Бозами сари зулф чун камандӣ

بازم سر زلفِ چون کمندی

Аз ҳар сӯеи ниҳоди бандӣ

از هر سویی نهاد بندی

Сад косаи заҳр дар гулӯи рехт

صد کاسة زهر در گلو ریخت

Бозами лаби лаъли нӯшхандӣ

بازم لب لعل نوشخندی

Бар оташи оҳи саркашами сӯхт

بر آتشِ آهِ سرکشم سوخت

Иқбол ситораам сапандӣ

اقبال ستاره‌ام سپندی

Ошӯби нигоҳи ҷодӯии тохт

آشوبِ نگاهِ جادوی تاخت

Бар арсаи тоқатами самандӣ

بر عرصة طاقتم سمندی

Аз печиши тор зулфӣ омад

از پیچش تار زلفی آمد

Бар муҳраи дили марои газандӣ

بر مهرة دل مرا گزندی

Кам санг терм намӯда коҳиш

کم‌سنگ‌ترم نموده کاهش

Аз пайкари сӯрати прндӣ

از پیکر صورت پرندی

Пирўзтрми гирифтаи хоҳиш

پیروزترم گرفته خواهش

Аз пашша ба чанги фили бандӣ

از پشه به چنگ فیل بندی

Чун қофияи танги гашти корам

چون قافیه تنگ گشت کارم

Аз мисраи қомати баландӣ

از مصرع قامت بلندی

Бо дстгҳӣ ки ноз дорад

با دستگهی که ناز دارد

Чун сабр кунад ниёзмандӣ !

چون صبر کند نیازمندی!

Девонагӣами баҳона ҷӯ шуд

دیوانگیم بهانه‌جو شد

эй носеҳи ҳарзаи гӯии пандӣ

ای ناصح هرزه‌گوی پندی

Кӯшида ба ишқи брнёид

کوشیده به عشق برنیاید

Зу аз дили хастаи сабри кундӣ

زو از دل خسته صبر کَندی

Чун дастрасам ба ком дил нест

چون دسترسم به کام دل نیست

Ман низ бар он серум ки чанде

من نیز بر آن سرم که چندی

намекӯшаму кӯшишам ба ҷо нест

می‌کوشم و کوششم به‌جا نیست

намегарем ва гиряам раво нест

می‌گریم و گریه‌ام روا نیست

Бегонаи рӯзгори хешам

بیگانة روزگار خویشم

Дар ҳеҷ диёрам ошно нест

در هیچ دیارم آشنا نیست

Таъсир чаҳ сон кунад дар он дил

تأثیر چه‌سان کند در آن دل

Ин хосиятӣ ки бо дуо нест

این خاصیتی که با دعا نیست

Гар ёр омад куҷо нишинад

گر یار آمد کجا نشیند

Каз ишқ ваем ба сина ҷо нест

کز عشق ویم به سینه جا نیست

Осони осони куҷо тавон ёфт

آسان آسان کجا توان یافت

Ин ҷинс вафост , кимиё нест

این جنس وفاست، کیمیا نیست

Ман бе ӯ як нафас набудам

من بی‌او یک نفس نبودم

ӯ бо ман як нафас чаро нест !

او با من یک نفس چرا نیست!

Зоҳир даврем лек пинҳон

ظاهر دوریم لیک پنهان

ӯ аз дилу дили азу ҷудо нест

او از دل و دل ازو جدا نیست

Хубони дили мо ба зӯри бурданд

خوبان دل ما به زور بردند

Дар дил додани гуноҳ мо нест

در دل دادن گناه ما نیست

Лавҳ аз хат орзӯӣ шастем

لوح از خط آرزوی شستیم

Дар дили ҳарфии з муддао нест

در دل حرفی ز مدّعا نیست

Гуфтӣ дар дили зи ман чаҳ дорӣ ?

گفتی در دل ز من چه داری؟

Дар дили з туам бигӯ чаҳ ҳо нест ?

