эй дили биё ки дасти радӣ бар ҷаҳон занем

ای دل بیا که دست ردی بر جهان زنیم

Санг аз замин кунем ва ба фарқ замон занем

سنگ از زمین کنیم و به فرق زمان زنیم

Равшан нагашт аз варақи хури саводи кас

روشن نگشت از ورق خور سواد کس

Ин лавҳи содаро ба сар осмон занем

این لوح ساده را به سر آسمان زنیم

Аз чашми масти соқии ҷомӣ талаб кунем

از چشم مست ساقی جامی طلب کنیم

Чун шишаи ханда бар май чун арғавон занем

چون شیشه خنده بر می چون ارغوان زنیم

Зин бор ҳасте ки гаронӣ кунад ба мо

زین بار هستیی که گرانی کند به ما

Худро сабк кунем ва ба ратл гарон занем

خود را سبک کنیم و به رطل‌ گران زنیم

Охири зи даври гардун чун пер ме шавем

آخر ز دور گردون چون پیر می‌شویم

Ҳайфаст пушти пой ба бахт ҷавон занем

حیف است پشت پای به بخت جوان زنیم

Як сари сиррӣ ба баҳри тафаккур фурӯ барем

یک سر سری به بحر تفکّر فرو بریم

Ва онгаҳ занах ба мояи дарё ва кон занем

و آنگه زنخ به مایة دریا و کان زنیم

Ореми тозаи тозаи буруни гавҳари сухан

آریم تازه تازه برون گوهر سخن

Ҳар чанд бе баҳост , дар ройгон занем

هر چند بی‌بهاست، در رایگان زنیم

Аввал ба ишва аз ду ҷаҳон дилбарӣ кунем

اول به عشوه از دو جهان دلبری کنیم

Вонгаҳ чу чашми ёр ба сафҳои ҷон занем

وآنگه چو چشم یار به صف‌های جان زنیم

Аз Ямани зарби нохуни таъсири фикрҳо

از یمن ضرب ناخن تأثیر فکرها

Баси сиккаи харош ба нақд равон занем

بس سکّة خراش به نقد روان زنیم

Бо бахти бади ситеза агар рӯ диҳад далер

با بخت بد ستیزه اگر رو دهد دلیر

Худро ба қалби лашкар Ҳиндӯстон занем

خود را به قلب لشکر هندوستان زنیم

Ҷонами зи ғуссаҳои ҷаҳони дрдпрўрст

جانم ز غصّه‌های جهان دردپرورست

Дил аз ғубори кӣна даврон мукаддараст

دل از غبار کینة دوران مکدّرست

Кӯ рӯй тозае ки барояд ба коми дил

کو روی تازه‌ای که برآید به کام دل

Кин офтоби ҳарза дар абр мукаррараст

کاین آفتاب هرزه در ابر مکرّرست

Шоядгар илтифот кунад лутфи дилбарӣ

شاید گر التفات کند لطف دلبری

Каши офтоб , ошиқ аз зарра камтараст

کش آفتاب، عاشقِ از ذرّه کمترست

Шухӣ ки зоҳираст зи лаълаши муъоина

شوخی که ظاهرست ز لعلش معاینه

Кони намак ки таъбия дар танг шукраст

کان نمک که تعبیه در تنگ شکّرست

Мастӣ ки дар ситезаи гуҳи тарки ғамза аш

مستی که در ستیزه‌گه تُرکِ غمزه‌اش

Сад фитна дар шиканҷаи зулфи мънбрст

صد فتنه در شکنجة زلف معنبرست

Чун теғи нози бркшдши ғамза аз ниёам

چون تیغ ناز برکشدش غمزه از نیام

Бар ҳар тараф нигоҳ кунӣ ҷилва сараст

بر هر طرف نگاه کنی جلوة سرست

Дар қатли ошиқонаши куҷои фикри хўнбҳост

در قتل عاشقانش کجا فکرِ خونبهاست

Хок дараш ба хӯн шаҳидон баробараст

خاک درش به خون شهیدان برابرست

