Ва пас азин пӯшидатар муътамадон фиристод то ҷумлаи хазинаҳоро аз зару дираму ҷомау ҷавоҳиру дигари анвоъ ҳар чаҳ бғзнин буд ҳамл кунанду кор сохтан гирифтанд . Ва пайғом фиристоданд баҳрот : ъмоту хоҳарону волидау духтарон ки « бисозед то бо мо бҳндўстон ойед , чунонкии бғзнини ҳеҷ чиз намонад ки шумоёнро бидон дил машғӯл бошад . » ва агар хостанд ва агар на , ҳамаи кор сохтан гирифтанд ва аз ҳураи хтлӣу волида султон дархостанд то дарин боб сухан гӯйанд ; эшон гуфтанд ва ҷавоб шунӯданд ки « ҳар кас ки хоҳад ки бадаст душман уфтад бғзнин бибояд буд » беш кас Зуҳра надошт ки сухан гуяд . Ва амири уштурони тафреқ кардан гирифт . Ва бештар аз рӯз бо [ бӯ ] Мансури муставфӣ холӣ доштӣ дарин боб . Ва уштур мебоист бисёр , ва кам буд , аз бисёре хазина .
و پس ازین پوشیدهتر معتمدان فرستاد تا جمله خزینهها را از زر و درم و جامه و جواهر و دیگر انواع هر چه بغزنین بود حمل کنند و کار ساختن گرفتند. و پیغام فرستادند بحرّات : عمّات و خواهران و والده و دختران که «بسازید تا با ما بهندوستان آیید، چنانکه بغزنین هیچ چیز نماند که شمایان را بدان دل مشغول باشد.» و اگر خواستند و اگر نه، همه کار ساختن گرفتند و از حرّه ختّلی و والده سلطان درخواستند تا درین باب سخن گویند؛ ایشان گفتند و جواب شنودند که «هر کس که خواهد که بدست دشمن افتد بغزنین بباید بود» بیش کس زهره نداشت که سخن گوید. و امیر اشتران تفریق کردن گرفت. و بیشتر از روز با [بو] منصور مستوفی خالی داشتی درین باب. و اشتر میبایست بسیار، و کم بود، از بسیاری خزینه.
Ва авлиёу ҳашами пӯшида бо ман мегуфтанд ки « ин чист ? »у кас Зуҳра надоштӣ ки сухан гуфтӣ . Рӯзии бӯи саҳли ҳмдўӣу бӯи алқосм касӣр гуфтанд : боистӣ ки вазири дарин боб сухан гуфтӣ , ки хонда бошад аз номаи вакил ; гуфтам бошад ки ӯ донадӣу локини натавонади набшати бобтдоء то онгоҳ ки амир бо ваии бпрогнд . Иттифоқро дигар рӯзнома фармуд бо вазир ки « азимат қарор гирифт ки сӯй Ҳиндӯстон рӯем ва ин зимистон ба виҳнду мрмнораҳу пуршӯру кирӣ ва он навоҳӣ карона кунем . Бояд ки шумо ҳам онҷо бошед то мо биравем ва ба пуршӯр бирасему номаи мо бшмо расад , онгоҳ бтхорстон бирӯяду зимистон онҷо бошед ва агар мумкин гардад бблхи равед то мухолифонро аз по биндозед . »
و اولیا و حشم پوشیده با من میگفتند که «این چیست؟» و کس زهره نداشتی که سخن گفتی. روزی بو سهل حمدوی و بو القاسم کثیر گفتند: بایستی که وزیر درین باب سخن گفتی، که خوانده باشد از نامه وکیل ؛ گفتم باشد که او داندی و لکن نتواند نبشت بابتداء تا آنگاه که امیر با وی بپراگند . اتّفاق را دیگر روزنامه فرمود با وزیر که «عزیمت قرار گرفت که سوی هندوستان رویم و این زمستان به ویهند و مرمناره و پرشور و کیری و آن نواحی کرانه کنیم. باید که شما هم آنجا باشید تا ما برویم و به پرشور برسیم و نامه ما بشما رسد، آنگاه بتخارستان بروید و زمستان آنجا باشید و اگر ممکن گردد ببلخ روید تا مخالفان را از پا بیندازید.»
