эй хуши он дам ки баҳри нек ва бидам кор набӯд
ای خوش آن دم که بهر نیک و بدم کار نبود
Бимам аз таънаи ағёру ғам ёр набӯд
بیمم از طعنه اغیار و غم یار نبود
Равиши ошиқӣ ва ишқ наме донистам
روش عاشقی و عشق نمی دانستم
Дил бе дарди ман аз дард хабардор набӯд
دل بی درد من از درد خبردار نبود
Парда дидаам олоиш хуноба надошт
پرده دیده ام آلایش خونابه نداشت
Хори хорами зи гулӣ дар дил аФгор набӯд
خار خارم ز گلی در دل افگار نبود
Дар назар ҷилва намекард марои шоҳиди ҳасан
در نظر جلوه نمی کرد مرا شاهد حسن
Сӯрати ишқ дар ойӣна изҳор набӯд
صورت عشق در آیینه اظهار نبود
Ғифлатам дошт зи доми ғам ҳар қайди бурун
غفلتم داشت ز دام غم هر قید برون
Баҳрем ҳарами қайди маро бор набӯд
بحریم حرم قید مرا بار نبود
Оқибати рашк бар осоиши ман баради фалак
عاقبت رشک بر آسایش من برد فلک
Баҳри дардами бавуҷуд аз адам оварад фалак
بهر دردم بوجود از عدم آورد فلک
Ҷони ошуфтаи гирифтори дил шайдо шуд
جان آشفته گرفتار دل شیدا شد
Тани саргаштаи асири ?илам дунё шуд
تن سرگشته اسیر الم دنیا شد
Рӯҳро васвасаи шавқи бадани баради зи ҷо
روح را وسوسه شوق بدن برد ز جا
Дидаро дағдағаи завқи назар пайдо шуд
دیده را دغدغه ذوق نظر پیدا شد
Сина холем оташкадаи меҳнати гашт
سینه خالیم آتشکده محنت گشت
Сар бе дарди серуми ҷилваи гуҳ савдо шуд
سر بی درد سرم جلوه گه سودا شد
Шоҳид парда нишин асари фитрати ман
شاهد پرده نشین اثر فطرت من
Пардаи андохти зи розу бҷҳон расво шуд
پرده انداخت ز راز و بجهان رسوا شد
Дилу ҷону тани ман моили дунёи гаштанд
دل و جان و تن من مایل دنیا گشتند
Дар миёни ману ҷону дилу тан ғавғо шуд
در میان من و جان و دل و تن غوغا شد
Оҷиз ва бекасу мағлуб чу диданди маро
عاجز و بی کس و مغلوب چو دیدند مرا
Ҳар се дар силсила збт кашиданд маро
هر سه در سلسله ظبط کشیدند مرا
Иқтидои тану ҷону дил шайдо кардам
اقتدای تن و جان و دل شیدا کردم
Муддатии ошиқии шоҳид дунё кардам
مدتی عاشقی شاهد دنیا کردم
Будам осӯда гирифтам раҳи ташвишу тъб
بودم آسوده گرفتم ره تشویش و تعب
Доштами роҳати дили дағдаға пайдо кардам
داشتم راحت دل دغدغه پیدا کردم
Баҳри ороми тану коми дилу роҳати ҷон
بهر آرام تن و کام دل و راحت جان
Ранҷҳо барадаму асбоб муҳайё кардам
رنجها بردم و اسباب مهیا کردم
Гашти асбоби парешонеи ман дар олам
گشت اسباب پریشانی من در عالم
Баҳри ҷамъияти худ ҳар чаҳ таманно кардам
بهر جمعیت خود هر چه تمنا کردم
Ҳеҷ савдои гиреҳ аз кори дил ман нагушӯд
هیچ سودا گره از کار دل من نگشود
Чун шудам оҷизу тарки ҳама савдо кардам
چون شدم عاجز و ترک همه سودا کردم
Ишқ пайдо шуду гуфто ки рафиқи ту манам
عشق پیدا شد و گفتا که رفیق تو منم
Оташи афканди зи ғайрати бадалу ҷону танам
آتش افکند ز غیرت بدل و جان و تنم