Дар ҷилваи гоҳи ғамза ӯ аз хаданги ноз

در جلوه‌گاه غمزة او از خدنگ ناز

Ҳар орзӯ ки май талабади дил , муяссараст

هر آرزو که می‌طلبد دل، میسّرست

Бо ёди замзами лаб ҳасрат физой ту

با یاد زمزم لب حسرت‌فزای تو

То ҳашари об дар даҳан ҳавз кавсараст

تا حشر آب در دهن حوض کوثرست

Дар арзи гоҳи ҷилваи ҳасани офтоб ро

در عرض گاه جلوة حسن آفتاب را

Бар рухи хароши нохун ӯ сикка зараст

بر رخ خراش ناخن او سکّة زرست

Моҳӣ ки офтоб надидаст рӯй ӯ

ماهی که آفتاب ندیدست روی او

Чун ғунчаи бод ҳам нишнидаст буи ӯ

چون غنچه باد هم نشنیدست بوی او

Аз мисли ӯ сухан макун эй дил ки ин сухан

از مثل او سخن مکن ای دل که این سخن

Ойӣна ҳам наёрад гуфтан ба рӯй ӯ

آیینه هم نیارد گفتن به روی او

Рӯеи чунонкии гӯйӣ машшота ме кунад

رویی چنانکه گویی مشّاطه می‌کند

Ҳар субҳдам ба чашмаи хури шустушӯӣ ӯ

هر صبحدم به چشمه خور شستشوی او

Хуршедро ба ӯ нарасад лофи ҳамсарӣ

خورشید را به او نرسد لاف همسری

Кин шишаи исти пар шуда ҳам аз сабуӣ ӯ

کاین شیشه‌ایست پر شده هم از سبوی او

Гули пора пора шуд зи ғами ршги тоза , боз

گل پاره پاره شد ز غم رشگِ تازه، باز

Аз булбулон шунида магар гуфт вгўӣ ӯ

از بلبلان شنیده مگر گفت‌وگوی او

Гар дар ҷаҳон ба ҳам нарасад мисли ӯ дигар

گر در جهان به هم نرسد مثل او دگر

Ин офтоб ҳарза кунад ҷустуҷӯӣ ӯ

این آفتاب هرزه کند جستجوی او

Васлаш ба орўз ба касе кӣ расад ки ҳаст

وصلش به آروز به کسی کی رسد که هست

Сад хӯни дил ба гардан ҳар орзӯӣ ӯ

صد خون دل به گردن هر آرزوی او

эй брҳмн ба кеши бути худ чунон мноз

ای برهمن به کیش بت خود چنان مناز

Зуннор бастааст магари пеши мӯӣ ӯ

زنّار بسته است مگر پیش موی او

Мурғи фигор , заҳмати болу парти мада

مرغ فگار، زحمت بال و پرت مده

Бар гирд ӯ наме рисӣ аз бими хуй ӯ

بر گرد او نمی‌رسی از بیم خوی او

эй малики дили мусаххар рӯй чу моҳи ту

ای ملک دل مسخّر روی چو ماه تو

Хуршеди сояпарвар зулфи сиёҳи ту

خورشید سایه‌پرور زلف سیاه تو

Сафҳои дили шикастӣ ва ин турфатар ки ҳаст

صف‌های دل شکستی و این طرفه‌تر که هست

Ҳасани турои зафари зи шикасти кулоҳи ту

حسن ترا ظفر ز شکستِ کلاه تو

Хуршед ошиқӣ кунадаш то ба рӯзи ҳашар

خورشید عاشقی کندش تا به روز حشر

Ҳар зарраи кӯ баланд шуд аз ҷилваи гоҳи ту

هر ذرّه کو بلند شد از جلوه‌گاه تو

Ҳар гуҳ ба азми ҷилваи буруни тозии офтоб

هر گه به عزم جلوه برون تازی آفتاب

Худро заъиф созад кофтад ба роҳи ту

خود را ضعیف سازد کافتد به راه تو

Даст аз ситами мадор ки фардо ба рӯзи ҳашар

دست از ستم مدار که فردا به روز حشر

Дар гардани шаҳид ту бошад гуноҳи ту

در گردن شهید تو باشد گناه تو

