Дар замони ҳукмронии умр
در زمان حکمرانی عمر
Навҷуоне омадаш рӯзӣ ба бар
نوجوانی آمدش روزی به بر
Гуфт каз баҳри худои зўолмнн
گفت کز بهر خدای ذوالمنن
Ҳукм кун андари миёни моам ва ман
حکم کن اندر میان مام و من
Зу умр пурсед оё чун шуда
زو عمر پرسید آیا چون شده
Кин чунин андари ?бирти дили хӯн шуда
کاین چنین اندر برت دل خون شده
Гуфт дорам модарӣ кандар шикам
گفت دارم مادری کاندر شکم
На муҳими парвардаи рӯзии чндкм
نه مهم پرورده روزی چندکم
Чун шудам пайдо ба амри зулҷалол
چون شدم پیدا به امر ذوالجلال
Шер пистон дод қӯтам то ду сол
شیر پستان داد قوتم تا دو سال
Бади нигаҳдорами зи офоту зарар
بد نگهدارم ز آفات و ضرر
Кард таълимами румузи хайру шар
کرد تعلیمم رموز خیر و شر
Ҳол каз тифлӣ ҷавонӣ гашта ам
حال کز طفلی جوانی گشتهام
Соҳиби тоб ва туоне гашта ам
صاحب تاب و توانی گشتهام
Модарам кардааст аз хонаи дирам
مادرم کرده است از خانه درم
Роҳами андари хонаи надиҳади модарам
راهم اندر خانه ندهد مادرم
Гуядам номаҳрамӣ наем ?бирт
گویدم نامحرمی نایم برت
На ту фарзандӣ ва на ман модарат
نه تو فرزندی و نه من مادرت
На туро бишносам ва на дида ам
نه تو را بشناسم و نه دیدهام
Ин чунин длхўн аз ӯ гардӣда ам
این چنین دلخون از او گردیدهام
эй Халифаи чорае дар кор кун
ای خلیفه چارهای در کار کن
Вази дили ман рафъи ин озор кун
وز دل من رفع این آزار کن
Гуфт акнӯн модарат бошад куҷо
گفت اکنون مادرت باشد کجا
Гуфт ӯро дар сқиФаҳ ҳаст ҷо
گفت او را در ثقیفه هست جا
Одамиро гуфт рӯ ӯро биор
آدمی را گفت رو او را بیار
Рафт ва оварадаш бар он нобакор
رفت و آوردش بر آن نابکار
Ду бародар дошт зани ҳамроҳи хеш
دو برادر داشت زن همراه خویش
Бо ду аз ҳамсоягони кФркиш
با دو از همسایگان کفرکیش
То кунанд он чори мардаши ёварӣ
تا کنند آن چار مردش یاوری
Бо писар чун уфтад ӯро доварӣ
با پسر چون افتد او را داوری
Бо умр гуфтанд ин зан духтар аст
با عمر گفتند این زن دختر است
Нашаҳд аллоҳи умрро бешавҳар аст
نشهد الله عمر را بیشوهر است
Марями ин зан нест каз ӯ ин писар
مریم این زن نیست کز او این پسر
Ҳамчу исо гашта пайдо бе падар
همچو عیسی گشته پیدا بیپدر
Ваон зан каззоба багушӯда забон
وان زن کذابه بگشوده زبان
Аҷз ва лоба дораду оҳу фиғон
عجز و لابه دارد و آه و فغان
К-эии хлиқаҳ аз Қурайшами духтарам
کای خلیقه از قریشم دخترم
То хабар дорам зи худ бе шавҳарам
تا خبر دارم ز خود بیشوهرم
Обрӯе дорам ва ҳастам касе
آبرویی دارم و هستم کسی
Хортар кард ин ҷавонам аз хасӣ
خوارتر کرد این جوانم از خسی
Ин писари душмантар аз ҳар душман аст
این پسر دشمن تر از هر دشمن است
Дар паии бадномӣу заҷр ман аст
در پی بدنامی و زجر من است
Ҳоши ллаҳи ман куҷои зоӣидмш