در دل ز توام بگو چه‌ها نیست؟

Дар дили зтўоми ҳазор ком аст

در دل زتوام هزار کام است

Лекин чу яке аз он раво нест

لیکن چو یکی از آن روا نیست

Бозами ғами ишқ дар сар афтод

بازم غم عشق در سر افتاد

Дил бо ҳаваси ғамии дарафтод

دل با هوس غمی درافتاد

Аз сарзанишами гузашти болин

از سرزنشم گذشت بالین

Хору хскм ба бистар афтод

خار و خسکم به بستر افتاد

Ғам дар дил оташӣ барафрӯхт

غم در دل آتشی برافروخت

Коташ ба дил самандар афтод

کاتش به دل سمندر افتاد

Карданд видоъи ҳам дилу дайн

کردند وداع هم دل و دین

Чашмам ба кадом кофар афтод ?

چشمم به کدام کافر افتاد؟

Зуннорами даст дар камар кард

زنّارم دست در کمر کرد

Тасбеҳ ба дасту пои дарафтод

تسبیح به دست و پا درافتاد

Озодиро ки сайди мо буд

آزادی را که صید ما بود

Дидор ба рӯз маҳшар афтод

دیدار به روز محشر افتاد

Бетобиро ки мурғ ромаст

بی‌تابی را که مرغ رامست

Ҳам боли шикаст ва ҳам пар афтод

هم بال شکست و هم پر افتاد

Осоиши ман чу ваъдаи ёр

آسایش من چو وعدة یار

Ҳар рӯз ба рӯз дигар афтод

هر روز به روز دیگر افتاد

Хоби хушам аз мижаи ҳаросад

خواب خوشم از مژه هراسد

Ореи гузариш ба нашутур афтод

آری گذرش به نشتر افتاد

Пӯшидани ғам чаҳ суд дорад ?

