Қоли аллоҳи таъолӣ : « Фозои сӯи итаҳу нафхати фӣаи ман рӯҳии Фқъўои ?лаи соҷдин »

قال الله تعالی: «فاذا سو یته و نفخت فیه من روحی فقعوا له ساجدین»

Ва қол алнабӣ слии аллоҳи алайҳу силам : « ани халқи аҳдкми иҷмъи фии батни ИМАи арбаъӣни иўмои сами икўни ълқаҳ мисли злки сами икўни мзғаҳ мисли злки сами ибъси аллоҳи алмалики борубъи калимот » қол : « иқўли актби ризқау амалау аҷала ва шқёам съидои сами инФхи фӣаи алрўҳу ани аҳдкми лиъмли баъамали аҳли алҷнаҳ ҳатто икўни мо байна ва байнҳо алои зроъи Фисбқи алайҳи алкитоби Фихтми ?лаи баъамали аҳли алнори фӣади хулҳоу ани аҳдкми лиъмли баъамали аҳли алнор ҳатто ҳобинаҳ ва байнҳо алозроъи Фхтми ?лаи баъамали аҳли алҷнаҳи Фидхлҳо . Ҳадиси муттафиқи алии сиҳҳата »

و قال النبی صلی‌الله علیه و سلم: «ان خلق احدکم یجمع فی بطن امه اربعین یوما ثم یکون علقه مثل ذلک ثم یکون مضغه مثل ذلک ثم یبعث‌الله الملک باربع کلمات» قال: «یقول اکتب رزقه و عمله و اجله و شقیا ام سعیدا ثم ینفخ فیه الروح و ان احدکم لیعمل بعمل اهل الجنه حتی یکون ما بینه و بینها الا ذراع فیسبق علیه‌الکتاب فیختم له بعمل اهل النار فید خلها و ان احدکم لیعمل بعمل اهل النار حتی هابینه و بینها الاذراع فختم له بعمل اهل الجنه فیدخلها. حدیث متفق علی صحته»

Бдонк чун тасвияи қолаб бкмол расед худованди таъолӣ чунонк дар тахмири тинати одами ҳеҷ касро маҷол надода буду бхдоўндии хеши мубошири он буд дар вақти таъаллуқи рӯҳи бқолби ҳеҷ касро муҳаррам надошт бхдоўндии хеши бнФхи рӯҳ қиём намӯд . Дар ӣнҷои ишоратии латифу бишоратӣ шарифаст ки рӯҳро дар ҳимояти бадарғаи нафхаи хоси миФрстд яъне ӯро аз аъло маротиби олами арвоҳ ба асфали даракоти олами аҷсоми миФрстми масофатӣ баъӣдаст вдўст ва душман бисёранд набояд ки дарин манозил вмроҳл бадвасту душман машғӯл шаваду маро фаромӯш кунад вози завқи инсӣ ки дар ҳазрат ёфтааст маҳрӯм монад ки роҳзанон бар роҳ бисёранд зи душманони ҳасуду зи дӯстони ғаюр чун асари нафхаи мо бо ӯ буд нагузорад ки завқи инси мо аз коми ҷон ӯ баравад то ӯ дар ҳеҷ мақоми бҳичи дӯсту душман банд шавад .

بدانک چون تسویه قالب بکمال رسید خداوند تعالی چنانک در تخمیر طینت آدم هیچ کس را مجال نداده بود و بخداوندی خویش مباشر آن بود در وقت تعلق روح بقالب هیچ کس را محرم نداشت بخداوندی خویش بنفخ روح قیام نمود. در اینجا اشارتی لطیف و بشارتی شریف است که روح را در حمایت بدرقه نفخه خاص میفرستد یعنی او را از اعلی مراتب عالم ارواح به اسفل درکات عالم اجسام میفرستم مسافتی بعید است ودوست و دشمن بسیارند نباید که درین منازل ومراحل بدوست و دشمن مشغول شود و مرا فراموش کند واز ذوق انسی که در حضرت یافته است محروم ماند که راهزنان بر راه بسیارند ز دشمنان حسود و ز دوستان غیور چون اثر نفخه ما با او بود نگذارد که ذوق انس ما از کام جان او برود تا او در هیچ مقام بهیچ دوست و دشمن بند شود.

Дигари онки рӯҳро бар сесад ва шаст ҳазор олами рӯҳонӣу ҷисмонии мулкӣу малакӯтии гузар хоҳем дод вдр ҳар олам ӯро нзлӣ андохтаему ганҷӣ аз баҳр ӯ дафин карда то он рӯз ки ӯро дар сФли олами аҷсом бхлоФт фиристем ин нзлҳо ва ганҷҳо бо ӯ равон кунем . Барон хзоину дФоини касро итилоъ надодаем « мо ашҳдтҳми халқи алсмўоту аларз » ҷумлаи ман ниҳодаам ман донам ки чаҳ ниҳодааму куҷо ниҳодаам ва чун ниҳодаам ва ман донам ки ҳаряк чун бирабоед гирифт ?

دیگر آنک روح را بر سیصد و شصت هزار عالم روحانی و جسمانی ملکی و ملکوتی گذر خواهیم داد ودر هر عالم او را نزلی انداخته‌ایم و گنجی از بهر او دفین کرده تا آن روز که او را در سفل عالم اجسام بخلافت فرستیم این نزلها و گنجها با او روان کنیم. بران خزاین و دفاین کس را اطلاع نداده‌ایم «ما اشهدتهم خلق السموات و الارض» جمله من نهاده‌ام من دانم که چه نهاده‌ام و کجا نهاده‌ام و چون نهاده‌ام و من دانم که هریک چون برباید گرفت؟

Дар ҷумлаи мақомоти далелу раҳбари рӯҳи манам то он ҷумла бар вай арза кунам ва аз хзоину дФоини онч ӯро дарон олам бакор хоҳад омад бадви даҳуму ончи дигари бораи буқати муроҷиат бо ин ҳазрат ӯро дарин мақом бакор шавад бигзораму тлсмотӣ ки аз баҳри назари ағёри дарин роҳ сохтаам то ҳар муддаии бгзоФи бад-ӣни ҳазрат натавонад расед боӯ намояму бндгшоҳоӣ он бирав арза кунам то буқати муроҷиат роҳ бирав осон гардаду зои масолеҳу мФосдроаҳ ӯро бохабар кунам .

