Зиҳӣ аз шамъи рӯяти чашм мардум гашта нӯронӣ
زهی از شمع رویت چشم مردم گشته نورانی
Ҷҳонрои мардум чашм омадӣ аз айни инсонӣ
جهان را مردم چشم آمدی از عین انسانی
Маликро аз пай овардани хоки ту ҳмолӣ
ملک را از پی آوردن خاک تو حمالی
Фалакро баҳри тарҳи малики таркиб ту майдонӣ
فلک را بهر طرح ملک ترکیب تو میدانی
Тилисми хилқататро даст қудрат карда меъморӣ
طلسم خلقتت را دست قدرت کرده معماری
Дар онҷои ганҷи ҳикмат аз малик биниҳода пинҳонӣ
در آنجا گنج حکمت از ملک بنهاده پنهانی
зи илми аллоҳи бтълими шарифи илми алосмо
ز علم الله به تعلیم شریف علم الاسما
Баровардаи миёни аҳли дониши исми прдонӣ
برآورده میان اهل دانش اسم پُردانی
Гуҳии чли рӯза тифлӣ гуфта бо перони чли сола
گهی چل روزه طفلی گفته با پیران چل ساله
Нукоту дарси асрори яқин аз илми раббонӣ
نکات و درس اسرار یقین از علم ربانی
Туюри гулшани алавӣ ки қӯту туъма шан зикраст
طیور گلشن علوی که قوت و طعمهشان ذکرست
Ба пешат ҷумла биниҳоданд сар аз баси хуши алҳонӣ
به پیشت جمله بنهادند سر از بس خوش الحانی
Ҷузони як мурғи ваҳшии кӯ ба пешати сари фурӯи новирд
جز آن یک مرغ وحشی کو به پیشت سر فرو ناورد
Ки дар гардан фитодаш тавқи лаън аз қаҳри яздоне
که در گردن فتادش طوق لعن از قهر یزدانی
Туро дар олами малику млоик аз раҳи рифъат
ترا در عالم ملک و ملایک از ره رفعت
Мусаллам шуд хилофат бар гуруҳи инсӣу ҷонӣ
مسلم شد خلافت بر گروه انسی و جانی
Ҳарифи хираи сар чун аз сарир малик шуд хориҷ
حریف خیره سر چون از سریر ملک شد خارج
Турои ҳам сарварии ҳам сарфарозии гашти арзонӣ
ترا هم سروری هم سرفرازی گشت ارزانی
Ҳамаи крўбёнрои сари бнздти зли хдомӣ
همه کروبیان را سر به نزدت ذل خدامی
Аз он маънӣ ки гаштии сари фароз аз зилли субҳонӣ
از آن معنی که گشتی سر فراز از ظل سبحانی
зи тоби кавсар май соқёни базми ҷоҳат ро
ز تاب کوثر می ساقیان بزم جاهت را
Ҳазорон гули брх чун лолаи зори боғи ризвонӣ
هزاران گل به رخ چون لالهزار باغ رضوانی
Нмидонм чаҳ шуд бо онкии ҳақи ло тқрбо фармуд
نمیدانم چه شد با آنکه حق لا تقربا فرمود
Гирифтӣ бо рафиқати нуктаи он душмани ҷонӣ
گرفتی با رفیقت نکته آن دشمن جانی
Чаро бояд ду маъсӯми биҳиштиро бики афсун
چرا باید دو معصوم بهشتی را به یک افسون
Шудан бо он камоли зуҳди ду мардӯди исёнӣ
شدن با آن کمال زهد دو مردود عصیانی
Магар зон рӯзи гандуми синаи худ чок зад зини ғам
مگر زان روز گندم سینه خود چاک زد زین غم
Ки аз чаҳ душманат фармуд тарки бандаи фурмоне
که از چه دشمنت فرمود ترک بنده فرمانی
Чу додӣ зулфи ҳур аз дасти зондми рӯзгорат ро
چو دادی زلف حور از دست زآندم روزگارت را
Чу зулф ҳур шуд ҳам тираи рӯзии ҳам парешоне
چو زلف حور شد هم تیره روزی هم پریشانی
Чу рсўоисти кони навъи одами комили зи боғи хулд
چو رسوایست کان نوع آدم کامل ز باغ خلد
Шавад дар дашти ғами саргашта чун ғӯл биёбоне
شود در دشت غم سرگشته چون غول بیابانی
Сияҳи рӯеу даргаи рондагӣу ғурбату меҳнат
سیه رویی و درگه راندگی و غربت و محنت
Чаҳ буд ин ҷумларо боиси ҳамин як ҳаззи нафсонӣ