پوشیدن غم چه سود دارد؟

Чун пардаи зи кор ман барофтод

چون پرده ز کار من برافتاد

Комӣ нашавад ба саъии ҳосил

کامی نشود به سعی حاصل

Ин таҷрибаи худ мукаррар афтод

این تجربه خود مکرّر افتاد

Гардун ба муроди кас назд гом

گردون به مراد کس نزد گام

Бо ӯ чу наме тавон дарафтод

با او چو نمی‌توان درافتاد

Ишқ аз сари зулфат эй длором

عشق از سر زلفت ای دلارام

Бар ҳар тарафам фиканда сад дом

بر هر طرفم فکنده صد دام

Аз нашъаи заҳри чашмат эй шӯх

از نشئة زهر چشمت ای شوخ

Талхаст ҳамеша коми бодом

تلخست همیشه کام بادام

Айшам талхаст аз онкии ҳаргиз

عیشم تلخ است از آنکه هرگز

Ширин накунӣ лабӣ ба дашном

شیرین نکنی لبی به دشنام

Бо лаъли ту ғунчаро чаҳ ёро

با لعل تو غنچه را چه یارا

Бо қади ту сарвро чаҳ андом

با قد تو سرو را چه اندام

Дар перҳани ту барги гули хор

در پیرهن تو برگ گل خار

Дар анҷумани ту шамъи бадном

در انجمن تو شمع بدنام

Натавонад кард дар равиши Кебек

نتواند کرد در روش کبک

Ҳамроҳии ҷилваи ту як гом

همراهی جلوة تو یک گام

Дар ишқи ту дил чун мурғи бсмл

در عشق تو دل چون مرغ بسمل

То ҷон надиҳад нагирад ором

تا جان ندهد نگیرد آرام

зи оғози муҳаббат ту пайдост

ز آغاز محبّت تو پیداست

Кин шуғл намерасад ба анҷом

کاین شغل نمی‌رسد به انجام

Гул ғунча кунад даҳан ки хоҳад

گل غنچه کند دهن که خواهد

Бӯсади даҳани туро ба пайғом

بوسد دهن ترا به پیغام

Пар во накунӣ ба сайду тарсам

پر وا نکنی به صید و ترسم

Бар мурғи дил ошён шавад дом

بر مرغ دل آشیان شود دام

Гуфтам кунам аз ту коми ҳосил

گفتم کنم از تو کام حاصل

ё дар сари нанг дил кунам ном

یا در سر ننگِ دل کنم نام

Чун ком нашуд муяссар аз ту

چون کام نشد میّسر از تو

Ман баъд бар он серум ки ноком

من‌بعد بر آن سرم که ناکام

эй базми тараби ҳаром бе ту

ای بزم طرب حرام بی‌تو

Айшами ҳамаи нотамом бе ту

عیشم همه ناتمام بی‌تو

Бо гашти чаман чаҳ кори мо ро

با گشتِ چمن چه کار ما را

Гулро набарем ном бе ту

گل را نبریم نام بی‌تو

Танҳо на диласт бе саранҷом

تنها نه دلست بی‌سرانجام

Ҳар пухтаи мости хом бе ту

هر پختة ماست خام بی‌تو

Бо ёди ту нашъаи ист аммо

با یاد تو نشئه‌ایست امّا

Он нашъа ба мо ҳаром бе ту

آن نشئه به ما حرام بی‌تو

Ҳар айш ки бо ту кардаам харҷ

هر عیش که با تو کرده‌ام خرج

Аз ман кашад интиқом бе ту

از من کشد انتقام بی‌تو

Дар ҷилваи Кебеки нашъа Эй нест

در جلوة کبک نشئه‌ای نیست

Рафт аз ёдаши хиром бе ту

رفت از یادش خرام بی‌تو

Гул буи накард дар гулистон

گل بوی نکرد در گلستان

Булбул дорад зуком бе ту

بلبل دارد زکام بی‌تو

Чашмӣ дорад лбоб аз хӯн

چشمی دارد لباب از خون

Дар маҷлиси айш , ҷом бе ту

در مجلس عیش، جام بی‌تو

Чун киштии сар ба бод дода

چون کشتیِ سر به باد داده

Як ҷо накунам мақом бе ту

یک‌جا نکنم مقام بی‌تو

Гуфтам зи ту ком дил барояд

گفتم ز تو کام دل برآید

Ҳосил чу нагашт ком бе ту

حاصل چو نگشت کام بی‌تو

Моро нисбӣаст то ба одам

ما را نسبی است تا به آدم

Ҳар нутфаи хамирмояи ғам

هر نطفه خمیرمایة غم

Беишқ нарафтаем як гом

بی‌عشق نرفته‌ایم یک گام

