Зикри хурӯҷи аломири масъӯд , разии аллоҳи анҳу ман Балхи илои ғазнӣн

ذکر خروج الامیر مسعود، رضی اللّه عنه من بلخ الی غزنین‌

Дар охири муҷаллад шашум бигуфтаам ки амири ғарраи моҳи ҷамодии алаввалии санаи аснтин ва ъушрину арбъмоӣаҳ аз боғи бкўшк дар абди алоълӣ боз омад ва фармуд то ончӣ мондааст аз корҳо бибояд сохт ки дарин ҳафтаи сӯй ғазнӣн хоҳад рафт ,у ҳамаи корҳо бсохтнд . Чун қасд рафтан кард , хоҷаи Аҳмади ҳасанро гуфт : турои як ҳафтаи бблх бибояд буд ки аз ҳар ҷинсии мардуми бблх мондааст аз уммолу қазоау шаҳнаи шаҳрҳоу мтзлмон , то сухан эшон бишинавӣу ҳамгинонро бозгардоне , пас ба бағалони бмои пайвандӣ ки мо дар роҳи Самангон ва ҳар ҷое чанде бсиду шароби машғӯл хоҳем шуд . Гуфт : фармон бурдорам вале бо ман дабирӣ бояд аз девони рисолат то агар худованд ончӣ фармоед , набишта ояд ;у хозинӣ ки касеро агар хлътӣ бояд дод , бидиҳад . Амир гуфт : нек омад , бўнсри машконро бигӯӣ то дабирӣ номзад кунад , ва аз хозинон касе боистанд бо дираму динору ҷома то ончии хоҷа савоб бинад , мисол медиҳад ; ва чунон созад ки дар рӯзии даҳ аз ҳамаи шуғлҳо фориғ шавад ва ба бағалон бмо расад . Устодами бўнсри маро ки бўолФзлм номзад кард ,у хозинӣ номзад шуд бобӯи алҳсни Қурайши дабири хазона . Ин бўолҳсни дабирӣ буд баси кофӣу сомониёнро хизмат карда ва дар хазонаҳои эшон ба Бухоро бӯдау хоҷаи бўолъбоси Исфаройинии вазир ӯро бо хештан оварда ,у амир Маҳмӯд биравӣ эътимод тамом дошт . Ва ӯро ду шогирд буд яке аз он [ ду ] алии абди алҷлили писар ъам бўолҳсни абди алҷлил . Ҳамагон рафтаанд , рҳмҳми аллоҳ ,у ғарази ман аз овардани номи ин мардумони ду чизаст яке онкӣ бо ин қавми суҳбат ва ммолҳт бӯдааст , андаки моя ӣӣ аз он ҳар касе бози намоям ;у дигар то муқарар шавад ҳол ҳар шуғлӣ ки брўзгор гузашта бӯдаасту хонандагони ин таърихро тҷрбтӣу ибратӣ ҳосил шавад .

در آخر مجلّد ششم بگفته‌ام که امیر غرّه‌ ماه جمادی الاولی سنه اثنتین و عشرین و اربعمائه‌ از باغ بکوشک در عبد الاعلی باز آمد و فرمود تا آنچه مانده است از کارها بباید ساخت که درین هفته سوی غزنین خواهد رفت، و همه کارها بساختند. چون قصد رفتن کرد، خواجه احمد حسن را گفت: ترا یک هفته ببلخ بباید بود که از هر جنسی مردم ببلخ مانده است از عمّال‌ و قضاة و شحنه‌ شهرها و متظلّمان، تا سخن ایشان بشنوی و همگنان را بازگردانی، پس به بغلان‌ بما پیوندی که ما در راه سمنگان‌ و هر جایی چندی بصید و شراب مشغول خواهیم شد. گفت: فرمان بردارم ولی با من دبیری باید از دیوان رسالت تا اگر خداوند آنچه فرماید، نبشته آید ؛ و خازنی‌ که کسی را اگر خلعتی باید داد، بدهد. امیر گفت: نیک آمد، بونصر مشکان را بگوی تا دبیری نامزد کند، و از خازنان کسی بایستاند با درم و دینار و جامه تا آنچه خواجه صواب بیند، مثال می‌دهد؛ و چنان سازد که در روزی ده‌ از همه شغلها فارغ شود و به بغلان بما رسد. استادم بونصر مرا که بوالفضلم نامزد کرد، و خازنی نامزد شد بابو الحسن قریش دبیر خزانه. این بوالحسن دبیری بود بس کافی و سامانیان را خدمت کرده‌ و در خزانه‌های ایشان به بخارا بوده و خواجه بوالعباس اسفراینی وزیر او را با خویشتن آورده، و امیر محمود بروی اعتماد تمام داشت. و او را دو شاگرد بود یکی از آن [دو] علی عبد الجلیل پسر عمّ بوالحسن عبد الجلیل. همگان رفته‌اند، رحمهم اللّه، و غرض من از آوردن نام این مردمان دو چیز است یکی آنکه با این قوم صحبت و ممالحت‌ بوده است، اندک مایه‌یی از آن هر کسی باز نمایم؛ و دیگر تا مقرّر شود حال هر شغلی که بروزگار گذشته بوده است و خوانندگان این تاریخ را تجربتی و عبرتی حاصل شود.

Ва амири масъӯд , разии аллоҳи анҳу , аз Балх бирафт рӯзи якшанбеи сездаҳуми ҷамодии алаввалӣу ббоғи хоҷаи алии Микоил фурӯд омад ки корҳо ҳануз сохта набӯд -у боғи наздик буд бшҳр -у мизбонеи бикради хоҷаи абӯи алмзФри алии Микоил дар онҷои шоҳона , чунонкии ҳамагон аз он ме- гуфтанд ,у аъёни даргоҳро нзлҳо доданду фаровони ҳадяи пеш амир овараданду зару сим . Амир аз онҷои бардошти бсъодту хуррамӣ , [ ва ] бо нишоту шароб ва шикор мерафт мизбон бар мизбон :

و امیر مسعود، رضی اللّه عنه، از بلخ برفت روز یکشنبه سیزدهم جمادی الاولی و بباغ خواجه علی میکائیل فرود آمد که کارها هنوز ساخته نبود- و باغ نزدیک بود بشهر- و میزبانیی بکرد خواجه ابو المظفر علی میکائیل در آنجا شاهانه، چنانکه همگان از آن می- گفتند، و اعیان درگاه را نزلها دادند و فراوان هدیه پیش امیر آوردند و زر و سیم. امیر از آنجا برداشت‌ بسعادت و خرمی، [و] با نشاط و شراب و شکار میرفت میزبان بر میزبان:

Ба хулам ва ба пирӯзу нахҷӣру ббдхшон , Аҳмади алии нўштгини охири солор ки вилояти ин ҷойҳо барисам ӯ буд , ва ба бағалону Тухористони ҳоҷиби бузурги блготгин .

به خلم‌ و به پیروز و نخجیر و ببدخشان، احمد علی نوشتگین آخر سالار که ولایت این جایها برسم او بود، و به بغلان و تخارستان حاجب بزرگ بلگاتگین‌ .

Ва хоҷаи бузурги Аҳмади ҳасан ҳар рӯзии бсрои хеши бадари абди алоълӣ бор додӣ ва то намоз пешин бинишастӣу кори мирондӣ . Ман бо дабирон ӯ будамӣ ва ончӣ фармудӣ , май нбштмӣу кор май брондмӣу хлътҳоу слтҳоӣ султонӣ мефармудӣ . Чун намози пешини бкрдимӣ , бегонагони бозгштндӣу дабирону қавми хеш ва маро бихон бурдандӣу нони бхўрдимӣу бози гштимӣ . Як ҳафтаи тамоми барин ҷумла буд то ҳамаи корҳо тамоми гашт .