چه بود این جمله را باعث همین یک حظ نفسانی
Бчндини соли инобат кардану рӯ бар замини мондан
به چندین سال انابت کردن و رو بر زمین ماندن
Ҷҳонрои ғарқа дар хӯни сохтан аз сайли мижгонӣ
جهان را غرقه در خون ساختن از سیل مژگانی
Ки дили зи афғони зорати мурғу моҳиро бадарад омад
که دل ز افغان زارت مرغ و ماهی را به درد آمد
Ғалат гуфтам ки санги хораро зон доғи ҳиҷроне
غلط گفتم که سنگ خاره را زآن داغ هجرانی
Баҳр навъе ки бади борӣ қабул афтод он тавба
به هر نوعی که بُد باری قبول افتاد آن توبه
Ки шуд мардӯди чандини сол аз истиғнои султонӣ
که شد مردود چندین سال از استغنای سلطانی
Агарчӣ сӯии тахти кишвари аслии нбрдндт
اگرچه سوی تخت کشور اصلی نبردندت
Вале малик ҷҳонро ёфтӣ ҳукми ҷҳонбонӣ
ولی ملک جهان را یافتی حکم جهانبانی
Чунон волӣ бо рифъат ки будаш он ҳама макунат
چنان والی با رفعت که بودش آن همه مکنت
Бики ҷурмаш чҳо омад ба пеш аз макри шайтонӣ
به یک جرمش چهها آمد به پیش از مکر شیطانی
Чаҳ сони арз ниёз оварад то шуд рафъи он уқда
چه سان عرض نیاز آورد تا شد رفع آن عقده
Пас онгаҳ бандагӣ кардани бсди ҳавлу ҳаросоне
پس آنگه بندگی کردن به صد هول و هراسانی
Ту эй ғофил ки бишумории яке худро зи авлодаш
تو ای غافل که بشماری یکی خود را ز اولادش
Кунӣ сад ҷурм ҳар соъати валикин бе пушаймонӣ
کنی صد جرم هر ساعت ولیکن بی پشیمانی
Нахустат ҳаст ин зоҳир ки ҷузи ҳақ холиқӣ набӯд
نخستت هست این ظاهر که جز حق خالقی نبود
Асоси даҳрро нозими банноӣ чу харобоне
اساس دهر را ناظم بنای چو خرابانی
Бднисони офаринанда ту нафастро гзинндаҳ
بدینسان آفریننده تو نفست را گزیننده
Парастишро ки хокат бар сари ин нафаси зулмоне
پرستش را که خاکت بر سر این نفس ظلمانی
Ҷаҳони равшани зи нури офтоб аммо ту чун хафоаш
جهان روشن ز نور آفتاب اما تو چون خفاش
Ҳама дар пардаҳои зулмати шаби ҷустаи китмонӣ
همه در پردههای ظلمت شب جسته کتمانی
Забуни нафас кофар гашта зонсон ки май тарсам
زبون نفس کافر گشته زانسان که میترسم
Чу гӯйии лои илоҳи алои аллоҳ аз дунбол натавонӣ
چو گویی لا اله الا الله از دنبال نتوانی
Чу лолои ?алаати лой лоат омад ?алаи онҷо
چو لالا آلهت لای لات آمد آله آنجا
Чаҳ гунҷоиши пазирад гарчи ту хоҳӣ ки ганҷоне
چه گنجایش پذیرد گرچه تو خواهی که گنجانی
Даруни зарраи саргашта чун пинҳон шавад хуршед
درون ذره سرگشته چون پنهان شود خورشید
Миёни қатраи гандидаи баҳри оби ҳайвонӣ
میان قطره گندیده بحر آب حیوانی
Чаҳ исломаст ин каз сустяши куффор агар хандад
چه اسلامست این کز سستیش کفار اگر خندد
Бирав шояд ки охир шарм ояд зини мусулмонӣ
برو شاید که آخر شرم آید زین مسلمانی
Санами каши худ тарошад бингар оради бандагии барҷо
صنم کش خود تراشد بنگر آرد بندگی برجا
Самадро бандагӣ некӯ ндонӣ кард то доне
صمد را بندگی نیکو ندانی کرد تا دانی
Шаҳодатгар ҳ бошад бар забонат лек дар тасдиқ
شهادت گر ه باشد بر زبانت لیک در تصدیق
Мукаддар карда мроти дилатро занги нисёнӣ
مکدر کرده مرآت دلت را زنگ نسیانی
