Чун авҷ гирифт меҳр аз саратон

چون اوج گرفت مهر از سرطان

Бикшод тамӯз чун шери даҳон

بگشاد تموز چون شیر دهان

Шуд хушк ба дашти он сабзаи хирад

شد خشک به‌ دشت‌ آن‌ سبزهٔ خرد

Шуд паст ба кӯҳи он барфи калон

شد پست به کوه آن برف کلان

Шуд тӯти сипед ва ангур расед

شد توت سپید و انگور رسید

Ваон тӯт сиёҳ омад ба дукон

وان توت سیاه آمد به دکان

Шуд гарм ҳаво шуд тафтаи замин

شد گرم هوا شد تفته زمین

Збн беш ба шаҳр мондан натавон

زبن بیش به شهر ماندن نتوان

Имсол марост рои дарака

امسال مراست رای درکه

Конҷои зи фузул холӣаст макон

کانجا ز فضول خالی است مکان

Бо чанд рафиқи ҳамрозу шафиқ

با چند رفیق همراز و شفیق

Ҳам нодарраи санҷи ҳам қоидаи дон

هم نادره‌سنج هم قاعده‌دان

Тай шуд ма тир шуд наУмия пер

طی شد مه تیر شد نامیه پیر

Лекин даракааст сарсабзу ҷавон

لیکن درکه است سرسبز و جوان

Ҷое аст назиҳ боғӣаст фара

جایی است نزه باغی است فره

Кӯҳӣаст баланд обӣаст равон

کوهی است بلند آبی است روان

Зини хиттаи баҳор берун наравад

زین خطه بهار بیرون نرود

Чаҳ фасли тамӯз чаҳ фасли хазон

چه فصل تموز چه فصل خزان

Гӯйӣ ки ҳамеи ин ноҳия ро

گویی که همی این ناحیه را

Бгзидаҳи баҳор аз ҷумлаи ҷаҳон

بگزیده بهار از جمله جهان

Ман ҳам нарӯм зинҷо ки нарафт

من هم نروم زینجا که نرفت

Адрбси набӣ аз боғи ҷинон

ادربس نبی از باغ جنان

Аз лутфи ҳавоаши гӯйӣ ки касе

از لطف هواش گویی که کسی

Пошида ба хоки оби ҳайвон

پاشیده به خاک آب حیوان

Сабзаст ҳануз хӯша ба қсил

سبز است هنوز خوشه به قصیل

Вази гандуми шаҳри мо сохтаи нон

وز گندم شهر ما ساخته نان

Ҳам тӯти сиёҳи ҳам тӯти сипед

هم توت سیاه هم توت سپید

Пайдост ҳануз бар туад бенон

پیداست هنوز بر تود بنان

Он тӯти сипед бар шохи дарахт

آن توت سپید بر شاخ درخت

Чун хайли нуҷуми бркоҳкшон

چون خیل نجوم برکاهکشان

Ваон тӯти сиёҳ дар пеши назар

وان توت سیاه در پیش نظر

Чун ғолияҳо дар ғолияи дон

چون غالیه‌ها در غالیه‌دان

Анбӯҳи дарахти ҳангоми насим

انبوه درخت هنگام نسیم

Чун найзаи варони ҳангоми тъон

چون نیزه‌وران هنگام طعان

Боғ аз брбоғ бар рафта чунонк

باغ از برباغ بر رفته چنانک

Аз змрдсбз , кон аз бркон

از زمردسبز، کان از برکان

Дидам шаби дӯши коФрўхтаҳи шамъ

دیدم شب دوش کافروخته شمع

Май сӯхт вале хушкаши мижгон

می‌سوخت ولی خشکش مژگان

Гуфтам з чаҳ рӯи ҳайрон шуда Эй

گفتم ز چه رو حیران شده‌ای

Рақсӣ бинмоӣ ашкии бФшон

رقصی بنمای اشکی بفشان

Гуфто ки чунон мастами зи ҳаво

گفتا که چنان مستم ز هوا

Кам бехабараст қолаби зи равон

کم بی‌خبر است قالب ز روان

Збнҷои басӯи сарчашма равад

زبنجا بسوی سرچشمهٔ رود

Саъбаст масир , ҳавласт макон

صعب ‌است ‌مسیر،‌ هول‌است مکان

Аз резиши кӯҳи ғлтидаҳ ба зер

از ریزش کوه غلطیده به زیر