در جمله مقامات دلیل و رهبر روح منم تا آن جمله بر وی عرضه کنم و از خزاین و دفاین آنچ او را دران عالم بکار خواهد آمد بدو دهم و آنچ دیگر باره بوقت مراجعت با این حضرت او را درین مقام بکار شود بگذارم و طلسماتی که از بهر نظر اغیار درین راه ساخته‌ام تا هر مدعی بگزاف بدین حضرت نتواند رسید بااو نمایم و بندگشاهای آن برو عرضه کنم تا بوقت مراجعت راه برو آسان گردد و زا مصالح و مفاسدراه او را باخبر کنم.

Дигари онк чун рӯҳро бхлоФти миФрстму вилояти мибхшм ва муддатӣаст то овоза « ании ҷоъили фии алрзи Халифа » дар ҷаҳон андохтаам ҷумлаи дӯсту душмани ошноўи бегонаи мунтазири қудум ӯ мондаанд ӯро бо ъзози тамом бояд фиристод . Муқаррабони ҳазрати худовандиро фармӯдаам ки чун ӯ бтхти хилофати бншиндҷмлаҳи пеши тахт ӯ саҷда кунед бояд ки асари эъзозу икромҳо бар ваии бибинанд то кор дар ҳисоб гиранд .

دیگر آنک چون روح را بخلافت میفرستم و ولایت میبخشم و مدتی است تا آوازه «انی جاعل فی‌الرض خلیفه» در جهان انداخته‌ام جمله دوست و دشمن آشناو بیگانه منتظر قدوم او مانده‌اند او را با عزاز تمام باید فرستاد. مقربان حضرت خداوندی را فرموده‌ام که چون او بتخت خلافت بنشیندجمله پیش تخت او سجده کنید باید که اثر اعزاز و اکرام‌ها بر وی ببینند تا کار در حساب گیرند.

Пас рӯҳи покро баъд аз анки чандини ҳазор сол дар хилвати хонаи ҳзираҳи қудс аз бъиноти бароварда буд ва дар мақом бе воситагии манзури назар аноят бӯдау одоби хилофату шароиту русуми ниёбат аз худованду мнўби хеши гирифта ки то нойибу Халифаи подшоҳи умрӣ дар ҳазрати подшоҳи тартибу русуми ҷҳондории нёмўзди аҳляти ниёбату хилофати наёбад бар мураккаби хос «у нафхати фӣа » савор карданд .

پس روح پاک را بعد از انک چندین هزار سال در خلوت خانه حظیره قدس از بعینات برآورده بود و در مقام بی‌واسطگی منظور نظر عنایت بوده و آداب خلافت و شرایط و رسوم نیابت از خداوند و منوب خویش گرفته که تا نایب و خلیفه پادشاه عمری در حضرت پادشاه ترتیب و رسوم جهانداری نیاموزد اهلیت نیابت و خلافت نیابد بر مرکب خاص «و نفخت فیه» سوار کردند.

Ҳам ақли давида дар рикобаш

هم عقل دویده در رکابش

Ҳам ишқи хазида дар паноҳаш

هم عشق خزیده در پناهش

Маи тоски гардани самандаш

مه طاسک گردن سمندش

Шаби турраи парчами сиёҳаш

شب طره پرچم سیاهش

Ва бо халъати азоФти ёء « ман рӯҳӣ » бар ҷумлагии мамолики рӯҳонӣу ҷсмониш убӯр доданд ва дар ҳар манзилу марҳалаи ончи зубда буду ҷумлагӣу хулосаи дФоину захоири он мақом буд дар мавкиб ӯ равон карданду ӯро дар мамлакати инсоният бар тахти қолаби бхлоФти бншонднд ва дар ҳоли ҷумлагии млооълӣ аз Каррӯбӣу рӯҳонии пеши тахт ӯ бсҷдаҳ даромаданд ки « Фсҷди алмлоӣкаҳи каллаами аҷмъўн » . Ҷабраилро барон даргоҳи бҳоҷбӣ фурӯ доштанду Микоилро бхознӣ . Ҷумлаи малику фалак ҳар касеро барин даргоҳи бшғлӣ насб карданд .

و با خلعت اضافت یاء «من روحی» بر جملگی ممالک روحانی و جسمانیش عبور دادند و در هر منزل و مرحله آنچ زبده بود و جملگی و خلاصه دفاین و ذخایر آن مقام بود در موکب او روان کردند و اورا در مملکت انسانیت بر تخت قالب بخلافت بنشاندند و در حال جملگی ملااعلی از کروبی و روحانی پیش تخت او بسجده درآمدند که «فسجد الملائکه کلهم اجمعون». جبرئیل را بران درگاه بحاجبی فرو داشتند و میکائیل را بخازنی. جمله ملک و فلک هر کسی را برین درگاه بشغلی نصب کردند.