Вуҷӯди поки тоўсони қудсии ошёнрои ҳам
وجود پاک طاوسان قدسی آشیان را هم
Наҳй аз рӯй ақли худ бурун аз ҳади эмеконе
نهی از روی عقل خود برون از حد امکانی
Вале баҳри млўни мурғакии бозигари чархӣ
ولی بهر ملون مرغکی بازیگر چرخی
Муъаллақҳо занӣ чун чархи таҳтонеу фавқонӣ
معلقها زنی چون چرخ تحتانی و فوقانی
Китоби эзадӣ каз азми пушташ бар замини часпад
کتاب ایزدی کز عظم پشتش بر زمین چسپد
Агар як ҳарф азон бинвишта бар пушти фалаки Монӣ
اگر یک حرف ازان بنوشته بر پشت فلک مانی
з хуфт коҳ баррагӣ нашмурӣ ҳар ҳарфи савташ ро
ز خفت کاه برگی نشمری هر حرف صوتش را
Ки бошад вақти кҳгли сохтани муздури кҳдонӣ
که باشد وقت کهگل ساختن مزدور کهدانی
Шаҳони миллат ва эъҷоз напасандӣ ки напасанданд
شهان ملت و اعجاز نپسندی که نپسندند
Дуои раби ҳби лӣ кардан аз нанги сулаймонӣ
دعای رب هب لی کردن از ننگ سلیمانی
Валикини донаи пусидаро аз сустии ҳиммат
ولیکن دانه پوسیده را از سستی همت
Агар худ дасти ёбӣ аз даҳони мӯри бастоне
اگر خود دست یابی از دهان مور بستانی
Қиёмати қомати хубони шумории ҷинату дӯзах
قیامت قامت خوبان شماری جنت و دوزخ
Висолу ҳиҷрашони гӯйии зи фарти ноқси ӣмонӣ
وصال و هجرشان گویی ز فرط ناقس ایمانی
Зиҳии кӯрии ббоғи офариниш каз сари ғифлат
زهی کوری بباغ آفرینش کز سر غفلت
Фалакро нилФри донеу тӯборо ?гийаи хуоне
فلک را نیلفر دانی و طوبی را گیه خوانی
Вуҷӯди хайру шари зонрўӣ бар пои қадари бандӣ
وجود خیر و شر زانروی بر پای قدر بندی
Ки поятро зи банди амр ва наҳй шаръи бурҳонӣ
که پایت را ز بند امر و نهی شرع برهانی
Вале дар гарданати он банд чун ҳабл алўрид омад
ولی در گردنت آن بند چون حبل الورید آمد
Буд душвор аз гардани бурун кардан ба осонӣ
بود دشوار از گردن برون کردن به آسانی
Намозиро ки маъмур омадӣ баҳри убудийят
نمازی را که مأمور آمدی بهر عبودیت
Ки дар кардани нӣии маъзӯр ар одобӣу арконе
که در کردن نئی معذور ار آدابی و ارکانی
Бёдт ноед ар ояд кунӣ зонсон ки дар бурдан
بیادت ناید ار آید کنی زانسان که در بردن
Бисӯзанд маликро болу пар аз фарти ниронӣ
بسوزاند ملک را بال و پر از فرط نیرانی
Қабули омро аз масҷиди оӣии дайртар берун
قبول عام را از مسجد آئی دیرتر بیرون
Казин масҷид гузинӣ хубтар сад бори рҳбонӣ
کزین مسجد گزینی خوبتر صد بار رهبانی
Кунад рҳбони баҳри саҷдаи вузӯии пеш бут бингар
کند رهبان بهر سجده وضوی پیش بت بنگر
Ки ту бе ғусли пеш ҳақ наҳй бар хоки пешонӣ
که تو بی غسل پیش حق نهی بر خاک پیشانی
Закотиро ки хоҳии додгоҳи кӣсаи во кардан
زکاتی را که خواهی دادگاه کیسه وا کردن
Гиреҳ барбанд кӣсаи афкании ҳам банди ҳамеоне
گره بربند کیسه افکنی هم بند همیانی
Наёрӣ базл кард аз чли яке ҳам соҳибонаш ро
نیاری بذل کرد از چل یکی هم صاحبانش را
Чли дрчлгар амвол ту бошад ҷумлаи толоне
چل درچل گر اموال تو باشد جمله تالانی
Надории рӯзаи моҳи сиёми онсон ки ҳақ фармуд
نداری روزه ماه صیام آنسان که حق فرمود
Агар дорӣ буд он ҳам барои сарфаи ноне
اگر داری بود آن هم برای صرفه نانی
