Ба зери дарахтон бебарг ва бар
به زیر درختان بیبرگ و بر
Ба зонуи ниҳодаи яке кулбаи сар
به زانو نهاده یکی کلبه سر
Куҳани кулбае чифтау гўжпшт
کهن کلبهای چفته و گوژپشت
Намояндаи рӯзгори дурушт
نمایندهٔ روزگار درشت
Шудаи пушташ аз бори иирии дўто
شده پشتش از بار ییری دوتا
Сутуни зери сақфаш ба ҷои Асо
ستون زیر سقفش به جای عصا
Ба бар карда аз санъати кори тан
بهبر کرده از صنعت کار تن
Яке зишти хокистарии перҳан
یکی زشت خاکستری پیرهن
Фурӯи бардаи дасти дайу баҳманаш
فرو برده دست دی و بهمنش
Дар оҳори яхи куҳнаи пероҳанаш
در آهار یخ کهنه پیراهنش
зи деворааш хокҳо рехта
ز دیوارهاش خاکها ریخته
Яке хокдон гардиш ангехта
یکی خاکدان گردش انگیخته
Дрбчаҳ ба лаби бастаи қуфли сукут
دربچه به لب بسته قفل سکوت
Бар он қуфл Меҳрӣ зада анкабут
بر آن قفل مهری زده عنکبوت
Дараш расм хомӯшӣ омӯхта
درش رسم خاموشی آموخته
Ду лаби чифт бар икдгри дӯхта
دو لب چفت بر یکدگر دوخته
Чу пери уштурии лФчаҳи овехта
چو پیر اشتری لفچه آویخته
Вази андом ӯ мӯиҳо рехта
وز اندام او مویها ریخته
Фиканда барони уштури пушти риш
فکنده برآن اشتر پشت ریش
Харобии ҳамаи бори сангини хеш
خرابی همه بار سنگین خویش
Сӯии ҳуфраи нестии хам шуда
سوی حفرهٔ نیستی خم شده
Ба қрбонгаҳи марг зону зада
به قربانگه مرگ زانو زده
Ту гӯйӣ ки ҳаст он наҳуфтаи муғок
تو گویی که هست آن نهفته مغاک
Яке куҳнаи кӯрии дамидаи зи хок
یکی کهنه کوری دمیده ز خاک
зи даҳлези он ҷойгоҳ надам
ز دهلیز آن جایگاه ندم
Буд як қадам то сарои адам
بود یک قدم تا سرای عدم
Гиёҳони даштӣ ба фасли баҳор
گیاهان دشتی به فصل بهار
Дамидаи фаровон дар он раҳгузор
دمیده فراوان در آن رهگذار
зи торикии синааш нарми нарм
ز تاریکی سینهاش نرمنرم
Барояд ҳамеи миғгўни оҳи гарм
برآید همی میغگون آه گرم
Дамии хезад аз равзанаш ҳар замон
دمی خیزد از روزنش هر زمان
Чу дар сахти сармо , бухор аз даҳон
چو در سختسرما، بخار از دهان
Аз он кулба , печидаи дӯдии сифед
از آن کلبه، پیچیده دودی سفید
Барояд ба монанди печи калид
برآید به مانند پیچ کلید
Равад то кушояд дар он доварӣ
رود تا گشاید در آن داوری
зи гӯши смўоти қуфли карӣ
ز گوش سموات قفل کری
Ба монанди дӯди дили мустаманд
به مانند دود دل مستمند
Ки гирад гузар бар сипеҳри баланд
که گیرد گذر بر سپهر بلند
Сабки рӯҳи пайкӣ аз он гӯри паст
سبک روح پیکی از آن گور پست
Шитобади сӯй кибриёе нишаст
شتابد سوی کبریایی نشست
Казон рӯҳи матруд кулба нишин
کزان روح مطرود کلبهنشین
Ба яздони паёмии баради оташин
به یزدان پیامی برد آتشین
Бадв гуяд эй довари ҳўру моҳ
بدو گوید ای داور هور و ماه
Раҳонандаи грФаҳи аои кор аз гуноҳ
رهانندهٔ گرفه اا کار از گناه
Дар йени кулбаи рӯҳии Фкор андар аст
در ین کلبه روحی فکار اندر است
Зании ронда аз рӯзгор андар аст
زنی رانده از روزگار اندر است
Пришидаҳ аз биксии мӯӣ ӯ
پریشیده از بیکسی موی او
Ду навзоди хуфта ба зонуӣ ӯ
دو نوزاد خفته به زانوی او
зи ду наргисаши жолаи боради ҳаме
ز دو نرگسش ژاله بارد همی
Ду дасташ ба рухи лолаи корди ҳаме
دو دستش به رخ لاله کارد همی
Нахустин шиками ту أмон зода аст
نخستین شکم تو أمان زاده است
Наринаи ду ороми ҷон зода аст
نرینه دو آرام جان زاده است
Падари модараш ҳар давон рафта анд
پدر مادرش هر دوان رفتهاند
Дар он тели наздики даҳ хуфта анд
در آن تل نزدیک ده خفتهاند
Ҷавонӣ ки шӯй азиз вебаст
جوانی که شوی عزیز وبست
Ба зиндони даруни ашги рез вай аст
به زندان درون اشگ ریز وی است
Чу хирман ба мурдоди маи грдгшт
چو خرمن به مرداد مه گردگشت
Яке омил аз шаҳр омад ба дашт
یکی عامل از شهر آمد بهدشت
Ба тундии броФзўду зи озарми кост
بهتندی برافزود و ز آزرم کاست
Хароҷи навад сола зон буми хост
خراج نود ساله زان بوم خواست
Дўоҷи навини ҷусти вгстрднӣ
دواج نوین جست وگستردنی
зи мурғу барраи гӯнаи гавани хӯрданӣ
ز مرغ و بره گونه گونخوردنی
Яху оби лимуии Ширози хост
یخ و آب لیموی شیراز خواست
намева равад вёрхўшоўози хост
می و رود ویارخوشآواز خواست
Кишоварзи мискин шигифт омадаш
کشاورز مسکین شگفت آمدش
Бихандеду хуш достонӣ задаш
بخندید و خوشداستانیزدش
Ки дар хонаи хирси ангуру себ
که در خانهٔ خرس انگور و سیب
Наёбӣ , мадаи хештанро фиреб
نیابی، مده خویشتن را فریب
