Бози оташи хури сохт самандари саратон ро

باز آتش خور ساخت سمندر سرطان را

Афрӯхт чу оташкадаи гулзори ҷаҳон ро

افروخت چو آتشکده گلزار جهان را

Ҳам кард аёни боди сумуми оҳи ҳазин ро

هم کرد عیان باد سموم آه حزین را

Ҳам сохт баёни нори ҳаҷари сари ниҳон ро

هم ساخت بیان نار حجر سر نهان را

Аз шуълау дӯди саҳару шоми ҷаҳони сӯхт

از شعله و دود سحر و شام جهان سوخت

Миррӣху Зуҳал кӣ кунад ин навъи қирон ро

مریخ و زحل کی کند این نوع قران را

Хуршеди паии шӯъбадаи бозӣ чу мшъбд

خورشید پی شعبده‌بازی چو مشعبد

Аз шӯра ва аз талқ тар орост дукон ро

از شوره و از طلق تر آراست دکان را

Гулрези нигар ҳар тараф аз хати шуъоъаш

گلریز نگر هر طرف از خط شعاعش

Оташ бозӣ карда ҳамаи сирату сон ро

آتش بازی کرده همه سیرت و سان را

Анҷуми Қатароти қалъии омада ҳар сӯ

انجم قطرات قلعی آمده هر سو

Дар тоси фалаки тофта аз хури завбон ро

در طاس فلک تافته از خور ذوبان را

Дар дӯд мапаснд аз шарар каз дами фосид

در دود مپسند از شرر کز دم فاسد

Гаштаст аёни срхчаҳи ағзои духон ро

گشتست عیان سرخچه اغضای دخان را

Зотш на забонаст ки аз фарти ҳарорат

زآتش نه زبانست که از فرط حرارت

Кардаст бурун аз даҳани кӯраи забон ро

کردست برون از دهن کوره زبان را

Бар хок агар пўиаҳ занад кас натавон ёфт

بر خاک اگر پویه زند کس نتوان یافت

Аз пошна ё худ сари ангушти нишон ро

از پاشنه یا خود سر انگشت نشان را

Гуё кӯраи нори таҳи афтодаи зи ҷояш

گویا کوره نار ته افتاده ز جایش

Ва афканд ба даври караи арзи макон ро

و افکند به دور کره ارض مکان را

Гаштаст ҳавои шуъла ба байн дар ҳаҷару тин

گشتست هوا شعله به بین در حجر و طین

Хоҳинигарӣ ахгару хокистари он ро

خواهی نگری اخگر و خاکستر آن را

Дар чашма ки ҷӯшида бароед зи замини об

در چشمه که جوشیده براید ز زمین آب

Чун ҷӯш з гармост бибинаш ҷараён ро

چون جوش ز گرماست ببینش جریان را

Гоҳи ҷараёнаш на ҳубобаст ки гашта

گاه جریانش نه حبابست که گشته

Пои обила аз тоби замини оби равон ро

پا آبله از تاب زمین آب روان را

Гармоу арақи сохта чун мокси ҳаммом

گرما و عرق ساخته چون ماکث حمام

Аз чини бадани пери ҳамаи шахси ҷавон ро

از چین بدن پیر همه شخص جوان را

Дар тофта регаш бингар хори сам инак

در تافته ریگش بنگر خار سم اینک

Бшикофтау сӯхтаи оҳӯии давон ро

بشکافته و سوخته آهوی دوان را

Варна з чаҳ насаед аз ҷустани муфрат

ورنه ز چه ناساید از جستن مفرط

Раҳ дода дар анфосу вуҷӯдаши хафақон ро

ره داده در انفاس و وجودش خفقان را

Аз орзӯии шӯшаи ях ҷо битавон дод

از آرزوی شوشه یخ جا بتوان داد

Дар синаи тФсидаҳи лаби ташнаи синон ро

در سینه تفسیده لب‌تشنه سنان را

Дар кӯзаи гардун шудаи хуршед чу оташ

در کوزه گردون شده خورشید چو آتش

Заррот шарораст ҳамеи шуълаи он ро

ذرات شرارست همی شعله آن را