Куҷои нони резаи ?ут мавҷӯд гардад зарраи сонгар худ
کجا نان ریزه ات موجود گردد ذره سان گر خود
Гуҳ ифтор бошад қурси меҳрати гардаи хуоне
گه افطار باشد قرص مهرت گرده خوانی
Надории рӯзаи вар дорӣ накарда саҷдаро ранҷа
نداری روزه ور داری نکرده سجده را رنجه
Вагар кардӣ вузӯро оби ҷӯ аз худ наранҷоне
وگر کردی وضو را آب جو از خود نرنجانی
Вагар аз ғояти исломи майл ҳаҷ кунӣ ногуҳ
وگر از غایت اسلام میل حج کنی ناگه
Матоъи Маккаи пурсӣ аз гаронӣ ё худ арзонӣ
متاع مکه پرسی از گرانی یا خود ارزانی
Агар суди накӯ умед бошад бор барбандӣ
اگر سود نکو امید باشد بار بربندی
Дарин ҳаҷи фарқ кӣ бошад дар исломӣу насронӣ
درین حج فرق کی باشد در اسلامی و نصرانی
Вагар суди умеди нафъи некӯи бошиддати сад узр
وگر سود امید نفع نیکو باشدت صد عذر
зи хавфи роҳ ва кам сармоягӣу заъфи ҷисмонӣ
ز خوف راه و کم سرمایگی و ضعف جسمانی
Буд имонати он исломати ин эй муъмини мусаллам
بود ایمانت آن اسلامت این ای مؤمن مسلم
Ҷузи ин ҳам коФриҳои бошиддат дар пардаи пинҳонӣ
جز این هم کافریها باشدت در پرده پنهانی
Дрштиҳоӣ чархат бахшад андомии магари зинсон
درشتیهای چرخت بخشد اندامی مگر زینسان
Ки зоҳир карда аз роҳи мҷраҳи шакли савҳонӣ
که ظاهر کرده از راه مجره شکل سوهانی
Вале зи инсоф ноҳамворӣ нафаст агар бинӣ
ولی ز انصاف ناهمواری نفست اگر بینی
Дуруштии фалак бо он баробар ҳам нигарадоне
درشتی فلک با آن برابر هم نگردانی
Паии мишкӣни ғизолони ҳалаи каттони бёроиӣ
پی مشکین غزالان حله کتان بیارایی
Вале худро фузунгирӣ зи Ғаззолӣу каттонӣ
ولی خود را فزون گیری ز غزالی و کتانی
Чу қорун гар диҳад дастат кисозӣ ганҷҳо пинҳон
چو قارون گر دهد دستت که سازی گنجها پنهان
Нахоҳӣ баҳри он дар малики дунёи ғайри вайронӣ
نخواهی بهر آن در ملک دنیا غیر ویرانی
Ҳазорон бути даруни хирқаи ?ути пинҳон ва афзӯнтар
هزاران بت درون خرقه ات پنهان و افزونتر
Намоеи хешро дар хориқи одати зи хрқонӣ
نمایی خویش را در خارق عادت ز خرقانی
Нпошӣ дар замини дил ба ҷузи тухми амли ҳаргиз
نپاشی در زمین دل به جز تخم امل هرگز
Чаҳ сони умеди брхўрдн буд зини донаи афшонӣ
چه سان امید برخوردن بود زین دانه افشانی
Наҳй дар мазраъи ҷони хирмани ҳирсу ҳавас ҳар сӯ
نهی در مزرع جان خرمن حرص و هوس هر سو
Ки оташи аўФтд дар хирман ар инаст деҳқонӣ
که آتش اوفتد در خرمن ار اینست دهقانی
Дар он хирман чу баҳри қаҳр оташ зад наёрад кишт
در آن خرمن چو بحر قهر آتش زد نیارد کشت
Агар зоҳир кунад сайли сиришкати мавҷи тӯфонӣ
اگر ظاهر کند سیل سرشکت موج طوفانی
Фириштаи фии алмисл дар шакли инсон гар шавад зоҳир
فرشته فی المثل در شکل انسان گر شود ظاهر
Намояди роҳи шайтонат ки ҷӯии баҳри меҳмонӣ
نماید راه شیطانت که جویی بهر مهمانی
Лаболаби роҳи райҳонаши дорӣ то кунӣ масташ
لبالب راح ریحانش داری تا کنی مستش
Сиришта доруии беҳӯшии андари роҳи райҳонӣ
سرشته داروی بیهوشی اندر راح ریحانی
Фалак эмин намонад аз ту бо ин деви феълӣҳо
فلک ایمن نماند از تو با این دیو فعلیها
Наме тарсии зи қаҳри эзадии эмин чаҳ сони Монӣ ?