Бағами ишқ гулӣ кард гирифтори маро
بغم عشق گلی کرد گرفتار مرا
Дар аҷаби оташии андохти бикбори маро
در عجب آتشی انداخت بیکبار مرا
Гоҳ дар ҷилваи дароварди қади раъно ро
گاه در جلوه درآورد قد رعنا را
Гоҳ бинмуд хами турраи таррори маро
گاه بنمود خم طره طرار مرا
Гоҳ сӯем назар аз наргиси Шаҳлои афканд
گاه سویم نظر از نرگس شهلا افکند
Гоҳ бо зулф сияҳ кард гирифтори маро
گاه با زلف سیه کرد گرفتار مرا
Сӯхт бар синаам аз оташи меҳнати сад доғ
سوخت بر سینه ام از آتش محنت صد داغ
Рехти хӯни ҷигар аз дидаи хўнбори маро
ریخت خون جگر از دیده خونبار مرا
Оҳ аз он симбри сарви қади лолаи изор
آه از آن سیمبر سرو قد لاله عذار
Ки дамодам бҷФо медиҳад озори маро
که دمادم بجفا می دهد آزار مرا
намешавад шоди дил ӯ бадали озории ман
می شود شاد دل او بدل آزاری من
Ҳичгаҳ раҳм надорад бгрФтории ман
هیچگه رحم ندارد بگرفتاری من
То гирифтор набудам сар озор надошт
تا گرفتار نبودم سر آزار نداشت
Сари озори ман зор гирифтор надошт
سر آزار من زار گرفتار نداشت
Назари мардумӣ аз наргис ӯ ме дидам
نظر مردمی از نرگس او می دیدم
Ғамзаи хӯнии мардуми каш хунхор надошт
غمزه خونی مردم کش خونخوار نداشت
Ёд мекард зи ман ҳол дилам ме пурсед
یاد می کرد ز من حال دلم می پرسید
Бохабар буд тағофули зи ман зор надошт
باخبر بود تغافل ز من زار نداشت
Равиши ҷаври з ағёр наёмухта буд
روش جور ز اغیار نیاموخته بود
Фараҳи базми висолаши ғам ағёр надошт
فرح بزم وصالش غم اغیار نداشت
Ҳар дам аз суҳбат ӯ завқи дилам май афзуд
هر دم از صحبت او ذوق دلم می افزود
Май ӯ ранҷи хумору гул ӯ хор надошт
می او رنج خمار و گل او خار نداشت
Лутф ӯ айни ситам буд наме донистам
لطف او عین ستم بود نمی دانستم
Қасд ӯ сайди дилам буд наме донистам
قصد او صید دلم بود نمی دانستم
Кард чун сайди дилам рӯй зи ман пинҳон кард
کرد چون صید دلم روی ز من پنهان کرد
Ҷаврҳо бар ман ошуфтаи сар гардон кард
جورها بر من آشفته سر گردان کرد
Гӯш бар қавли рақибони бидонадяши ниҳод
گوش بر قول رقیبان بداندیش نهاد
Ҳар чаҳ омухти зи бедоди бҷонм он кард
هر چه آموخت ز بیداد بجانم آن کرد
Ман чаҳ гӯям ки чҳо кард бҷонми зи ҷафо
من چه گویم که چها کرد بجانم ز جفا
Он ситамгари бмн он кард ки он натавон кард
آن ستمگر بمن آن کرد که آن نتوان کرد
Дил бомед вафо дошт гирифторӣ ӯ
دل بامید وفا داشت گرفتاری او
БҷФои хонаи умеди дилам вайрон кард
بجفا خانه امید دلم ویران کرد
На тавон ҳамдам ӯ шуд на тавон дил бар дошт
نه توان همدم او شد نه توان دل بر داشت
Чаҳ кунам чора ман чист маро ҳайрон кард
چه کنم چاره من چیست مرا حیران کرد
Дӯш аз пардаи номӯси буруни афтодам
دوش از پرده ناموس برون افتادم
Ёфтам фурсат ва ин роз бирав бикшодам
یافتم فرصت و این راز برو بگشادم
К-эии дили зори ман озурдаи озори ғамат
