набӯд ;

داغم بدل، بداغ دلت مرهمم نبود؛

Хоками басар , зи хоки сарат бар надоштам

خاکم بسر، ز خاک سرت بر نداشتم

Ман низ дарди хеш , бҷони бахши ҷони ситон

من نیز درد خویش، بجان بخش جان ستان

Гуфтам ниҳон , ки ёвар дигар надоштам

گفتم نهان، که یاور دیگر نداشتم

эй теғи зулми хӯрда ки муҳлат наёфтӣ

ای تیغ ظلم خورده که مهلت نیافتی

Муҳлат бақадр арз васият наёфтӣ

مهلت بقدر عرض وصیت نیافتی

Захмат , чаҳ захм буд , ки марҳам накард суд ? !

زخمت، چه زخم بود، که مرهم نکرد سود؟!

Дардат чаҳ дард буд , ки сиҳҳат наёфтӣ ? !

دردت چه درد بود، که صحت نیافتی؟!

Аз мавҷи хези ҳодиса , чун киштии ?ути шикаст ;

از موج خیز حادثه، چون کشتی ات شکست؛

Роҳи бурун шудан бсломт наёфтӣ

راه برون شدن بسلامت نیافتی

Оҳ аз дамӣ ки чун бтўи теғ ситам заданд

آه از دمی که چون بتو تیغ ستم زدند

Будат ҳазор шиква ва фурсат наёфтӣ

بودت هزار شکوه و فرصت نیافتی

Дили пари з дард рафтӣ ва , ёрӣ ки гӯйяш

دل پر ز درد رفتی و، یاری که گوییش

Аз сари гузашти хеш ҳикоят наёфтӣ

از سر گذشت خویش حکایت نیافتی

Душман кашида теғ , чу омад басӯии ту ;

دشمن کشیده تیغ، چو آمد بسوی تو؛

Ёрӣ ки хиздт бшФоът наёфтӣ

یاری که خیزدت بشفاعت نیافتی

Рӯй замин чу фитна ӣ охир замон гирифт

روی زمین چو فتنه ی آخر زمان گرفت

Ҷузи Қуми магари мақом иқомат наёфтӣ

جز قم مگر مقام اقامت نیافتی

Охир чу кард фитнаи сирояти бони диёр

آخر چو کرد فتنه سرایت بآن دیار

Ҷое бғири равза ӣ ҷинат наёфтӣ

جایی بغیر روضه ی جنت نیافتی

Гирди ғамат бадал нанишинад , ки огаҳӣ

گرد غمت بدل ننشیند، که آگهی

Аз ҳоли дӯстон , дам фурқат наёфтӣ

از حال دوستان، دم فرقت نیافتی

Ингори сайри сина ӣ танги бародарон

انگار سیر سینه ی تنگ برادران

Кардӣ вғири доғ мусӣбат наёфтӣ

کردی وغیر داغ مصیبت نیافتی

Навишт буд ки сӯхти дилат чун зи тишнагӣ

نوشت بود که سوخت دلت چون ز تشنگی

Обии биҷузи зулол шаҳодат наёфтӣ

آبی بجز زلال شهادت نیافتی

Чун аҳли зулм , теғ кашиданд аз миён

چون اهل ظلم، تیغ کشیدند از میان

Аз кас дар он миёна мурувват наёфтӣ

از کس در آن میانه مروت نیافتی

Ҷузи остони Фотима ӣ фотимии насаб

جز آستان فاطمه ی فاطمی نسب

Ҷой дигар барои шикоят наёфтӣ

جای دگر برای شکایت نیافتی

д рсоиаҳ хуфтяш , ки ҷузи онҷои гурези гоҳ

د رسایه خفتیش، که جز آنجا گریز گاه

Аз офтоби рӯз қиёмат наёфтӣ

از آفتاب روز قیامت نیافتی

Рафтӣ ва рафт битўи зи ҷонами қарори ҳайф

رفتی و رفت بیتو ز جانم قرار حیف

Навмеди гашти хотири умедвори ҳайф

نومید گشت خاطر امیدوار حیف

Рафтӣ бмрғзори ҷинон ва наомадат

رفتی بمرغزار جنان و نیامدت

Зини марғзори ёд дар он марғзори ҳайф

زین مرغزار یاد در آن مرغزار حیف

Абрӣ дамид ва рӯй наҳуфт офтоби оҳ

ابری دمید و روی نهفت آفتاب آه

Бодии вазиду рехти гул аз шохсори ҳайф

بادی وزید و ریخت گل از شاخسار حیف

Дар зери хок , он қад чун сарви сад дареғ ;

در زیر خاک، آن قد چون سرو صد دریغ؛

Ва зи теғи чок , он тан чун гул , ҳазор ҳайф !

و ز تیغ چاک، آن تن چون گل، هزار حیف!