Бедард набӯдаем як дам

بی‌درد نبوده‌ایم یک‌ دم

То чанд фурӯ хӯрам ғами дил

تا چند فرو خورم غم دل

Кӯи оҳ ки сар наад ба олам

کو آه که سر نهد به عالم

Бегиря чу Тифл кам кунам хоб

بی‌گریه چو طفل کم کنم خواب

Бенола чу шиша кам занами дам

بی‌ناله چو شیشه کم زنم دم

Оҳаст давои ошиқи ту

آه است دوای عاشق تو

Бодаст алоҷи оташ кам

باد است علاج آتش کم

Ишқ аз ду диласт оташи афрӯз

عشق از دو دلست آتش‌افروز

Гул аз ғам булбуласт дарҳам

گل از غم بلبل است درهم

Парвонау шамъ ҳар ду сӯзанд

پروانه و شمع هر دو سوزند

Парвонаи тамом , шамъ кам кам

پروانه تمام، شمع کم‌کم

Бар рӯй ту хуии ақиқ фом аст

بر روی تو خوی عقیق‌فام است

Чун брглу лолаи қатраи нам

چون برگل و لاله قطرة نم

Шодобии гули нигар ки рангаш

شادابی گل نگر که رنگش

Оташ шуда дар ниҳоди шабнам

آتش شده در نهادِ شبنم

Лутф ту фазояд оташи дил

لطف تو فزاید آتش دل

Ғмхўории тести мояи ғам

غمخواری تست مایة غم

Май хост ки зуд ба нагардад

می‌خواست که زود به نگردد

Дилсӯзӣ доғ кард марҳам

دلسوزی داغ کرد مرهم

Ком аз ту гирифтанаст мушкил

کام از تو گرفتن است مشکل

Ту ком наме диҳӣ ва ман ҳам

تو کام نمی‌دهی و من هم

Зон мӯии миёну зулфи торик

زان موی میان و زلف تاریک

Аз ғусса шудам чу мӯии борӣк

از غصّه شدم چو موی باریک

Каси рози миён ӯ надонад

کس رازِ میانِ او نداند

Зонрўӣ ки нуктаи исти борӣк

زآنروی که نکته‌ایست باریک

Зулфин туро ба дил рубудан

زلفین ترا به دل ربودن

Пайваста кунад насими таҳрик

پیوسته کند نسیم تحریک

Бо ишқи ту қурбу баъди яксон

با عشق تو قرب و بعد یکسان

Тобади хуршеди давру наздик

تابد خورشید دور و نزدیک

Чашмони ту бо дилам насозанд

چشمان تو با دلم نسازند

Ҷангаст миёни тарку тоҷик

جنگ است میان ترک و تاجیک

Бо он ки дар об дидаам ғарқ

با آن که در آبِ دیده‌ام غرق

Дил бар сар оташаст чун дег

دل بر سر آتش است چون دیگ

Доғӣ ки ту сӯхтӣ ба ҷонам

داغی که تو سوختی به جانم

Аз марҳам кас намешавад нек

از مرهم کس نمی‌شود نیک

Меҳрам ки яқин тест донам

مهرم که یقینِ تست دانم

Ҳаргиз накунад қабули ташкик

هرگز نکند قبولِ تشکیک

Зулфи ту ба рӯз ман нишаста аст

زلف تو به روز من نشسته است

Дар паҳлавии офтоби торик

در پهلوی آفتاب تاریک

Дар ҳабли матини зулфи аўзн

در حبل متین زلفِ اوزن

эй дил , дастӣ ки сўФи иҳдик

ای دل، دستی که سوف یهدیک

Ҷамъӣ бо ман шарик команд

جمعی با من شریکِ کامند

Афзӯнтар аз шумораи рег

افزون‌تر از شمارة ریگ

Хоҳам ки ба гӯшае азин пас

خواهم که به گوشه‌ای ازین پس

Бе ёди шарику бими ташрик

بی‌یاد شریک و بیم تشریک

То бо ойӣна рӯй бо рӯаст

تا با آیینه روی با روست

ӯ ойӣнааст ва оина ӯст

او آیینه است و آینه اوست

Аз пуштии рух хаташ занад лоф

از پشتی رخ خطش زند لاف

Тӯтии пас оина сухангӯаст

طوطی پس آینه سخنگوست

Бо ишқ ба оламам фироқ аст

با عشق به عالمم فراغ است

Ин сангами бас ки дар тарозуаст

این سنگم بس که در ترازوست

Ҷо дар сари зулф ёр дорам

جا در سر زلف یار دارم

Аз ман то дӯсти як сар мӯаст

از من تا دوست یک سر موست

Кӣ во шавад ин гиреҳи зи корам ?