کای دل زار من آزرده آزار غمت
Қоматами хам шудаи бори балои ситамат
قامتم خم شده بار بلای ستمت
Нест як дам ки дилам аз ту набинад ситамӣ
نیست یک دم که دلم از تو نبیند ستمی
Чанд байнами ман бе дили ситам дам бидамат
چند بینم من بی دل ستم دم بدمت
Пеши азинти назари марҳаматӣ бо ман буд
پیش ازینت نظر مرحمتی با من بود
Дошт чашмтар ман серумаи зи хоки қидмат
داشت چشم تر من سرمه ز خاک قدمت
Чист ҷурмам чаҳ шуд оё ки хилофи раҳу расм
چیست جرمم چه شد آیا که خلاف ره و رسم
Давр шуд аз сари ман сояи лутфу карамат
دور شد از سر من سایه لطف و کرمت
Пеши азин бори ?илам бар ман бетоб манеҳ
پیش ازین بار الم بر من بی تاب منه
Ки намондаст марои тоқати бори алмт
که نماندست مرا طاقت بار المت
Гуфт мо симброними зи мо меҳри мҷу
گفت ما سیمبرانیم ز ما مهر مجو
Суханиро ки бар мо натавон гуфт магӯ
سخنی را که بر ما نتوان گفت مگو
Гуфтам эй симбри сарви қади лолаи изор
گفتم ای سیمبر سرو قد لاله عذار
Моил зулм машав ҷавр макун бар ман зор
مایل ظلم مشو جور مکن بر من زار
Асар хуб надорад равиш бе раҳмӣ
اثر خوب ندارد روش بی رحمی
Раҳм кун раҳм ки аз умри шӯии бархӯрдор
رحم کن رحم که از عمر شوی برخوردار
Мардуми чашми марои ғарқа хуноб макун
مردم چشم مرا غرقه خوناب مکن
Мардумӣ кун машав аз мардуми мардуми озор
مردمی کن مشو از مردم مردم آزار
Сухани ботили ағёр мухолиф машну
سخن باطل اغیار مخالف مشنو
Ҷониби ёрии ёрон мувофиқ магузор
جانب یاری یاران موافق مگذار
Ғарра бар хӯбӣ сӯрат машав аз роҳи Марв
غره بر خوبی صورت مشو از راه مرو
Зуд бошад ки зи ҳасан ту намонад осор
زود باشد که ز حسن تو نماند آثار
Бидамад сабзатар гирди гули рухсорат
بدمد سبزه تر گرد گل رخسارت
Оташат дӯд кунад сард шавад бозорат
آتشت دود کند سرد شود بازارت
Азми сирии сари кӯй ту намонад кас ро
عزم سیری سر کوی تو نماند کس را
Майли назора рӯй ту намонад кас ро
میل نظاره روی تو نماند کس را
Накунад майли ту хотир накушуд сӯии ту дил
نکند میل تو خاطر نکشد سوی تو دل
Тоб бар тундии хуй ту намонад кас ро
تاب بر تندی خوی تو نماند کس را
Ҳар сари мӯии ту хории пай озор шавад
هر سر موی تو خاری پی آزار شود
Сари мӯеи ғами мӯӣ ту намонад кас ро
سر مویی غم موی تو نماند کس را
Сӯии ҳаркас ки рӯй аз ту бигардонад рӯй
سوی هرکس که روی از تو بگرداند روی
Асари майли басӯи ту намонад кас ро
اثر میل بسوی تو نماند کس را
Раҳад аз қайди ту ҷон дар дили шайдои ҳавасӣ
رهد از قید تو جان در دل شیدا هوسی
Бхти ғолияи мӯӣ ту намонад кас ро
بخط غالیه موی تو نماند کس را
Ончунон зӣ ки дарон рӯз малолӣ накашӣ
آنچنان زی که دران روز ملالی نکشی
?илами таъна ҳар шефта ҳоле накашӣ
الم طعنه هر شیفته حالی نکشی
Панд бе ҳосили ман дар дил ӯ кор накард
پند بی حاصل من در دل او کار نکرد