نمی ترسی ز قهر ایزدی ایمن چه سان مانی؟
Гуҳи ахзат буд сангин каз астнҷо шудаи рангин
گه اخذت بود سنگین کز استنجا شده رنگین
зи дасти соҳиби хӯни шиками лаъли бадахшонӣ
ز دست صاحب خون شکم لعل بدخشانی
Ба гоҳи базл агар худ қатраи бўлст аз истиғно
به گاه بذل اگر خود قطره بولست از استغنا
Чунон бошӣ ки май пошӣ ба олам дар Аммонӣ
چنان باشی که می پاشی به عالم در عمانی
Ба нафаст гарчи Фръўнисти вар пайдо шавад фиръавн
به نفست گرچه فرعونیست ور پیدا شود فرعون
Ба худ напасандӣ андари хизмат ӯро ғайри ҳомонӣ
به خود نپسندی اندر خدمت او را غیر هامانی
Чаҳ фиръавн ва чаҳҳомон гар диҳад дастати чунон хоҳӣ
چه فرعون و چه هامان گر دهد دستت چنان خواهی
Ки сад фиръавн ва садҳомон туро бошад ба дарбоне
که صد فرعون و صد هامان ترا باشد به دربانی
Натарсӣ Мӯсо ар ояд ки аз кӯии сари фиръавн
نترسی موسی ار آید که از کوی سر فرعون
Асои сари каҷаш ҳар дами намояди лаъиби чавгонӣ
عصای سر کجش هر دم نماید لعب چوگانی
Намӯдан дар яди Байзо чу соя аз Асоӣ ӯ
نمودن در ید بیضا چو سایه از عصای او
Фитад бар хок аз ӯ ояд ба дафъи саҳари събонӣ
فتد بر خاک از او آید به دفع سحر ثعبانی
Арӯси соҳири чархати бадарҳои кавокиб ҳаст
عروس ساحر چرخت بدرهای کواکب هست
Чу чашм аз хоби ғифлати вокнии кмпири дандонӣ
چو چشم از خواب غفلت واکنی کمپیر دندانی
Кунӣ ҳамчун арӯсони ҷомаи сурху зард ба бошад
کنی همچون عروسان جامه سرخ و زرد به باشد
Бар мардон азон пӯшидаҳо сад бори урёнӣ
بر مردان ازان پوشیده ها صد بار عریانی
Агар поёну болои ҷаҳони он ту шуд як сар
اگر پایان و بالای جهان آن تو شد یک سر
зи мағрурии шиор худ кунӣ чун субҳи хандонӣ
ز مغروری شعار خود کنی چون صبح خندانی
Ки то шомати фалак ҳар субҳ меронад занон ҳар дам
که تا شامت فلک هر صبح میراند زنان هر دم
зи поёни ту шаллоқии зи болои ту апёнӣ
ز پایان تو شلاقی ز بالای تو اپیانی
Чаҳ аз лаъл ва дар гӯшт ки чун гардуни паии тأдиб
چه از لعل و در گوشت که چون گردون پی تأدیب
Бимолад гӯш натавонӣ ки гӯш худ биҷунбоне
بمالد گوش نتوانی که گوش خود بجنبانی
Калом ҳақ наёяд бар забонат аз раҳи нудрат
کلام حق نیاید بر زبانت از ره ندرت
Агар сад раҳи тноўрҳои ъушрат бар забони ронӣ
اگر صد ره تناورهای عشرت بر زبان رانی
Вале мусҳафи турои рухсор шоҳид бошад ва дар вай
ولی مصحف ترا رخسار شاهد باشد و در وی
Паии зинати ниҳодаи холҳо оёти қуръонӣ
پی زینت نهاده خالها آیات قرآنی
Агар пеши азизии як дирами дории паии ахзаш
اگر پیش عزیزی یک درم داری پی اخذش
Ҳамагар Юсуфи мисрӣ буд созяши зиндонӣ
همه گر یوسف مصری بود سازیش زندانی
Набахше ё раҳо надиҳӣ мурувват кардагар сад раҳ
نبخشی یا رها ندهی مروت کرده گر صد ره
Шафоат ё змонити намояди пери канъонӣ
شفاعت یا ضمانیت نماید پیر کنعانی
Вагар ганҷ касе пешат буд ва ӯ гашта муҳтоҷат
وگر گنج کسی پیشت بود و او گشته محتاجت
Диҳигар ҳубааш нораии бхслтҳои эҳсонӣ
دهی گر حبه اش ناری بخصلتهای احسانی
Касе бар осмонатгар расонад аз раҳи таъзим
کسی بر آسمانت گر رساند از ره تعظیم
Агар дастат диҳад ӯро диҳӣ бо хоки яксонӣ
اگر دستت دهد او را دهی با خاک یکسانی
Шӯии оташ ки сад сол ар маҷусаш равшанӣ бахшад
شوی آتش که صد سال ار مجوسش روشنی بخشد
Чу як дам дар вай уфтад зойеъаш созад зи ниронӣ