Хостанд то тамҳиди қоида сиёсат кунанд ва яке робрдори кашанд то дар малику малакӯт касе дигари дами мухолифати ин хилофат наёр зад . Он мағрури сиёҳи гилӣми рака вақте бФзўлӣ бе иҷозати дуздидаи бқолби одам дар рафта буд ва бичишам ҳақорат дар мамолики хилофат ӯ нгрстаҳу хоста то дар хазонаи дили одам нақбӣ занад муяссар нашуда ӯро бтҳмт дуздӣ бигирифтанд ва ба расан шақоват барбастанд то вақти суҷуди ҷумлаи млоикаҳ саҷда карданд ӯ натавонист кард . Зирок ба расани шақовати он рӯзаши бастанд ки бедастурӣ дар корхонаи ғайби рафта буд .

خواستند تا تمهید قاعده سیاست کنند و یکی رابردار کشند تا در ملک و ملکوت کسی دیگر دم مخالفت این خلافت نیار زد. آن مغرور سیاه گلیم راکه وقتی بفضولی بی‌اجازت دزدیده بقالب آدم در رفته بود و بچشم حقارت در ممالک خلافت او نگرسته و خواسته تا در خزانه دل آدم نقبی زند میسر نشده او را بتهمت دزدی بگرفتند و به رسن شقاوت بربستند تا وقت سجود جمله ملایکه سجده کردند او نتوانست کرد. زیراک به رسن شقاوت آن روزش بستند که بی دستوری در کارخانه غیب رفته بود.

Дар ривоят меояд ки чун рӯзи қиёмати халқро бар арсаи ърсот ҳозир кунанд нурӣ аз анвори худовандии табораку таъолӣ таҷаллӣ кунад ҷумла хилоиқ хоҳанд ки суҷуди оранд ҳар кас ки дар дунёи ҳақро саҷда бардааст бсҷўди раванд ва онҳо ки суҷуди ҳавоу дунё ва батон бардаанд саҷда натавонанд кард зироки сароишон ба расани шақовати он рӯз барбаста буданд ки саҷда ҳақ накарданд . Аммо он расанро имрӯз бичишам зоҳир натавон дид ҳар крои чашми ботини кушода буд бинад лоҷарам дар банд он шавад ки бмқрози тавбау истиғфори онро бугсалад ва агар имрӯзи нгслд ҳамчунон бастаи бслослу ағлоли фардо ӯро ббозор қиёмат бароваранд « азои лоғлоли фии аъноқҳму алслосл » онҷо зоҳир шавад .

در روایت میآید که چون روز قیامت خلق را بر عرصه عرصات حاضر کنند نوری از انوار خداوندی تبارک و تعالی تجلی کند جمله خلایق خواهند که سجود آرند هر کس که در دنیا حق را سجده برده است بسجود روند و آنها که سجود هوا و دنیا و بتان برده‌اند سجده نتوانند کرد زیراک سرایشان به رسن شقاوت آن روز بربسته بودند که سجده حق نکردند. اما آن رسن را امروز بچشم ظاهر نتوان دید هر کرا چشم باطن گشاده بود بیند لاجرم در بند آن شود که بمقراض توبه و استغفار آن را بگسلد و اگر امروز نگسلد همچنان بسته بسلاسل و اغلال فردا او را ببازار قیامت برآورند «اذا لاغلال فی اعناقهم و السلاسل» آنجا ظاهر شود.

Пас сроблиси пурталбиси он рӯз барбастанд ки аз миёни ҷумлаи млоикаҳ густохӣ кард ва бе иҷозати бкорхонаҳи ғайб дар рафту мухолифати фармон « лондхлўои буют алнабӣ алои ани иўзни лакам » кард лоҷарам ба расани қаҳр сараш барбастанд то саҷда одам натавонист кард ки « алои Иблиси абӣу асткбр »у халқ чунон пиндоранд ки абоу истикбор дар вақти саҷда буд балии сӯрати он буқати саҷда буд ки бмсобти самара шаҷарааст аммо ҳақиқати он абоу истикбор ки бмсобт тухмаст он рӯз дар замин шақоват афтод ки аз риояти адаб або кард ва беиҷозат дар корхона ғайб рафт ва чун берун омад истикбор кард вагуфт « халқи мҷўФои лои итмолк » . Бичишам бузургӣ бахуд нагирист ва бичишам ҳақорати бхлиФаҳи ҳақи он тухмаши брўзгор парвариш ёфт . Самараи он або восткбор омад буқати саҷдаи лоҷарам ҳам барон расан шақоват бидор лаънаташ бар кашиданд ки «у ани алейк лаънатии илои явми аддӣн » ва барин дор то қиёми алсоъаҳи бсёсти бгзоштнди бал ки то абдолободи азин дор фурӯ нагиранд то баъди азин дар ҷумлаи мамолики кас Зуҳра надорад ки бо Халифаи ҳақи қадами биҳрмтӣ наад ва ҳар анки мтобъти Иблиси дарин мамлакат кунад ӯро бо ӯ ҳам дар як силки кашанд ва бдўзх фиристанд ки « лои млони ҷаҳаннами мнмку ммн тбък манеҳам аҷмъин » .

پس سرابلیس پرتلبیس آن روز بربستند که از میان جمله ملایکه گستاخی کرد و بی‌اجازت بکارخانه غیب در رفت و مخالفت فرمان «لاندخلوا بیوت النبی الا ان یوذن لکم» کرد لاجرم به رسن قهر سرش بربستند تا سجده آدم نتوانست کرد که «الا ابلیس ابی و استکبر» و خلق چنان پندارند که ابا و استکبار در وقت سجده بود بلی صورت آن بوقت سجده بود که بمثابت ثمره شجره است اما حقیقت آن ابا و استکبار که بمثابت تخم است آن روز در زمین شقاوت افتاد که از رعایت ادب ابا کرد و بی‌اجازت در کارخانه غیب رفت و چون بیرون آمد استکبار کرد وگفت «خلق مجوفا لا یتمالک». بچشم بزرگی بخود نگریست و بچشم حقارت بخلیفه حق آن تخمش بروزگار پرورش یافت. ثمره آن ابا واستکبار آمد بوقت سجده لاجرم هم بران رسن شقاوت بدار لعنتش بر کشیدند که «و ان علیک لعنتی الی یوم الدین» و برین دار تا قیام الساعه بسیاست بگذاشتند بل که تا ابدالاباد ازین دار فرو نگیرند تا بعد ازین در جمله ممالک کس زهره ندارد که با خلیفه حق قدم بیحرمتی نهد و هر انک متابعت ابلیس درین مملکت کند اورا با او هم در یک سلک کشند و بدوزخ فرستند که «لا ملان جهنم منمک و ممن تبعک منهم اجمعین».