Ҷӯин коки вкшкинаҳи вширу мост
جوین کاکوکشکینهوشیر و ماست
Дарин даҳ хӯроки гуворои мост
درین ده خوراک گوارای ماست
Чу меҳмон нохонда ояд ба ман
چو مهمان ناخوانده آید به من
Буд харҷаш аз матбахи хештан
بود خرجش از مطبخ خویشتن
Кигар гўспндист , сармояи рост
که گر گوسپندیست،سرمایهراست
Вагар мокиёнӣ буд , хояи рост
وگر ماکیانی بود، خایهراست
Равад гандуму равғану себ ва ба
رود گندم و روغن و سیب و به
Ба харҷи хароҷу худованди даҳ
به خرج خراج و خداوند ده
Бар ин бизбонон шабоне кунем
بر این بیزبانان شبانی کنیم
зи маҳсӯлашон зиндагонӣ кунем
ز محصولشان زندگانی کنیم
Школӣ агар мокиёнии барад
شکالی اگر ماکیانی برد
Чунонаст каз мо ҷавонии барад
چنانست کز ما جوانی برد
Дигар ин ки мо бехабар бӯда ем
دگر این که ما بیخبر بودهایم
Нузули ту аз пеш ншнўдаҳ ем
نزول تو از پیش نشنودهایم
Магар чун ту меҳмони волонжод
مگر چون تو مهمان والانژاد
Ки бар дидагон боядат ҷой дод
که بر دیدگان بایدت جای داد
Арӯсӣ наваст андарин сарзамин
عروسی نوست اندرین سرزمین
Ки бистараш покасту болаши навин
که بسترش پاکست و بالش نوین
Ҷавонӣаст шавҳараши покиза рӯй
جوانیست شوهرش پاکیزهروی
Бифармоӣ ва биншин ба мшкўии ӯй
بفرمای و بنشین به مشکوی اوی
з ҳар чизкоинҷо фароҳам шавад
ز هر چیزکاینجا فراهم شود
Биорем то дилат хуррам шавад
بیاریم تا دلت خرم شود
Ба пешаш яке хон нҳодндгрм
به پیشش یکی خوان نهادندگرم
Дар ӯ баррау мурғу нонҳои нарм
در او بره و مرغ و نانهای نرم
Бидонадяши зонон май вҷоми хост
بداندیشزآنانمیوجامخواست
Чу медарнаёмад ба дашноми хост
چو می درنیامد به دشنام خواست
Бузади пой бар хўончаҳи хӯрданӣ
بزد پای بر خوانچهٔ خوردنی
Биёлуд аз он фарш ва густурданӣ
بیالود از آن فرش و گستردنی
Буғурред бар мизбонон чу дев
بغرید بر میزبانان چو دیو
Баровард аз он буму барзани ғарив
برآورد از آن بوم و برزن غریو
Гиребони домодро брдрид
گریبان داماد را بردرید
Зани тозаро чодар аз сар кашид
زن تازه را چادر از سر کشید
Ҷавонмардро тоб хорӣ намонад
جوانمرد را تاب خواری نماند
Задаш силиӣӣ чанд ва аз дар баранд
زدش سیلیئی چند و از در براند
Бади андеш аз он буми баргашти тафт
بد اندیش از آن بوم برگشت تفت
Паии чораи ҷӯии сӯй шаҳр рафт
پی چارهجویی سوی شهر رفت
Камони ҷафоро буза кард рост
کمان جفا را بزه کرد راست
Бузади тир бар қалб ҳар кас ки хост
بزد تیر بر قلب هر کس که خواست
Ба назд раиси идораи давид
به نزد رئیس اداره دوید
зи мижгонаши ашг дуруғин чакид
ز مژگانش اشگ دروغین چکید
Бадв гуфт чун дар фалони буми пой
بدو گفت چون در فلان بوم پای
Ниҳодам ки фармонати орми биҷой
نهادم که فرمانت آرم بجای
Ҷавонӣ ба пайкорам омад чу грк
جوانی به پیکارم آمد چو گرک
Бар ӯ гирди гаштанди хираду бузург
بر او گرد گشتند خرد و بزرگ
Сиқт гуфт бар шаҳр ва бар шаҳриёр
سقط گفت بر شهر و بر شهریار
Ба мейру вазиру сарони диёр
به میر و وزیر و سران دیار
Маро ронад аз он даҳ ба чӯб ва ба санг
مرا راند از آن ده به چوب و به سنگ
Ҳам андар ниҳон дошт ҳозири туфанг
هم اندر نهان داشت حاضر تفنگ
Ман аз бими ғавғоу хӯни рехтан
من از بیم غوغا و خون ریختن
Буруни тохтами гарм аз он анҷуман
برون تاختم گرم از آن انجمن
Баронам ки дар чора чустӣ кунӣ
برآنم که در چاره چستی کنی
Аду сахт гардад , чу сустӣ кунӣ
عدو سخت گردد، چو سستی کنی
Раис аз фусунаши чунон хираи гашт
رئیس از فسونش چنان خیره گشت
Ки чашми ҷаҳони байн ӯ тираи гашт
که چشم جهانبین او تیره گشت
зи лашкар бадв дод даҳ номдор
ز لشکر بدو داد ده نامدار
Ҳама аз дар кӯшишу корзор
همه از در کوشش و کارزار
Бирафтанд бар азми кини тўхтн
برفتند بر عزم کین توختن
Бар он бум ва бар оташ афрӯхтан
بر آن بوم و بر آتش افروختن
Шуд он ноҷавонмарди шаҳвати параст
شد آن ناجوانمرد شهوتپرست
Бидон даҳ ки дӯшина будаш нишаст
بدانده که دوشینهبودش نشست
Даромад зи раҳ чун яли Исфандиёр
درآمد ز ره چون یل اسفندیار
Туфангӣ ба даст аз паии корзор
تفنگی بهدست از پی کارزار
Пасу пушт ӯ даҳ савори ҳажир
پس و پشت او ده سوار هژیر
Ҳамаи гирду пели афкану шергир
همه گرد و پیلافکن و شیرگیر
Бар он бигноҳон шабихун заданд
بر آن بیگناهان شبیخون زدند
Зану марди вкўдк ба ҳомӯн заданд
زن و مرد وکودک بههامون زدند