Кард озори дили андешаи з озор накард
کرد آزار دل اندیشه ز آزار نکرد
Бар гирифтории ман раҳм наомад ӯ ро
بر گرفتاری من رحم نیامد او را
Тарки озори ман зор гирифтор накард
ترک آزار من زار گرفتار نکرد
Баҳри меҳнати дили ман чун дил ӯ сахт набӯд
بهر محنت دل من چون دل او سخت نبود
Сабр бар меҳнати он шӯх стмгор накард
صبر بر محنت آن شوخ ستمگار نکرد
Кардам оҳанги сафар аз сари кӯяши ночор
کردم آهنگ سفر از سر کویش ناچار
Чаҳ кунам чораи дарди ман аФгор накард
چه کنم چاره درد من افگار نکرد
Чанд рӯзӣ ки шудам бастаи доми ғурбат
چند روزی که شدم بسته دام غربت
Чаҳ ҷафоҳо ки бмни ҳасрат дидор накард
چه جفاها که بمن حسرت دیدار نکرد
Дам бидам хӯни дил аз дида равон ме кардам
دم بدم خون دل از دیده روان می کردم
Ашк май рехтаму оҳ ва фиғон ме кардам
اشک می ریختم و آه و فغان می کردم
Гиреҳ аз кори дили зор бғрбт накушод
گره از کار دل زار بغربت نگشاد
Балки ҳар лаҳзаи зи ёдаши ғами дили гашти зиёд
بلکه هر لحظه ز یادش غم دل گشت زیاد
Ашк меронадам ва май баради сбнотмро сайл
اشک می راندم و می برد ثبناتم را سیل
Оҳ мекардам ва мерафт қарорам бар бод
آه می کردم و می رفت قرارم بر باد
Дард май гашти фузуни меҳнати дил май афзуд
درد می گشت فزون محنت دل می افزود
Лиззати давлат дидор намерафт зи ёд
لذت دولت دیدار نمی رفت ز یاد
Боз аз ғоят бесабрӣ ва бе оромӣ
باز از غایت بی صبری و بی آرامی
Орзӯии ватанам дар дил овора фитод
آرزوی وطنم در دل آواره فتاد
Чу расидами бўтни баҳр тамошо рафтам
چو رسیدم بوطن بهر تماشا رفتم
Сӯии он шамъ ки бурҷони ман ин доғи ниҳод
سوی آن شمع که برجان من این داغ نهاد
Дидамаш сабза бар атроф гулистон дорад
دیدمش سبزه بر اطراف گلستان دارد
Сафҳаи мусҳафи рӯйиши хат райҳон дорад
صفحه مصحف رویش خط ریحان دارد
Сабзааш пардаи ҳасани гули рухсор шуда
سبزه اش پرده حسن گل رخسار شده
Хати озодии дилҳо гирифтор шуда
خط آزادی دلها گرفتار شده
Ошиқон карда ҳамаи тарки талабкорӣ ӯ
عاشقان کرده همه ترک طلبکاری او
Ҳамаро ӯ зи сари шавқи талабкор шуда
همه را او ز سر شوق طلبکار شده
Ҳамаи мунтазирони қатъ назар карда аз ӯ
همه منتظران قطع نظر کرده از او
Ҳамаи муътақидони мункири атвор шуда
همه معتقدان منکر اطوار شده
Ншأаҳи бодаи ғифлати зи сараши рафтаи бурун
نشأه باده غفلت ز سرش رفته برون
Мастӣ дошт бахуди омадаи ҳушёр шуда
مستی داشت بخود آمده هشیار شده
Рост монанди гадои пеша ки худро дар хоб
راست مانند گدا پیشه که خود را در خواب
Подшаҳи дида ва зон воқеаи бедор шуда
پادشه دیده و زان واقعه بیدار شده
Сӯхта бар дил ӯ оташи ҳасрати сад доғ
سوخته بر دل او آتش حسرت صد داغ
зи парешонеи ҷамъияташи ошуфтаи димоғ
ز پریشانی جمعیتش آشفته دماغ
Сӯзиши доғи дили ман зи хат ӯ кам шуд
