Муаллими ишқу пер ақл шуд Тифли дабистонаш

معلم عشق و پیر عقل شد طفل دبستانش

Фалаки дони баҳри тأдиби вай инак чархи гирдонаш

فلک دان بهر تأدیب وی اینک چرخ گردانش

Дабистони байни муаллимро ки бошад аз раҳи маънӣ

دبستان بین معلم را که باشد از ره معنی

Аносири чори девору равоқи чархи айвонаш

عناصر چار دیوار و رواق چرخ ایوانش

Аҷаби каҷи мҷи забони тифлӣ ки устодии бад-ӣни диққат

عجب کج مج زبان طفلی که استادی بدین دقت

Ба умрии як сабақи омухтани натавонади осонаш

به عمری یک سبق آموختن نتواند آسانش

Аҷабтар онкии баъди умрӣ ар донист дар соъат

عجبتر آنکه بعد عمری ار دانست در ساعت

зи лавҳи хотири худ пок шавед зоби нисёнаш

ز لوح خاطر خود پاک شوید زاب نسیانش

Чаҳ гӯйии Тифли кони пери хрФи даъвии доноӣӣ

چه گویی طفل کان پیر خرف دعوی دانائی

Расонади онҷо ки гуфтанд аҳли дарду шавқи нодонаш

رساند آنجا که گفتند اهل درد و شوق نادانش

Азон устоду шогирдии натиҷа кӣ шавад ҳосил

ازان استاد و شاگردی نتیجه کی شود حاصل

Ки он шуд нур ва ин зулмат баҳам омехт натавонаш

که آن شد نور و این ظلمت بهم آمیخت نتوانش

Ки таълимӣ ки гуяд ин муаллими сар ба сари ёбӣ

که تعلیمی که گوید این معلم سر به سر یابی

Масӯн аз нақси ҷаҳлу комил аз ойини урфонаш

مصون از نقص جهل و کامل از آئین عرفانش

Намояди раҳ ба сӯии гулшанӣ каз ғояти нузҳат

نماید ره به سوی گلشنی کز غایت نزهت

Буд тӯбои қади ҳўроу кавсари лаъли ризвонаш

بود طوبی قد حورا و کوثر لعل رضوانش

Магӯ тӯбо ки бошад сарвҳои он чамани як сар

مگو طوبی که باشد سروهای آن چمن یک سر

АлФҳоӣӣ ки ёбии ҷилвагар дар боғ емонаш

الفهائی که یابی جلوه گر در باغ ایمانش

зи баси зебу нзорт аз каломи поки субҳонӣ

ز بس زیب و نضارت از کلام پاک سبحانی

Шудаи ҷаноби тҷрии тҳтҳоолонҳор дар шонаш

شده جناب تجری تحتهاالانهار در شانش

Зулоли чашмаи Хизри омадаи як соғар аз ҳавзаш

زلال چشمه خضر آمده یک ساغر از حوضش

Мисоли сафҳаи хуршеди як вирд аз гулистонаш

مثال صفحه خورشید یک ورد از گلستانش

Насими исавии анфоси суккони хуши ойинаш

نسیم عیسوی انفاس سکان خوش آئینش

Збўри лаҳни Довӯдии зи мурғони хуши алҳонаш

زبور لحن داودی ز مرغان خوش الحانش

зи санги резаи анҳор аз баси ҷавҳару қимат

ز سنگ ریزه انهار از بس جوهر و قیمت

Хаҷали сад раҳ дар Аммонӣу лаъли бадахшонаш

خجل صد ره در عمانی و لعل بدخشانش

Ба фаррошӣ ӯ хаси рафта аз дами исои Марям

به فراشی او خس رفته از دم عیسی مریم

Ба дарбоне ба каф карда Асои Мӯсои умронаш

به دربانی به کف کرده عصا موسی عمرانش

Чунин гулшан набошад ғайри боғи маърифат эй дил

چنین گلشن نباشد غیر باغ معرفت ای دل

Ки кард ороста аз баҳри комили сунъи яздонаш

که کرد آراسته از بهر کامل صنع یزدانش

Чаҳ комили онкӣ аз таълимҳои ин муаллим ёфт

چه کامل آنکه از تعلیم های این معلم یافت

Шарафи вайронаи зоҳири захоири ганҷи пинҳонаш

شرف ویرانه ظاهر ذخایر گنج پنهانش

Азон вайрона ҳар ҷғди омадаи зонсони ҳумоюни фар