چو یک دم در وی افتد ضایعش سازد ز نیرانی
зи баси тори либосати ончунон кисват кунӣ худ ро
ز بس تار لباست آنچنان کسوت کنی خود را
Ки неи домоне аз вай фаҳм гардад неи гиребонӣ
که نی دامانی از وی فهم گردد نی گریبانی
Чу карами қзи бсди рсўоӣити беруни кашанд аз вай
چو کرم قز بصد رسوائیت بیرون کشند از وی
Ки ҳам гӯр ту бӯда ҳам кафан аз айни печоне
که هم گور تو بوده هم کفن از عین پیچانی
Танӣ аз риштаи ҷони пардаи зонсон ки гар мерай
تنی از رشته جان پرده زانسان که گر میری
Шӯй бепарда аз бозичаҳои чархи гирдоне
شوی بی پرده از بازیچه های چرخ گردانی
Гуҳ май хӯрдан онгаҳ рӯҳи бозӣ бо батон кардан
گه می خوردن آنگه روح بازی با بتان کردن
Буд ҳар ҳаззи нафсонии ?бирти як файзи рӯҳонӣ
بود هر حظ نفسانی برت یک فیض روحانی
Аҷаб набӯд ки рӯҳати мурда ва ту зиндаи нафасӣ
عجب نبود که روحت مرده و تو زنده نفسی
Ба ҷои файзи рӯҳоният бӯдани ҳаззи нафсонӣ
به جای فیض روحانیت بودن حظ نفسانی
Саги мардон буд нафас ва ту аз саг сиратӣ гашта
سگ مردان بود نفس و تو از سگ سیرتی گشته
Саги ин нафаси кофари онат мардии ин мусулмонӣ
سگ این نفس کافر آنت مردی این مسلمانی
Бар мардони зи мардӣ чун зании дам чун саги эшон
بر مردان ز مردی چون زنی دم چون سگ ایشان
Сагат карда зи мҳзўлӣ на бал каз фарти хизлонӣ
سگت کرده ز محذولی نه بل کز فرط خذلانی
Тамошои байн ки лофи шермардии ҳам занӣ аз кибр
تماشا بین که لاف شیرمردی هم زنی از کبر
Агар чун юзи нишинӣ бар фарози хинги ҷавлонӣ
اگر چون یوز نشینی بر فراز خنگ جولانی
Гумонати инки он хнгисти ҷавлонии бзири рон
گمانت اینکه آن خنگیست جولانی بزیر ران
Ндонӣ юз аз мураккаб набошад ғайри полонӣ
ندانی یوز از مرکب نباشد غیر پالانی
з майтар домании вази бихўдисозӣ гиребони чок
ز می تر دامنی وز بیخودی سازی گریبان چاک
Магари гаштати гиребони чоки азин олӯдаи домоне ?
مگر گشتت گریبان چاک ازین آلوده دامانی؟
На танҳо доманат тар шуд балои бода аз берун
نه تنها دامنت تر شد بلای باده از بیرون
Блоӣӣ аз даруни ҳам боиси ин гашт то доне
بلائی از درون هم باعث این گشت تا دانی
бад-инсон домантар ҳар тарафи домани кашон то кӣ ?
بدینسان دامن تر هر طرف دامن کشان تا کی؟
Нахоҳад гашти домани гири як роҳати пушаймонӣ
نخواهد گشت دامن گیر یک راهت پشیمانی
Туро ҳар чанд ин гумроҳӣ омад аз падари мирос
ترا هر چند این گمراهی آمد از پدر میراث
Ҳам аз ғавғои нафсонии ҳам аз васвоси шайтонӣ
هم از غوغای نفسانی هم از وسواس شیطانی
Вале лоҳўл ва онгаҳ бозгаштат низ мӯри всист
ولی لاحول و آنگه بازگشتت نیز مور وثیست
Злмнои рбнои гӯйони бмҳҷўрӣ ва гарӣоне
ظلمنا ربنا گویان بمهجوری و گریانی
Аҷаб набӯд ки сад чандини гунаҳро пок шавед гар
عجب نبود که صد چندین گنه را پاک شوید گر
Шавад зоҳир биравӣ баҳри раҳмати мавҷи ғуфронӣ
شود ظاهر بروی بحر رحمت موج غفرانی
Худовандо манам он бандаи золим ба нафаси худ
خداوندا منم آن بنده ظالم به نفس خود
Ки сад чандин ки гуфтам оядам аз нафаси зулмоне
که صد چندین که گفتم آیدم از نفس ظلمانی
Агар сад дӯзах дигар бисозӣ баҳри тъзибм
اگر صد دوزخ دیگر بسازی بهر تعذیبم
Сазоворам вагар ҳам бахшем ҳастат босонӣ
سزاوارم وگر هم بخشیم هستت بآسانی
Ба сад чандин ки гуфтам қойилам аммо се кор аз ман