Овардаанд ки чун рӯҳи бқолб одам даромад дар ҳоли гирди ҷумлагии мамолики бадани баргашти хонае баси зулмоне ва бо ваҳшат ёфт баннои он бар чаҳор асл мтзоднҳодаҳ донист ки онро Бақоӣ набошад . Хонае танг ва торик дид чандини ҳазор ҳазор ҳашароту мўзёт аз ҳаёту ъқорбу съобину анвоъи сбоъ аз шеру юзу палангу хирсу хӯк ва аз анвоъ бҳоем хару гову асбу астару уштуру ҷумлагии ҳайвоноти бикдигр барме омаданд ҳаряки бадви ҳмлтии бурданд ва аз ҳар ҷониб ҳар яке захмӣ мезаданду бўҷҳӣ эзое мекарданду нафаси саги сифати ғариби душмании оғози ниҳод ва чун гург дар вай меафтод .

آورده‌اند که چون روح بقالب آدم درآمد در حال گرد جملگی ممالک بدن برگشت خانه‌ای بس ظلمانی و با وحشت یافت بنای آن بر چهار اصل متضادنهاده دانست که آن را بقایی نباشد. خانه‌ای تنگ و تاریک دید چندین هزار هزار حشرات و موذیات از حیات و عقارب و ثعابین و انواع سباع از شیر و یوز و پلنگ و خرس و خوک و از انواع بهایم خر و گاو و اسب و استر و اشتر و جملگی حیوانات بیکدیگر برمی‌آمدند هریک بدو حملتی بردند و از هر جانب هر یکی زخمی میزدند و بوجهی ایذایی میکردند و نفس سگ صفت غریب دشمنی آغاز نهاد و چون گرگ در وی می‌افتاد.

Рӯҳи пок ки чандини ҳазор сол дар ҷавори қурби раби Алъоламин бсдҳзори ноз парвариш ёфта буд аз он ваҳшатҳо неки мстўҳши гашти қадари инси ҳазрати иззат ки то ин соъат нмидонст бидонаст неъмати висолро ки ҳамеша мустағриқи он буду завқ он намеёфту ҳақи он нмишнохт бишнохт оташи фироқ дар ҷонаш муштаал шуд дӯди ҳиҷрони басараши баромад . Гуфт байт

روح پاک که چندین هزار سال در جوار قرب رب‌العالمین بصدهزار ناز پرورش یافته بود از آن وحشتها نیک مستوحش گشت قدر انس حضرت عزت که تا این ساعت نمیدانست بدانست نعمت وصال را که همیشه مستغرق آن بود و ذوق آن نمی‌یافت و حق آن نمیشناخت بشناخت آتش فراق در جانش مشتعل شد دود هجران بسرش برآمد. گفت بیت

Даии мо ва майу айши хуш ва рӯй нигор

دی ما و می و عیش خوش و روی نگار

Имрӯзи ғаму ғарибӣу фурқати ёр

امروز غم و غریبی و فرقت یار

эй гардиши айём ! туро ҳар ду яке аст

ای گردش ایام! ترا هر دو یکی است

Ҷон бар сари имрӯзи нуҳуми даии бози ор

جان بر سر امروز نهم دی باز آر

Дарҳол азон ваҳшати ошёни баргашту хост то ҳам бидон роҳ боз гардад .

درحال ازان وحشت آشیان برگشت و خواست تا هم بدان راه باز گردد.

Азмами дурусти гашт кзинҷо кунам раҳил

عزمم درست گشت کزینجا کنم رحیل

Худ омадан чаҳ буд ки поем шикастаи бод

خود آمدن چه بود که پایم شکسته باد

Чун хост ки бозгардад мураккаби нафха талаб кард то бар нишинад ки ӯ пиёда нарафта буду савори омада буд . Мураккаб наёфт неки шикаста дил шуд . Бо ӯ гуфтанд ки мо аз ту ин куштаи дилии митлбим . Қабз бар вай муставле шуд оҳӣ сард баркашид . Гуфтанд мо туро аз баҳри ин оҳ фиристодаем . Бухори он оҳи ббоми димоғ ӯ баромади дарҳоли атсае бродм афтод ҳаракат дар вай пайдо шуд дида багушӯд Фрохнои олам сӯрат бидид равшании офтоб мушоҳида кард . Гуфт « Алҳамдулиллоҳ » хитоби иззат дар расед ки « ирҳмки рбк » завқи хитоб бҷонш расед андаки сукӯнатӣ дар вай падед омад .

چون خواست که بازگردد مرکب نفخه طلب کرد تا بر نشیند که او پیاده نرفته بود و سوار آمده بود. مرکب نیافت نیک شکسته دل شد. با او گفتند که ما از تو این کشته دلی میطلبیم. قبض بر وی مستولی شد آهی سرد برکشید. گفتند ما ترا از بهر این آه فرستاده‌ایم . بخار آن آه ببام دماغ او برآمد درحال عطسه‌ای برآدم افتاد حرکت در وی پیدا شد دیده بگشود فراخنای عالم صورت بدید روشنی آفتاب مشاهده کرد. گفت «الحمدالله» خطاب عزت در رسید که «یرحمک ربک» ذوق خطاب بجانش رسید اندک سکونتی در وی پدید آمد.