Гулчини рӯзгор , гулии чиди азин чаман ;

گلچین روزگار، گلی چید ازین چمن؛

Пажмурда шуд з чидан он гули баҳори ҳайф

پژمرده شد ز چیدن آن گل بهار حیف

Додӣ ҳазор атри шамемаши машом ро

دادی هزار عطر شمیمش مشام را

Буд он гул аз ҳазор чамани ёдгори ҳайф

بود آن گل از هزار چمن یادگار حیف

Бесарву қад ва , бе гули рӯйиши бсбҳу шом ;

بی سرو و قد و، بی گل رویش بصبح و شام؛

Дорад блби тзрўи фиғон ва , ҳазор ҳайф

دارد بلب تذرو فغان و، هزار حیف

эй шохи гул , ки чун ту гулии ин чаман надошт ;

ای شاخ گل، که چون تو گلی این چمن نداشت؛

Зудати шикасти гардиши лайл ва наҳор ҳайф

زودت شکست گردش لیل و نهار حیف

Аз рафтан ту , ҳар ки маро зинда дид , гуфт :

از رفتن تو، هر که مرا زنده دید، گفت:

Гули рахти баст аз чаман ва монад хори ҳайф

گل رخت بست از چمن و ماند خار حیف

Аз рӯзгори чашм дигар доштам , вале

از روزگار چشم دگر داشتم، ولی

Ин ранги рехти чашми бади рӯзгори ҳайф

این رنگ ریخت چشم بد روزگار حیف

Дардо ки дарди худ ншмрдии бдўстон

دردا که درد خود نشمردی بدوستان

Барадии бхоки орзӯии бишмори ҳайф

بردی بخاک آرزوی بیشمار حیف

Бастии бноқаҳи маҳмилу гаштии равон ва ман

بستی بناقه محمل و گشتی روان و من

Мондам з бозмондан худ шармсори ҳайф

ماندم ز بازماندن خود شرمسار حیف

Шуд айши хона , оҳи бмотми сарои бадал

شد عیش خانه، آه بماتم سرا بدل

Шуд шамъи ҳиҷлаи гоҳ , чу шамъи мазори ҳайф

شد شمع حجله گاه، چو شمع مزار حیف

Якто дар ятем , ки монад аз ту ёдгор

یکتا در یتیم، که ماند از تو یادگار

Аз рафтанат нишаст биравяш ғубори ҳайф

از رفتنت نشست برویش غبار حیف

эй битўи субҳи ҳмнФсони тиратар зи шом

ای بیتو صبح همنفسان تیره تر ز شام

Давр аз ту , дӯстони туро зиндагии ҳаром

دور از تو، دوستان تو را زندگی حرام

Ман чун сияҳ бабр накунам аз ғамат ки чарх

من چون سیه ببر نکنم از غمت که چرخ

Пӯшида дар азои ту , хуфтон нилФом

پوشیده در عزای تو، خفتان نیلفام

Рафтӣ буруни зи гулшан гетӣ начида гул

رفتی برون ز گلشن گیتی نچیده گل

Гаштии равони брўзаҳ ӣ ризвони надидаи ком

گشتی روان بروضه ی رضوان ندیده کام

Чун сарви қомати ту , биравӣ замин фитод ;

چون سرو قامت تو، بروی زمین فتاد؛

Дар ҳайратам накард қиёмат чаро қиём ? !

در حیرتم نکرد قیامت چرا قیام؟!

Борӣ , чигуна мигзронӣ ки аз ҷаҳон

باری، چگونه میگذرانی که از جهان

Рафтӣу пайкӣ аз ту нмиоўрди паём

رفتی و پیکی از تو نمیآورد پیام

Он дам ки бо ту ҳамнафаси дӯстони шудем

آن دم که با تو همنفس دوستان شدیم

Дар хилватӣ , на хос дар он дошт раҳ на ом

در خلوتی، نه خاص در آن داشت ره نه عام

Ногуҳ даромаданд гуруҳеи з ҳар тараф

ناگه درآمدند گروهی ز هر طرف

Аз кин кашида ханҷари бедод аз ниёам

از کین کشیده خنجر بیداد از نیام

Ҷамъӣ шаҳид гашта бноҳқ дар он миён

جمعی شهید گشته بناحق در آن میان

зи онҳо яке ту , эй зи шаҳидони туро салом

ز آنها یکی تو، ای ز شهیدان تو را سلام

Чун рехтанд хӯни ту , ман низ хӯни худ

چون ریختند خون تو، من نیز خون خود

Боист резам , оҳ бадал шуд ба нанг , ном

بایست ریزم، آه بدل شد به ننگ، نام

Медод соқии аҷалам ,гар шароби марг

میداد ساقی اجلم، گر شراب مرگ

Беҳтар ки рехти заҳри фироқ туам баҷоам

بهتر که ریخت زهر فراق تو ام بجام

Зини пеш чид ?наргаст аз гулшани ҷамол

زین پیش چید نرگست از گلشن جمال

Бирҳмӣ ва , кашад азуи эзади интиқом

بیرحمی و، کشد ازو ایزد انتقام

Ва имрӯзи онкии нахли ҳаётат ба теша кунад

و امروز آنکه نخل حیاتت به تیشه کند

Дасташи бурӣдаи бод ва набинад зи умри ком

دستش بریده باد و نبیند ز عمر کام

эй андалеби ҳамнафас , аз ман шудӣ чу давр

ای عندلیب همنفس، از من شدی چو دور

Гулшани марои қафас буду ошиёнаи дом

گلشن مرا قفس بود و آشیانه دام

Оре чу рафт ҳамнафаси булбулии зи боғ

آری چو رفت همنفس بلبلی ز باغ

Домаст ошиёна ба чашмаши алии алдўом

دام است آشیانه به چشمش علی الدوام