حاش لله من کجا زائیدمش
ӯ маро кӣ дидаи ман кӣ дидамаш
او مرا کی دیده من کی دیدمش
Бо писари гуфтои худои додгар
با پسر گفتا خدای دادگر
Дорад аз ҳоли ман ва ин зани хабар
دارد از حال من و این زن خبر
эй Халифаи модар ман бошад ин
ای خلیفه مادر من باشد این
Дар канораш хуфтаам субҳу пасин
در کنارش خفتهام صبح و پسین
Дода қӯт аз шери пастонаши маро
داده قوت از شیر پستانش مرا
Дӯст тар медорад аз ҷонаши маро
دوست تر می دارد از جانش مرا
Гар нишинад мари маро дар пои хор
گر نشیند مر مرا در پایْ خار
Хӯни зи чашм ӯ бирезад дар канор
خون ز چشم او بریزد در کنار
Шавҳар ӯ боби ман чун дар сафар
شوهر او باب من چون در سفر
Мурдааст ва дорад афзӯни молу зар
مرده است و دارد افزون مال و زر
Хоҳад аз моли падари надиҳад ба ман
خواهد از مال پدر ندهد به من
Арзҳои ӯ ҳама макрасту фан
عرضهای او همه مکر است و فن
Пас ба зани гуфтои умри ҳарфи писар
پس به زن گفتا عمر حرف پسر
Ҳаст бо ҳарфи ту давр аз якдигар
هست با حرف تو دور از یکدیگر
Гуфт он зани к-эии Халифаи ҳӯшманд
گفت آن زن کای خلیفه هوشمند
Оқилаш кун ё ба панд ва ё ба банд
عاقلش کن یا به پند و یا به بند
Ин писари номаҳрам ва бегона аст
این پسر نامحرم و بیگانه است
Маст агар набӯд яқин девона аст
مست اگر نبود یقین دیوانه است
Тӯҳмату бӯҳтон буд гуфтор ӯ
تهمت و بهتان بود گفتار او
Поки яздон огаҳаст аз кор ӯ
پاک یزدان آگه است از کار او
Ман ба халлоқи замину осмон
من به خلاق زمین و آسمان
Гар шиносам ин писарро дар ҷаҳон
گر شناسم این پسر را در جهان
Ин писар бар ҷони ман душман шуда
این پسر بر جان من دشمن شده
Дар паии рсўоӣии ман омада
در پی رسوائی من آمده
Ҳамраҳ оварадам шуҳуди муътабар
همره آوردم شهود معتبر
То зи духтар бӯданами гардии хабар
تا ز دختر بودنم گردی خبر
Баркашид он зани фиғону зори зор
برکشید آن زن فغان و زار زار
Гиря кард он сон ки абри навбаҳор
گریه کرد آن سان که ابر نوبهار
К-эй мусулмонон битарсед аз худо
کای مسلمانان بترسید از خدا
Ин писар хоҳад кунад расвои маро
این پسر خواهد کند رسوا مرا
Духтарӣ ҳастам шуҳуд оварда ам
دختری هستم شهود آوردهام
На писар дорам на шавҳар карда ам
نه پسر دارم نه شوهر کردهام
Он ҷавону чори шоҳидро умр
آن جوان و چار شاهد را عمر
Гуфт то доданд дар маҳбаси мақар
گفت تا دادند در محبس مقر
Гуфт агар дидам писар шуд ростгӯ
گفت اگر دیدم پسر شد راستگو
Ҳад бар онҳо май занам варна бадв
حد بر آنها میزنم ورنه بدو
Чанд рӯзӣ буд дар зиндони ҷавон
چند روزی بود در زندان جوان
Ногаҳони рӯзии эмоми инсу ҷон
ناگهان روزی امام انس و جان
Аз дар зиндони убӯраши аўФтод
از در زندان عبورش اوفتاد
Он писар аз дил кашид афғон ва дод
آن پسر از دل کشید افغان و داد
Гуфт эй ҳалоли сари мушкилот
گفت ای حلال سر مشکلات
Мари марои зини банду зиндони даҳ наҷот
مر مرا زین بند و زندان ده نجات
Хонд он шаҳро сӯии зиндон ба фарз
خواند آن شه را سوی زندان به فرض
Венаи ҳикоятро ба пешаш кард арз
وین حکایت را به پیشش کرد عرض
Ҳам умри он моҷароро зи ибтидо
هم عمر آن ماجرا را ز ابتدا
Арз кард аз баҳри шаҳ то интиҳо
عرض کرد از بهر شه تا انتها
Гуфт мегуфто расӯли ҳақи параст
گفت میگفتا رسول حقپرست
Ки алӣ донотараст аз ҳар ки ҳаст
که علی داناتر است از هر که هست
Ҳукм фармо дар майонишон ё алӣ
حکم فرما در میانشان یا علی
То шавад ин сари пинҳонии ҷлӣ
تا شود این سر پنهانی جلی
Ҳукм шуд аз шоҳ бар эҳзори зан
حکم شد از شاه بر احضار زن
Омад он зан дар бар шоҳи змн
آمد آن زن در بر شاه زمن
Зан бигуфто ё алӣ гуяд дурӯғ
زن بگفتا یا علی گوید دروغ
Кӣ чароғи кизбро бошад фурӯғ
کی چراغ کذب را باشد فروغ
Шоҳи гуфто дар саволи ин ҷавон
شاه گفتا در سؤال این جوان
Гар ҷавобии дорӣ эй зан кун баён
گر جوابی داری ای زن کن بیان
Ин писар бошад куҷои фарзанди ман
این پسر باشد کجا فرزند من
Кӣ маниши пистони ниҳодам дар даҳан
کی منش پستان نهادم در دهن
Нестам ӯро шносо дар ҷаҳон
نیستم او را شناسا در جهان
Зини шуҳудами содиқ алқўлм бидон
زین شهودم صادق القولم بدان
Арз карданд он шуҳуд аз кофарӣ
عرض کردند آن شهود از کافری
Духтари ин зан бошад аз бе шавҳарӣ
دختر این زن باشد از بیشوهری
Гуфт шаҳ ҳукмӣ кунам дар ин миён
گفت شه حکمی کنم در این میان
Ки ризоӣ кирдигораст андари он
که رضای کردگار است اندر آن
Пас ба зан фармуд мухтор ва вале
پس به زن فرمود مختار و ولی
Кист дар амри ту гуфто ё алӣ
کیست در امر تو گفتا یا علی
Ин ду шоҳид чун бародар бо мананд
این دو شاهد چون برادر با منند
Дар ваколати розӣам ончӣ кунанд
در وکالت راضیم آنچه کنند
Гуфт шаҳи мухтор кор хоҳаред
گفت شه مختار کار خواهرید
Гар баҳам дузед ё аз ҳам дарид
گر بهم دوزید یا از هم درید
Арз карданд эй шаҳ аз рӯзи нахуст
عرض کردند ای شه از روز نخست
Ихтиёр ӯ ва мо дар даст туаст
اختیار او و ما در دست توست
Гуфт ин ҳамшираи тонро ин замон
گفت این همشیرهتان را این زمان
Ақд кардам аз барои ин ҷавон
عقد کردم از برای این جوان
Меҳри панҷсад дарҳамаш додам қарор
مهر پانصد درهمش دادم قرار
Зуд эй қанбар бирав дарҳам биор
زود ای قنبر برو درهم بیار
Дарҳам оварад ва бифармуд эй ҷавон
درهم آورد و بفرمود ای جوان
Меҳри занро рез дар домони он
مهر زن را ریز در دامان آن
эй писари имшаби шаб домодӣ аст
ای پسر امشب شب دامادی است
Ғам махӯр комрўзи рӯз шодӣ аст
غم مخور کامروز روز شادی است
Бояд имшабро бихобӣ пеши зан
باید امشب را بخوابی پیش زن
Чун шавад фардои биёе назд ман
چون شود فردا بیایی نزد من
Пас писар гуфт эй шаҳи куну макон
پس پسر گفت ای شه کون و مکان
Чун кунам бо модари худ ончунон
چون کنم با مادر خود آنچنان
Гуфт чун инкор кард аз модарӣ
گفت چون انکار کرد از مادری
Бегунаҳ бошӣ кунигар шавҳарӣ
بیگنه باشی کنی گر شوهری
Он дроҳмро гирифт аз баҳри меҳр
آن دراهم را گرفت از بهر مهر
Рехт дар домони зан аз рӯй қаҳр
ریخت در دامان زن از روی قهر
Гуфт хез эй зан ки то ҳамраҳ рӯем
گفت خیز ای زن که تا همره رویم
Ҷониби ҳиҷла ба ҳукм шаҳ шавем
جانب حجله به حکم شه شویم
Зан намеҷанбед ҳеҷ аз ҷои хеш
زن نمیجنبید هیچ از جای خویش
Он писар чун гурги гашти он зан чу мяш
آن پسر چون گرگ گشت آن زن چو میش
Ногуҳи он зан аз дил афғон баркашид
ناگه آن زن از دل افغان برکشید
Чункӣ кӯи ҷом заҳрӣ саркашед
چونکی کو جام زهری سرکشید
Кин писари валлоҳи фарзанд ман аст
کاین پسر والله فرزند من است
Модарии фарзанди худро кӣ зан аст
مادری فرزند خود را کی زن است
Ман агар фарзанди худро зан шавам
من اگر فرزند خود را زن شوم
Худ ба худ зини кофарӣ душман шавам
خود به خود زین کافری دشمن شوم
ё алии фарзанд ман ҳаст ин писар
یا علی فرزند من هست این پسر
Ваз банӣ Зуҳра буд ӯро падар
وز بنی زهره بود او را پدر
Дар сафар рафтааст ва акнӯн мурда аст
در سفر رفته است و اکنون مرده است
Рахт аз дунё ба уқбо барда аст
رخت از دنیا به عقبی برده است
Ин бародарҳо фиребам дода анд
این برادرها فریبم دادهاند
Баҳри молаш дар тамаъ афтода анд
بهر مالش در طمع افتادهاند
Буд тазвирӣ ба кори ин писар
بود تزویری به کار این پسر
То шавад маҳрӯм аз моли падар
تا شود محروم از مال پدر
Ин писар ҳаст аз бародари беҳтарам
این پسر هست از برادر بهترم
Зини гунаҳи хоки ду олам бар серум
زین گنه خاک دو عالم بر سرم
Баради пас он зани писарро шодком
برد پس آن زن پسر را شادکام
Додаш амволи падарро болтмом
دادش اموال پدر را بالتمام
Ва он дроҳмро ки он шаҳ дода буд
و آن دراهم را که آن شه داده بود
Барад аз баҳри писар моя намӯд
برد از بهر پسر مایه نمود
Ҳаркии ҳозир буд бар султони дайн
هرکه حاضر بود بر سلطان دین
Кард таҳсин ваҳмӣ гуфт офарин
کرد تحسین وهمی گفت آفرین
Пас умри пешониашро бӯса дод
پس عمر پیشانیاش را بوسه داد
Гуфт икдм бе ту умр ман мабод
گفت یکدم بی تو عمر من مباد
Модари даҳр эй эмоми дайни паноҳ
مادر دهر ای امام دین پناه
намекунад инкор ва май оради гувоҳ
میکند انکار و میآرد گواه
Кин баланди иқболи неи фарзанди ман
کاین بلند اقبال نی فرزند من
Зонка ҳаргиз нест андари банди ман
زانکه هرگز نیست اندر بند من
Ҳам ту Фрмоӣии магари чора гарӣ
هم تو فرمائی مگر چارهگری
Коўрди меҳру намояди модарӣ
کآورد مهر و نماید مادری