Амоҳри вақт ки аз завқи қурбату инси ҳақи брондишидӣу Фрохнои фазои олами арвоҳу зқаҳҳоӣ ки бевосита ёфта буд ёд кардӣ хостӣ то қФси қолаби бишиканаду либоси обу гули брхўд пора кунад . байт

اماهر وقت که از ذوق قربت و انس حق براندیشیدی و فراخنای فضای عالم ارواح و زقه‌هایی که بی‌واسطه یافته بود یاد کردی خواستی تا قفص قالب بشکند و لباس آب و گل برخود پاره کند. بیت

Он булбули маҳбӯс ки номаш ҷон аст

آن بلبل محبوس که نامش جان است

Дасташи бшкстн қФс ме нарасад

دستش بشکستن قفص می نرسد

Ҳамчинонкии атфолро бчизҳои рангину овози знглаҳу нақлу миваи машғӯли кнндодмро бмълмии млоикаҳу суҷуди эшону бурдани босмонҳо ва бар минбар кардану гирди осмонҳо гардонӣдан ва он қиссаҳои маърӯф ки гуфтаанд машғӯл мекарданд то бошдкаҳ қадре ноираҳи оташи иштиёқ ӯ бҷмоли ҳазрати таскини пазирад ва бо чизеи дигар инс гирад ва он ваҳшат аз вай зоил шавад . ӯ бзбон ҳол мегуфт байт .

همچنانکه اطفال را بچیزهای رنگین و آواز زنگله و نقل و میوه مشغول کنندآدم را بمعلمی ملایکه و سجود ایشان و بردن باسمانها و بر منبر کردن و گرد آسمانها گردانیدن و آن قصه‌های معروف که گفته‌اند مشغول میکردند تا باشدکه قدری نایره آتش اشتیاق او بجمال حضرت تسکین پذیرد و با چیزی دیگر انس گیرد و آن وحشت از وی زایل شود. او بزبان حال میگفت بیت.

Ҳаргиз нашавадӣ бути бгзидаҳи ман

هرگز نشودی بت بگزیده من

Меҳрати зи дилу хаёлат аз дидаи ман

مهرت ز دل و خیالت از دیده من

Гар аз пас марг ман биҷӯе ёбӣ

گر از پس مرگ من بجویی یابی

Меҳри ту дар устихони пусидаи ман

مهر تو در استخوان پوسیده من

Хитоб мерасед ки эй одами дрбҳшти рӯ ва сокин биншину чунонкӣ хоҳӣ мехур ва мехусб ва боҳар ки хоҳии инси гир « ё одами искани анату зўҷки алҷнаҳу кломнҳои рғдои ҳайси шӣтмо » . Ҳар чанд мегуфтанд ӯ мегуфт : байт

خطاب میرسید که ای آدم دربهشت رو و ساکن بنشین و چنانکه خواهی میخور و می‌خسب و باهر که خواهی انس گیر «یا آدم اسکن انت و زوجک الجنه و کلامنها رغدا حیث شئتما». هر چند میگفتند او میگفت: بیت

Ҳошо ки дилам аз ту ҷудо донад шуд

حاشا که دلم از تو جدا داند شد

ё бо каси дигари ошнои дондшд

یا با کس دیگر آشنا داندشد

Аз меҳри ту бугсалад кро дорад дӯст

از مهر تو بگسلد کرا دارد دوست

Вази кӯй ту бугзарад куҷо хоҳад шуд ?

وز کوی تو بگذرد کجا خواهد شد؟

Чун ваҳшати одами ҳеҷ кам нмишд ва бо каси инси нмигрФти ҳам аз нафас ӯ ҳавворо бёФриди вдри канор ӯ ниҳод то бо ҷинси хеш инс гирад » «у ҷаъли минҳои завҷҳо лискни илоҳо »

چون وحشت آدم هیچ کم نمیشد و با کس انس نمیگرفت هم از نفس او حوا را بیافرید ودر کنار او نهاد تا با جنس خویش انس گیرد» «و جعل منها زوجها لیسکن الیها»

Одам чун дар ҷамол ҳавво нагирист партави ҷамол ҳақ дид бар мушоҳидаи ҳавво зоҳир шуд ки « кули ҷамили ман ҷамоли аллоҳ » завқи он ҷамоли бозёфт . гуфт

آدم چون در جمال حوا نگریست پرتو جمال حق دید بر مشاهده حوا ظاهر شد که «کل جمیل من جمال‌الله» ذوق آن جمال بازیافت. گفت

эй гул ! ту биравӣ дилрабоеи Монӣ

ای گل! تو بروی دلربایی مانی

Вай май ту зёри ман биҷои Монӣ

وی می تو زیار من بجای مانی

Ваии бахти ситезаи кор ҳар дам бо ман

وی بخت ستیزه کار هر دم با من

Бегонатарӣ бошноиии Монӣ

بیگانه تری بآشنایی مانی

Бар буии он ҳадиси бшоҳд бозӣ даромад чндонки завқи он муомила боз ёфт сифати шаҳват ғолиб шуд ки комилтарин сифатӣаст ҳайвонӣу бузургтарин ҳиҷоб аз он хезаду дигари сифоти ҳайвонии бхўш хӯрдану хуш хуфтан ғалаба гирифт ҳуҷб зиёдат шуду инси ҳазрати нуқсони пазируфт чаҳ бмқдори онк аз лаззоту шаҳавоти ҳайвонии нафаси одамӣ завқ меёбад бо он инс мегирад ва бидон миқдори инси ҳақ аз дил ӯ кам мешавад чандон инс падед омад одамро бо биҳишту лаззоти он ки чун ибтилои шаҷара дар миён омад ки « влои тқр бо ҳзаҳи алшҷраҳ » Иблис ӯро бмлк биҳишт битавонаст фирефт ки « ҳилли адлки алии шаҷараи алхлдўи малики лои иблӣ » то хлўди биҳишту малики он бар ризои ҳақи баргузед ва бигуфт шайтон аз ғояти ҳирси фармони рҳмни бгзошт .

