Ин ҳам чанд қатраи ашки дигар ки аз дидани вайронаҳои мдоин аз дидаи табъи ишқии бад-ӣни авроқи чакида . Мавзӯи ин манзӯмаи наву шево : саргузашти як зани бостонӣ ба ном « хусрави духт »у сарнавишт « занони Эронӣ » дар назар ӯ , ҳангоми вуруд ба « маи обод »аст .
این هم چند قطره اشک دیگر که از دیدن ویرانههای مداین از دیده طبع عشقی بدین اوراق چکیده. موضوع این منظومه نو و شیوا: سرگذشت یک زن باستانی به نام «خسرو دخت» و سرنوشت «زنان ایرانی» در نظر او، هنگام ورود به «مه آباد» است.
Дар такопуӣ ғурубаст зи гардуни хуршед
در تکاپوی غروب است ز گردون خورشید
Даҳр мабҳут шуду ранги рух дашт парид
دهر مبهوت شد و رنگ رخ دشت پرید
Дили хунини сипеҳр аз уфуқ ғарб дамид
دل خونین سپهر از افق غرب دمید
Чарх аз риҳлати хуршеди сияҳ май пӯшед
چرخ از رحلت خورشید سیه میپوشید
Ки сари қофила бо замзама занг расед
که سر قافله با زمزمه زنگ رسید
Дар ҳаволии мдоин ба диҳӣ
در حوالی مداین به دهی
Даҳ торихии афсонаи гуҳӣ
ده تاریخی افسانهگهی
Даҳ ба домони яке теппа паноҳ оварда
ده به دامان یکی تپه پناه آورده
Гирди торики вшӣ бар тани худ густарда
گرد تاریکوَشی بر تن خود گسترده
Чун сияҳи пӯши яке модари духтари мурда
چون سیهپوش یکی مادر دختر مرده
Кулбаҳояш ҳамаи фартуту ҳамаи хами хӯрда
کلبههایش همه فرتوت و همه خمخورده
Алғрзи ҳайатӣ , аз ҳар ҷиҳатии афсурда
الغرض هیئتی، از هر جهتی افسرده
Корвон чунки ба даҳ дохил шуд
کاروان چونکه به ده داخل شد
Ҳар касе дар садад манзил шуд
هر کسی در صدد منزل شد
Тарафи даҳ мухтасари обӣ ва дар он Мурғобӣ
طَرْف ده مختصر آبی و در آن مرغابی
Мунъакис гашта дар он , сақфи сипеҳри обӣ
منعکس گشته در آن، سقف سپهر آبی
Вндри он ҳошияи сурхи шафақ , уннобӣ
وندر آن حاشیه سرخ شفق، عنابی
Сатҳи об , аз асари акси кавокиби ёбӣ
سطح آب، از اثر عکس کواکب یابی
Донаи дона , ҳамаи ҷои оинаи маҳтобӣ
دانه دانه، همه جا آینه مهتابی
Дар дили об , чароғоне буд
در دل آب، چراغانی بود
Об , як пардаи алвонӣ буд
آب، یک پرده الوانی بود
Онсӯии об , пар аз нур фазойӣ дидам
آنسوی آب، پر از نور فضایی دیدم
Давраш аз нахл , сафи сабз ливое дидам
دورش از نخل، صف سبز لوایی دیدم
Пас боғот , шафақи сурх ҳавоӣ дидам
پس باغات، شفق سرخ هوایی دیدم
Шафақу сабза , аҷаби давр намое дидам
شفق و سبزه، عجب دور نمایی دیدم
Яъне оташкада , дар сабз сарое дидам
یعنی آتشکده، در سبز سرایی دیدم
Дар ҳамон ҳол ки ме гардидам
در همان حال که می گردیدم
Тарафи он об , бноӣӣ дидам
طرف آن آب، بنائی دیدم
Ҳар кас аз қофила дар манзилӣ ва ман ғофил
هر کس از قافله در منزلی و من غافل
Беш аз андешаи манзил ба тамошои моил
بیش از اندیشه منزل به تماشا مایل
Аз пас сайру тамошои басӣ , алҳосл
از پس سیر و تماشای بسی، الحاصل
Оқибат бар лаб истахр намудем манзил
عاقبت بر لب استخر نمودم منزل
Хонаи беваи занӣ , тангтар аз хонаи дил
خانه بیوه زنی، تنگتر از خانه دل