Ҷавонмарди домод дар хона буд
جوانمرد داماد در خانه بود
Ғунуда ба наздики ҷонона буд
غنوده به نزدیک جانانه بود
Гирифтаи срзлФи дилбар ба чанг
گرفته سرزلف دلبر به چنگ
Ки азкўӣ бархест ғавғои ҷанг
کهازکویبرخاستغوغای جنگ
Юриши баради бадхоҳ бар хона аш
یورش برد بدخواه بر خانهاش
Шикасташ дарав шуд ба кошона аш
شکستش درو شد به کاشانهاش
Ҷавони ҷусти осема аз хобгоҳ
جوان جست آسیمه از خوابگاه
Бар он даста шавам барбаст роҳ
بر آن دستهٔ شوم بربست راه
Яке мушт зад бар сркинаҳи ҷӯй
یکیمشت زد بر سرکینهجوی
Ки афтод нокаси зи боло ба рӯй
که افتاد ناکس ز بالا به روی
Гирифташ камарбанду бардошти хор
گرفتش کمربند و برداشت خوار
Сипар кардаш андар ба роҳи савор
سپر کردش اندر به راه سوار
Арӯс аз пас пушт ӯ бидрнг
عروس از پس پشت او بیدرنگ
Равон карда бар душманони чӯбу санг
روان کرده بر دشمنانچوب و سنگ
Камаргоҳи кӯҳӣ бар он кӯча буд
کمرگاه کوهیبر آن کوچه بود
Ба кӯҳ андар омад ҷавонмарди зуд
به کوه اندر آمد جوانمرد زود
Арӯс аз пеши ҷуст дар кӯҳсор
عروس از پیش جست در کوهسار
Бидонадяши афтода дар кӯчаи хор
بداندیش افتاده در کوچه خوار
Саворон ба яғмо гушӯданд даст
سواران به یغما گشودند دست
зи яғмои онон ҷавонмард раст
ز یغمای آنان جوانمرد رست
Зани обистану марди хастаи зи ҷанг
زن آبستن و مرد خسته ز جنگ
Худоро чаҳ созанди дркўаҳу санг
خدا را چه سازند درکوه و سنگ
зи болои раҳи сахту душвори кӯҳ
ز بالا ره سخت و دشوار کوه
Ба зибри андаруни гирудори гуруҳ
به زبر اندرون گیرودار گروه
Бирафтанд он шаби ҳаме то саҳар
برفتند آن شبهمی تا سحر
Саҳаргаҳ ба сангӣ ниҳоданд сар
سحرگه به سنگی نهادند سر
Чўхўршиди сари барзад аз кӯҳсор
چوخورشید سر برزد از کوهسار
Аз он кӯҳи ҷустанди роҳи фирор
از آن کوه جستند راه فرار
Ба зери дарахтон бебаргу бор
به زیر درختان بیبرگ و بار
Куҳани кулбае буд ноустувор
کهن کلبهای بود نااستوار
Ҷавонмарди он кулбаро рафт пок
جوانمرد آن کلبه را رُفت پاک
Фурӯ рафт то сар дар он тели хок
فرو رفت تا سر در آن تل خاک
Ба зани дарди обистанӣ чира шуд
به زن درد آبستنی چیره شد
Ҷавонмард аз он моҷаро хира шуд
جوانمرد از آن ماجرا خیره شد
Барошуфт вагуфт эй бути нозанин
برآشفت وگفت ای بت نازنین
Рӯм то пзшгит орм гузин
روم تا پزشگیت آرم گزین
Фурӯд омад азкўаҳи девонаи вор
فرود آمد ازکوه دیوانهوار
Магар хоҳад аз душманон зинҳор
مگر خواهد از دشمنان زینهار
з дарра бипечед ва шуд сӯии роҳ
ز درّه بپیچید و شد سوی راه
зи ҷони шастаи дасту дилии бигноаҳ
ز جان شسته دست و دلی بیگناه
Надонист кин диўкши здбаҳи мушт
ندانست کایندیوکشزدبهمشت
Ҳам андар замонаш бидон мушти кишт
هماندر زمانشبدان مشت کشت
Саворон чу диданди он кушта ро
سواران چو دیدند آن کشته را
Марони бдрки бахти баргашта ро
مران بدرک بخت برگشته را
Ба кохи ҷавони оташи аФзўхтнд
به کاخ جوان آتش افزوختند
Ҳамаи хонааш сар басар сӯхтанд
همه خانهاش سر بسر سوختند
Ҳам аз кадхудоёну мардони даҳ
هم از کدخدایان و مردان ده
Ббрднд аз баҳри он хӯн зада
ببردند از بهر آن خون زده
Чу мисатон бар он барзани ошўФтнд
چو مستان بر آن برزن آشوفتند
Ҳамаи рӯстои сари басари рўФтнд
همه روستا سر بسر روفتند
Хару гови бурданд ва ҳам гӯсфанд
خر و گاو بردند و هم گوسفند
Сутурони борӣ ва асб наванд
ستوران باری و اسب نوند
Дўондндшони пеши мураккаб ба қаҳр
دواندندشان پیش مرکب به قهر
Пиёда ббрднд тозон ба шаҳр
پیاده ببردند تازان به شهر
Ҷавони содаи дил буд ва ҳам бихбр
جوان سادهدل بود و هم بیخبر
Ва дигар ки ҷуфташ ба хӯни ҳашта сар
و دیگر که جفتش به خون هشته سر
Давони тохти азкўаҳи зӣ бум раст
دوان تاخت ازکوه زی بوم رُست
Ки момоеи оради паии ҷуфти чуст
که مامایی آرد پی جفت چست
Чўдиднднши он мардуми дуни ҳаме
چودیدندنش آن مردم دون همی
Ки буданд тарсон аз он хӯни ҳаме
که بودند ترسان از آنخون همی
Ҷавони рогрФтнду бастанди даст
جوان راگرفتند و بستند دست
Ба хорӣ ба кунҷӣ фиканданд паст
بهخواری به کنجی فکندند پست
Ҷавон чун шунид он ки хӯн рехта аст
جوان چون شنید آن که خون ریخته است
Чунон саъби шурӣ барангехта аст
چنانصعبشوریبرانگیخته است
Фурӯ монад бечора дар кори хеш
فرو ماند بیچاره در کار خویش
Дилии пари зи сӯз аз ғами ёри хеш
دلی پر ز سوز از غم یار خویش