ازان ویرانه هر جغد آمده زانسان همایون فر

Ки андари сояи баҳри касби давлати рафтаи султонаш

که اندر سایه بهر کسب دولت رفته سلطانش

Вазин ганҷи киёнии камтарин гавҳар бидон қимат

وزین گنج کیانی کمترین گوهر بدان قیمت

Кигар ғоиб шавад малики ҷам ва кӣ нест товонаш

که گر غایب شود ملک جم و کی نیست تاوانش

Хушо ҷамъияти ботини бдонсони соликии фонӣ

خوشا جمعیت باطن بدانسان سالکی فانی

Ки ҳифзи ин чунин ганҷӣ кунад зоҳири парешонаш

که حفظ این چنین گنجی کند ظاهر پریشانش

Хушо маъмурии малики дили он раҳрави комил

خوشا معموری ملک دل آن رهرو کامل

Ки шуд шаҳри бадан аз баҳри поси ганҷи вайронаш

که شد شهر بدن از بهر پاس گنج ویرانش

Ба зоҳири хор дар пои бараҳнаи рафта дар маънӣ

به ظاهر خار در پای برهنه رفته در معنی

Бурун оварда ҳур аз нӯки сӯзанҳои мижгонаш

برون آورده حور از نوک سوزنهای مژگانش

Ба зикри ботинии доими валикини хирқаи сад чок

به ذکر باطنی دایم ولیکن خرقه صد چاک

Гули ҷинат ки бар авроқ бошад байти қуръонаш

گل جنت که بر اوراق باشد بیت قرآنش

зи сар то пои маломат лек зоти воҳидаш дар дил

ز سر تا پا ملامت لیک ذات واحدش در دل

Алифи сон дар маломати омадаи шамъи шабистонаш

الف سان در ملامت آمده شمع شبستانش

Ба қатъ роҳ ҳастӣ хуй фишонаш чашми мстъҷл

به قطع راه هستی خوی فشانش چشم مستعجل

Чу абри раҳмат ва дарҳо баҳри файзи боронаш

چو ابر رحمت و درها بحر فیض بارانش

Ба ботини ғарқи дарёии вусӯл аммо ба зоҳири даст

به باطن غرق دریای وصول اما به ظاهر دست

Ба ҷисми мктсб киштӣ Раҳон аз баҳри Аммонаш

به جسم مکتسب کشتی رهان از بحر عمانش

Ба таии арз аз машриқу мағриби турфаи алъайнӣ

به طی ارض از مشرق و مغرب طرفة العینی

На дар рӯзии хиром аз коҳилии меҳри фалаки сонаш

نه در روزی خرام از کاهلی مهر فلک سانش

Буриш аз ҳиммати олӣу тарки ҳаззи нафсонӣ

برش از همت عالی و ترک حظ نفسانی

Фалак чун шоҳиди мардӯду холи чеҳраи кайвонаш

فلک چون شاهد مردود و خال چهره کیوانش

Куҳани хирқа ки дар ваҷду самоъи афканда аз гардан

کهن خرقه که در وجد و سماع افکنده از گردن

Ба домонеи чархи афтодаи хуши тавқи гиребонаш

به دامانی چرخ افتاده خوش طوق گریبانش

Шуда аз баси ҳақорати чархи аъзами нуқтаи сони мръӣ

شده از بس حقارت چرخ اعظم نقطه سان مرعی

Чу гоҳи ваҷд дар даври омадаи пари гори домонаш

چو گاه وجد در دور آمده پر گار دامانش

Магас монанди ғавғо дар млоики омада ҳар сӯ

مگس مانند غوغا در ملایک آمده هر سو

Чу гашта паҳн хон ваҳдати андари зикри муҳимонаш

چو گشته پهن خوان وحدت اندر ذکر مهمانش

Масеҳои субҳи фитрат файз ёб аз поси анфосаш

مسیحا صبح فطرت فیض یاب از پاس انفاسش

Хизр дар шоми зулмати ҷуръаи нӯш аз оби ҳайвонаш

خضر در شام ظلمت جرعه نوش از آب حیوانش

На бокаш зонка ғарқоби ҳаводис сар кашад бар чарх

نه باکش زانکه غرقاب حوادث سر کشد بر چرخ

Чаҳ ғами суккони гирди аршро аз Нӯҳу тӯфонаш

چه غم سکان گرد عرش را از نوح و طوفانش

Ту эй дилгар ҳамеи хоҳӣ каз атвори чунин комил