به صد چندین که گفتم قایلم اما سه کار از من
Ба даргоҳи ту ҳаргизи номад аз бади сирату санӣ
به درگاه تو هرگز نامد از بد سیرت و سانی
Бигӯям то бидонади халқи олам зонка дар пешат
بگویم تا بداند خلق عالم زانکه در پیشت
БгФтн нест ҳоҷиб зонка медонам ки майдонӣ
بگفتن نیست حاجب زانکه میدانم که میدانی
Яке он буд каз ман гарчи сад исён ба феъл омад
یکی آن بود کز من گرچه صد عصیان به فعل آمد
Накардам фахри ҷуз бо сад сияҳи рӯеи пушаймонӣ
نکردم فخر جز با صد سیه رویی پشیمانی
зи нафасамгар хато омад вале аз бими корам буд
ز نفسم گر خطا آمد ولی از بیم کارم بود
зи афғони оташи афрӯзии зи мижгони ашки ғалатоне
ز افغان آتش افروزی ز مژگان اشک غلطانی
Дигар як онкӣ дар шарҳи расӯлати он шаҳи миллат
دگر یک آنکه در شرح رسولت آن شه ملت
Гули нори броҳимӣу хФри оли аданоне
گل نار براهیمی و خفر آل عدنانی
Расӯли абизу асвади эмоми Ясрибу бтҳо
رسول ابیض و اسود امام یثرب و بطحا
Умеди фосиқу фоҷири шафиъи сориқу зоне
امید فاسق و فاجر شفیع سارق و زانی
Ба феъл ар қосири афтодам вале аз рӯй сидқи дил
به فعل ار قاصر افتادم ولی از روی صدق دل
Ҳамеша бӯдаам комили зи тавфиқоти раҳмонӣ
همیشه بوده ام کامل ز توفیقات رحمانی
Дигар дар хизмати махдуми тақсирам агар ҳар чанд
دگر در خدمت مخدوم تقصیرم اگر هر چند
Нагунҷад дар замину осмон аз баси фаровонӣ
نگنجد در زمین و آسمان از بس فراوانی
Валикини гавҳар сидқ дуоем аз барои шаҳ
ولیکن گوهر صدق دعایم از برای شه
Фузун шуд дар баҳор аз қатраҳои абри Нитсаоне
فزون شد در بهار از قطره های ابر نیسانی
Чаҳ шаҳи он шаҳ ки натавон гуфт андари торами рифъат
چه شه آن شه که نتوان گفت اندر طارم رفعت
Чу хуршедаш нашуд сонӣ ки хуршедаш буд бонӣ
چو خورشیدش نشد ثانی که خورشیدش بود بانی
Гуҳи кшўрстонии гавҳари дарҷи умри шайхӣ
گه کشورستانی گوهر درج عمر شیخی
Дами соҳиби қиронии ахтари авҷи тимўрхонӣ
دم صاحب قرانی اختر اوج تیمورخانی
Абўолғозии шаҳи олии гуҳари султон ҳусайн омад
ابوالغازی شه عالی گهر سلطان حسین آمد
Ки омад хони бен хон то ҳарим ё Фсўи ълонӣ
که آمد خان بن خان تا حریم یا فسو علانی
зи ъзўи мкрмт то ёфташ хоқонӣу шоҳӣ
ز عزو مکرمت تا یافتش خاقانی و شاهی
зи ирси салтанат то одамаши хонӣу Қоонӣ
ز ارث سلطنت تا آدمش خانی و قاآنی
Зиҳӣ аз рӯй рифъати пояи пастати фалак қадре
زهی از روی رفعت پایه پستت فلک قدری
Зиҳӣ аз роҳи шавкати рутбаи зотати ҷҳонбонӣ
زهی از راه شوکت رتبه ذاتت جهانبانی
зи анҷуми касрати хайлати фузун аз нисбати ақлӣ
ز انجم کثرت خیلت فزون از نسبت عقلی
зи гардуни рифъати қудрати бурун аз ҳади эмеконе
ز گردون رفعت قدرت برون از حد امکانی
На дараки диққатати мағзи хирадро майли мабҳутӣ
نه درک دقتت مغز خرد را میل مبهوتی
На нутқи дилкашати зикри маликро ранги ҳазёнӣ
نه نطق دلکشت ذکر ملک را رنگ هذیانی
Бе санҷидан бар ту бӯдани каффаи грдўнро
بی سنجیدن بر تو بودن کفه گردونرا
Буд ду нимаи арзани пӯстро ойини мизоне
بود دو نیمه ارزن پوست را آئین میزانی
Ба назд рои пакети ҳам басӣ равшан шаванд аз худ
به نزد رای پاکت هم بسی روشن شوند از خود
Ба ҷурм ма расад қӣрӣ ба қурси меҳри Қатароне
به جرم مه رسد قیری به قرص مهر قطرانی
Чу баҳри шамсаи харгоҳи ҷоҳати зари варақи ҷӯянд