بر بوی آن حدیث بشاهد بازی درآمد چندانک ذوق آن معامله باز یافت صفت شهوت غالب شد که کامل‌ترین صفتی است حیوانی و بزرگ‌ترین حجاب از آن خیزد و دیگر صفات حیوانی بخوش خوردن و خوش خفتن غلبه گرفت حجب زیادت شد و انس حضرت نقصان پذیرفت چه بمقدار آنک از لذات و شهوات حیوانی نفس آدمی ذوق مییابد با آن انس میگیرد و بدان مقدار انس حق از دل او کم میشود چندان انس پدید آمد آدم را با بهشت و لذات آن که چون ابتلای شجره در میان آمد که «ولا تقر با هذه الشجره» ابلیس او را بملک بهشت بتوانست فریفت که «هل ادلک علی شجره الخلدو ملک لا یبلی» تا خلود بهشت و ملک آن بر رضای حق برگزید و بگفت شیطان از غایت حرص فرمان رحمن بگذاشت.

Дарҳоли ғайрати ҳақ тохтан оварад ки : эй одами туро на аз баҳри таматтуъоти нафсонӣу маротеъи ҳайвонӣ офарӣдаем ? « аФҳсбтми анмои хлқнокми ъбсоу анкми алинои лои ртҷъўн » хавф онаст ки ин чаҳ ним рӯзат дар биҳишти бгзоштиму ҳуҷб фурӯ гузоштем то моро чунин фаромӯш кардӣу бғири мо машғӯли гаштӣ ва инс гирифтӣ ва бефурмоне кардӣ ва аз шаҷара бихӯрадӣ агар худ як рӯзат тамом бигзорам якбораи моро фаромӯш кунӣу ягонагии ббигонгӣ мубаддил кунӣ ва аз мо ва аз лутфи мо ҳеҷ ёд наёрӣ . байт

درحال غیرت حق تاختن آورد که: ای آدم ترا نه از بهر تمتعات نفسانی و مراتع حیوانی آفریده‌ایم؟ «افحسبتم انما خلقناکم عبثا و انکم الینا لا رتجعون» خوف آن است که این چه نیم روزت در بهشت بگذاشتیم و حجب فرو گذاشتیم تا ما را چنین فراموش کردی و بغیر ما مشغول گشتی و انس گرفتی و بی‌فرمانی کردی و از شجره بخوردی اگر خود یک روزت تمام بگذارم یکباره مارا فراموش کنی و یگانگی ببیگانگی مبدل کنی و از ما و از لطف ما هیچ یاد نیاری. بیت

Ёрӣ ки ҳамеша дар вафои мо буд

یاری که همیشه در وفای ما بود

Кораши ҳама ҷустани ризои мо буд

کارش همه جستن رضای ما بود

Бегона чунон шуд ки нмидонди кас

بیگانه چنان شد که نمیداند کس

Кӯ дар ҳамаи умри ошнои мо буд

کو در همه عمر آشنای ما بود

эй одам аз биҳишти беруни рӯ вае ҳавво азу ҷудои шӯ « аҳбтўои минҳои ҷмиъо » эй тоҷ аз сар одам бархез эй ҳала аз тан ӯ даври шӯ эй ҳурони биҳишти одамро бар дафи ду равия бизанед ки «у ъсии одами р ба Фғўӣ » ин чист ? санги маломат бар шиша саломат мезанему равғани худпарастии одамро бар замини мазаллати убудийяти миризими теғи ҳиммати ӯро бар санг имтиҳон мезанем . байт

ای آدم از بهشت بیرون رو و ای حوا از و جدا شو «اهبطوا منها جمیعا» ای تاج از سر آدم برخیز ای حله از تن او دور شو ای حوران بهشت آدم را بر دف دو رویه بزنید که «و عصی آدم ر به فغوی» این چیست؟ سنگ ملامت بر شیشه سلامت میزنیم و روغن خودپرستی آدم را بر زمین مذلت عبودیت میریزیم تیغ همت اورا بر سنگ امتحان میزنیم. بیت

Ин кӯй маломатасту майдони ҳалок

این کوی ملامت است و میدان هلاک

Венаи роҳи мқомрони бозандаи пок

وین راه مقامران بازنده پاک

Мардӣ бояд қаландарии домани чок

مردی باید قلندری دامن چاک

То бар гузарад ъёрўору чолок

تا بر گذرد عیاروار و چالاک

Чун одамро сари бад-ӣни ваҳшати сарои дрдоднд аз ёру пайванд ҷудо карда

چون آدم را سر بدین وحشت سرای دردادند از یار و پیوند جدا کرده

На ҳмнФсӣ на ҳамдамӣ на ёрӣ

نه همنفسی نه همدمی نه یاری

Мушкили дардии турфаи ғамии хуши корӣ !

مشکل دردی طرفه غمی خوش‌کاری!