Ин нома набишта омад ва гусел карда шуд ва ман бмъмои мусарраҳ боз намудем ки « ин худовандро кории ноафтода бшкўҳидаҳаст ва то Лоҳури Аннан бознхўоҳд кашиду номаҳо пӯшида рафт онҷо то кор бисозанд ва май намояд ки блоҳўри ҳам боз на истад . Ва аз ҳарами бғзнини нмимонд ва на аз хзоӣни чизе . Ва ин авлиёу ҳашамро ки ӣнҷоанд дасту пой аз кор бишудаасту мутаҳайир мондаанду умеди ҳамагони бхўоҷаҳ бузургаст , зинҳор зинҳор ! то ин тадбири хаторо базӯдӣ дарёбаду пӯсти бозкрдаҳи бинависад , ки аз мо бар чанд манзиласт ва фарох битавон набшат , магари ин тадбири носавоби бигардад . » ва бо муҳташамон ҳазрат бигуфтам пӯшида ки бўзир нома фармуд чунин ва чунин , нбштм ,у муаммо аз хештани чунин ва чунин нбштм . Гуфтанд : сахти некӯи иттифоқӣ афтодааст , ани шоءи аллоҳи таъолӣ , ки ин пери носеҳи нома ӣӣ мшбъ нависад ва ин худовандро бедор кунад .
این نامه نبشته آمد و گسیل کرده شد و من بمعمّا مصرّح باز نمودم که «این خداوند را کاری ناافتاده بشکوهیده است و تا لاهور عنان بازنخواهد کشید و نامهها پوشیده رفت آنجا تا کار بسازند و مینماید که بلاهور هم باز نه ایستد. و از حرم بغزنین نمیماند و نه از خزائن چیزی. و این اولیا و حشم را که اینجااند دست و پای از کار بشده است و متحیّر ماندهاند و امید همگان بخواجه بزرگ است، زینهار زینهار! تا این تدبیر خطا را بزودی دریابد و پوست بازکرده بنویسد، که از ما بر چند منزل است و فراخ بتوان نبشت، مگر این تدبیر ناصواب بگردد .» و با محتشمان حضرت بگفتم پوشیده که بوزیر نامه فرمود چنین و چنین، نبشتم، و معمّا از خویشتن چنین و چنین نبشتم. گفتند: سخت نیکو اتّفاقی افتاده است، ان شاء اللّه تعالی، که این پیر ناصح نامهیی مشبع نویسد و این خداوند را بیدار کند.
Ҷавоби ин нома барисед ва алҳақ суханҳои ҳавл боз намӯда буд акФоءўор ва ҳеҷ тир дар ҷаъбаи бнгзоштаҳ ва мусарраҳ бигуфта ки « агар худованди ҳаракат аз он мекунад ки хасмони бадари Балх ҷанг мекунанд , эшонро он Зуҳра набӯдааст ки фаро шаҳр шаванд ки мардуми мо бар эшон чунон чираанд ки аз шаҳр берун меоянд ва бо эшон ҷанг мекунанд . Агар худованд фармон диҳад , бандагон бираванду мухолифонро аз он навоҳӣ давр кунанд . Худовандро бҳндўстон чаро бояд буд ? ин зимистон дар ғзнии ббошд ки бҳмди аллоҳи ҳеҷ аҷз нест ки бандаи бўрии тагинро барин қавми оғолид ва ӯ бихоҳад омад . Ва яқини бидонад ки агар худованд бҳндўстон раваду ҳараму хзоӣни онҷои барад ва ин хабарҳо мунташир гардад ва бадваст ва душман бирасад , оби ин давлати бузургвор рехта шавад , чунонкии ҳамаи касро тамаъ зиёдат гардад .
