Шабӣ гуфтам хиради рокои маи гардуни доноӣ

شبی‌گفتم خرد راکای مه‌گردون دانایی

Ки аз хоки қудумати чашм маънӣ ёфт бенаӣ

که از خاک قدومت چشم معنی یافت بینایی

Маро дар олами сӯрати басии осон шудаи мушкил

مرا در عالم صورت بسی آسان شده مشکل

Чаҳ бошадгар баёни ин масоил боз фармое

چه باشد گر بیان این مسائل باز فرمایی

Чаро гардун буд гарданда ва бошад замини сокин

چرا گردون بود گردنده و باشد زمین ساکن

Чаро ин як буд моил ба пастии он ба болоӣ

چرا این‌یک بود مایل به پستی آن به بالایی

Чаро мамдуҳ май созанди сӯсанро ба озодӣ

چرا ممدوح می‌سازند سوسن را به آزادی

Чаро мавсуф медоранд наргисро ба Шаҳлое

چرا موصوف می‌دارند نرگس را به شهلایی

Чу аз як ҷавҳар хокем моу Аҳмади мурсал

چو از یک جوهر خاکیم ما و احمد مرسل

Чаро мо рости расми бандагӣ ӯ рости мавлое

چرا ما راست‌رسم‌بندگی او راست مولایی

Чаҳ шуд мӯҷиб ки зулфи глрхонро дод тарроҳӣ

چه‌شد موجب‌که‌زلف‌گلرخان را داد طراحی

Чаҳ бади боис ки рӯй маҳвашонро дод зибобӣ

چه بد باعث‌که روی مهوشان را داد زیبابی

Ки андари қолаби шайтони ниҳоди оёти хносӣ

که اندر قالب شیطان نهاد آیات خنّاسی

Ки андари тинати одами сиришти осори волое

که اندر طینت آدم سرشت آثار والایی

Чаро афтод бар сркўҳкнро шӯри ширинӣ

چرا افتاد بر سرکوهکن را شور شیرینی

Ба Юсуфи тӯҳмати афканд аз чаҳ рӯи ишқи Зулайхое

به یوسف تهمت افکند از چه رو عشق زلیخایی

Ки омӯзад ба чашми некӯони одоби таннозӣ

که آموزد به چشم نیکوان آداب طنازی

Ки мебахшад ба қдглрхони ташрифи раъное

که می‌بخشد به قدگلرخان تشریف رعنایی

зи ишқи сӯрати Лайлӣ чаҳ боиси гашти маҷнӯн ро

ز عشق‌صورت‌لیلی چه‌باعث‌گشت مجنون را

Ки дар кӯҳу биёбони сари ниҳоди охир ба расвоӣ

که در کوه و بیابان سر نهاد آخر به رسوایی

Яке дар арса гетӣ хӯрд ташвиши шҳмотӣ

یکی در عرصهٔ‌گیتی خورد تشویش شهماتی

Яке дар шшдри даврони намояди фикри узрое

یکی در ششدر دوران نماید فکر عذرایی

Чаро ваҳшати намояди одамӣ аз ширкҳсорӣ

چرا وحشت نماید آدمی از شیرکهساری

Чаро нафрати намояди зоҳид аз ринди килисое

چرا نفرت نماید زاهد از رند کلیسایی

Хиради гуфто ки кашфи ин ҳақоиқ кас наме донад

خرد گفتا که‌ کشف این حقایق‌ کس نمی‌داند

Биҷузи фармонравои шҳрбнди мсндороиӣ

بجز فرمانروای شهربند مسندآرایی

Амиралмӯъминини ҳайдар вале эзади довар

امیرالمومنین حیدر ولی ایزد داور

Ки дарбон дарашро нанг меояд зи дороӣ

که دربان درش را ننگ می‌آید ز دارایی

Шаҳаншоҳӣ ки гар хоҳад замири олами ороиш

شهنشاهی‌ که ‌گر خواهد ضمیر عالم‌ آرایش

Бар ангезади зи пинҳонии ҳамаи осори пайдое

بر انگیزد ز پنهانی همه آثار پیدایی

зи истимдоди рои абри даст ӯ аҷаб набӯд

ز استمداد رای ابر دست او عجب نبود

Кунадгар зарраи хуршедии намояди қатраи дарёӣ

کندگر ذره خورشیدی نماید قطره دریایی

Сулаймон бар дараш мӯрӣ кунад ҷамшеди дарбоне

سلیمان بر درش موری‌ کند جمشید دربانی

Хирад аз ваии куҳулат май пазиради бахти бурное

خرد از وی‌ کهولت می‌پذیرد بخت برنایی

Ки донад то зимоми осмонро бозгарданд

که داند تا زمام آسمان را بازگرداند

Вагарнаи бас шигифтӣ нест эъҷози масеҳое

وگرنه بس شگفتی نیست اعجاز مسیحایی

Гадои даргаи ваии хешро донад кулем аллоҳ

گدای درگه وی خویش را داند کلیم‌الله

Гараш нозил шавад садбор хон ману слўоиӣ

گرش نازل شود صدبار خوان من و سلوایی

Агар аз рифъати қадари баланд ӯ шавад огаҳ

اگر از رفعت قدر بلند او شود آگه

Аннани хеши зӣ пастӣ гароед чархи миное

عنان‌ خویش زی‌ پستی‌گراید چرخ مینایی

Ба хуршеди фалак нисбат набояд дод райш ро