Чун бар ин қоидаи рӯзӣ чанд саргардони бгшт фарёдрасӣ надид ҳам бо сарваради дард аввал омад . Бози муаллими ғайби таҳтаи абҷади ишқи нахусташ дар набшат

چون بر این قاعده روزی چند سرگردان بگشت فریادرسی ندید هم با سرورد درد اول آمد. باز معلم غیب تخته ابجد عشق نخستش در نبشت

Таҳтаи ишқ дар нбштми боз

تخته عشق در نبشتم باز

Дар набейс эйнигор таҳтаи ноз

در نبیس ای نگار تخته ناز

То бар устод ошиқӣ хонем

تا بر استاد عاشقی خوانیم

Рўзкӣ чанд бози нозу ниёз

روزکی چند باز ناز و نیاز

Дигари бораи гилӣми дард дар барандохт « рбнои злмно » оғози ниҳод . Гуфтанд эй одам

دیگر باره گلیم درد در برانداخت «ربنا ظلمنا» آغاز نهاد. گفتند ای آدم

Ое бар ман чу бози Монии зи ҳама

آیی بر من چو باز مانی ز همه

Маъшуқаи рӯзи бенавоӣати манам

معشوقه روز بینواییت منم

Гуфт худовандо марои ин сари гирдоне ҳаме боист то қадари алтоф ту бидонам ҳақи худовандӣ ту бишносам марои ин мазаллату хорӣ дар хур буд то мартабаи эъзозу икроми ту бози байнам ва бидонам ки бо ин муштии хоки лутфи худовандӣ чаҳ фазлҳо кардааст вози кадоми даракати бкдоми дарҷати расонидау ташриф « хлқтки фарди алФрд » арзонӣ доштау бғирти пайванд аз ағёри бурӣда ки « кун лии акни лак » . Пас имрӯзи ъоҷзўор ба дар карами ту бозгаштам ва агарчӣ забони узрам гунг аст мегӯям байт

گفت خداوندا مرا این سر گردانی همی بایست تا قدر الطاف تو بدانم حق خداوندی تو بشناسم مرا این مذلت و خواری در خور بود تا مرتبه اعزاز و اکرام تو باز بینم و بدانم که با این مشتی خاک لطف خداوندی چه فضلها کرده است واز کدام درکت بکدام درجت رسانیده و تشریف «خلقتک فرد الفرد» ارزانی داشته و بغیرت پیوند از اغیار بریده که «کن لی اکن لک». پس امروز عاجزوار به در کرم تو بازگشتم و اگرچه زبان عذرم گنگ است میگویم بیت

Рӯзии ду сегар битў шикеб оварадам

روزی دو سه گر بیتو شکیب آوردم

Сад узри латиф длФриб оварадам

صد عذر لطیف دلفریب آوردم

Ҷонои зи ғамати сар бншиб оварадам

جانا ز غمت سر بنشیب آوردم

Дарёб ки пой дар рикоб оварадам

دریاب که پای در رکاب آوردم

Дарин тазаррӯъу зории одамро бароятии муддати чаҳорсад соли саргаштау дидаи бхўни дили оғиштаи бгзоштнду иззати рубубият аз кибриёу азимат бо ҷони мустаманду дил дрдмндодм мегуфт : ман троози муштии хок залил биёфрианаму бъзт аз млоикаҳ муқарраб баргузинаму турои маҳсуду масҷуди ҳамаи гардонаму ҳазрати кибриёро дар маърази эътироз « атҷъли фӣҳо « орму ъзозилро аз дӯстии ту душмани гирам ва дар пеши тахти хилофат ту бурдор лаънаташи кашаму бтрки як саҷдаи ту саҷдаҳои ҳафтсад ҳазор сола ӯро ҳбоءи мансури гардонаму бзрбт « Фохрҷи минҳо » аз ҷавори худ давр кунам ту шукри ин неъматҳо нгзорӣу ҳақ ман нашиносӣу қадар худ ндонӣу душманро дӯстгирӣу дӯстро душмани донеу маро ва худро дар забони дӯст ва душман андозӣ . Лоҷарам чун стўти қаҳҳории мо бар қазия « влӣни кФртми ани азобии лшдид » дастбурд бинмоед бояд ки дар садумати аввали бсбри пои дорӣу чин дар абрӯ наёрӣ ки « алсбр ъанд алсдмаҳи алаввалӣ » . Байт :

درین تضرع و زاری آدم را برایتی مدت چهارصد سال سرگشته و دیده بخون دل آغشته بگذاشتند و عزت ربوبیت از کبریا و عظمت با جان مستمند و دل دردمندآدم میگفت: من ترااز مشتی خاک ذلیل بیافرینم و بعزت از ملایکه مقرب برگزینم و ترا محسود و مسجود همه گردانم و حضرت کبریا را در معرض اعتراض «اتجعل فیها«آرم و عزازیل را از دوستی تو دشمن گیرم و در پیش تخت خلافت تو بردار لعنتش کشم و بترک یک سجده تو سجده‌های هفتصد هزار ساله او را هباء منثور گردانم و بضربت «فاخرج منها» از جوار خود دور کنم تو شکر این نعمتها نگزاری و حق من نشناسی و قدر خود ندانی و دشمن را دوست گیری و دوست را دشمن دانی و مرا و خود را در زبان دوست و دشمن اندازی. لاجرم چون سطوت قهاری ما بر قضیه «ولئن کفرتم ان عذابی لشدید» دستبرد بنماید باید که در صدمت اول بصبر پای داری و چین در ابرو نیاری که «الصبر عند الصدمه الاولی». بیت:

Рӯзӣ ки замона дар наҳайбат бошад

روزی که زمانه در نهیبت باشد

Бояд ки дар ани рӯз шикебат бошад

باید که در ان روز شکیبت باشد

Бад низ чу нек дар ҳисобат бошад

بد نیز چو نیک در حسابت باشد

На пой ҳамеша дар рикобат бошад

نه پای همیشه در رکابت باشد

Одами он дами бнгзошту бози илми аҷз бар афрошту бқлми ниёз бар саҳифаи тақсири сӯрат аъзор менигошт ва бо дили бирёну дидаи гирёни забон ҷонаш мегуфт : байт