Оташ ки забоноварӣ ӯ з забона аст

آتش که زبان آوری او ز زبانه است

Каси олами неи маънии он савту баён ро

کس عالم نی معنی آن صوت و بیان را

Гуё ки чу ҳмӣ шудаи муфрат ба мизоҷаш

گویا که چو حمی شده مفرط به مزاجش

Кардаст аёни гоҳи такаллуми ҳазён ро

کردست عیان گاه تکلم هذیان را

Наз ҷаври фалаки хӯн шуда аз лаъли дили кӯҳ

نز جور فلک خون شده از لعل دل کوه

КоФтодаҳи зи гармои ахгари синаи кон ро

کافتاده ز گرما اخگر سینه کان را

Он рафт ки аз оташи ишқу дили мҳрўр

آن رفت که از آتش عشق و دل محرور

Каси нуктаи сголи омадаи абнои замон ро

کس نکته سگال آمده ابنای زمان را

Каз гуфтани оташ ба хилоф мисли акнӯн

کز گفتن آتش به خلاف مثل اکنون

Сӯзад ки занад обилаи атрофи забон ро

سوزد که زند آبله اطراف زبان را

Монанди сияҳ сина шавад доғи вуҷӯдаш

مانند سیه سینه شود داغ وجودش

Ҳар мурғ ки бар хок наад ҷисми тапон ро

هر مرغ که بر خاک نهد جسم تپان را

Шуд онкии дами субҳи зи анфоси масӣҳӣ

شد آنکه دم صبح ز انفاس مسیحی

Додӣ ба тани хоки ҳамеи муждаи ҷон ро

دادی به تن خاک همی مژده جان را

Он воқеа омад ки ҳаво аз дами мӯҳлик

آن واقعه آمد که هوا از دم مهلک

Зоил кунад аз санги сияҳи тоб ва тавон ро

زایل کند از سنگ سیه تاب و توان را

Зини гармӣ хуршед бараст онкии пенаи сохт

زین گرمی خورشید برست آنکه پنه ساخت

Зилли шарафи рояти ҷамшеди замон ро

ظل شرف رایت جمشید زمان را

Султони фалаки қадари ҳусайни он шаҳи ғозӣ

سلطان فلک قدر حسین آن شه غازی

Каз адл чу фирдавси ҷинони сохт ҷаҳон ро

کز عدل چو فردوس جنان ساخت جهان را

Шоҳӣ ки зи як кангари қасраш ба дигар як

شاهی که ز یک کنگر قصرش به دگر یک

Сад сола паридан фиканд мурғи камон ро

صد ساله پریدن فکند مرغ کمان را

Аз човушяши қадару баҳои касрӣу ҷам ро

از چاوشیش قدر و بها کسری و جم را

Вази чокаряши ъзу шарафи қайсару хон ро

وز چاکریش عز و شرف قیصر و خان را

Аз савлат ӯ мӯри тании шери ърин ро

از صولت او مور تنی شیر عرین را

Вази шавкат ӯ пашшау шайъи пели дмон ро

وز شوکت او پشه و شی پیل دمان را

Базлаш ба хаёли хиради афкандаи тамаъ ро

بذلش به خیال خرد افکنده طمع را

Эҳсонаш ва аз нафаси тамаъи бардаи ҳўон ро

احسانش و از نفس طمع برده هوان را

Ояд чу насими карам аз гулшани халқаш

آید چو نسیم کرم از گلشن خلقش

Созад ба назари нори сқри вирди ҷинон ро

سازد به نظر نار سقر ورد جنان را

Вар зонка шарории ҷаҳд аз оташи қаҳраш

ور زانکه شراری جهد از آتش قهرش

Хокистар бевазн кунад кӯҳи гарон ро

خاکستر بی وزن کند کوه گران را

эй файзи расонӣ ки ба ҷузи файзи пазирӣ

ای فیض رسانی که به جز فیض پذیری

Корӣ набӯд пеши ту як файзи расон ро

کاری نبود پیش تو یک فیض‌رسان را

Ҳам абри зи даст ту кунад касби карам ро

هم ابر ز دست تو کند کسب کرم را

Ҳам чархи зи хок дар ту рифъати шан ро