Битарсед кон роз гуяд ҳаме
بترسید کان راز گوید همی
Ки душман ба зани роҳи ҷўбди ҳаме
که دشمن به زن راه جوبد همی
Дарин буд комади зи раҳи даста Эй
درین بود کامد ز ره دستهای
Ба кин ҷустан даҳ миёни баста Эй
به کین جستن دهِمیان بستهای
Гирифтанд аз он марди хӯнии суроғ
گرفتند از آن مرد خونی سراغ
Ба каф бар зи дашному хашяти чароғ
به کفبر ز دشنامو خشیت چراغ
Чу диданди бастаи зи кини дасту пош
چو دیدند بسته ز کین دست و پاش
Гирифтанду бурданд ва шуд қиссаи фош
گرفتند و بردند و شد قصه فاش
Ба шаҳр андар афтод аз аинсони хабар
به شهر اندر افتاد از اینسان خبر
Ки хӯнӣ ҷавонӣ кашидааст сар
که خونیجوانی کشیده است سر
Ба шаҳ карда туғёну осӣ шуда аст
به شه کرده طغیان و عاصی شده است
Фаровони раҳ корвонон зада аст
فراوان ره کاروانان زده است
Бикуштааст тҳсилдории ҳажир
بکشته است تحصیلداری هژیر
Бпо карда дар рӯстои доругир
بپا کرده در روستا داروگیر
Саворони шаҳи ҷанг ҳо карда анд
سواران شه جنگها کردهاند
Ки вайро ба банд андар оварда анд
که وی را به بند اندر آوردهاند
Нбштнд дар номаҳо , чома ҳо
نبشتند در نامهها، چامهها
БФрсўд аз он чомаҳо , хома ҳо
بفرسود از آن چامهها، خامهها
Раҳи доўрстони пари анбӯҳи гашт
ره داورستان پر انبوه گشت
Чу хӯнии сӯии доўрстони гузашт
چو خونی سوی داورستان گذشت
Дар он доварии қисса маълум шуд
در آن داوری قصه معلوم شد
Дар он хӯни ҷавонмард маҳкӯм шуд
در آن خون جوانمرد محکوم شد
Ба зиндони дарафтод аз он доварӣ
به زندان درافتاد از آن داوری
Чунин корҳо кӣ буд срсрӣ
چنین کارها کی بود سرسری
Баромади зи ҳркўии вбрзни ғарив
برآمد ز هرکوی وبرزن غریو
Ки бояд баридан сар нараҳ дев
که باید بریدن سر نرّه دیو
Чунин деву ъФрити мардуми шикор
چنین دیو و عفریت مردمشکار
Гуруҳи башарро наёяд ба кор
گروه بشر را نیاید به کار
Касеро ки хӯни рбхтн пеша аст
کسیرا کهخونربختنپیشه است
Дили мардум аз ваии пар андеша аст
دل مردم از وی پر اندیشه است
Ба дод ва ба дайн боядаш зад ба дор
به داد و به دین بایدش زد به دار
Ва гарна шавад шери мардуми шикор
و گرنه شود شیر مردمشکار
Сари марди хунхора дар хок ба
سر مرد خونخواره در خاک به
зи нопоки мардум , ҷаҳони пок ба
ز ناپاک مردم، جهان پاک به
Қисос арча хӯнро ба хуи Н шснн аст
قصاص ارچه خون را به خون شسنناست
Ва лекин ба сад ҳикмат обистан аст
و لیکن به صد حکمت آبستن است
Ба бодоФраҳи хӯн , бурӣдаи сиррӣ
به بادافره خون، بریده سری
Буд мояи ибрати дайгарӣ
بود مایهٔ عبرت دیگری
Ҳакимӣ дар он шаҳр пар доду дайн
حکیمی در آن شهر پر داد و دین
з бединӣу фақр , гӯша нишин
ز بیدینی و فقر، گوشهنشین
Сӯии номаи дорони яке нома кард
سوی نامهداران یکی نامه کرد
Дирафшии навин бар сар хома кард
درفشی نوین بر سر خامه کرد
Набшати андари он номаи додхоҳ
نبشت اندر آن نامهٔ دادخواه
Ки эй номаи дорони бодастгоҳ
که ای نامهداران بادستگاه
Қаламатон ба кафи дашнаи байнами ҳаме
قلمتان به کف دشنه بینم همی
Забонатон ба хӯни ташнаи байнами ҳаме
زبانتان به خون تشنه بینم همی
На корӣ буд саҳли хӯни рбхтн
نه کاری بود سهل خون ربختن
Равон касе аз тан ангехтан
روان کسی از تن انگیختن
Фузун аз шимур сол бигузашта аст
فزون از شمر سال بگذشته است
Куҷои ҷонвар одамӣ гашта аст
کجا جانور آدمی گشته است
Фузун аз шимури марди рафтаи зи даҳр
فزون از شمر مرد رفته ز دهر
Ки дар даҳраш аз зан набӯдааст баҳр
که در دهرش از زن نبوده است بهر
Фузун аз шимури нутфаи рафтаи зи ҳам
فزون از شمر نطفه رفته ز هم
Ки заҳдони якеро кашида бидам
که زهدان یکی را کشیده بدم
Хуба карда заҳдони фузун аз шимур
خبه کرده زهدان فزون از شمر
Ки як тани зи заҳдони баровардаи сар
که یک تن ز زهدان برآورده سر
Фузун аз шимурди мурдаи кӯдаки ҳаме
فزون از شمرد مرده کودک همی
Каз онони яке куштаи ридки ҳаме
کز آنان یکی کشته ریدک همی
Фузун аз шимури мурдаи ридки зи дард
فزون از شمر مرده ریدک ز درد
Каз онони яке монда ва гашта мард
کز آنان یکی مانده و گشته مرد
Яке мард , сармоя ӣ олам аст
یکی مرد، سرمایه ی عالم است
Ба назд яке мард , олам кам аст
بهنزد یکی مرد، عالم کم است
Ба вижаи чунин навҷавони ҳажир
به ویژه چنین نوجوان هژیر
Кишоварзу меҳнати каши втизи вир
کشاورز و محنت کش وتیز ویر
зи гетии яке гӯша карда писанд