سوزش داغ دل من ز خط او کم شد
Бе такаллуфи хат ӯ доғи маро марҳам шуд
بی تکلف خط او داغ مرا مرهم شد
Андаки андаки ғами ишқам ба камӣ рӯй ниҳод
اندک اندک غم عشقم به کمی روی نهاد
Рафтаи рафтаи дили ғампарвар ман хуррам шуд
رفته رفته دل غم پرور من خرم شد
Гарчи ӯ шефтаи дили гашту парешони хотир
گرچه او شیفته دل گشت و پریشان خاطر
Дили ман бе?иламу хотири ман беғам шуд
دل من بی الم و خاطر من بی غم شد
Ҷон ки аз айшу тараби меҳнат маҳрӯмӣ дошт
جان که از عیش و طرب محنت محرومی داشت
Баҳрем ҳарами айшу тараб муҳаррам шуд
بحریم حرم عیش و طرب محرم شد
Дил ки ғофили зи ҳавоу ҳаваси олам буд
دل که غافل ز هوا و هوس عالم بود
Бози машғӯли ҳавоу ҳавас олам шуд
باز مشغول هوا و هوس عالم شد
Ман ки бе дардии хешу ғами онро дидам
من که بی دردی خویش و غم آن را دیدم
Сабри нокардаи бони ҳоли сабаби пурсидам
صبر ناکرده بآن حال سبب پرسیدم
Гуфтам эй сарви равони шеваи рафтори ту кӯ
گفتم ای سرو روان شیوه رفتار تو کو
Хӯбии талъату ширинии гуфтори ту кӯ
خوبی طلعت و شیرینی گفتار تو کو
Соликони раҳи савдои ту оё чаҳ шуданд
سالکان ره سودای تو آیا چه شدند
Ъшқбозони дили афкори гирифтори ту кӯ
عشقبازان دل افکار گرفتار تو کو
Чаҳ шуд оё ки асирони ту дар банд наянд
چه شد آیا که اسیران تو در بند نیند
Май кайфияти лабҳои шукри бори ту кӯ
می کیفیت لبهای شکر بار تو کو
Гуфт бар ман чаҳ зании таънаи туро низ чаҳ шуд
گفت بر من چه زنی طعنه ترا نیز چه شد
Дил савдо задау дидаи хўнбори ту кӯ
دل سودا زده و دیده خونبار تو کو
Сабаби тафриқаи маҷмаъи аҳбоб ту чист
سبب تفرقه مجمع احباب تو چیست
Асари силсилаи турраи таррори ту кӯ
اثر سلسله طره طرار تو کو
Кори сӯрат ҳама фонӣаст азу дил бурдор
کار صورت همه فانیست ازو دل بردار
Гар бақо май талабии домани маънии бкФи ор
گر بقا می طلبی دامن معنی بکف آر
Кард завқ май ин панди мувофиқи мастам
کرد ذوق می این پند موافق مستم
Ҳама бар ҳам задам аз қайди алойиқи рустам
همه بر هم زدم از قید علایق رستم
Ғарқа баҳр шудаму з назарам рафт сароб
غرقه بحر شدم و ز نظرم رفت سراب
Бути ман буд бути ман бут худ бишикастам
بت من بود بت من بت خود بشکستم
Ёфтам роҳи басари ҳади ҳақиқати зи муҷоз
یافتم راه بسر حد حقیقت ز مجاز
Мурда будам бҳёти абадии пайвастам
مرده بودم بحیات ابدی پیوستم
Даст бар домани он ишқ задам баҳри бақо
دست بر دامن آن عشق زدم بهر بقا
Ки з дастам наравад гар равад аз ҳам дастам
که ز دستم نرود گر رود از هم دستم
Шуд яқинам ки кудурати ҳама дар малик фаност
شد یقینم که کدورت همه در ملک فناست
Талаб малик бақоем пас азин то ҳастам
طلب ملک بقایم پس ازین تا هستم
Ёрб аз кори фузулии гиреҳ ғам бигушо
یارب از کار فضولی گره غم بگشا
зи муҷозаши бурҳони роҳ ҳақиқат бинмо
ز مجازش برهان راه حقیقت بنما