Аҳҷори азим ҳамчун ҳирмон

احجار عظیم همچون هرمان

Ҷавзоат фитад дар зери қадам

جوزات فتد در زیر قدم

Чун бргзрӣ аз дўкмрон

چون برگذری از دوکمران

Он ҳафт ғадир чун ҳафт садаф

آن‌هفت غدیر چون هفت صدف

Басад ба канори гавҳар ба миён

بسد به کنار گوهر به میان

Корои зи фарози резад ба нишеб

کارا ز فراز ریزد به نشیب

Ором ва хамӯш ларзону навон

آرام و خموش لرزان و نوان

Чун паши сиидкш шона зананд

چون پش سییدکش شانه زنند

Аз зибри занах то пеши ду рон

از زبر زنخ تا پیش دو ران

Бнгркаҳ чисон бибареду шикофт

بنگرکه چسان ببرید و شکافت

Корои ҳақири хорои калон

کارای حقیر خارای کلان

Збни танги дарра чун бргзрӣ

زبن تنگ‌دره چون برگذری

Зии танги банд роҳӣаст ниҳон

زی تنگ بند راهی است نهان

Бо дид шавад андари сари роҳ

با دید شود اندر سر راه

Конӣ чу шабаҳ бе ҳади карон

کانی چو شبه بی‌حد کران

Хаттии сияҳ аз ду сӯии дарра

خطی سیه از دو سوی دره

Пайвастаи баҳам ҳамчун дӯкмон

پیوسته بهم همچون دوکمان

Ин кишвари мости кони зар ва нест

این کشور ماست کان زر و نیست

Мардӣ ки кашад ин нақди зи кон

مردی که کشد این نقد ز کان

*

*

*

*‌

Он ғурраши об каз санги сиёҳ

آن غرش آب کز سنگ سیاه

Резад ба нишеби ҷӯшону дмон

ریزد به نشیب جوشان و دمان

Гўбӣ ки магари ҳам наъра шуданд

گوبی که مگر هم‌نعره شدند

Дар бешаи танги шерони жён

در بیشه‌‌‌‌‌ٔ ‌تنگ شیران ژیان

ё аз бркўаҳ ғалатанд ба зибр

یا از برکوه غلطند به زبر

Бо ғурраши раъди сад санги гарон

با غرش رعد صد سنگ گران

Дар ҳар қудс то манба равад

در هر قدس تا منبع رود

Сад чашма ъзб дорад ҷараён

صد چشمهٔ عذب دارد جریان

Занҷири қулали пайваста ба ҳам

زنجیر قلل پیوسته به هم

Волбрзи азими пайдои зи карон

والبرز عظیم پیدا ز کران

Печида бар ӯ чун шораи сабз

پیچیده بر او چون شارهٔ سبز

Анбӯҳи дарахт аз дайри замон

انبوه درخت از دیر زمان

Албурз шудаст гўбии алавӣ

البرز شدست گوبی علوی

Каз шора сабз барбаста миён

کز شارهٔ سبز بربسته میان

Он пораи барф бар теғаи кӯҳ

آن پارهٔ برف بر تیغهٔ کوه

Чун сими сипед бар ҷазаъ ӣмон

چون سیم سپید بر جزع یمان

*

*

*

*

Баргаштам аз он коФтоди маро

برگشتم از آن کافتاد مرا

Аз рифъати ҷой дар сари даврон

از رفعت جای در سر دوران

Ногуҳ бидамед моҳ аз бркўаҳ

ناگه بدمید ماه از برکوه

Коҳидаҳи зи нури як нимаи он

کاهیده ز نور یک نیمهٔ آن

Чунон ки ба рақс пӯшида шавад

چونان که به رقص پوشیده شود

Як нимаи зи зулфи рухсор батон

یک نیمه ز زلف رخسار بتان

Бераваду сурӯд бе ҷоми шароб

بی‌رود و سرود بی‌جام شراب

Манзилгаҳи мост чун курсатон

منزلگه ماست چون کورستان

Ёрб бифирист ёрб бифирист

یارب بفرست یارب بفرست

Мавло бирасон мавло бирасон

مولی برسان مولی برسان

Зон шиша май зон тешаи ғам

زان شیشهٔ می زان تیشهٔ غم