هم چرخ ز خاک در تو رفعت شان را

Бар кисвати умри аду аз моҳи ливоят

بر کسوت عمر عدو از ماه لوایت

Он омада каз партави маҳтоби каттон ро

آن آمده کز پرتو مهتاب کتان را

Кӯи қатраи хӯни адуии теғи турои байн

کو قطره خون عدوی تیغ ترا بین

Нодидаи ақиқи Яману барқ ӣмон ро

نادیده عقیق یمن و برق یمان را

Дар водии адли ту зи ифроти сиёсат

در وادی عدل تو ز افراط سیاست

Клбӣаст нигаҳи дори рамаи гурги шубон ро

کلبی است نگه دار رمه گرگ شبان را

Аз тарбиятати сарви қадии омадаи гули хад

از تربیتت سرو قدی آمده گل خد

Дар тарафи чаман чуннигарӣ сарви чмон ро

در طرف چمن چون نگری سرو چمان را

Зрпошии дастат на чу абраст ки гоҳе

زرپاشی دستت نه چو ابر است که گاهی

Равшан кунад аз соъиқаи як сӯии ҷаҳон ро

روشن کند از صاعقه یک سوی جهان را

Кони рӯз ки чу меҳр фишонд зари эҳсон

کآن روز که چو مهر فشاند زر احسان

Пар зар кунад офоқи карон то ба карон ро

پر زر کند آفاق کران تا به کران را

Бар рои мунири ту чу назора кунад меҳр

بر رای منیر تو چو نظاره کند مهر

Зоил кунадаш ҳмрти хиҷлати ирқон ро

زایل کندش حمرت خجلت یرقان را

Чун бар чамани ҳаламу виқори ту вазади бод

چون بر چمن حلم و وقار تو وزد باد

Аз дили баради он тозаи ҳавояши зарабон ро

از دل برد آن تازه هوایش ضربان را

Он рӯз ки аз абри балои қатраи пайкон

آن روز که از ابر بلا قطره پیکان

Борад ки занад оби фазои майдон ро

بارد که زند آب فضای میدان را

Ду саф чу ду кӯҳӣ ки буд рустаи зи оҳан

دو صف چو دو کوهی که بود رسته ز آهن

Бнмдаҳ чу баргу шаҷараши теғу синон ро

بنمده چو برگ و شجرش تیغ و سنان را

Зон кӯҳу ҷинони пуштаи ялони арбадаи ойин

زان کوه و جنان پشته یلان عربده آیین

Бенанд чу дар туъмаи худии шери жён ро

بینند چو در طعمه خودی شیر ژیان را

Ҳар гирд ба ҳамчун худии овехта дар разм

هر گرد به همچون خودی آویخته در رزم

Ангехта дар кӣнаи варии барқи ҷаҳон ро

انگیخته در کینه‌وری برق جهان را

Аз хӯн ки баҳри сӯ шуда чун сайли равона

از خون که بهر سو شده چون سیل روانه

Саҳроӣ вғо карда аёни лолаи ситон ро

صحرای وغا کرده عیان لاله‌ستان را

МнқорсФт карда зи заҳри гӯшаи даҳани боз

منقارصفت کرده ز زهر گوشه دهن باز

Чун майли сада хӯрдани хӯни зоғи камон ро

چون میل سده خوردن خون زاغ کمان را

Бар бахтии кафи рези ғариви хами рӯйин

بر بختی کف ریز غریو خم رویین

Он навъ натоқ фалаки афкандаи фиғон ро

آن نوع نطاق فلک افکنده فغان را

Каз ҷазри асми пардаи мағз аз тъби ранҷ

کز جذر اصم پرده مغز از تعب رنج

Ангушт ба гӯши омадаи фарёди амон ро

انگشت به گوش آمده فریاد امان را

Он лаҳза агар пошна бар рони сабки хез

آن لحظه اگر پاشنه بر ران سبک خیز

Ҷанбонеу таҳрики зании кӯҳи гарон ро

جنبانی و تحریک زنی کوه گران را

Зонсони фаръи Акбар аз офоқ барояд

زانسان فرع اکبر از آفاق برآید