Тифлӣу сарфае набард аз ту офтоб

طفلیّ و صرفه‌ای نبرد از تو آفتاب

Чун чордаҳи шӯй ки барояд ба моҳи ту

چون چارده شوی که برآید به ماه تو

Доман нагирадат ба ҷазои хӯни ҳеҷ кас

دامن نگیردت به جزا خون هیچ‌کس

Гар ин нигоҳи гарм буд узрхоҳи ту

گر این نگاه گرم بود عذرخواه تو

Хуршеди теғи бастаи зи як гӯша сар занад

خورشید تیغ بسته ز یک گوشه سر زند

Ҳасани ту чун диҳад ба ту арзи сипоҳи ту

حسن تو چون دهد به تو عرض سپاه تو

Хуршед агар буд рух бешарм бе сафост

خورشید اگر بود رخ بی‌شرم بی‌صفاست

Шабнами гули изор батонро хуй ҳаёст

شبنم گل‌عذار بتان را خوی حیاست

эй ғунчаи обрӯии ҳаёро мада ба бод

ای غنچه آبروی حیا را مده به باد

Ранги гули никуӣ аз об рух ҳаёст

رنگ گل نکویی از آب رخ حیاست

Дар гулистон рӯй ту эй навбаҳори ҳасан

در گلستان روی تو ای نوبهار حسن

Чизе ки об ва ранг надорад гул вафост

چیزی که آب و رنگ ندارد گل وفاست

Моро на дил ба ҷо ва на дайн аз ту ва ҳамон

ما را نه دل به جا و نه دین از تو و همان

Нозат ба ҷои киришма ба ҷои саркашӣ ба ҷост

نازت به جا کرشمه به جا سرکشی به‌جاست

Ман май кашами ҷафои ту то зиндаам валек

من می‌کشم جفای تو تا زنده‌ام ولیک

Дар мурданами халосии азин дард ва ғам куҷост

در مردنم خلاصی ازین درد و غم کجاست

Ту ширхора будӣ ва ман будам ошноат

تو شیرخواره بودی و من بودم آشنات

Хунхора чун шудӣ ? ҳама бегонагӣ чарост ?

خونخواره چون شدی؟ همه بیگانگی چراست؟

Хӯн мехӯрам задаст ту эй Тифли ширхор

خون می‌خورم زدست تو ای طفل شیرخوار

Шерат ба хӯни бадал чу шавад қисматами чҳост

شیرت به خون بدل چو شود قسمتم چهاست

Тирӣаст аз ту дрбн ҳар мӯӣ ва шиква нест

تیری است از تو دربن هر موی و شکوه نیست

Худ гӯ ки тоби ҷаври ту зини бештари крост ?

خود گو که تاب جور تو زین بیشتر کراست؟

Ҳар рӯз аз ту об рухӣ меравад ба бод

هر روز از تو آب رخی می‌رود به باد

Инҳо сазои он ки ба шабҳо ғами ту хост

اینها سزای آن که به شبها غم تو خواست

По аз талаб наме кашам аммо наме шавад

پا از طلب نمی‌کشم اما نمی‌شود

Кори дили шикастаи зи зулфи каҷи ту рост

کار دل شکسته ز زلف کج تو راست

Ҳар шомгаҳ ки ҷилваи намояди ҷамоли ту

هر شامگه که جلوه نماید جمال تو

Хур дар замин фурӯ равад аз инфеъоли ту

خور در زمین فرو رود از انفعال تو

Чашм аз ту барнадоштаам дар тамоми умр

چشم از تو برنداشته‌ام در تمام عمر

ё худ ту бӯдае ба назар , ё хаёли ту

یا خود تو بوده‌ای به نظر، یا خیال تو

Дар ҳашари сурхи рӯеи аҳл гунаҳ азуаст

در حشر سرخ‌رویی اهل گنه ازوست

Ҳар хӯни ошиқӣ ки шавад поймоли ту

هر خون عاشقی که شود پایمال تو

Бо ғайри бода май хурӣ эй ма чаҳ мекунӣ !

با غیر باده می‌ خوری ای مه چه می‌کنی!