Зон бешаи ҳол зон решаи ҷон

زان بیشه‌ٔ حال زان ریشهٔ جان

эй чархи маро бебода махоҳ

ای چرخ مرا بی‌باده مخواه

Вои дӯсти маро бе бӯсаи ммон

وای دوست مرا بی‌بوسه ممان

Неи не на равост мебаҳр чарост

نی‌نی نه رواست‌می بهر چراست

намебех ҳавост май асли ҳўон

می بیخ هواست می اصل هوان

намехона кунаст дониш фикан аст

می خانه کن‌است‌دانش‌فکن‌است

Осеб танаст возори равон

آسیب تن است وآزار روان

Хунёгари мости ин булбули маст

خنیاگر ماست این بلبل مست

Нӯшин май мости ин оби равон

نوشین می ماست این آب روان

Аз ҷилваи кӯҳи шӯи маст ки ҳаст

از جلوهٔ کوه شو مست که هست

Ҳар манзарааш фирдавси нишон

هر منظره‌اش فردوس‌نشان

Бнгркаҳ чисон шуд масти ҳазор

بنگرکه چسان شد مست هزار

Бенашоҳ май бе Киеви духон

بی‌نشاهٔ می بی کیف دخان

Гар аз раҳи табъи сармасти шӯй

گر از ره طبع سرمست شوی

зи осеби хумори нафтӣ ба зиён

ز آسیب خمار نفتی به زیان

Ин панд манаст ҳарчанд буд

این پند من است هرچند بود

Мушкил ба амали осон ба забон

مشکل به عمل آسان به زبان

Гар зи амри маниши сар бар наздӣ

گر ز امر منش سر بر نزدی

Мардум нашудӣ мақҳури ғамон

مردم نشدی مقهور غمان

Ғами чира ба халқ зон шуд ки намӯд

غم چیره به‌خلق زان شد که نمود

Баҳмони зи сФаҳи тақлиди фалон

بهمان ز سفه تقلید فلان

Иқлӣму ҳавои пӯшоку ғизо

اقلیم و هوا پوشاک و غذا

Аслии сети дурусти дарсии сети равон

اصلی‌ست درست درسی‌ست روان‌

Бемори шӯйгар аз раҳи ҷаҳл

بیمار شوی گر از ره جهل

Дар ҷаддаи хурии қӯти Ҳамадон

در جده خوری قوت همدان

Вонро ки ба табъ рад кард маниш

وآن را که به طبع رد کرد منش

Гар қасд кунӣ бади бинӣ аз он

گر قصد کنی بد بینی از آن

Пар фитна машав бар сунъи башар

پر فتنه مشو بر صنع بشر

Кин гуфт чунин ва он кард чунон

کاین گفت چنین و آن کرد چنان

Каз сунъ башар бозасту дароз

کز صنع بشر بازست و دراز

Бар фарқи замини дасти ҳдсон

بر فرق زمین دست حدثان

Дардо ки башар шуд сухраи нафас

دردا که بشر شد سخرهٔ نفس

Вази илми ниҳоди домӣ ба ҷаҳон

وز علم نهاد دامی به جهان

Азтбъу маниши баргашт ва фитод

ازطبع و منش برگشت و فتاد

Аз роҳи яқин дар банди камон

از راه یقین در بند کمان

Шуд илми фузуни лекини бнкост

شد علم فزون لیکن بنکاست

Наз бухл бахил наз ҷубни ҷбон

نز بخل بخیل نز جبن جبان

Ҷангӣ ки прир гетӣ бигирифт

جنگی که پریر گیتی بگرفت

Нодода касе дар даҳри нишон

ناداده کسی در دهر نشان

На бардаи чунуи ин пушти замин

نه برده چنو این پشت زمین

На дидаи чунуи ин чархи каён

نه دیده چنو این چرخ کیان

Он хӯн ки бирехт ин нимаи қарн

آن خون که بریخت این نیمهٔ قرن

Ҳаргизи бнрихт дар чанд қирон

هرگز بنریخت در چند قران

Аироки зи илм сирват талабанд

ایراک ز علم ثروت طلبند

На лиззати рӯҳ на ромиши ҷон

نه لذت روح نه رامش جان