تو ای دل گر همی خواهی کز اطوار چنین کامل

Ки аз аҳди аласти афтода бо ҳақи рости паймонаш

که از عهد الست افتاده با حق راست پیمانش

Нсибии бошиддат ваон фии алҳқиқаҳгар муяссар нест

نسیبی باشدت وان فی الحقیقة گر میسر نیست

Мадад ногашта тавфиқи илоҳ аз лутфу эҳсонаш

مدد ناگشته توفیق اله از لطف و احسانش

Вале он ҳам ки табъи бади маниш бар шеваи некон

ولی آن هم که طبع بد منش بر شیوه نیکان

Шавад моил нишоне бошад аз тавфиқи субҳонаш

شود مایل نشانی باشد از توفیق سبحانش

Агар марди раҳе аз нафаси нопакети гузари вонгаҳ

اگر مرد رهی از نفس ناپاکت گذر وانگه

Даро дар шореъи даштӣ ки паймӯданд поконаш

درا در شارع دشتی که پیمودند پاکانش

Вале аввали баровари ғуслӣ аз ашки пушаймонӣ

ولی اول برآور غسلی از اشک پشیمانی

Хуши онкў ҳақ насозад зини пушаймонии пушаймонаш

خوش آنکو حق نسازد زین پشیمانی پشیمانش

Пас онгаҳгар туоне муршиди комил ба даст овар

پس آنگه گر توانی مرشد کامل به دست آور

Ки раҳ даврасту пурбиму мусофир каш биёбонаш

که ره دورست و پربیم و مسافر کش بیابانش

Аҷаби водӣ ки дузади пои раҳравро баҳри гомӣ

عجب وادی که دوزد پای رهرو را بهر گامی

Ба манъи васли мақсад бар замини хори муғелонаш

به منع وصل مقصد بر زمین خار مغیلانش

Гирифтори омадаи насрини гардун чун магас ҳар сӯ

گرفتار آمده نسرین گردون چون مگس هر سو

Ба доми торҳои анкабут аз баргу аъзонш

به دام تارهای عنکبوت از برگ و اعضانش

Баҳорашро буд сайлоб ҳар ҷониби сароб онгаҳ

بهارش را بود سیلاب هر جانب سراب آنگه

Сумуми азбси млўни тозаи гулҳои болўонш

سموم ازبس ملون تازه گلهای بالوانش

Фазояшро баҳри гоми омадаи сад офати мӯҳлик

فضایش را بهر گام آمده صد آفت مهلک

Ки ёбии аждаҳо дар қатъи он аз ҷони ҳаросонаш

که یابی اژدها در قطع آن از جان هراسانش

Ду сад кӯҳи бало дар вай кашида теғи хунрезӣ

دو صد کوه بلا در وی کشیده تیغ خونریزی

Ба домани санг бар ҳар сӯи зи баҳри санги боронаш

به دامن سنگ بر هر سو ز بهر سنگ بارانش

Ҳазораш баҳри офати ғарқ ҳар гирдоби сад гардун

هزارش بحر آفت غرق هر گرداب صد گردون

Ба ъўоси хиради неи соҳилаши пайдо на пойонаш

به عواص خرد نی ساحلش پیدا نه پایانش

Наҳангашро чу моҳии замин ҳар рӯзи ду туъма

نهنگش را چو ماهی زمین هر روز دو طعمه

Вале аз илтиҳоби ҷўъи деги меъдаи тФсонш

ولی از التهاب جوع دیگ معده تفسانش

Ҳазорон беша дар вай лек бар ҳар барг бинвишта

هزاران بیشه در وی لیک بر هر برگ بنوشته

зи хати обкаши ҷузи ҳарфҳои ёсу ҳарамонаш

ز خط آبکش جز حرفهای یاس و حرمانش

Вале дар бешҳо афтодаи оташҳои ҷонсӯзӣ

ولی در بیشها افتاده آتشهای جانسوزی

Ки фавқи сабза гардун кашида шуълаи ниронш

که فوق سبزه گردون کشیده شعله نیرانش

Ба ҳар манзили баланду пастии он дашт то ҳаддӣ

به هر منزل بلند و پستی آن دشت تا حدی

Ки афтодаи срии болои сурайёи мондаи пойонаш

که افتاده ثری بالا ثریا مانده پایانش

Раҳеи зинсон ки шарҳ омад чу пеши роҳ рӯ уфтад

رهی زینسان که شرح آمد چو پیش راه رو افتد