Хӯнӣ ки хӯрда Эй накунамгар ҳалоли ту

خونی که خورده‌ای نکنم گر حلال تو

Тифлӣ ҳануз сарфаи нозии нигоҳи дор

طفلی هنوز صرفة نازی نگاه‌دار

Бигзор то ки бадар барояд ҳилоли ту

بگذار تا که بدر برآید هلال تو

Дирузи моҳ будӣу имрӯзи офтоб

دیروز ماه بودی و امروز آفتاب

Беҳтари з икдгр гузарад моҳу соли ту

بهتر ز یکدگر گذرد ماه و سال تو

Бориши гули таҷаллӣ ва бар оташ кулем

بارش گل تجلّی و بر آتش کلیم

Нисбат ба нахли таври расонади ниҳоли ту

نسبت به نخل طور رساند نهال تو

Ҳасан аз ту даст боз надорад ки дида аст

حسن از تو دست باز ندارد که دیده است

Фоли саодат аз рухи фархундаи фоли ту

فال سعادت از رخ فرخنده فال تو

Дар аҳди хубрӯеи ту офтобу моҳ

در عهد خوبرویی تو آفتاب و ماه

Савганд мехуранд ба ҷоҳу ҷалоли ту

سوگند می‌خورند به جاه و جلال تو

Рӯз сиёҳ бингару шабҳои тори ман

روز سیاه بنگر و شب‌های تار من

Инаст бе ту рӯзи ману рӯзгори ман

اینست بی‌تو روز من و روزگار من

Аз синаам чу шуълаи фонӯс равшан аст

از سینه‌ام چو شعلة فانوس روشن است

Сӯзи ниҳони ман зи дил бе қарори ман

سوز نهان من ز دل بی‌قرار من

Чун остони фитодаи ин даргаам ки ҳаст

چون آستان فتادة این درگهم که هست

Хок дар ту оби рухи эътибори ман

خاک در تو آبِ رخ اعتبار من

Як дам нишин ба ноз ба пешам ки то наад

یک‌ دم نشین به ناز به پیشم که تا نهد

Даврони ҷазои сабри маро дар канори ман

دوران جزای صبر مرا در کنار من

Бигушо ба хандаи он лаби ширин чаҳ ме шавад

بگشا به خنده آن لب شیرین چه می‌شود

Гар ғунчае шукуфта шавад аз баҳори ман ?

گر غنچه‌ای شکفته شود از بهار من؟

эй хубтар зи пори ту имсол , аз чаҳ рӯаст

ای خوبتر ز پارِ تو امسال، از چه روست

Имсоли ман зи ишқи ту бадтари зи пори ман ?

امسال من ز عشق تو بدتر ز پار من؟

Аз хоки даргаи ту чу даврам кунад ба зӯр

از خاک درگه تو چو دورم کند به زور

Бахти забуну толеъи носозгори ман

بخت زبون و طالع ناسازگار من

Шодами азин ки бар дару девори кӯии ту

شادم ازین که بر در و دیوار کوی تو

Монад зи хӯни дидаи ман ёдгори ман

مانَد ز خون دیدة من یادگار من

Кӣ Юсуфи ин тароват ва рӯй чу моҳ дошт

کی یوسف این طراوت و روی چو ماه داشت

Ин шеваи табассуму тарз нигоҳ дошт

این شیوة تبسّم و طرز نگاه داشت

Ин ноз ва ин киришма ва ин чашм ва ин нигоҳ

این ناز و این کرشمه و این چشم و این نگاه

Дар аҳди ту чаҳ гӯнаи тавон дил нигоҳ дошт !

در عهد تو چه‌گونه توان دل نگاه داشت!

Ман кӯҳ кунадам аз мижа дар ошиқӣ ва ту

من کوه کندم از مژه در عاشقیّ و تو

Лекини куҷо ба пеши ту миқдор коҳ дошт

لیکن کجا به پیش تو مقدار کاه داشت

Шуд кӯри дида бе ту маро , ёди он ба хайр

شد کور دیده بی‌تو مرا، یاد آن به‌خیر

Кин чашми тўтёӣӣ аз он хок роҳ дошт

کاین چشم توتیائی از آن خاک راه داشت

Ушшоқ бӯдаанд вале кас чу ман куҷо

عشّاق بوده‌اند ولی کس چو من کجا

Ин рӯзгори тирау бахт сиёҳ дошт ?