جواب این نامه برسید و الحق سخنهای هول باز نموده بود اکفاءوار و هیچ تیر در جعبه بنگذاشته و مصرّح بگفته که «اگر خداوند حرکت از آن میکند که خصمان بدر بلخ جنگ میکنند، ایشان را آن زهره نبوده است که فرا شهر شوند که مردم ما بر ایشان چنان چیرهاند که از شهر بیرون میآیند و با ایشان جنگ میکنند. اگر خداوند فرمان دهد، بندگان بروند و مخالفان را از آن نواحی دور کنند. خداوند را بهندوستان چرا باید بود؟ این زمستان در غزنی بباشد که بحمد اللّه هیچ عجز نیست که بنده بوریتگین را برین قوم آغالید و او بخواهد آمد. و یقین بداند که اگر خداوند بهندوستان رود و حرم و خزائن آنجا برد و این خبرها منتشر گردد و بدوست و دشمن برسد، آب این دولت بزرگوار ریخته شود، چنانکه همه کس را طمع زیادت گردد.
Ва низ бар ҳиндӯон эътимод нест ки чандон ҳараму хзоӣни базмин эшон бояд барад ки сахти некӯкор набӯда бошем бростои ҳиндӯон . Ва дигар бар ғуломон чаҳ эътимодаст ки худовандро хзоӣн дар саҳрои бадишон бояд намӯд ( ) ?у худованд то ин ғояти чандон истибдод карду оқибат он дид ва ин ройу истибдод кардан бар ҳама бигузашт . Ва агар худованд баравад , бандагони дил шикаста шаванд . Ва бандаи ин насиҳати бикраду ҳақи неъмати худовандро бгзорд ва аз гардани худ биФгнд . Ва рои рои худованди рост . »
و نیز بر هندوان اعتماد نیست که چندان حرم و خزائن بزمین ایشان باید برد که سخت نیکوکار نبوده باشیم براستای هندوان . و دیگر بر غلامان چه اعتماد است که خداوند را خزائن در صحرا بدیشان باید نمود ()؟ و خداوند تا این غایت چندان استبداد کرد و عاقبت آن دید و این رای و استبداد کردن بر همه بگذشت . و اگر خداوند برود، بندگان دل شکسته شوند. و بنده این نصیحت بکرد و حقّ نعمت خداوند را بگزارد و از گردن خود بیفگند. و رای رای خداوند راست.»
Амир чун ин нома бихонад , дар ҳол маро гуфт ки ин марди хрФ шудааст ва надонад ки чаҳ мегуяд . Ҷавоб навис ки « савоб инаст ки мо дидаем . Ва хоҷаи бҳкми шафқат ончӣ дид боз намӯд . Ва мунтазири фармон бояд буд то ончии рой воҷиб кунад фармӯда ояд . » ки ончии ман май байнам шумо натавонед дид . Ҷавоб набишта омаду ҳамагони ин бдонстнд ва навмед шуданд ,у кор рафтан сохтан гирифтанд .
امیر چون این نامه بخواند، در حال مرا گفت که این مرد خرف شده است و نداند که چه میگوید. جواب نویس که «صواب این است که ما دیدهایم. و خواجه بحکم شفقت آنچه دید باز نمود. و منتظر فرمان باید بود تا آنچه رای واجب کند فرموده آید.» که آنچه من میبینم شما نتوانید دید. جواب نبشته آمد و همگان این بدانستند و نومید شدند، و کار رفتن ساختن گرفتند .
Ва бӯи алии кўтўол аз Халаҷ боз омад ва он кор рост карда , рӯзи душанбеи ғарраи моҳи рабиъи алأўли пеш амир омад ва навохт ёфту бозгашт . Ва дигари рӯз танҳо бо вай хилватӣ кард ва то намози пешини бдошту шунӯдам ки шаҳру қалъат ва он навоҳии бадви супурд ва гуфт мо баҳоргоҳи боз хоҳем омад , неки эҳтиёт бояд кард то дар шаҳр халалӣ науфтад ки фарзанди мўдўду вазир бо лашкарии гарон берунанд , то ин зимистони худ ҳоли мухолифон чун гардад , онгоҳи баҳоргоҳи ин корро аз лавнии дигар пеш гирем , ки ин зимистони толеъ хуб нест , ки ҳакямони ин ҳукм кардаанд . Кўтўол гуфт : ҳараму хзоӣни бқлътҳои устувор ниҳодани магари савобтар аз онкии бсҳрои Ҳиндӯстони бурдан . Ҷавоб дод ки салоҳ онаст ки эшон бо мо бошанд . [ кўтўол гуфт ] ки эзад , ъзи зикра , салоҳу хайру хӯбии бад-ӣни сафар мақрун кунод ,у бозгашти намози дигари аъёни лашкари наздики кўтўоли рафтанд ва бинишастанду маҷлисии дарози бкрднд ва ҳеҷ суд надошту эзад , ъзи зикра ,ро дарин ҳукмӣ ва тақдирӣаст пӯшида то чаҳ хоҳад буд . Гуфтанд : фардои санг бо сабуии боз хоҳем зад то чаҳ падед ояд . Гуфт : ҳар чанд суд надорад ва зҷртр шавад , савоб омад .