Яқинаст инки бе раҳбари намӯдан қатъ натавонаш

یقین است اینکه بی رهبر نمودن قطع نتوانش

Буд он роҳбар аз рӯй маънии муршиди комил

بود آن راهبر از روی معنی مرشد کامل

Ки дар қатъ чунин роҳаст ҳар душвории осонаш

که در قطع چنین راهست هر دشواری آسانش

Нахусти он муршидати андари раҳи дайн ҳар чаҳ фармоед

نخست آن مرشدت اندر ره دین هر چه فرماید

Ҳаме бояд қабулаш кардан ва пазируфтан аз ҷонаш

همی باید قبولش کردن و پذیرفتن از جانش

Буд фарзи аввалати маъмур кардани нафаси кофар ро

بود فرض اولت مأمور کردن نفس کافر را

Пас андари ҳазрати султони дил кардани мусулмонаш

پس اندر حضرت سلطان دل کردن مسلمانش

Нафармӯда риёзатҳои гӯногӯн куҷо гардад

نفرموده ریاضتهای گوناگون کجا گردد

Мулоими ончунон кофар ки ореи зери фурмонаш

ملایم آنچنان کافر که آری زیر فرمانش

зи фарқи пери ҳиндӯ кам намӯда зарбаи чангак

ز فرق پیر هندو کم نموده ضربه چنگک

Чу мӯрашгар забун гардад кунад бо хоки яксонаш

چو مورش گر زبون گردد کند با خاک یکسانش

Ба чӯби сахту занҷири мукаррари ширбонгар худ

به چوب سخت و زنجیر مکرر شیربان گر خود

Наранҷоанд куҷо гардад мулоими шер даронаш

نرنجاند کجا گردد ملایم شیر درانش

На шери ин хирси рӯ ба бози бали рӯбоҳи хирси ойин

نه شیر این خرس رو به باز بل روباه خرس آئین

Ки шерон ҷаҳон омад забуни макру дастонаш

که شیران جهان آمد زبون مکر و دستانش

Раҳеи ин гӯнаи пари офати турои ин навъи ҳамроҳӣ

رهی این گونه پر آفت ترا این نوع همراهی

Ки шогирдон буд дар раҳзании сад деву шайтонаш

که شاگردان بود در رهزنی صد دیو و شیطانش

Ба водии чунин ҳоил нишоед шуд баҳамроҳӣ

به وادی چنین هایل نشاید شد بهمراهی

Ки тобеъ ҳаст дар ҳар гоми сад ғӯл биёбонаш

که تابع هست در هر گام صد غول بیابانش

Фироқи раҳ чаҳ сон бошад даруни прҳни афъӣ

فراغ ره چه سان باشد درون پرهن افعی

Фурӯи рафтаи таҳ ҳар мӯии баҳри қатли дандонаш

فرو رفته ته هر موی بهر قتل دندانش

Чаҳ афъӣ карам шавамӣ мӯҳликии мақсӯдро монеъ

چه افعی کرم شومی مهلکی مقصود را مانع

Набарда раҳ ба мақсад то бикушта шоҳи карамонаш

نبرده ره به مقصد تا بکشته شاه کرمانش

Чу гашта душмани одам ки масҷуди млоик буд

چو گشته دشمن آدم که مسجود ملایک بود

Бурун карда зи баҳри донае аз боғи ризвонаш

برون کرده ز بهر دانه ای از باغ رضوانش

Падарро карда чун мағлуб бар авлоди мӯри всист

پدر را کرده چون مغلوب بر اولاد مور وثیست

Бар аъзои санги бедодаш ба синаи неши хизлонаш

بر اعضا سنگ بیدادش به سینه نیش خذلانش

Касе кӯ бар чунин душман шавад ғолиби тавон гуфтан

کسی کو بر چنین دشمن شود غالب توان گفتن

Ки дар мардонагӣ рустам набошад марди майдонаш

که در مردانگی رستم نباشد مرد میدانش

Ту аз амри чунин муршид агар нанаҳй қадами берун

تو از امر چنین مرشد اگر ننهی قدم بیرون

Забунат гардаду дигар хилофат набӯд эмеконаш

زبونت گردد و دیگر خلافت نبود امکانش

Вале маъмур шуд бӯданати зонсонӣ ки май бояд