این روزگار تیره و بخت سیاه داشت؟

Сад бори сӯхтӣу тасаллӣ наме шӯй

صد بار سوختیّ و تسلّی نمی‌شوی

Мискини дилам ба кеши ту чандин гуноҳ дошт

مسکین دلم به کیش تو چندین گناه داشت

Ҳаргиз касе надидаи рахт бе ниқоби зулф

هرگز کسی ندیده رخت بی‌نقاب زلف

Хуршеди ман ҳамеша ба соя паноҳ дошт

خورشید من همیشه به سایه پناه داشت

Чашмат ба ғамзаи рехт агар хӯни ошиқон

چشمت به غمزه ریخت اگر خون عاشقان

Аз ҳар нигоҳи гарми ту сад узрхоҳ дошт

از هر نگاه گرم تو صد عذرخواه داشت

эй офтобро з дарат чашми тўтё

ای آفتاب را ز درت چشمِ توتیا

Дар кӯчаи ту серума фурӯшӣ кунад сабо

در کوچة تو سرمه‌فروشی کند صبا

Ҳар зарраи офтоб дигар зостони ту

هر ذرّه آفتابِ دگر زآستان تو

Сад офтоб бар сари кӯии ту хоки по

صد آفتاب بر سر کوی تو خاک پا

Куфр аз шикасти зулфи ту исломро шикаст

کفر از شکست زلف تو اسلام را شکست

Навъе ки сбҳаҳ аз ғам зуннор шуд дўто

نوعی که سبحه از غم زنّار شد دوتا

зи ошӯби ҷодӯии сари зулфи туро буд

ز آشوب جادوی سر زلف ترا بود

Сад фитнаи дасти баста ба ҳар ҳалқаи мубтало

صد فتنه دست بسته به هر حلقه مبتلا

Аз орзӯӣ дидан рӯй ту осмон

از آرزوی دیدن روی تو آسمان

Ҳар субҳ оварад зари хуршеди рӯнамо

هر صبح آورد زر خورشید رونما

Дилро ба банди хонаи торики зулфи ту

دل را به بند خانة تاریک زلف تو

Ҳар ҳалқа Эй азуаст як равзани бало

هر حلقه‌ای ازوست یک روزن بلا

Давру дарозии раҳи зулф туам гудохт

دور و درازی ره زلف توام گداخت

Сад умр тай шуд ва напазируфт интиҳо

صد عمر طی شد و نپذیرفت انتها

Гармӣ макун ба хору хаси шуъла беш азин

گرمی مکن به خار و خس شعله بیش ازین

Тарсам ки чун сапанди ҷаҳонии зи худ маро

ترسم که چون سپند جهانی ز خود مرا

Дастам ба доманат нарасад лек хӯни ман

دستم به دامنت نرسد لیک خون من

Дар ҳашари ҳам аҷаб ки кунад доманати раҳо

در حشر هم عجب که کند دامنت رها

Пинҳон чаҳ сон кунам ки дилами меҳрбони тест

پنهان چه‌سان کنم که دلم مهربان تست

Ин печишами тамоми зи мӯии миёни тест

این پیچشم تمام ز موی میان تست

Як дил ба сина дораму чандини ҳазор ком

یک دل به سینه دارم و چندین هزار کام

Инҳо ҳама ба ӯҳдаи лутфи ниҳони тест

این‌ها همه به عهدة لطف نهان تست

Каси нозро ба хӯбии он абрувон накард

کس ناز را به خوبی آن ابروان نکرد

Тирӣаст ин ки дар хури зӯри камони тест

تیری است این‌که در خور زور کمان تست

Ман ташнаи лаб чаҳ гӯна намирам ки лаъли ноб

من تشنه‌لب چه‌گونه نمیرم که لعل ناب

Сероби ҳасрати лаби гўҳрФшони тест

سیراب حسرت لب گوهرفشان تست

Тири қазо ки бар сари кас бегумон расад

تیر قضا که بر سر کس بی‌گمان رسد

Тафсири новаки нигаҳи ногаҳони тест

تفسیر ناوک نگه ناگهان تست

Аз сад яке ба ҷой наёрӣ яқини мост

از صد یکی به جای نیاری یقین ماست

Он ваъдае ки бо дили мо дар гумони тест

آن وعده‌ای که با دل ما در گمان تست

Як булбулӣ ба боғ ту нагузорад аз ситам

یک بلبلی به باغ تو نگذارد از ستم

Ин нози тундхуии тугар боғбони тест

این ناز تندخوی تو گر باغبان تست

Кори гушоиши дили танги ҳазини ман

کار گشایش دل تنگ حزین من

Дар банди як кушодагии абрувони тест

در بند یک گشادگی ابروان تست