КоФлок ба худ ёбад аз он вартаи зиён ро

کافلاک به خود یابد از آن ورطه زیان را

Ҳар сӯй ки рӯйоваригар хасм буд кӯҳ

هر سوی که روی آوری گر خصم بود کوه

Чун коҳ чаҳ қӯт будаш ҳамли ҷинон ро

چون کاه چه قوت بودش حمل جنان را

Дар як нафас осор намонад зи аъодӣ

در یک نفس آثار نماند ز اعادی

Чун аз асари барқи хаси боди парон ро

چون از اثر برق خس باد پران را

Кори аду ва рзмгаҳ оварда фароҳам

کار عدو و رزمگه آورده فراهم

Тобӣ чу сӯии бзмгаҳи айши Аннан ро

تابی چو سوی بزمگه عیش عنان را

Каҷ карда ба фарқи сари худ тоҷи киёнӣ

کج کرده به فرق سر خود تاج کیانی

зи иқболи қадами зеби диҳии тахти каён ро

ز اقبال قدم زیب دهی تخت کیان را

Мулкӣ ки з шоҳӣ бигирифтӣ ба гадоӣ

ملکی که ز شاهی بگرفتی به گدایی

Бахше чу диҳии ҷилваи кафи малики ситон ро

بخشی چو دهی جلوه کف ملک‌ستان را

Андари хури базлу карамати нақди расонӣ

اندر خور بذل و کرمت نقد رسانی

Набӯд ба яқини ҳавсилаи неи баҳр ва на кон ро

نبود به یقین حوصله نی بحر و نه کان را

Ёбад зи сҳо то фалаки аъзамати эҳсон

یابد ز سها تا فلک اعظمت احسان

Яъне зи атои мояи диҳии хираду калон ро

یعنی ز عطا مایه دهی خرد و کلان را

Рад базм навол ту ду қурсанд мау меҳр

رد بزم نوال تو دو قرصند مه و مهر

Чун паҳн кунад ходими эҳсон ту хон ро

چون پهن کند خادم احسان تو خوان را

Венаи турфа ки дар даври ту муҳтоҷ на соил

وین طرفه که در دور تو محتاج نه سایل

То бишиканад аз хон ҷанини нони ҷинон ро

تا بشکند از خوان جنین نان جنان را

Зон рӯ ки гадоён сар хон ту бахшанд

زان رو که گدایان سر خوان تو بخشند

Бисёр ба шоҳони зи чунин моидаҳи нон ро

بسیار به شاهان ز چنین مایده نان را

Дайни дории ?ути он гӯна ки як нукта ки гӯйӣ

دین‌داری‌ات آن گونه که یک نکته که گویی

Болхосиаҳсозӣ чу ҳарами дайри Муғон ро

بالخاصیه سازی چو حرم دیر مغان را

Шоҳо чу зи аввал ба ду сад айби харидӣ

شاها چو ز اول به دو صد عیب خریدی

Ин банда бе фоидаи ҳеҷ мадон ро

این بنده بی‌فایده هیچ مدان را

Беҳтари зи туам кас нашносад зи бадви нек

بهتر ز توام کس نشناسد ز بدو نیک

Аз неку бади ман чаҳ яқинро чаҳ гумонро ?

از نیک و بد من چه یقین را چه گمان را؟

Нишниданати аўлисти зи таърифу зи таъриз

نشنیدنت اولیست ز تعریف و ز تعریض

Андари ҳақ ман наки баҳмону фалон ро

اندر حق من نکه بهمان و فلان را

Аз айбу ҳунар ҳарчӣ ту гӯйӣ ки ҷиноне

از عیب و هنر هرچه تو گویی که جنانی

Ман бандаи қабул аз дил ва ҷон карда ҳамон ро

من بنده قبول از دل و جان کرده همان را

То дар саратон аз асари гармии хуршед

تا در سرطان از اثر گرمی خورشید

Хўршидўшоннди харидори каттон ро

خورشیدوَشانند خریدار کتان را

Бодои ҳамаи маъмури ту вази махзани лутфат

بادا همه مأمور تو وز مخزن لطفت

Омодаи каттон дар саратони хлътшон ро

آماده کتان در سرطان خلعتشان را