Бории он хонаи бадви як бора
باری آن خانه بدو یک باره
Дод онҳам ба маниши як бора
داد آنهم به منش یک باره
Хона , ҷузи беваи зану куҳнаи ҷлӣ ҳеҷ надошт
خانه، جز بیوه زن و کهنه جلی هیچ نداشت
Бева зан рафт ва фақат куҳнаи ҷлӣ боз гузошт
بیوه زن رفت و فقط کهنه جلی باز گذاشت
Пермардии зи касонаш ба ҳузурам багумошт
پیرمردی ز کسانش به حضورم بگماشت
Хона бешамъу сияҳи пардаи торикии чошт
خانه بی شمع و سیه پرده تاریکی چاشت
Ба назар гоҳе ман манзари гӯрони афрошт
به نظر گاهی من منظر گوران افراشت
Хонаи обод ки андаки маҳтоб
خانه آباد که اندک مهتاب
Сар зад аз хонаи он хонаи хароб
سر زد از خانه آن خانه خراب
Ҷўӣӣ аз нури ма , аз панҷараи ӣӣ дар ҷараён
جوئی از نور مه، از پنجرهئی در جریان
Рӯйиш аспед ки рӯй сияҳи шаби зи миён :
رویش اسپید که روی سیه شب ز میان:
Барад ва аз панҷара шуд қалъа ӣӣ аз даври аён
برد و از پنجره شد قلعهیی از دور عیان
Бошукӯҳи он қадри он қалъа ки ноед ба баён
باشکوه آنقدر آن قلعه که ناید به بیان
Лек вайрона чу сар то сари осори каён
لیک ویرانه چو سر تا سر آثار کیان
Пер бинишаста бар панҷара , ман :
پیر بنشسته بر پنجره، من:
Гуфтамаш : мотами азин манзараи ман !
گفتمش: ماتم ازین منظره من!
( ман ) : он хароби абния каз панҷара пайдост куҷост ?
(من): آن خراب ابنیه کز پنجره پیداست کجاست؟
Хира бар панҷара шуд пер ва ба зону бархест
خیره بر پنجره شد پیر و به زانو برخاست
Гуфт : он қалъа ки махрубаи ободии мост
گفت: آن قلعه که مخروبه آبادی ماست
Диргоҳист ки вайрон шудау бози бпост
دیرگاهیست که ویران شده و باز بپاست
Арги шоҳаншаҳӣу банга шоҳон шумост
ارگ شاهنشهی و بنگه شاهان شماست
Ин « Маҳобод » баланд айвон аст
این «مهاباد» بلند ایوان است
Ки сараши ҳамсар бо кайвон аст
که سرش همسر با کیوان است
На гумондор : Маҳобод , ҳамин ин бӯда ?
نه گماندار: مهاباد، همین این بوده؟
На Маҳободи сад ингуна ба тахмин бӯда !
نه مهاباد صد اینگونه به تخمین بوده!
Фасли даии хурраму грдшгаҳ пешин бӯда
فصل دی خرم و گردشگه پیشین بوده
Қасри қишлоқии шоҳони ма ойин бӯда
قصر قشلاقی شاهان مه آئین بوده
Ҳиҷлау комгаҳи хусрав ва ширин бӯда
حجله و کامگه خسرو و شیرین بوده
Лекини имрӯз Маҳободӣ нест
لیکن امروز مهابادی نیست
Дигари ин кӯраи даҳ , ободӣ нест !
دیگر این کوره ده، آبادی نیست!
Ҳарфи охираши ҳамин буду з дар берун шуд
حرف آخرش همین بود و ز در بیرون شد
Лек аз ин ҳарф чаҳ гӯям ки дили ман чун шуд ?
لیک از این حرف چه گویم که دل من چون شد؟
Ёд шуд вақъаи хунинӣ , вази он дил хӯн шуд
یاد شد وقعه خونینی، وز آن دل خون شد
Гўӣии он ҷанги араб дар дили ман акнӯн шуд !
گوئی آن جنگ عرب در دل من اکنون شد!
Ва он вуқуъот , чунон бо назарам мақрун шуд
و آن وقوعات، چنان با نظرم مقرون شد
Ки шуд он қалъа дигар вазъ дигар
که شد آن قلعه دگر وضع دگر
Манзар дигарам омад ба назар :
منظر دیگرم آمد به نظر: