Сбҳонки лооҳсии сноءи алейк анати комаи аснити нФск , зоти воҷиби айн камоласту васфи имкони нақси вабол , мояи нақси худ чаҳ донад ки аз олами камол сухан ронад , бандаи нафасро нзибдаҳ бар ҳазрати қудс сано хонд . Маъонӣ чанд ки дар тай лафз оянд ва аз табъ ба лҳзи гроинд , ғояти хаёл инсонӣаст на болиғи санои раббонӣ . Табъи ноқис чаҳ зояд ки наъти камолаш тавон хонд на ваҳму хаёли нутқи қотир чаҳ гуяд ки ҳамду санояш тавон гуфт на ваҳму қиёс . Пои дониши куҷоу пояи ситоиши натоиҷи хаёли куҷо ?у мъорҷи камоли ақли башари маҳҷӯб ва маҳбӯсасту зоти худои маъқӯл ва маҳсус нест . Агар аз маҷлиси табъ ба хилвати ғайби роҳ будӣ ё дидаи ҳис бар манзари қудс назар гушӯдӣ , шоистии роҳи ирфон рафтану наъти яздони гуфтан . Вале акнӯн ҷои шарм ва инсофаст ки бо ин қувваи ақлу фикри дафтари ҳамду шукри гушӯда , нутқи абкм дар миёни орему калаки абтар дар бенон . Ҳамди аҳад ба фикр ва хирад гӯйему шукри нъми бнўки қалам .

سبحانک لااحصی ثناء علیک انت کما اثنیت نفسک، ذات واجب عین کمال است و وصف امکان نقص وبال، مایة نقص خود چه داند که از عالم کمال سخن راند، بنده نفس را نزیبده بر حضرت قدس ثنا خواند. معانی چند که در طی لفظ آیند و از طبع به لحظ گرایند، غایت خیال انسانی است نه بالغ ثنای ربانی. طبع ناقص چه زاید که نعت کمالش توان خواند نه وهم و خیال نطق قاطر چه گوید که حمد و ثنایش توان گفت نه وهم و قیاس. پای دانش کجا و پایه ستایش نتایج خیال کجا؟ و معارج کمال عقل بشر محجوب و محبوس است و ذات خدا معقول و محسوس نیست. اگر از مجلس طبع به خلوت غیب راه بودی یا دیده حس بر منظر قدس نظر گشودی، شایستی راه عرفان رفتن و نعت یزدان گفتن. ولی اکنون جای شرم و انصاف است که با این قوة عقل و فکر دفتر حمد و شکر گشوده، نطق ابکم در میان آریم و کلک ابتر در بنان. حمد احد به فکر و خرد گوییم و شکر نعم بنوک قلم.

Ҳайҳот ! ҳайҳот ! на дар олами нақсу айби олами сари ғайб тавон шуд , на нодидау ношинохтро наът тавон гуфт . Нахусти тамҳиди маърифат бояд , он гоҳи тақдими Муҳамадат шояд , зот бе чунро ба фикру дониш сутудан ё ба нодонии даъвии маърифат намӯдан бидон монад ки мзкўму зрир аз бадари муниру машку абиру меҳри равшану атри гулшан суханӣ ронанд . Зиндонии обу хокро бо олами пок чаҳ корасту аъамӣу мзкўмро бо маръӣу мшмўм чаҳ бозор ? таъолии шонаи ъмои иқўлўон , аҷз аз ҳамди айн Муҳамадатасту иқрор ба ҷаҳли айни маърифат . Ҳазратиро ситоиш сазаду парастиш бояд ки дар наъти вуҷӯду шарҳи шуҳудаш аз аҷзу қусӯр гзирӣ нест ва дар қудси ҷамолу ъзи ҷалолаши шабиҳу назирӣ на .