ولی مأمور شد بودنت زانسانی که می باید

з ҳар чаҳ саъбтар зон набӯд ин дони саъбтар зонаш

ز هر چه صعبتر زان نبود این دان صعبتر زانش

Туро гуяд ки чун аз макр ва шед нафаси ворстӣ

ترا گوید که چون از مکر و شید نفس وارستی

Ҳамеи дор аз паии осоиши ҷони зору ранҷонаш

همی دار از پی آسایش جان زار و رنجانش

Вузӯии доимиро вирд худ кун кишвар ҳастӣ

وضوی دایمی را ورد خود کن کشور هستی

Агар хоҳӣ кисозӣ зон пари офати сайли вайронаш

اگر خواهی که سازی زان پر آفت سیل ویرانش

Фаноу равшаниро аз қиёму гиряи шаби дон

فنا و روشنی را از قیام و گریه شب دان

Ки шамъ ин кард то доданд ҷои меҳри Рахшонаш

که شمع این کرد تا دادند جای مهر رخشانش

Хотири баҳри дилро ҳамчуи амвоҷи паёпаии дон

خاطر بحر دل را همچو امواج پیاپی دان

Ки баси киштӣ ки гардад ғарқа аз осеби туғёнаш

که بس کشتی که گردد غرقه از آسیب طغیانش

Крои ёроии таскини чунин амвоҷ бошад ҷуз

کرا یارای تسکین چنین امواج باشد جز

Сулаймони эҳтишомии онкӣ бод омад бФрмонш

سلیمان احتشامی آنکه باد آمد بفرمانش

Ба дили нафйу субути лои илоҳовар бо лои аллоҳ

به دل نفی و ثبوت لا اله آور با لا الله

Ба донсони комдаҳи таълимат аз муршиди бдонсонш

به دانسان کامده تعلیمت از مرشد بدانسانش

Маро аз лои илоҳати мо сӯй аллоҳ бошад андари дил

مرا از لا الهت ما سوی الله باشد اندر دل

Задани нафии алуҳияти зи таҳқиқоти вҳдонш

زدن نفی الوهیت ز تحقیقات وحدانش

зи алои аллоҳи маъбуди ҳақиқӣ бояд мақсӯд

ز الا الله معبود حقیقی باید مقصود

Ки наси қул ҳўи аллоҳ аҳад шуд шоҳиди шонаш

که نص قل هو الله احد شد شاهد شانش

Вале он зикр бояд ончунон дар хотир овардан

ولی آن ذکر باید آنچنان در خاطر آوردن

Ки ҷуз музаккар набӯд огаҳ аз даъвӣу барраонаш

که جز مذکر نبود آگه از دعوی و برهانش

Алифҳо боядат мсморҳо то дузяш дар дил

الفها بایدت مسمارها تا دوزیش در دل

Бидон исботу нафй онсонкаҳ монад ақли ҳайронаш

بدان اثبات و نفی آنسانکه ماند عقل حیرانش

Дилат чун аз раҳи ботин ба ҳақ шуд восили мутлақ

دلت چون از ره باطن به حق شد واصل مطلق

Ба зоҳири ҳам риояти шаръро воҷиби ҳамеи дониш

به ظاهر هم رعایت شرع را واجب همی دانش

Слўаҳи хумсаи комади панҷаи исломро қӯт

صلوة خمسه کامد پنجه اسلام را قوت

Адо май соз мръӣ дошта одобу арконаш

ادا می ساز مرعی داشته آداب و ارکانش

Зкўаҳ аз бист як шуд лек чун шуд бистро дода

زکوة از بیست یک شد لیک چون شد بیست را داده

Балии шукронаро доданд карда қарзи мардонаш

بلی شکرانه را دادند کرده قرض مردانش

Ба савмати ҷумлаи аъзоро з номашрӯъ шуд монеъ

به صومت جمله اعضا را ز نامشروع شد مانع

Валикини савм дил омад зи манъи ёди раҳмонаш

ولیکن صوم دل آمد ز منع یاد رحمانش

Пас онгаҳ иститоати шарти ҳаҷи майдону амри раҳ

پس آنگه استطاعت شرط حج میدان و امر ره

Ки натавон пои ниҳод аз рӯй зоҳир дар биёбонаш

که نتوان پا نهاد از روی ظاهر در بیابانش

Вале баси роҳрави сари пои бараҳнаи мҳрсони рӯзӣ

ولی بس راهرو سر پا برهنه مهرسان روزی