و بو علی کوتوال از خلج باز آمد و آن کار راست کرده، روز دوشنبه غرّه ماه ربیع الأوّل پیش امیر آمد و نواخت یافت و بازگشت. و دیگر روز تنها با وی خلوتی کرد و تا نماز پیشین بداشت و شنودم که شهر و قلعت و آن نواحی بدو سپرد و گفت ما بهارگاه باز خواهیم آمد، نیک احتیاط باید کرد تا در شهر خللی نیفتد که فرزند مودود و وزیر با لشکری گران بیروناند، تا این زمستان خود حال مخالفان چون گردد، آنگاه بهارگاه این کار را از لونی دیگر پیش گیریم، که این زمستان طالع خوب نیست، که حکیمان این حکم کردهاند. کوتوال گفت: حرم و خزائن بقلعتهای استوار نهادن مگر صوابتر از آنکه بصحرای هندوستان بردن. جواب داد که صلاح آنست که ایشان با ما باشند. [کوتوال گفت] که ایزد، عزّ ذکره، صلاح و خیر و خوبی بدین سفر مقرون کناد، و بازگشت نماز دیگر اعیان لشکر نزدیک کوتوال رفتند و بنشستند و مجلسی دراز بکردند و هیچ سود نداشت و ایزد، عزّ ذکره، را درین حکمی و تقدیری است پوشیده تا چه خواهد بود. گفتند: فردا سنگ با سبوی باز خواهیم زد تا چه پدید آید. گفت: هر چند سود ندارد و ضجرتر شود، صواب آمد .
Ва дигари рӯзи амири пас аз бор холӣ кард бо [ бӯ ] Мансури муставфӣ , ки уштурӣ чанд дар мебоист то аз ҷой бар тавон хостн ва набӯду бад-ӣни сабаб зҷртр мебуд . Ва бадаргоҳ аъён биёмаданд [ бо бӯи алҳсн ] абди алҷлил ,у хоҷаи абд алрзоқ нанишаст бо эшон ва гуфт :
و دیگر روز امیر پس از بار خالی کرد با [بو] منصور مستوفی، که اشتری چند در میبایست تا از جای بر توان خاستن و نبود و بدین سبب ضجرتر میبود. و بدرگاه اعیان بیامدند [با بو الحسن] عبد الجلیل، و خواجه عبد الرزّاق ننشست با ایشان و گفت:
Марои барг он нест ки сухани норавои шинавам ;у бозгашт . Ва ин қавми фурӯд дар оҳанӣн бар он чаҳор тоқ бинишастанд ва бар забони ман пайғом доданд ки мо бо султон ҳадисӣ дорем , рӯ ва бигӯӣ . Рафтам , амирро дар он зимистони хонаи холӣ бо [ бӯ ] Мансур муставфӣ ёфтам , пайғом бидодам , гуфт : донам ки муштӣ ҳавас овардаанд , пайғом эшон бишинаву биё то бо ман бигӯе .
مرا برگ آن نیست که سخن ناروا شنوم؛ و بازگشت. و این قوم فرود در آهنین بر آن چهار طاق بنشستند و بر زبان من پیغام دادند که ما با سلطان حدیثی داریم، رو و بگوی. رفتم، امیر را در آن زمستان خانه خالی با [بو] منصور مستوفی یافتم، پیغام بدادم، گفت: دانم که مشتی هوس آوردهاند، پیغام ایشان بشنو و بیا تا با من بگویی.
Наздики эшон бози омадам ва гуфтам : алроӣди лои икзби аҳла , пайғомии ношнўдаҳи сухани барин ҷумла гуфт ки муштӣ ҳавас оварда бошанд . Гуфтанд : равост аммо мо аз гардани хеш берун кунем , ва дар истоданду пайғомӣ дароз доданд ҳам аз он нмт ки вазири набишта буд ва низ кушодатар . Гуфтам ки ман Зуҳра надорам ки ин фусӯли барин ваҷҳ адо кунам , савоб онаст ки бинивисам ки набиштаро ночор тамом бихонад . Гуфтанд : некӯ мегӯйӣ . Қалами бардоштаму сахти мшбъ набишта омад ва эшон ёрӣ медоданд , пас хатҳо зери он нбштнд ки ин пайғом эшонаст . Ва пеши барадаму бастаду дубор бтأмл бихонад ва бигуфт « агар мухолифон ӣнҷо оянд , бӯи алқосми касӣр зар дорад , бидиҳад ва ориз шаваду бӯи саҳли ҳмдўии ҳам зар дорад , вазорат ёбаду тоҳиру бӯи алҳсн ҳамчунин . Марои савоб инаст ки мекунам . Бибояд омад ва ин ҳадис кӯтоҳ мебояд кард . » биёмадам ва ончӣ шунида будам бигуфтам , ҳамагони навмед ва мутаҳайир шуданд .
نزدیک ایشان باز آمدم و گفتم: الرّائد لا یکذب اهله، پیغامی ناشنوده سخن برین جمله گفت که مشتی هوس آورده باشند. گفتند: رواست امّا ما از گردن خویش بیرون کنیم، و در ایستادند و پیغامی دراز دادند هم از آن نمط که وزیر نبشته بود و نیز گشادهتر. گفتم که من زهره ندارم که این فصول برین وجه ادا کنم، صواب آن است که بنویسم که نبشته را ناچار تمام بخواند. گفتند: نیکو میگویی. قلم برداشتم و سخت مشبع نبشته آمد و ایشان یاری میدادند، پس خطها زیر آن نبشتند که این پیغام ایشان است. و پیش بردم و بستد و دوبار بتأمّل بخواند و بگفت «اگر مخالفان اینجا آیند، بو القاسم کثیر زر دارد، بدهد و عارض شود و بو سهل حمدوی هم زر دارد، وزارت یابد و طاهر و بو الحسن همچنین. مرا صواب این است که میکنم. بباید آمد و این حدیث کوتاه میباید کرد.» بیامدم و آنچه شنیده بودم بگفتم، همگان نومید و متحیّر شدند.
Кўтўол гуфт : маро чаҳ гуфт , гуфтам :у аллоҳ ки ҳадис ту накард . Ва бархестанд ва гуфтанд ки ончӣ бар мо буд бкрдим , моро ӣнҷо ҳадисӣ намонад . Ва бозгаштанд . Ва пас азин пайғоми бчҳори рӯз ҳаракат кард .
کوتوال گفت: مرا چه گفت، گفتم: و اللّه که حدیث تو نکرد. و برخاستند و گفتند که آنچه بر ما بود بکردیم، ما را اینجا حدیثی نماند. و بازگشتند. و پس ازین پیغام بچهار روز حرکت کرد.
Ва ин муҷаллад бпоён омад ва то ӣнҷои таърихи брондм , рафтан ин подшоҳро , разии аллоҳи анҳу , сӯии Ҳиндӯстон биҷой мондам то дар муҷаллади даҳуми нахуст оғоз кунам ва ду боби хоразм ва ҷибол баронам ҳам то ин вақт , чунонкии шарт таърихаст , онгоҳ чун аз он фориғ шавам , бқоъдаҳи таърихи бози гирдам ва рафтан ин подшоҳи бҳндўстон то хотамат кораш бигӯям ва баронам . Ани шоءи аллоҳи ъзу ҷл
و این مجلّد بپایان آمد و تا اینجا تاریخ براندم، رفتن این پادشاه را، رضی اللّه عنه، سوی هندوستان بجای ماندم تا در مجلّد دهم نخست آغاز کنم و دو باب خوارزم و جبال برانم هم تا این وقت، چنانکه شرط تاریخ است، آنگاه چون از آن فارغ شوم، بقاعده تاریخ باز گردم و رفتن این پادشاه بهندوستان تا خاتمت کارش بگویم و برانم. ان شاء اللّه عزّ و جلّ