ز گیتی یکی گوشه کرده پسند
Занӣ ва ду то гов ва даҳ гўспнд
زنی و دو تا گاو و ده گوسپند
Мау сол дар офтобу дама
مه و سال در آفتاب و دمه
Гуҳии пушти гову гуҳӣ бо рама
گهی پشت گاو و گهی با رمه
Шудаи тоза аз кӯшиши ҷонатон
شده تازه از کوشش جانتان
Фароҳами азуи равғану нонатон
فراهم ازو روغن و نانتان
Ҳамон пунбау пашму мурғу барра
همان پنبه و پشم و مرغ و بره
зи баҳри шумо сохтаи яксара
ز بهر شما ساخته یکسره
Хӯриш карда худ нони коки ҷӯин
خورش کرده خود نان کاک جوین
Фиристодаи баҳри шумо ангабин
فرستاده بهر شما انگبین
На дарюзаи кор ва на тороҷ гар
نه دریوزه کار و نه تاراج گر
Сахии табъу равшандилу ранҷбар
سخیطبع و روشندل و رنجبر
Ъўонӣ фиристед дар хона аш
عوانی فرستید در خانهاش
Ки вайрон кунад буму кошона аш
که ویران کند بوم و کاشانهاش
зи иксўии маҳсӯлаш офат зада
ز یکسوی محصولش آفت زده
Муҳассили зи сӯй дигар омада
محصل ز سوی دگر آمده
Аз ӯ баррау мурғ ва май хоста
از او بره و مرغ و می خواسته
Фаррошии зи дебои пероста
فراشی ز دیبای پیراسته
Фурӯди омада дар сароиш ба зӯр
فرود آمده در سرایش به زور
Ба ҳамсараши брдўхтаҳи чашми шӯр
به همسرش بردوخته چشم شور
Пас он ки саворони ббрдаҳи зи шаҳр
پس آن که سواران ببرده ز شهر
Ки зии шаҳраши оранд аз он даҳ ба қаҳр
که زیشهرش آرند از آن ده به قهر
Саворон бидиҳ рбхтаҳи нимшб
سواران بده ربخته نیمشب
Дар андохта ҷангу ҷӯшу ҷалб
در انداخته جنگ و جوش و جلب
Ъўони фурӯмояи бишкаста дар
عوان فرومایه بشکسته در
Ба хона ба тамаъи занаши бардаи сар
بهخانه به طمع زنش برده سر
Пас онгаҳ зи як мушти марди далер
پس آنگه ز یک مشت مرد دلیر
Ъўони забун , гашта аз умри сайр
عوان زبون، گشته از عمر سیر
Кушанда ъўон нест марди ҷавон
کشندهٔ عوان نیست مرد جوان
Ҷавони бигноҳсту ҷонии ъўон
جوان بیگناهست و جانی عوان
Гар ӯро ба ҳуҷҷати забон чир нест
گر او را بهحجت زبان چیر نیست
Чаро мари шуморо дил ожир нест
چرا مر شما را دل آژیر نیست
Кишоварз , андому дҳиў , бадан
کشاورز، اندام و دهیو، بدن
Мабаред андоми дҳиўи зи тан
مبرید اندام دهیو ز تن
Ба ар сад ъўон кушта ояд ба теғ
به ار صد عوان کشته آید به تیغ
Ки як мард деҳқон бигирад гриғ
که یک مرد دهقان بگیرد گریغ
Қисос ар зи одами кашии костӣ
قصاص ار ز آدم کشی کاستی
зи одами кашон ном бархестӣ
ز آدم کشان نام برخاستی
Гунаҳи кораро нест куштани ҳунар
گنه کاره را نیست کشتن هنر
Гунаҳро ббоисти кишт эй писар
گنه را ببایست کشت ای پسر
Броҳнҷи тухми гунаҳро зи даҳр
برآهنج تخم گنه را ز دهر
Бар он тухм бипарокан аз илм , заҳр
بر آن تخم بپراکن از علم، زهر
Чу тухм гунаҳ шуд бурун аз ниҳод
چو تخم گنه شد برون از نهاد
Шавад деви хунхора , мардуми нажод
شود دیو خونخواره، مردمنژاد
Ҳам онро ки хӯн рехтан гашта хуй
همآنرا که خون ریختن گشته خوی
Нигар то чаҳ рафтааст даркори ӯй
نگر تا چه رفته است درکار اوی
Касе срсрӣ хӯн наризад ҳаме
کسی سرسری خون نریزد همی
Ба рағбат ба кини брнхизди ҳаме
به رغبت به کین برنخیزد همی
Ба мағз андараш ҳаст бимориӣӣ
به مغز اندرش هست بیماریئی
Ва ё дар дилаши кӣнаи кориӣӣ
و یا در دلش کینهٔ کاریئی
зи мастӣ , гуҳу гуҳ з девонагӣаст
ز مستی، گه و گه ز دیوانگیست
Куҷои масту девонаро ҳуш нест
کجا مست و دیوانه را هوش نیست
Гуҳӣ баҳр зараст вгаҳи баҳри зан
گهی بهر زرّست وگه بهر زن
Ту бехи зану зари з гетӣ бизан
تو بیخ زن و زر ز گیتی بزن
Чу зинҳо гузаштии сабабҳо сети рост
چو زینها گذشتی سببها ست راست
Нигаҳ кун ки асли сабаб ҳо куҷост
نگه کن که اصل سببها کجاست
Ба ҳар маънӣ аз ин маъонӣ ки буд
به هر معنی از این معانی که بود
Набоист хўнризро кишти зуд
نبایست خونریز را کشت زود
Агар ҳаст бемор , мадҳуши соз
اگر هست بیمار، مدهوش ساز
Димоғаши бадасти ору доруаши соз
دماغش بدست آر و داروش ساز
Чу тухм ҷиноят набошад ба шаҳр
چو تخم جنایت نباشد به شهر
Баради марди ҷонии зи дармонати баҳр
برد مرد جانی ز درمانت بهر
Вагарна ба зиндон ба кораши гумор
وگرنه به زندان به کارش گمار
Бирав тӯша аз мздкорши шумор
برو توشه از مزدکارش شمار
Вагар кинии андар дилаш карда ҷой
وگر کینی اندر دلش کرده جای
Ба панду насиҳати дилаши бргроӣ
به پند و نصیحت دلش برگرای
Вар аз об мастӣаст огоҳ нест
ور از آب مستی است آگاه نیست
Биҷузи манъ май дар ҷаҳон роҳ нест
بجز منع می در جهان راه نیست
Ту бех май аз анҷумани брФкн
تو بیخ می از انجمن برفکن
Ки мисатони нҷўшнд дар анҷуман
که مستان نجوشند در انجمن
Мари он мастро дори сахташ ба банд
مر آن مست را دار سختش بهبند
Ки бар масту девона бандаст панд
که بر مست و دیوانهبند است پند
Вагар кории афтодаи зинҳо бурун
وگر کاری افتاده زینها برون
Кшнднаҳ ҷонӣаст неи масту дун
کشندنهجانی استنیمستو دون
Неши кини дерини неши тамаъи зар
نیش کین دیرین نیش طمع زر
На ҷӯёии шӯҳрат на прхошхр
نه جویای شهرت نه پرخاشخر
Чунон дон ки ҳргзгноҳиш нест
چناندان که هرگزگناهیش نیست
Нигаҳ кун ки аинҷогнаҳ кор нест
نگه کن که اینجاگنه کار نیست
Басои аўФтди корҳо ин чунин
بسا اوفتد کارها اینچنین
Ки хира шавад мард бо доду дайн
که خیره شود مرد با داد و دین
Ббоист ҷустани сабабро зи бен
ببایست جستن سبب را ز بن
Аз он пеши кон кор гардад куҳан
از آن پیش کان کار گردد کهن
Ман акнӯн бар онам ки марди ъўон
من اکنون بر آنم که مرد عوان
Гунаҳро сабаб шуд на марди ҷавон
گنه را سبب شد نه مرد جوان
Ба ман брдў чашмаш диҳанд огаҳӣ
به من بردو چشمش دهند آگهی
Ки мағз аз ҷинояташ бошад тиҳӣ
که مغز از جنایتش باشد تهی
На бӯдааст кини густарии пеша аш
نهبودهاست کین گستریپیشهاش
На бар раҳзанӣ бӯда андеша аш
نه بر رهزنی بوده اندیشهاش
На май хӯрдаи ҳаргиз , на девона аст
نه مِیخورده هرگز،نه دیوانه است
Ҷавонии нкўрўӣ ва фарзона аст
جوانی نکوروی و فرزانه است
Валикини ъўони бидонадяши зишт
ولیکن عوان بداندیش زشت
Пдидости тохўдчаҳи дордсршт
پدیداستتاخودچهداردسرشت
Ба даҳ рафтау оташи афрӯхта
به ده رفته و آتش افروخته
Бару буми бечорагони сӯхта
بر و بوم بیچارگان سوخته
Шикаста ӯоне ба кирдори хӯк
شکسته اوانی به کردار خوک
Даванда ба қасди зани нави биўки 1
دونده به قصد زن نو بیوک١
Латии хӯрда аз шӯйу рафта ба қаҳр
لتیخورده از شوی و رفته به قهر
Саворон биоварада аз сӯии шаҳр
سواران بیاورده از سوی شهر
Саворони давида ба кирдори дев
سواران دویده به کردار دیو
Бароварда зон буму барзани ғарив
برآورده زان بوم و برزن غریو
Ба кини тўхтни дрдўидаҳи ъўон
به کین توختن دردویده عوان
Дижи оҳанги сӯии сарои ҷавон
دژ آهنگ سوی سرای جوان
Гирифтаи гиребон , каш аз пеши зан
گرفته گریبان، کش از پیش زن
Кашад бигнаҳ бар сари анҷуман
کشد بیگنه بر سر انجمن
Ҷӯонаш зада мушту рондаи зи пеш
جوانشزده مشت و رانده ز پیش
Спркрдаҳ ӯро паии ҷони хеш
سپرکرده او را پی جان خویش
Гар айдун намекард бемор буд
گر ایدون نمیکرد بیمار بود
Ба наздики донои гунаҳи кор буд
به نزدیک دانا گنه کار بود
Нгркоини сабабҳо ки гуфтам тамом
نگرکاین سببها که گفتم تمام
Ба марди ҷавон баста бошад кадом
به مرد جوان بسته باشد کدام
Сабаби ҳоҳмаҳ зон ъўон бӯда аст
سببهاهمهزان عوان بوده است
Нтоҷш ба даст ҷавон бӯда аст
نتاجشبهدست جوان بوده است
Яке рӯзномаи набшати ин мақол
یکی روزنامه نبشت این مقال
Ба шаҳр андар афтод аз он қилу қол
به شهر اندر افتاد از آن قیل و قال
Вакили ҷавон дар дигар доварӣ
وکیل جوان در دگر داوری
Ҳмидўн шуд андари сухани густарӣ
همیدون شد اندر سخن گستری
Ба пурсиш бирафтанд мардони рост
به پرسش برفتند مردان راست
Шуниданд кон гуфтаҳо побҷост
شنیدند کان گفتهها پابجاست
Нигаҳ кард қозӣ дар он доварӣ
نگه کرد قاضی در آن داوری
Дар он роҳу расми сухани кстрӣ
در آن راه و رسم سخن کستری
Чунин гуфт кин гуфта ҳо ботиласт
چنین گفت کاین گفتهها باطلست
Агар хуб агар бад ҷавон қотиласт
اگر خوب اگر بد جوان قاتلست
Ба фармони дайн ва ба ҳукми ҷазо
به فرمان دین و به حکم جزا
Ббоист додан ба қотили сазо
ببایست دادن به قاتل سزا
Таниш бояд аз дори овехта
تنش باید از دار آویخته
Рӯонаши сӯй дӯзах ангехта
روانش سوی دوزخ انگیخته
Гирифтам ки қозиш бахшад халос
گرفتم که قاضیش بخشد خلاص
Чаҳ боист кардан ба даъвои хос
چهبایست کردن به دعوای خاص
Хусӯсӣ бар ӯ муддаии хостст
خصوصیبر او مدعی خاستست
Дят рад намӯдааст ва кин хостаст
دیت رد نموده است و کینخواستست
зи маргаш ҳамоно нбошдгзир
ز مرگش همانا نباشدگزیر
Ки ибрат пазиранд бурноу пер
که عبرت پذیرند برنا و پیر
Рақам кард қозӣ ба марги ҷавон
رقم کرد قاضی به مرگ جوان
Намуданд сӯии тамизаши равон