آدم آن دم بنگذاشت و باز علم عجز بر افراشت و بقلم نیاز بر صحیفه تقصیر صورت اعذار مینگاشت و با دل بریان و دیده گریان زبان جانش میگفت: بیت

Кретау акирӣ эй рӯи сом ӯ сар

کرته و اکیری ای رو سام او سر

Ананд мӯем ки киру лоам ӯ сар

انند مویم که کیر و لام او سر

Артми аҷи вар бароне вари ббсрм

ارتم اج ور برانی ور ببسرم

Миёни аҳномаҳи дорони хоми аўср

میان اهنامه داران خام اوسر

Худовандо ! боз дидам ки ҳама оҷизему қодири туе ҳама фонӣему боқии туе ҳама дармондаему фарёдраси туе ҳамаи биксиму кас ҳар каси туе онро ки ту бардоштӣ Маяфкан ва онро ки ту нигоштӣ машкан азиз карда худро хор макун шодии парвардаи хешро ғмхўор макун чун бар гирифтӣ ҳам ту бидор моро бо мо бнгзору бад-ӣни бихрдгии маъзӯри дор ки ин тухми ту куштае ва ин гул ту сириштае . байт

خداوندا! باز دیدم که همه عاجزیم و قادر تویی همه فانی‌ایم و باقی تویی همه درمانده‌ایم و فریادرس تویی همه بیکسیم و کس هر کس تویی آن را که تو برداشتی میفکن و آن را که تو نگاشتی مشکن عزیز کرده خود را خوار مکن شادی پرورده خویش را غمخوار مکن چون بر گرفتی هم تو بدار مارا با ما بنگذار و بدین بیخردگی معذور دار که این تخم تو کشته‌ای و این گل تو سرشته‌ای. بیت

Агар боз хораст худ кушта Эй

اگر باز خارست خود کشته‌ای

Вагар парниёнаст худ ришта Эй

وگر پرنیان است خود رشته‌ای

Чун зории одам азҳд бигузашту сухани бад-ӣни сар ҳад расед офтоби иқбол « Фтлқии одами ман рабаи калимоти Фтоби алайҳ » азин матлаъ тулӯъ кард шаби диҷўри идбори фироқро субҳи содиқи саодат висол бидамед вози алтофи рубубияти бъбўдити одам хитоб расед

چون زاری آدم ازحد بگذشت و سخن بدین سر حد رسید آفتاب اقبال «فتلقی آدم من ربه کلمات فتاب علیه» ازین مطلع طلوع کرد شب دیجور ادبار فراق را صبح صادق سعادت وصال بدمید واز الطاف ربوبیت بعبودیت آدم خطاب رسید

Бози ой каз онч будӣ афзӯн бошӣ

باز آی کز آنچ بودی افزون باشی

Врто бкнўн набӯдӣ акнӯн бошӣ

ورتا بکنون نبودی اکنون باشی

Онӣ ки буқати ҷанги ҷонӣу ҷаҳон

آنی که بوقت جنگ جانی و جهان

Бингар ки буқати оштӣ чун бошӣ

بنگر که بوقت آشتی چون باشی

« мзии мо мзӣу астأнФи алўди бинно » бифармуд то ббдли овоза «у ъсии одами рабаи Фғўӣ » мунодӣ « ани аллоҳи астФии одам » бъолми баромаду дабдаба « сами аҷтбиаҳи рабаи Фтоби ъиаҳу ҳудо » дар малик ва малакӯт афтод .

«مضی ما مضی و استأنف الود بیننا» بفرمود تا ببدل آوازه «و عصی آدم ربه فغوی» منادی «ان‌الله اصطفی آدم» بعالم برآمد و دبدبه «ثم اجتبیه ربه فتاب عیه و هدی» در ملک و ملکوت افتاد.

Ҳам карами худовандӣ аз баҳри дӯсту душмани узрхоҳи ҷурм ӯ омад ки « фансӣ ва лам наҷад ?лаи ъзмо » баъд аз ин ҳамаи забони таън дар ком кашиду меҳри адаб бар лаб хомӯшӣ наед взнгори инкор аз чеҳраи оинаи ин кор бурдоред .

هم کرم خداوندی از بهر دوست و دشمن عذرخواه جرم او آمد که «فنسی و لم نجد له عزما» بعد از این همه زبان طعن در کام کشید و مهر ادب بر لب خاموشی نهید وزنگار انکار از چهره آینه این کار بردارید.

Маъшуқа басомон шуд то боди чунин бод

معشوقه بسامان شد تا باد چنین باد

Куфраши ҳама имон шуд то боди чунин бод

کفرش همه ایمان شد تا باد چنین باد

Ллаҳ дар алноӣботи ?фонҳо

لله در النائبات فانها

Сдءи аллӣому сайқали алоҳрор

صدء اللئام و صیقل الاحرار

Он тасарруфоти гӯногӯн чаҳ буд ? одамро дар хилофат парвариш медодему нуқтаи муҳаббат ӯро дар ин ибтилоҳо бкмоли мирсонидм . « ани алблоءи муваккили болонбёءи сами болоўлёءи Фоломсли Фоломсл »у слии аллоҳи алии Муҳамаду ?алаи аҷмъин .

آن تصرفات گوناگون چه بود؟ آدم را در خلافت پرورش میدادیم و نقطه محبت او را در این ابتلاها بکمال میرسانیدم. «ان البلاء موکل بالانبیاء ثم بالاولیاء فالامثل فالامثل» و صلی‌الله علی محمد و آله اجمعین.