Шуда ин роҳ ва по бӯда ба чорами чархи гирдонаш

شده این راه و پا بوده به چارم چرخ گردانش

Ба рафтани мӯр чун озурда гардад дар таҳи пое

به رفتن مور چون آزرده گردد در ته پایی

Ки ҳар мӯр аждаҳо омад зи рашки васли ҷононаш

که هر مور اژدها آمد ز رشک وصل جانانش

Азон бар чашми лоғари жанда пашмин кашад солик

ازان بر چشم لاغر ژنده پشمین کشد سالک

Кои ноҳамвории нафаси хашинро ҳаст савҳонаш

کا ناهمواری نفس خشن را هست سوهانش

Ҳазорон доғ аз санги риёзат бар тани сӯфӣ

هزاران داغ از سنگ ریاضت بر تن صوفی

Буд як сӯйу баси як сӯй дар дили доғи ҳарамонаш

بود یک سوی و بس یک سوی در دل داغ حرمانش

Агар ҷурми ту дар мизони маҳшари кӯҳ қоф омад

اگر جرم تو در میزان محشر کوه قاف آمد

Ба як оҳи надомат метуоне кард паронаш

به یک آه ندامت می توانی کرد پرانش

Турои сад баҳри тоъатгар буд лекин риё олуд

ترا صد بحر طاعت گر بود لیکن ریا آلود

Чаҳ гўӣии баҳри тоъат ба ки гӯйии баҳри исёнаш

چه گوئی بحر طاعت به که گویی بهر عصیانش

Даруни тира аз нақш дирамҳо ҳаст мадхал ро

درون تیره از نقش درمها هست مدخل را

зи беруни пари дирами зонсон ки гӯйии шакли ҳамеонаш

ز بیرون پر درم زانسان که گویی شکل همیانش

Агар сад ҷон баҳо дода хридстии тариқи фақр

اگر صد جان بها داده خریدستی طریق فقر

Худоят дорад арзонӣ ки бгрФтстии арзонаш

خدایت دارد ارزانی که بگرفتستی ارزانش

Адугар қасд ҷонат кард чун қодир шудӣ бар вай

عدو گر قصد جانت کرد چون قادر شدی بر وی

зи тақдири ҳақаши майдони яқини пас дил маранҷонаш

ز تقدیر حقش میدان یقین پس دل مرنجانش

Хурии хокистари аввалӣ зон буд каз сифлаи нони ҷӯӣ

خوری خاکستر اولی زان بود کز سفله نان جویی

Агар худ қурс ма бошад таҳи хокистарии Нонаш

اگر خود قرص مه باشد ته خاکستری نانش

зи ҳақи ҷавҳар чаҳ ҷӯӣ балки аз ҳақи ҳам мҷуи зонрў

ز حق جوهر چه جویی بلکه از حق هم مجو زانرو

Ки бе ҷустан ҳар чов намӯда қисми инсонаш

که بی جستن هر چاو نموده قسم انسانش

Блоӣӣ каз ҳақат ояд ба ҷои неъматаши майдон

بلائی کز حقت آید به جای نعمتش میدان

Баҷогар шукри он неъмат наёрӣ ҳаст куфронаш

بجا گر شکر آن نعمت نیاری هست کفرانش

Дили равшан ки дар чоҳи риёзати афкании бинӣ

دل روشن که در چاه ریاضت افکنی بینی

Ба тахти Мисри иззати оқибат чун моҳи канъонаш

به تخت مصر عزت عاقبت چون ماه کنعانش

Ба тарки зарқи шайхи ҳилагарро нест ҷузи нуқсон

به ترک زرق شیخ حیله گر را نیست جز نقصان

Чаҳ бояд суди бозорӣ ки шуд бар бастаи дӯконаш

چه باید سود بازاری که شد بر بسته دکانش

Ту сари ҳақ агар дорӣ ниҳон набӯд аҷаб гоҳе

تو سر حق اگر داری نهان نبود عجب گاهی

Ки сари бут ниҳон дорад даруни синаи рҳбонш

که سر بت نهان دارد درون سینه رهبانش

Бутӣ кат ҳаст маҳбӯби маҷозии доряши пинҳон

بتی کت هست محبوب مجازی داریش پنهان

Ба маҳбӯби ҳқиқ оншб омад сарви китмонаш

به محبوب حقیق آنشب آمد سرو کتمانش

Ризои дӯст ҷустан он буд кат ҳар чаҳ пеш ояд

رضای دوست جستن آن بود کت هر چه پیش آید

Шӯии розӣ ва аз тақдири донеи суду нақсонаш

شوی راضی و از تقدیر دانی سود و نقصانش

Ба панди воъиз ғофил Маяфкан гӯш ва зон бигузар

به پند واعظ غافل میفکن گوش و زان بگذر

Ки дар хобаст аз ғифлати ҳамон афсонаи ҳазёнаш

که در خوابست از غفلت همان افسانه هذیانش

Машав машъуфи амри хориқи одати дарин водӣ

مشو مشعوف امر خارق عادت درین وادی

Ҳамагар вои намояди таии арзати сихи хрқонш

همه گر وا نماید طی ارضت سیخ خرقانش

Буд ойини даравишони комили ин равиш бингар

بود آئین درویشان کامل این روش بنگر

Чаҳ зебо ояд ар зоҳир кунад шоҳони давронаш

چه زیبا آید ار ظاهر کند شاهان دورانش

зи шоҳон низ набӯд лоиқи ин рутбаи ҷузи шоҳӣ

ز شاهان نیز نبود لایق این رتبه جز شاهی

Ки дарвешии зи шоҳӣ бар тараст аз айни урфонаш

که درویشی ز شاهی بر ترست از عین عرفانش

Шаҳи дарвеш вааш султони фақри ойин ки аз эзад

شه درویش وش سلطان فقر آئین که از ایزد

Фарози тахти шоҳии фақр ва дарвешаст дар шонаш

فراز تخت شاهی فقر و درویشست در شانش

Абўлғозии сипеҳри салтанати султон ҳусайн омад

ابولغازی سپهر سلطنت سلطان حسین آمد

Ки то одам буд аҷдоди султони ибни султонаш

که تا آدم بود اجداد سلطان ابن سلطانش

Магӯ султон ки султонон олам ҳаст хдомш

مگو سلطان که سلطانان عالم هست خدامش

Азон маънӣ ки собити гашти нисбати хони бен хонаш

ازان معنی که ثابت گشت نسبت خان بن خانش

Ба гоҳи малики дории бандагони дороу доробаш

به گاه ملک داری بندگان دارا و دارابش

Гуҳи сомони кишвари чокарони сосону сомонаш

گه سامان کشور چاکران ساسان و سامانش

Паии ороми боғи малики дории гулшани даҳраш

پی آرام باغ ملک داری گلشن دهرش

Дарави ду мавзеи базми омадаи Эрону тӯронаш

درو دو موضع بزم آمده ایران و تورانش

Гуҳи ойини санои нописанди ойини ҷамшедаш

گه آئین ثنای ناپسند آئین جمشیدش

Буқати малики бахшеи мухтасари малики салимонаш

بوقت ملک بخشی مختصر ملک سلیمانش

Ҷанобаши ончунон олӣ кигар чӯб аз кафи ҳоҷиб

جنابش آنچنان عالی که گر چوب از کف حاجب

Фитад бошад пас аз сад қарни ҷобири фарқи кайвонаш

فتد باشد پس از صد قرن جابر فرق کیوانش

Хитобаши ончунон нофиз ки бар кӯҳ ар шавад ворид

خطابش آنچنان نافذ که بر کوه ار شود وارد

Сароби дашт нобӯдӣ шавад аҷзои ларзонаш

سراب دشت نابودی شود اجزای لرزانش

Яке аз човашони камтараши Гӯдарзи бен кшўод

یکی از چاوشان کمترش گودرز بن کشواد

Яке аз чокарони лашкарии соми Наримонаш

یکی از چاکران لشکری سام نریمانش

Буд бустони халқ ӯ ки созад мурдаро зинда

بود بستان خلق او که سازد مرده را زنده

Насими рӯҳ бахше коед аз насрину райҳонаш

نسیم روح بخشی کاید از نسرین و ریحانش

Ҳавои ҷӯад ӯ бошад ки дар фасли баҳор ӯ

هوای جود او باشد که در فصل بهار او

Садаф чун чархи сад пар дар шавад аз абри Нитсаонаш

صدف چون چرخ صد پر در شود از ابر نیسانش

Чу атбоқ фалак бошад ҳазорон густаронида

چو اطباق فلک باشد هزاران گسترانیده

Кашида чун шавад дар рӯзи бори оми шилонш

کشیده چون شود در روز بار عام شیلانش