هیهات! هیهات! نه در عالم نقص و عیب عالم سر غیب توان شد، نه نادیده و ناشناخت را نعت توان گفت. نخست تمهید معرفت باید، آن گاه تقدیم محمدت شاید، ذات بی چون را به فکر و دانش ستودن یا به نادانی دعوی معرفت نمودن بدان ماند که مزکوم و ضریر از بدر منیر و مشک و عبیر و مهر روشن و عطر گلشن سخنی رانند. زندانی آب و خاک را با عالم پاک چه کار است و اعمی و مزکوم را با مرئی و مشموم چه بازار؟ تعالی شانه عما یقولوان، عجز از حمد عین محمدت است و اقرار به جهل عین معرفت. حضرتی را ستایش سزد و پرستش باید که در نعت وجود و شرح شهودش از عجز و قصور گزیری نیست و در قدس جمال و عز جلالش شبیه و نظیری نه.

Вуҷӯд бе чун ва чанд , мубарро аз мисли вмоннд , барӣ аз шабаҳи вонбоз , бар аз анҷому оғоз , на кас донанда ӯст на чизе монандаи ӯ . ВлоиФорқаҳи алхиру лои иқоси болғири лӣси кмслаҳи шийъу ҳўолсмиъи албсир .

وجود بی چون و چند، مبرا از مثل ومانند، بری از شبه وانباز، بر از انجام و آغاز، نه کس داننده اوست نه چیزی ماننده او. ولایفارقه الخیر و لا یقاس بالغیر لیس کمثله شیء و هوالسمیع البصیر.

Айни вуҷӯдаши нафас вуҷуб шуду анҳои адам аз ӯ мслўб ; то ҳақиқат басита омад . Таъолии шонаи ани злки бали аҳоти уламоу қдроу ҳувияти муҳӣта . Нақси имкон бо камоли вуҷуб муқобил афтод то салб нақоис карду сабти хасоис .

عین وجودش نفس وجوب شد و انحای عدم از او مسلوب؛ تا حقیقت بسیطه آمد. تعالی شانه عن ذلک بل احاط علما و قدرا و هویت محیطه. نقص امکان با کمال وجوب مقابل افتاد تا سلب نقایص کرد و ثبت خصایص.

Лами илдўлми иўлдўлми икни ?лаи кФўои аҳад , чун Ҷамилаи сифоти хуб аз нашъати вуҷуб буд худ бзотаҳи айн сифот шуду ҷомеъи ҷамеъи камолот , Фҳўи алълми каллаи волқдраҳи кулҳо .

لم یلدولم یولدولم یکن له کفوا احد، چون جمیله صفات خوب از نشات وجوب بود خود بذاته عین صفات شد و جامع جمیع کمالات، فهو العلم کله والقدره کلها.

Илмаши тақозоӣ маълӯмот намӯд , олами сифот падед оварад , яъне қудрат буруз кард , пас аз таҷаллии зоти ашаъаи сифоти савти асмоءи ҷилва гар гардид . Ҳўолоўли волохру алботну аззоҳир .

علمش تقاضای معلومات نمود، عالم صفات پدید آورد، یعنی قدرت بروز کرد، پس از تجلی ذات اشعه صفات صوت اسماء جلوه گر گردید. هوالاول والاخر و الباطن و الظاهر.

Зотши айн вуҷӯдаст , айнаши айни шуҳуди ҷилваи камоли ваҳдат аз ишваи шуҳуд касратасту қавоми нафаси касрати бдўоми зоти ваҳдат , арши рҳмн бар қувоем арбъ қарор гирифт , нури яздон аз ҳёкли имкон зуҳӯр ёфт . Арраҳмони алии алърши астўӣу ҳўи болоФқи алоълӣ , аз итлоқ бтқлид омад , аз иҳота бтҷдид расед , насими файз аз ҷҳаҳи фазл дар ҷунбиш омад шуъоъи вуҷӯд бар биқоъи шуҳуд тобиш гирифт , аволими имрӯзи халқ пайдо шуд , ҳақоиқи ҷузву кули ҳувайдои гашт . Алолаҳи алхлқу аламри Фтборки аллоҳи аҳсани алхолқин , гавҳари ақл аз олами амр падед оварад , мояи нафас аз сояи ақл шуҳуд ёфт , табъи зилл нафас шуду ҷисм аз табъ ҳосил омад . Табоиъи аҷсоми бҳкми зарурат аз ҳаюлои сӯрат таркиб ёфту аволими аиҷодбдини вазъу услуби назму тартиби пазируфту аҷроми мунтаҷи маволеди се гона шуду мӯҷиби интизоми замона . Пас аз ҷумлаи маволеди слоси ҷинси ҳайвони акмал аҷнос шуд ки қувва эҳсос дошту навъи инсони ашрафи анвоъи гашт ки иллати ибдоъ буд .

ذاتش عین وجود است، عینش عین شهود جلوه کمال وحدت از عشوه شهود کثرت است و قوام نفس کثرت بدوام ذات وحدت، عرش رحمن بر قوایم اربع قرار گرفت، نور یزدان از هیاکل امکان ظهور یافت. الرحمن علی العرش استوی و هو بالافق الاعلی، از اطلاق بتقلید آمد، از احاطه بتجدید رسید، نسیم فیض از جهه فضل در جنبش آمد شعاع وجود بر بقاع شهود تابش گرفت، عوالم امروز خلق پیدا شد، حقایق جزو و کل هویدا گشت. الاله الخلق و الامر فتبارک الله احسن الخالقین، گوهر عقل از عالم امر پدید آورد، مایة نفس از سایه عقل شهود یافت، طبع ظل نفس شد و جسم از طبع حاصل آمد. طبایع اجسام بحکم ضرورت از هیولا صورت ترکیب یافت و عوالم ایجادبدین وضع و اسلوب نظم و ترتیب پذیرفت و اجرام منتج موالید سه گانه شد و موجب انتظام زمانه. پس از جمله موالید ثلاث جنس حیوان اکمل اجناس شد که قوة احساس داشت و نوع انسان اشرف انواع گشت که علت ابداع بود.

Болҷмлаҳ чун иродаи азалӣ бар ин буд ки нахли имкон бабор ояду боғ кайҳон биорояд , ҳақиқати инсонӣ мавҷӯд шуду канзи махфии машҳӯди гашт ва аз худ вуҷӯдӣ қобил омад мадраки куллиёт , ҷомеъи мутақобилот ки махзани асрори ғайб ва шуҳуд шуду матлаъи анвори қудс ва инс гардид . Олами кабӣр дар ҷурм сағир ниҳоданду нақши қазоу тилисм тақдир карданд , оинаи сифот камол гардиду ганҷинаи ҷамолу ҷалоли ишваи ҷамолаши брҳбрӣ впишўоӣӣ шуд , ҷилваи ҷалолаши сарварӣу подшоҳии раҳбарони поки бъолми хок ташриф доданд . Сарварони малики бърсаҳи даҳр қадам ниҳоданд , пешвоёни ҳодии роҳи дайни гаштанд , подшоҳони ҳомии халқи замин . Баҳри сӯи ғулғул ҳидоят андохта шуд ва ҳар ҷои рояти ҳимояти афрохта , дар ҳар аҳду асри ҳам чунон пешвои халқи хоси пайғамбарӣ буду поси дории малик бо хдиўӣу сарварӣ ; то навбати набуввати бхўоҷаҳи коиноту ашраф мавҷӯдот раседу иллати кайҳону маънии ганҷи пинҳон ошкор гардид , даври олам ки дар аҳди одами бимасобаи ниҳолии тоза буд умрӣ дар мнҳл нашав , қомати рушди биФрохту пояи бехи дайни қавии сохт то шохи шиква дар кохи шуҳуди бгстрду ғсни намо бар авҷи само бар кашид ва чун вақт он расед ки шеваи зеб ва фар диҳад , равнақи брк ва бар , афзоед аҳди ҷаноби хотам буду фасли баҳори олам . Раҳбарони пеш ки роҳи ойину кеши бхлқ ҷаҳон намуданд ба манзала пешкорӣ буданд ки тамҳиди қудум султон кунаду тнтиФи бисот айвон диҳад , пас чун сафаи пешгоҳ пероста шуду маснади тоҷу гоҳи оростаи гашт , хусрави малики срӣу партави нури ҳудоу хоҷаи арзу самоу сарвар ҳар ду сарои Муҳамади Маҳмӯди Мустафои алайҳи олоФи алтҳиаҳу алсно ки муҳимтар пешвоёнасту раҳбари раҳи намоёну султони анбиёии русулу солори ҳодӣони сблу мабъус бар ҷину инсу ҷузву кул , пои футувват бгоҳ набуввати ниҳоду маснади рисолати бмқдм ҷалолат биёрост . Даври ҷаҳон дар аҳди Саидаши ҳад камол дошту ҷумлаи зарроти кун , аъам аз неку бади чунон дар аҳди худ такмили саодату ттмим шақоват карда буданд ки тақдими ислоҳу тартиб , ҷузи бавуҷудии атуми вокмлу шуҳудии аҷалу аҷмл , сӯрати нмибст . Лоҷарами ҳикмати хдоӣӣу раҳмати кбрёӣӣ муқтазӣ шуд ки хоҷаи гетии худ бмлки хеш гузар кард ва бар ҳоли раияти назар . Ҳазраташи ҳуҷҷати қотеъа буду ҳақиқати ҷомеъау раҳмати оммау калимаи тома ; подшоҳии зоҳир бо бинўоӣии ботин ҷамъ дошту раёсати набавӣ бо асбоби хусравӣ қарин фармуд . Расми дўӣӣу ҷдоӣӣ ки аз дербози боиини ҷанбаи ҷалолӣу ҷамолӣ буд барандохт . Қаҳраши айн раҳмат шуду меҳраши маҳзи ҳикмат . Лутфу хашмашро маънии яке буд ва басӯрат фарқи андакӣ . БнФси тоҳиру ранги зоҳир , салтанат адл кардӣ ва ба ҳукми ботини тарбият ақл намӯдӣ ва дар ҳар ҳол аз таълими ҳукму аҳкому таҳзиби уқулу аФҳом зоҳл набӯдӣ ; то қонӯни маошу маъоди асрори ибдоъу эҷодро бошорти амр ва наҳй , далоили танзилу ваҳии таълими халқ ҷаҳон кард ва чандон ки шоисти боълони рози ниҳони мавҷҳо аз баҳри ҳақоиқ авҷ гирифт , сайлҳо аз мавҷи маориф бпо хост ки ҳар кас дар хури бахти хеши баҳрӣ аз он бараду наҳрӣ равон кард . Кофарони палиду муъминони Саидро ки дар пояи сидқу нифоқи ғояти истеъдоду истеҳқоқ буд чунон арзаи тартиби сохт ки ин молики дараҷот олия шуд ва он ҳолки даракоти ҳоўиаҳ . Фриқи фии алҷнаҳу Фриқи фии алсъир , қавмии подоши сарвар аз ҳиҷоб ҳузур гирифтанду қавмӣ бе воситаи ғайр бар рутбаи хайри расиданд ва чун ҳақи тарбият адо шуду зарфи ҷамеъи хилоиқ аз моءи муайяни ҳақоиқи дархури вусъи ммтлии сохт , ваъдаи рӯз васл раседу навбати руҷӯъ босл омад ва аз он бсбб чанде ки хусрави боргоҳи вилоят , кишвари салтанату ҳидоят дар зер нигин дошту миннати раҳбарии вҳмоит бар халқи замин ; бози салтанати зоҳиру ботини маҷмӯ буду ҳиҷоби фарқи мобайни ҷамолу ҷалоли мрФўъ , валикин дар соири авқоти ҳамон модаи ҷангу ҷидол ки боқтзои зоти мобайни ин ду васф буд авд намӯда , санги тафриқа дар миён афтоду раҳмати ҷамолӣ аз стўти ҷалолӣ бар карон шуд , чаҳ то мавкиби шарифи набувват аз соҳати дунёи бҷнт улё хиромед , асҳоби шиқоқи асбоби нифоқ фароҳам карда ҳақи хилофат ғасб карданду рояти хилофи ҳақи насб . Баъд аз он ин шева шаваму одати мазмуми чунон сорӣу соири гашт ки аъиммаи тоҳирин саломи аллоҳи алайҳими аҷмъин бо он ки шоФъи рӯз ҷазо буданду шақаи рояти ғроу қуллоби қадари вқҳори қазоу итрати Мустафои су ашболи Муртазо ъ боз ҳар як дар ҳар аҳд ки гоҳи имомати бком каромат супурданд бмўҷби иқтизои замона аз тахту малики каронаи гузидаи бмлкти аботн иктифо карданд ва аз салтанати зоҳири ихтифо .

بالجمله چون اراده ازلی بر این بود که نخل امکان ببار آید و باغ کیهان بیاراید، حقیقت انسانی موجود شد و کنز مخفی مشهود گشت و از خود وجودی قابل آمد مدرک کلیات، جامع متقابلات که مخزن اسرار غیب و شهود شد و مطلع انوار قدس و انس گردید. عالم کبیر در جرم صغیر نهادند و نقش قضا و طلسم تقدیر کردند، آینه صفات کمال گردید و گنجینه جمال و جلال عشوه جمالش برهبری وپیشوائی شد، جلوه جلالش سروری و پادشاهی رهبران پاک بعالم خاک تشریف دادند. سروران ملک بعرصه دهر قدم نهادند، پیشوایان هادی راه دین گشتند، پادشاهان حامی خلق زمین. بهر سو غلغل هدایت انداخته شد و هر جا رایت حمایت افراخته، در هر عهد و عصر هم چنان پیشوای خلق خاص پیغمبری بود و پاس داری ملک با خدیوی و سروری؛ تا نوبت نبوت بخواجه کائنات و اشرف موجودات رسید و علت کیهان و معنی گنج پنهان آشکار گردید، دور عالم که در عهد آدم بمثابه نهالی تازه بود عمری در منهل نشو، قامت رشد بیفراخت و پایه بیخ دین قوی ساخت تا شاخ شکوه در کاخ شهود بگسترد و غصن نما بر اوج سما بر کشید و چون وقت آن رسید که شیوه زیب و فر دهد، رونق برک و بر، افزاید عهد جناب خاتم بود و فصل بهار عالم. رهبران پیش که راه آئین و کیش بخلق جهان نمودند به منزله پیشکاری بودند که تمهید قدوم سلطان کند و تنطیف بساط ایوان دهد، پس چون صفه پیشگاه پیراسته شد و مسند تاج و گاه آراسته گشت، خسرو ملک ثری و پرتو نور هدی و خواجه ارض و سما و سرور هر دو سرا محمد محمود مصطفی علیه آلاف التحیه و الثنا که مهمتر پیشوایان است و رهبر ره نمایان و سلطان انبیای رسل و سالار هادیان سبل و مبعوث بر جن و انس و جزو و کل، پای فتوت بگاه نبوت نهاد و مسند رسالت بمقدم جلالت بیاراست. دور جهان در عهد سعیدش حد کمال داشت و جمله ذرات کون، اعم از نیک و بد چنان در عهد خود تکمیل سعادت و تتمیم شقاوت کرده بودند که تقدیم اصلاح و ترتیب، جز بوجودی اتم واکمل و شهودی اجل و اجمل، صورت نمیبست. لاجرم حکمت خدائی و رحمت کبریائی مقتضی شد که خواجه گیتی خود بملک خویش گذر کرد و بر حال رعیت نظر. حضرتش حجت قاطعه بود و حقیقت جامعه و رحمت عامه و کلمه تامه؛ پادشاهی ظاهر با بینوائی باطن جمع داشت و ریاست نبوی با اسباب خسروی قرین فرمود. رسم دوئی و جدائی که از دیرباز بآیین جنبه جلالی و جمالی بود برانداخت. قهرش عین رحمت شد و مهرش محض حکمت. لطف و خشمش را معنی یکی بود و بصورت فرق اندکی. بنفس طاهر و رنگ ظاهر، سلطنت عدل کردی و به حکم باطن تربیت عقل نمودی و در هر حال از تعلیم حکم و احکام و تهذیب عقول و افهام ذاهل نبودی؛ تا قانون معاش و معاد اسرار ابداع و ایجاد را باشارت امر و نهی، دلایل تنزیل و وحی تعلیم خلق جهان کرد و چندان که شایست باعلان راز نهان موج ها از بحر حقایق اوج گرفت، سیل ها از موج معارف بپا خاست که هر کس در خور بخت خویش بهری از آن برد و نهری روان کرد. کافران پلید و مومنان سعید را که در پایه صدق و نفاق غایت استعداد و استحقاق بود چنان عرضه ترتیب ساخت که این مالک درجات عالیه شد و آن هالک درکات هاویه. فریق فی الجنه و فریق فی السعیر، قومی پاداش سرور از حجاب حضور گرفتند و قومی بی واسطه غیر بر رتبه خیر رسیدند و چون حق تربیت ادا شد و ظرف جمیع خلایق از ماء معین حقایق درخور وسع ممتلی ساخت، وعده روز وصل رسید و نوبت رجوع باصل آمد و از آن بسبب چندی که خسرو بارگاه ولایت، کشور سلطنت و هدایت در زیر نگین داشت و منت رهبری وحمایت بر خلق زمین؛ باز سلطنت ظاهر و باطن مجموع بود و حجاب فرق مابین جمال و جلال مرفوع، ولیکن در سایر اوقات همان ماده جنگ و جدال که باقتضای ذات مابین این دو وصف بود عود نموده، سنگ تفرقه در میان افتاد و رحمت جمالی از سطوت جلالی بر کران شد، چه تا موکب شریف نبوت از ساحت دنیا بجنت علیا خرامید، اصحاب شقاق اسباب نفاق فراهم کرده حق خلافت غصب کردند و رایت خلاف حق نصب. بعد از آن این شیوه شوم و عادت مذموم چنان ساری و سایر گشت که ائمه طاهرین سلام الله علیهم اجمعین با آن که شافع روز جزا بودند و شقه رایت غرا و قلاب قدر وقهار قضا و عترت مصطفی ص و اشبال مرتضی ع باز هر یک در هر عهد که گاه امامت بکام کرامت سپردند بموجب اقتضای زمانه از تخت و ملک کرانه گزیده بملکت اباطن اکتفا کردند و از سلطنت ظاهر اختفا.