به خورشید فلک نسبت نباید داد رایش را

Ки ин як пок доман ҳаст ва он рндист ҳарҷое

که‌ این‌یک ‌پاک‌دامن ‌هست‌و آن ‌رندیست هرجایی

Наёяд бе ҳузураши ҳеҷ тифлӣ аз раҳми берун

نیاید بی‌حضورش هیچ طفلی از رحم بیرون

Напушад бе вуҷӯдаши ҳеҷ каси ташрифи ъқбоиӣ

نپوشد بی‌وجودش هیچ‌کس تشریف عقبایی

зи фурмонаши агрҳўри биҳиштӣ рӯ бигардонад

ز فرمانش اگرحور بهشتی رو بگرداند

Касе ӯро қабули табъи ннмоидбаҳи лолое

کسی او را قبول طبع ننمایدبه لالایی

зи бими эҳтисоб ӯ ҳамоно чанг ме нолад

ز بیم احتساب او همانا چنگ می‌نالد

Вагарнаи адли ваии афканди азбни бехи расвоӣ

وگرنه عدل وی افکند ازبن بیخ رسوایی

намехоҳад ситам бар ошиқони инсофи вай варна

نمی‌خواهد ستم بر عاشقان انصاف وی ورنه

зи лаъли дилбарони бардошти расми бодаи паймое

ز لعل دلبران برداشت رسم باده پیمایی

Ба аҳд ӯ либоси таъзият бар тани напушади кас

به عهد او لباس تعزیت بر تن نپوشد کس

Биҷузи чашми накӯёни он ҳам аз баҳри длороиӣ

بجز چشم نکویان آن هم از بهر دلارایی

Ба дайри даҳри ноқавси шариъат гар биҷунбанд

به دیر دهر ناقوس شریعت‌گر بجنباند

зи тарс аз дӯш ҳар роҳиб фитад зуннори тарсое

ز ترس از دوش هر راهب فتد زنار ترسایی

зи саҳми зулфиқор вай барояд Зуҳраи гардун

ز سهم ذوالفقار وی برآید زهرهٔ گردون

Вагарна бесабаб набӯд фалакро лавни хзроиӣ

وگرنه بی‌سبب نبود فلک را لون خضرایی

Аз он чун шъ ҳар ши дидаи анҷуми ҳамеи тобад

از آن‌چون شع هر ش دیدهٔ انجم همی تابد

Ки аз хоки раҳаши ҷашнад яксар кӯҳли миное

که از خاک رهش جشند یکسر کحل مینایی

Шҳншоҳои туе он кас ки арбоби тариқат ро

شهنشاها تویی آن‌کس‌که ارباب طریقت را

Ба иқлӣми ҳақиқат аз шариъат роҳ бинмое

به اقلیم حقیقت از شریعت راه بنمایی

Чунон афканди бунёди ъинод аз бехи фармонат

چنان افکند بنیاد عناد از بیخ فرمانت

Ки як ҷои обу оташро туоне ҷамъ фармое

که یک جا آب و آتش را توانی جمع فرمایی

Сбокии шарқу ғарби даҳри роик лаҳза фарсоед

صباکی‌شرق‌و غرب‌دهر رایک‌لحظه فرساید

Нёмўзди зи хингат то русуми роҳи Фрсоиӣ

نیاموزد ز خنگت تا رسوم راه فرسایی

Аз он рӯи сояи худро тобеъи хасм ту ме дорад

از آن‌رو سایه خود را تابع خصم تو می‌دارد

Ки ваадро хасм наситояд ба бе мислииу ҳамтоӣ

که ود را خصم‌نستاید به بی‌مثلی و همتایی

Агар бар ихтилофи даҳри ҳзмт амр фармоед

اگر بر اختلاف دهر حزمت امر فرماید

Кунад дируз имрӯзӣ кунад имрӯзи фардое

کند دیروز امروزی کند امروز فردایی

Ҳамоно хома гар хоҳад ки васфат ҷумла бинагорад

همانا خامه‌گر خواهد که‌ وصفت‌ جمله بنگارد

Аҷаб набӯд хаёлоти маҳол аз табъи савдое

عجب نبود خیالات محال از طبع سودایی

Сабки гардии зи азматгар ба санг хора биншинад

سبک‌گردی‌ز عزمت‌گر به‌سنگ خاره بنشیند

зи санг хора бархезад гаронӣҳои хорое

ز سنگ خاره برخیزد گرانیهای خارایی

Ҳабиб аз ҷони шҳо чун дару сифат бар забон ронад

حبیب ‌از جان‌شها چون ‌در و صفت ‌بر زبان راند

Сазад каз лафзи ваии тӯтии биомузади шкрхоиӣ

سزد کز لفظ وی طوطی بیاموزد شکرخایی

Валикини дасти даврони пои банд меҳнаташ дорад

ولیکن دست دوران پای‌بند محنتش دارد

Чаҳ бошад каз раҳи эҳсонаши банд азпоӣ бигушое

چه باشد کز ره احسانش بند ازپای بگشایی

Ало то нашава саҳбои зи лавҳи дил фурӯ шавед

الا تا نشوهٔ صهبا ز لوح دل فرو شوید

Нуқӯши меҳнату ғамро ба гоҳи маҷлиси ороӣ

نقوش محنت و غم را به گاه مجلس‌آرایی

зи зикрати дӯсторонро шавад кайфиятии ҳосил

ز ذکرت دوستاران را شود کیفیتی حاصل

Ки аз хотири баради кайфияти таъсири саҳбое

که از خاطر برد کیفیت تأثیر صهبایی