چو بهر شمسه خرگاه جاهت زر ورق جویند
Наёбади сафҳаи хуршеди онҷои қадари кмсонӣ
نیابد صفحه خورشید آنجا قدر کمسانی
Буд ҳар давраеро чархи аъзами нуқтаи марказ
بود هر دوره ای را چرخ اعظم نقطه مرکز
Ба қасри ҳишматат чун густаранд атбоқи силоне
به قصر حشمتت چون گسترند اطباق سلانی
Анорӣ бошад аз тоси Фўокаҳи базми ҷоҳат ро
اناری باشد از طاس فواکه بزم جاهت را
Қазогар ҷўФ грдўнро кунад пари лаъли румонӣ
قضا گر جوف گردونرا کند پر لعل رمانی
Чу дӯди оташи меҳрат буд чарх дигар бошад
چو دود آتش مهرت بود چرخ دگر باشد
Шарори онҷо ба баҳромии зи коли онҷо ба кайвонӣ
شرار آنجا به بهرامی ز کال آنجا به کیوانی
Батон ҳар сӯ чу анҷуми анҷумаш чун карам шаб тобаст
بتان هر سو چو انجم انجمش چون کرم شب تابست
Чу гардад меҳри рояти моили базми шабистонӣ
چو گردد مهر رایت مایل بزم شبستانی
НФози амрро чун башиканӣ тараф калла набӯд
نفاذ امر را چون بشکنی طرف کله نبود
Қадарро ғайри маъмурии қазоро ғайри ҳомонӣ
قدر را غیر مأموری قضا را غیر هامانی
зи хунаки чархи сирати нимаи наъл куҳан уфтад
ز خنک چرخ سیرت نیمه نعل کهن افتد
Сазад кини куҳнаи гунбадро кунад тоқӣу айвонӣ
سزد کین کهنه گنبد را کند طاقی و ایوانی
Шҳо мадҳ ту набӯд ҳади ман зонрўи гуҳи алкн
شها مدح تو نبود حد من زانرو گه الکن
Расӯли аллоҳро гуфтан наёрад наъти ҳисоне
رسول الله را گفتن نیارد نعت حسانی
Валикини доштами табъи озмоииро ҳаваси икраҳ
ولیکن داشتم طبع آزمایی را هوس یکره
Ки гӯям чанд байтии мавъизат дар таври хоқонӣ
که گویم چند بیتی موعظت در طور خاقانی
Нмидонстми он то дар чаҳ рангам рӯ диҳад ва акнӯн
نمیدانستم آن تا در چه رنگم رو دهد و اکنون
Расед аз мбдоءи файз ончӣ бинмудам сухани ронӣ
رسید از مبداء فیض آنچه بنمودم سخن رانی
Мусалсали зи ибтидои офариниш то бад-ӣни соъат
مسلسل ز ابتدای آفرینش تا بدین ساعت
Сухан дар як қасида ронадам аз рӯй сухани доне
سخن در یک قصیده راندم از روی سخن دانی
Баҳри байташи китобӣ дарҷ кардам сар ба сари ҳикмат
بهر بیتش کتابی درج کردم سر به سر حکمت
Баҳри як дарҷи пинҳони сохтам сад гавҳари конӣ
بهر یک درج پنهان ساختم صد گوهر کانی
Баёни ҳоли худ з инсоф кардам вонгаҳи авсофаш
بیان حال خود ز انصاف کردم وانگه اوصافش
Буд ҳам баҳра гирад аз ту ҷҳои ваҷдоне
بود هم بهره گیرد از تو جهای وجدانی
Чунон бедор кардам аҳли оламро азин гулбонг
چنان بیدار کردم اهل عالم را ازین گلبانگ
Ки ноед хобашон то ҳашар аз андӯҳу пжмонӣ
که ناید خوابشان تا حشر از اندوه و پژمانی
Чу мнҳҷ шуд наҷоти халқро аз тӣаи гумроҳӣ
چو منهج شد نجات خلق را از تیه گمراهی
Ниҳодами номи минҳоҷи алнҷот аз лутфи субҳонӣ
نهادم نام منهاج النجات از لطف سبحانی
Сухан ҳар чанд ҷонпарвар буд хўомўшии аўлитр
سخن هر چند جان پرور بود خواموشی اولیتر
Тариқи аввалӣ ар дории нигаҳи сокити шӯ эй фонӣ
طریق اولی ار داری نگه ساکت شو ای فانی
Ҳамеша то ки дар арзи сухан гарчи буд қонеъ
همیشه تا که در عرض سخن گرچه بود قانع
Ммл уфтад адои мақсӯдро уфтад чу тӯлонӣ
ممل افتد ادا مقصود را افتد چو طولانی
Буд тӯли ҳаёти шоҳи чандоне ки дар арзаш
بود طول حیات شاه چندانی که در عرضش
Уторид оҷиз ояд гар кунад сад даври кайвонӣ
عطارد عاجز آید گر کند صد دور کیوانی