و خواجه بزرگ احمد حسن هر روزی بسرای خویش بدر عبد الاعلی بار دادی و تا نماز پیشین بنشستی و کار میراندی‌ . من با دبیران او بودمی و آنچه فرمودی، می‌نبشتمی و کار می‌براندمی‌ و خلعتها و صلتهای سلطانی می‌فرمودی. چون نماز پیشین بکردیمی، بیگانگان بازگشتندی و دبیران و قوم خویش‌ و مرا بخوان بردندی و نان بخوردیمی و باز گشتیمی. یک هفته تمام برین جمله بود تا همه کارها تمام گشت.

Ва ман фаровон чиз ёфтам . Пас аз Балх ҳаракат кард ва дар роҳ ҳар чанд бо хоҷаи пел бо иморӣу астар бо маҳд буд , вай бар Тахтӣ менишаст дар садру дорўзниҳо дар гирифта ва онро мардӣ панҷ мекашиданд , ва аз Ҳиндӯстони бблхи ҳам барин ҷумла омад ки тани осонтару боромтар буд , ва ба бағалон бомейр раседем . Ва амири онҷои нишоти шароб ва шикор карда буду мунтазири хоҷа май буд , чун дар расед , боз намӯд , ончӣ дар ҳар бобӣ карда буд , амирро сахт хуш омад . Ва як рӯзи дигари мақом буд . Пас лашкар аз роҳи дарраи зирқону ғўрўнди бкшиднд ва берун омаданд ва се рӯз мақом карданд бо нишоти шаробу шикори бдшти ҳурона .

و من فراوان چیز یافتم. پس از بلخ حرکت کرد و در راه هر چند با خواجه پیل با عماری‌ و استر با مهد بود، وی بر تختی می‌نشست در صدر و داروزنیها در گرفته و آن را مردی پنج می‌کشیدند، و از هندوستان ببلخ هم برین جمله آمد که تن آسان‌تر و بآرام‌تر بود، و به بغلان بامیر رسیدیم. و امیر آنجا نشاط شراب و شکار کرده بود و منتظر خواجه می‌بود، چون در رسید، باز نمود، آنچه در هر بابی کرده بود، امیر را سخت خوش آمد. و یک روز دیگر مقام‌ بود. پس لشکر از راه دره زیرقان و غوروند بکشیدند و بیرون آمدند و سه روز مقام کردند با نشاط شراب و شکار بدشت حورانه.

Ва чунин рӯзгори кас ёд надошт , ки ҷаҳони арӯсиро монасту подшоҳи муҳташам бе мнозъи фориғ дил мерафт то бпрўон [ омаданд ] ва аз Перуон бирафтанд ва ҳам чунин бо шодӣ ва нишот меомаданд то манзили блқ . Ва ҳар рӯзии гуруҳеи дигар аз мардуми ғазнӣни бхдмт истиқбол мерасед , чунонкии Музаффари раиси ғазнӣни нойиби падараши хоҷаи алӣ ба Перуон пеш омад бо бисёр хӯрданӣҳои ғарибу латоиф , ва дигарон дамодами вай то ӣнҷо [ ки ] раседем ба блқ . Ва он касон ки расиданд бар миқдори маҳал ва мартаба навохт меёфтанд . Ва аллоҳи аълами болсўоб .

و چنین روزگار کس یاد نداشت، که جهان عروسی را مانست و پادشاه محتشم بی‌منازع‌ فارغ‌دل می‌رفت تا بپروان [آمدند] و از پروان برفتند و هم چنین با شادی و نشاط می‌آمدند تا منزل بلق. و هر روزی گروهی دیگر از مردم غزنین بخدمت استقبال میرسید، چنانکه مظفّر رئیس غزنین نایب پدرش خواجه علی به پروان پیش آمد با بسیار خوردنیهای غریب و لطایف، و دیگران دمادم وی تا اینجا [که‌] رسیدیم به بلق. و آن کسان که رسیدند بر مقدار محل و مرتبه نواخت می‌یافتند. و اللّه اعلم بالصّواب.