کی وا شود این گره ز کارم؟

То нози турои гиреҳ бар абрӯаст

تا نازِ ترا گره بر ابروست

Пайдо бошад чу гули ниҳонам

پیدا باشد چو گل نهانم

Чун ғунчаи ним ки тӯй бар туаст

چون غنچه نیم که توی بر توست

Обам ки зи пок тинатӣ нест

آبم که ز پاک طینتی نیست

Чун шишаи ҳиҷоби мағзи ман пӯст

چون شیشه حجاب مغز من پوست

Аҷзаст ки офатӣ надорад

عجزست که آفتی ندارد

Фарҳоди шаҳид зӯр бозуаст

فرهاد شهید زور بازوست

Ҳар дарди дилӣ ки аз ту бошад

هر درد دلی که از تو باشد

Айшаст ки айшҳо ғам ӯст

عیش است که عیش‌ها غم اوست

Ин бозиҳо ки бо серум кард

این بازی‌ها که با سرم کرد

Ман баъди серум ба роҳ зонуаст

من‌بعد سرم به‌راه زانوست

Ман дӯст барои коми ҷустам

من دوست برای کام جستم

Чун ком дилам намедиҳад дӯст

چون کام دلم نمی‌دهد دوست

Хуршедаму тираи рӯзгорам

خورشیدم و تیره روزگارم

Ойӣнаам ва ғубор дорам

آیینه‌ام و غبار دارم

Чашми ту сиёҳ кард рӯзам

چشم تو سیاه کرد روزم

Зулфи ту гиреҳ фиканд корам

زلف تو گره فکند کارم

На шаб донам на рӯз бе ту

نه شب دانم نه روز بی‌تو

Шармандаи рӯзу рӯзгорам

شرمندة روز و روزگارم

То даст ба гарданам наёрӣ

تا دست به گردنم نیاری

Ман дасти з доманат надорам

من دست ز دامنت ندارم

Вомондатарин корвонам

وامانده‌ترین کاروانم

Ҳар чанд сабк тараст боРом

هر چند سبک‌تر است بارم

То бинад сӯии ман хазонам

تا بیند سوی من خزانم

То байнами сӯй ӯ баҳорам

تا بینم سوی او بهارم

То чашм гушӯдаам сиришкам

تا چشم گشوده‌ام سرشکم

То даст фишондаам ғуборам

تا دست فشانده‌ام غبارم

Аз саркашӣу кашокаши ту

از سرکشی و کشاکش تو

Ноумедами умедворам

ناامّیدم امیدوارم

Дар маҷлис айш нест ҷоем

در مجلس عیش نیست جایم

Гуё шамъи сари мазорам

گویا شمع سر مزارم

Аз ҳамдайм дамӣ нёсуд

از همدیم دمی نیاسود

Аз сояи хеши шармсорам

از سایة خویش شرمسارم

Бо онкии фузуни терми зи хуршед

با آنکه فزون‌ترم ز خورشید

Як зарра накардӣ эътиборам

یک ذرّه نکردی اعتبارم

Коми дили ман надодии охир

کام دل من ندادی آخر

Ман ҳам чу ту чора Эй надорам

من هم چو تو چاره‌ای ندارم

Рӯй ту зи зулф дар ниқоб аст

روی تو ز زلف در نقاب است

Шаби парда рӯй офтоб аст

شب پردة روی آفتاب است

Бо акси ту дидаи терм ро

با عکس تو دیدة ترم را

Ҳам борон ва ҳам , офтоб аст

هم باران و هم، آفتاب است

Моро бо ёди он лаби лаъл

ما را با یاد آن لب لعل

Дил дар бар шиша шароб аст

دل در بر شیشة شراب است

Дар дил ҷустани туро диранг аст

در دل جستن ترا درنگ است

Дар ҷон додани маро шитоб аст

در جان دادن مرا شتاب است

Онҷо ки ту Рахши ҷилваи тозӣ

آنجا که تو رخش جلوه تازی

Хуршед ба заррае ҳисоб аст

خورشید به ذرّه‌ای حساب است

Гар нофаи зи шарми буии зулфат

گر نافه ز شرم بوی زلفت

Оҳанг хато кунад савоб аст

آهنگ خطا کند صواب است

Ҷонам ба ҳавои коми лаълат

جانم به هوای کام لعلت

Лаби ташнаи чашма сароб аст

لب تشنة چشمة سراب است

Аз бими нигоҳ тарк тозат

از بیم نگاه ترک تازت

Ҷонами гирдоб изтироб аст

جانم گرداب اضطراب است

Дар хоби ҷамол ӯ бибинӣ