نمودند سوی تمیزش روان
Дар он ҳавзаи ҳам ҳукм ибром ёфт
در آن حوزه هم حکم ابرام یافت
Ҷавонро замони як сар анҷом ёфт
جوان را زمان یک سر انجام یافت
Чу маҳкӯм шуд марги росохти мард
چو محکومشد مرگراساخت مرد
Вале дили зи андешаи зан ба дард
ولی دل ز اندیشهٔ زن بهدرد
Ҳам онгаҳ ҳакимӣ ки он нома кард
هم آنگه حکیمی که آن نامه کرد
Ба пуштяш дар нома ҳангома кард
به پشتیش در نامه هنگامه کرد
Бёмдкаҳ бинад ҷавонро ба банд
بیامدکه بیند جوان را به بند
Аз он пеши каш ҳалқ гирад каманд
از آن پیش کش حلق گیرد کمند
Бидодаш басии панду дил шод кард
بدادش بسی پند و دلشاد کرد
зи ҳаму ғами маргаш озод кард
ز همٌ و غم مرگش آزاد کرد
Бигуфташ ки эй дӯсти мурдани дмист
بگفتش که ایدوستمردندمیست
Ба чанги аҷали ҷони супурдани дамии сет
بهچنگ اجل جانسپردن دمی ست
Ғами марг аз марги нохўштрст
غم مرگ از مرگ ناخوشترست
Махӯр ғам ки як тани з мурдан нараст
مخور غم که یکتن ز مردن نرست
Агар подшоҳаст , агар бенаво
اگر پادشاهست، اگر بینوا
Саранҷом ӯ марг бошад раво
سرانجام او مرگ باشد روا
Ду рӯзӣ агар дайр ё зуд шуд
دو روزی اگر دیر یا زود شد
Чу бинӣ ҳама бӯда нобӯд шуд
چو بینی همه بوده نابود شد
Бимир эй писар дар ҷаҳони бигноаҳ
بمیر ای پسر در جهان بیگناه
Бар ин бигноҳити олами гўо
بر این بیگناهیت عالم گوا
з доду зи дайн бар ту рафт ин ситам
ز داد و ز دین بر تو رفت این ستم
Ки ин доду дайн аз ҷаҳони бод кам
که این داد و دین از جهان باد کم
Кунун ҳарчӣ хоҳии азин дӯсти хоҳ
کنون هرچه خواهی ازین دوست خواه
Биҷузи ҷон ки шуд бархе додгоҳ
بجز جان که شد برخی دادگاه
Турои ҷони шикории бўдкндаҳи пар
ترا جان شکاری بودکنده پر
Ба чанги қавонини мардуми шукр
به چنگ قوانین مردم شکر
Валикини ?герати пўиаҳ эй дар диласт
ولیکن گرت پویه ای در دلست
Ба ман гӯй агар чанд бас мушкиласт
به من گوی اگر چند بس مشکلست
Ҷавон гуфт бади мари марои зани яке
جوان گفت بُد مر مرا زن یکی
Магар зода бошад кунун кӯдакӣ
مگر زاده باشد کنون کودکی
Ба ҳангом зодан ба тимори ӯй
به هنگام زادن به تیمار اوی
Давидам ки момо кунам ҷустуҷӯӣ
دویدم که ماما کنم جستجوی
Фитодам ба чанголи мардуми кашон
فتادم به چنگال مردم کشان
Аз он пас надорам зи ҳамсари нишон
از آن پس ندارم ز همسر نشان
Хабари гири бории зи дилбанди ман
خبر گیر باری ز دلبند من
Нигаҳдор ӯ бошу фарзанди ман
نگهدار او باش و فرزند من
Яке боғ дорам яке хона низ
یکی باغ دارم یکی خانه نیز
Дўтои гову дигари фурӯмояи чиз
دوتا گاو و دیگر فرومایه چیز
Агар монда бошанд ӣнҷои биҷой
اگر مانده باشند اینجا بجای
Ба фарзанду зани бахши баҳри худоӣ
به فرزند و زن بخش بهر خدای
Яке дор карданд дар асприс
یکی دار کردند در اسپریس
Ба гардиши ҷавонони патёраи рейс
به گردش جوانان پتیاره ریس
Ҷавонро кашиданд бастаи ду даст
جوان را کشیدند بسته دو دست
Ғаривону ғурон ба кирдори маст
غریوان و غران به کردار مست
зи марги ҷавони марду зани сӯгвор
ز مرگ جوان مرد و زن سوگوار
Танидаи ҳамаи гирд бар гирди дор
تنیده همه گرد بر گرد دار
Яке қозӣ омад ба кафи теғи марг
یکی قاضی آمد به کف تیغ مرگ
Ба муҷрим фурӯ хонд ирлиғи марг
به مجرم فرو خواند یرلیغ مرگ
Ҳам он гуҳ ба дораши дроўихтнд
هم آن گه به دارش درآویختند
Тмошоиён дар ҳам омехтанд
تماشاییان در هم آمیختند
Замонӣ бипечед ва пас гашти сард
زمانی بپیچید و پس گشت سرد
Ба як дами гули сурх ӯ гашти зард
به یکدم گل سرخ او گشت زرد
Забонаши буруни ҷусти азкнҷи лаб
زبانش برون جست ازکنج لب
Ба дандони фишурдаи забон аз ғазаб
به دندان فشرده زبان از غضب
Рухон карда омосу лабҳо сиёҳ
رخان کرده آماس و لبها سیاه
Фиканда ба гетии зи ҳасрати нигоҳ
فکنده به گیتی ز حسرت نگاه
Яке бод омад ҳам андари замон
یکی باد آمد هم اندر زمان
Бигардонадаш андари сари ресмон
بگرداندش اندر سر ریسمان
ТўгФтӣ ки шоҳиди пазиради ҳаме
توگفتی که شاهد پذیرد همی
Гувоҳӣ бар он кушта гирад ҳаме
گواهی بر آن کشته گیرد همی
ТўгФтӣ ки гуяд насими сабо
توگفتی که گوید نسیم صبا
Ки эй куштаи бигнаҳи марҳабо !
که ای کشتهٔ بیگنه مرحبا!
зи дайн буд агар қозӣ ин дод дод
ز دین بود اگر قاضی این داد داد
Ки лаънати барин дайн ва ин дод бод
که لعنت برین دین و این داد باد
Грин дод ва дайнаст пас куфр чист ?