Ду сад ҳотаму бармаки баради сад сол азон рӯзӣ

دو صد حاتم و برمک برد صد سال ازان روزی

Чу рӯз ҷашн бошад бар замини нонризаҳи хониш

چو روز جشن باشد بر زمین نانریزه خوانش

Биравӣ ксрўони нури суҷуди хоки даргоҳаш

بروی کسروان نور سجود خاک درگاهش

Ба пушти қайсарони хати нишони чӯби дарбонаш

به پشت قیصران خط نشان چوب دربانش

Ҳаворо қатра борон бидон навъе ки бишкофад

هوا را قطره باران بدان نوعی که بشکافد

Бидон сон бугзарад аз ҷисми хорои нӯки пайконаш

بدان سان بگذرد از جسم خارا نوک پیکانش

Буд теғаш чу ҷаллодӣ ки пӯшади кисвати аҳмар

بود تیغش چو جلادی که پوشد کسوت احمر

зи хӯни хасм чун пӯшида гардад ҷисми урёнаш

ز خون خصم چون پوشیده گردد جسم عریانش

Чунонгар абр боранда дароед барқ дар хоро

چنان گر ابر بارنده دراید برق در خارا

Дили сангини длонро пора созад чашм гарӣонаш

دل سنگین دلانرا پاره سازد چشم گریانش

Шҳо дар мадҳати ин назми маро ҳар кас ки бархонад

شها در مدحت این نظم مرا هر کس که برخواند

Нагардад мултафит бо шеъри хоқонӣу хоқонаш

نگردد ملتفت با شعر خاقانی و خاقانش

Пас аз ваии соҳири ҳиндии чунон ин назм худ орост

پس از وی ساحر هندی چنان این نظم خود آراست

Ки мрот алсФо шуд ном аз табъи сухани дониш

که مرآت الصفا شد نام از طبع سخن دانش

Дигар шуд орифи ҷомии ҷалоли алрўҳро нозим

دگر شد عارف جامی جلال الروح را ناظم

Мушаррафи сохта аз наъти фахри оли адамонаш

مشرف ساخته از نعت فخر آل عدمانش

Насим алхлд кардам ном ӯ дар мадҳи шаҳи зонрў

نسیم الخلد کردم نام او در مدح شه زانرو

Ки ҷонро ҳаст ҳар байтии насим аз хулду ризвонаш

که جانرا هست هر بیتی نسیم از خلد و رضوانش

зи рӯҳи ин ду истимдод кардам назд ҳақи лекин

ز روح این دو استمداد کردم نزد حق لیکن

Дилам ҳар чони з ҳақ мехост фоиз шуд бдонсонш

دلم هر چان ز حق میخواست فایض شد بدانسانش

Ба ҷомӣ гар надорам роҳи даъвии андари ин маънӣ

به جامی گر ندارم راه دعوی اندر این معنی

Ки ҳаст устоди ман вена назм гашта зеби девонаш

که هست استاد من وین نظم گشته زیب دیوانش

Ба хусрави ҳоҷат даъвӣ набошад зонка хонанда

به خسرو حاجت دعوی نباشد زانکه خواننده

Шавад воқиф чу ояд дар назари ҳам ин ва ҳам онаш

شود واقف چو آید در نظر هم این و هم آنش

Агар ҷавҳари фурӯашони баҳри савдои сӯии Ҳиндӯстон

اگر جوهر فروشان بهر سودا سوی هندوستان

Баранд ин тӯҳфаро ё тоҷири дарё ба ширвонаш

برند این تحفه را یا تاجر دریا به شروانش

зи рӯҳ хусравам ояд ду сад инсоф ва сад таҳсин

ز روح خسروم آید دو صد انصاف و صد تحسین

зи хоқонии млолтҳо ки кардан шарҳ натавонаш

ز خاقانی ملالتها که کردن شرح نتوانش

Ҳамеша то ки дар мръои дашти дилкаши олам

همیشه تا که در مرعای دشت دلکش عالم

Раият чун рамаи султон одил ҳаст чӯпонаш

رعیت چون رمه سلطان عادل هست چوپانش

Дарин мръои раияти сад ҳазорон бод беш он навъ

درین مرعا رعیت صد هزاران باد بیش آن نوع

Ки ҳар якро буд чокари ҳазорон хону қоонш

که هر یک را بود چاکر هزاران خان و قاآنش