در خواب جمال او ببینی

эй дил агарат хаёл хоб аст

ای دل اگرت خیال خواب است

Чун коми дили ҳазинам аз ту

چون کام دل حزینم از تو

Дар банди баҳона ҷавоб аст

در بند بهانة جواب است

эй мондаи ҷуст вҷўӣ бархез

ای ماندة جست‌وجوی برخیز

Ваии кушта орзӯӣ бархез

وی کشتة آرزوی برخیز

Бархез ки рафт фурсат аз даст

برخیز که رفت فرصت از دست

Ҳон аз сар гуфт вгўӣ бархез

هان از سر گفت‌وگوی برخیز

Биншин ки насим субҳ бархест

بنشین که نسیم صبح برخاست

эй ташнаи об рӯй бархез

ای تشنة آب‌روی برخیز

Чун миваи ком хом бастаст

چون میوه کام خام بستست

Аз ком сухан магӯӣ бархез

از کام سخن مگوی برخیز

Ин сӯрати маънӣ ӣӣ надорад

این صورت معنی‌یی ندارد

Зини гулшани ранг ва буи бархез

زین گلشن رنگ و بوی برخیز

Чавгони ҳаводис аз паии тест

چوگان حوادث از پی تست

Ҳони зини майдон чу гӯй бархез

هان زین میدان چو گوی برخیز

Гул бо ту сар вафо надорад

گل با تو سر وفا ندارد

эй булбули ҳарза гӯй бархез

ای بلبل هرزه‌گوی برخیز

Ин боғ бар вафо надорад

این باغ برِ وفا ندارد

Аз рӯй гулаш чу буи бархез

از روی گلش چو بوی برخیز

Лаби ташнаи чашмаи сбўиим

لب تشنة چشمة سبوییم

эй соқии моҳ рӯй бархез

ای ساقی ماه‌روی برخیز

Дар куштани ман сабаб басӣ ҳаст

در کشتن من سبب بسی هست

эй Тифли баҳона ҷӯй бархез

ای طفل بهانه‌جوی برخیز

Парвонаи з по наме нишинад

پروانه ز پا نمی‌نشیند

эй шуъла тундхуӣ бархез

ای شعلة تندخوی برخیز

Зини пеш ки гӯйем ба ноком

زین پیش که گوییم به ناکام

Каз сари бунаи орзӯӣ , бархез

کز سر بنه آرزوی، برخیز

Рӯзӣ ки камони кашии зи қурбон

روزی که کمان کشی ز قربان

Бар мо идасту иди қурбон

بر ما عیدست و عید قربان

Ҳоҷат набӯд ба боғ рафтан

حاجت نبود به باغ رفتن

Дар оина сайр кун гулистон

در آینه سیر کن گلستان

То хотир мо намешавад ҷамъ

تا خاطر ما نمی‌شود جمع

Зулф ту намешавад парешон

زلف تو نمی‌شود پریشان

Онам ки зи кӯтаҳии иқбол

آنم که ز کوتهیّ اقبال

Дастам нарасад ба ҳеҷ домон

دستم نرسد به هیچ دامان

Дар малик риёзат аст ҷоем

در ملک ریاضت است جایم

Эксир қаноатам диҳад ҷон

اکسیر قناعتم دهد جان

Икрўзаҳи пӯсти таҳтаи фақр

یکروزة پوست تختة فقر

Ҳаргиз надаҳум ба тахти Эрон

هرگز ندهم به تخت ایران

Дарвеширо натиҷа дорам

درویشی را نتیجه دارم

Аз нисбати хоки малики Гелон

از نسبت خاک ملک گیلان

Аз хоми фараҷ Қумам диҳад об

از خام فرج قمم دهد آب

Оташ занадам ҳавои Кошон

آتش زندم هوای کاشان

Чашмам ёрб мабод ҳаргиз

چشمم یارب مباد هرگز

Муҳтоҷ ба серумаи сафоҳон

محتاج به سرمهٔ صفاهان

Хӯн мекашадам ба хоки Широз

خون می‌کشدم به خاک شیراز

Косл гуҳар манаст он кон

کاصل گهر منست آن کان

Дар ҳасрати дӯстони табриз

در حسرت دوستان تبریز

Сурхоб кунам равони зи мижгон

سرخاب کنم روان ز مژگان

Хоҳам ки диҳад ба ваҷҳи дилхоҳ

خواهم که دهد به وجه دلخواه

Коми дили ман шаҳи хуросон

کام دل من شه خراسان

Вар зонка бдодни чунин ком

ور زانکه بدادن چنین کام

Дар охират манаст нуқсон

در آخرت من است نقصان