گرین داد و دین است پس کفر چیست؟
Бар ин дод вдин брббоид гирист
بر این داد ودین بربباید گریست
Ба ҷони башари дасти ёзидно
به جان بشر دست یازیدنا
Буд бо худованди ҷнгидно
بود با خداوند جنگیدنا
Ҳар он дайн ки бошад баннояш ба хӯн
هر آن دین که باشد بنایش به خون
Бадаст ар шарифаст агар ҳаст дун
بد است ار شریفست اگر هست دون
Азони шаб ки шуд бастаи марди фақир
ازآن شب که شد بسته مرد فقیر
Баромади чиҳил рӯзу мискини асир
برآمد چهل روز و مسکین اسیر
Зани тозаи зои андари он хокдон
زن تازه زای اندر آن خاکدان
Нишаста ба умеди марди ҷавон
نشسته به امید مرد جوان
Дўкўдки бзоди андари он тангно
دوکودک بزاد اندر آن تنگنا
Ба чодари бпўшидшон , бенаво
به چادر بپوشیدشان، بینوا
Чу шуд рӯз , мардии шубони дррсид
چو شد روز، مردی شبان دررسید
Кҷогўи синдонш онҷо чаред
کجاگو سیندانش آنجا چرید
Ҳам он кулбаи худ буд ҷои шубон
هم آن کلبه خود بود جای شبان
. р * б . * р -
. ر * ب . *ر-
Зани дрбдрро бидиду шинохт
زن دربدر را بدید و شناخت
Дар онҷо ғунудӣ ба рӯзу шубон
در آنجا غنودی به روز و شبان
Барафрӯхт оташ , бикради оби гарм
برافروخت آتش، بکرد آب گرم
зи пашминааш ҷои ороми сохт
ز پشمینهاش جای آرام ساخت
Ба шер ва ба сршир , занро навохт
بهشیر و بهسرشیر،زن را نواخت
Бишуст он ду навзодро нарми нарм
بشست آن دو نوزاد را نرم نرم
Чу шаб андар омад фурӯбаст дар
چو شب اندر آمد فروبست در
Дилашро ба овози хуши гарми сохт
دلشرا به آواز خوش گرم ساخت
Ҳамеи гашт то рӯзи онҷои шубон
همی گشت تا روز آنجا شبان
Бурун монад ва то рӯз наниҳод сар
برون ماند و تا روز ننهاد سر
лъ
لع
Басони яке номвари посбон
بسان یکی نامور پاسبان
Саҳар чун биёрост хуршеди зард
سحر چون بیاراست خورشید زرد
Ба тирижи зари чодари лоҷувард
به تیریژ زر چادر لاجورد
Шубон андар омад ба саҳрои зкўаҳ
شبان اندر آمد به صحرا زکوه
Ки ҷӯяд нишони ҷавон аз гуруҳ
که جوید نشان جوان از گروه
Шабоне наёмухта расму роҳ
شبانی نیاموخته رسم و راه
Надониста ҳаргизи савоб аз гуноҳ
ندانسته هرگز ثواب از گناه
зи хурдӣ ба кӯҳу биёбон шуда
ز خردی به کوه و بیابان شده
Абои гила ҳар сӯи шитобон шуда
ابا گله هر سو شتابان شده
На карда дабирӣ , на хондаи китоб
نه کرده دبیری، نه خوانده کتاب
На омхтаҳи роҳи хато аз савоб
نه آمخته راه خطا از صواب
Чунин хуии нек азкаҳ омӯхта
چنین خوی نیک ازکه آموخته
Куҷои зини хирадмандии андӯхта ?
کجا زین خردمندی اندوخته؟
Тогоеи табиати бадаши Авестоад
توگویی طبیعت بُدش اوستاد
Диҳад ин манишҳои некӯаши ёд
دهد این منشهای نیکوش یاد
Вале ман бар онам ки устоди ӯй
ولی من بر آنم که استاد اوی
Буд даврӣ аз мардуми зишти хуй
بود دوری از مردم زشتخوی
Чу бо мардумон кам нишастааст ва хост
چو با مردمان کمنشستهاست و خاست
Нёмхтаҳи хуӣ ки махлуқи рост
نیامخته خویی که مخلوق راست
Хиёбон надидаасту ғавғои шаҳр
خیابانندیدهاستو غوغای شهر
зи суру з мотам набардааст баҳр
ز سور و ز ماتم نبرده است بهر
Ба ақли ғризиш кам хӯрдаи даст
به عقل غریزیش کمخورده دست
На кардаст мастӣ , на дидаст маст
نه کردستمستی،نهدیدستمست
Нахурдаст ҷузи шеру коки ҷӯин
نخوردست جز شیر و کاک جوین
На сиркаи мазида на сиркнгбин
نه سرکه مزیده نه سرکنگبین
На шаби дидаи нури фурӯзони чароғ
نه شب دیده نور فروزان چراغ
На рӯз аз длороми ҷустаи суроғ
نه روز از دلارام جسته سراغ
Чмидаҳ ба рӯз аз бар марғзор
چمیده به روز از بر مرغزار
Ба шаби хуфта дар домани кӯҳсор
بهشبخفته در دامن کوهسار
Аз озодӣу содагии баҳраи вар
از آزادی و سادگی بهرهور
Барӯманди возодаҳу неки фар
برومند وآزاده و نیکفر
Шубони гиларо бо сагу зани супурд
شبان گله را با سگ و زن سپرد
Сӯии бум ва бар , пой рафтани фишурд
سوی بوم و بر، پای رفتن فشرد
Дар он даҳ даромад ки ҷӯяд нишон
در آن دِه درآمد که جوید نشان
Диҳӣ дид чун мағзи мардуми кашон
دهی دید چون مغز مردم کشان
Шубони ҳафтае буд рафтаи зи даҳ
شبان هفتهای بود رفته ز ده
Бншнидаҳи он кор кард фара
بنشنیده آن کار کرد فره
БгФтндши он рафтаи кори шигарф
بگفتندش آن رفته کار شگرف
Фузуданд бар он басӣ низ ҳарф
فزودند بر آن بسی نیز حرف
Ҳамаи норавои шӯҳрати шаҳрён
همه ناروا شهرت شهریان
Ки доданд нисбат ба марди ҷавон
که دادند نسبت به مرد جوان
зи шаҳр андар омад ба кирдори бод
ز شهر اندر آمد به کردار باد
Дар он даҳ пароканд ва бовар фитод
در آن ده پراکند و باور فتاد
Чунинаст ойини хайли авом
چنین است آیین خیل عوام
Пазироӣ ҳар шуҳраи гуфтори хом
پذیرای هر شهره گفتار خام
Ба чашм ар бибинанди чизеи дуруст
به چشم ار ببینند چیزی درست
Наёранд донистанаш аз нахуст
نیارند دانستنش از نخست
Ба дидаи з чизе нагиранд баҳр
به دیده ز چیزی نگیرند بهر
Ҷузонро ки гардад ниўшаҳ ба шаҳр
جزان را که گردد نیوشه به شهر
Ниўшаҳи хуи дор чаҳ маҳол ва хатост
نیوشهخو دار چه محال و خطاست
Пазиранд ва доранд онро ба рост
پذیرند و دارند آن را بهراست
Ниўшидаҳ бар дида ва сар ниҳанд
نیوشیده بر دیده و سر نهند
зи дидаи ниўшндаҳ бартар ниҳанд
ز دیده نیوشنده برتر نهند
Шубони саҳми бардошт зон кор хуфт
شبانسهمبرداشتزان کار خفت
Билразанд бар худ з бим гирифт
بلرزند بر خود ز بیم گرفت
Ба наздик зан рафт ларзанда тан
به نزدیک زن رفت لرزنده تن
зи лрзбднши ларзаи бардошт , зан
ز لرزبدنش لرزه برداشت، زن
Билразанд пистони момки зи бим
بلرزند پستان مامک ز بیم
Дар афғон шуданд он ду Тифли ятем
در افغان شدند آن دو طفل یتیم
Хурӯшии дарон кулба бархест сахт
خروشیدرآن کلبهبرخاستسخت
Ки шуд кӯҳ аз андӯҳашони лухти лухт
کهشد کوه از اندوهشان لخت لخت