Нахусти ҳазрати Муҷтабои зайли тоҳир бар малики зоҳири афшонда , ҳазраташи ҳодӣ мутлақ шуду зодаи ҳинди Халифаи ноҳақ . Пас маснади хилофат аз оли абии толиб ъ бадаст ғосиб афтод ва як чанд сиёсати малику раёсати боси боли Умияу аббос буд , соҳиби аҳду аср низ боқтзои ҳикмат , илтизом ғайбат фармуд , Имороти имону ислом ки мироси хоҷаи аном буд блғаҳи тарк ва тозӣ шуду номи номӯси подшоҳӣ дар варта табоҳӣ афтод , гоҳе шӯриши араб буду гоҳи фатрати аҷаму гоҳи фитнаи тарку Дайлам ; на аз шарму адаби ном ва нишон монад на аз расми каёни исмӣ дар миён . Малики аҷами роҳ адам гирифт , хайли араби ҳифз адаб накард , лашкари тарки фитна сутург баровард , ҳар куҷои саркашӣ буд даъвӣ сарварӣ кард , баҳраи худсарии барад . Ҳар куҷои кеҳтарӣ буд пояи меҳтарии хосту рутбаи бартарии ҷуст . Мардум беадабро ҳирсу тамаъ бҷоӣӣ расед ки банда чанд ғосиби малики худовандии гашту чокарӣ чанд соҳиби тахт сарварӣ шуд . Нокасони чашми палид аз кӯҳл ҳаё бишустанд ва бар мустанад хоҷагон нишастанд , киштии малик дар гирдоб Фтн афтоду хотами ҷам дар дасти аҳриман . Зоғу заған дар боғи чаман роҳ ёфт , даври змн бо ранҷу мҳн ху гирифт , кори гетӣ дар изтироб омад , малику миллат дар ихтилол афтод . Дидаи рӯзгор дар роҳи интизор буду шавқу велъи биФзўд ки бози гавҳарии ҷомеъу хилқатии комил аз олами ғайби зуҳӯри намояд ки бҳкми ҷомеъияти вкмол , низои ҷалоли ҷамол рафъ кунаду шаҳриёрии ботин бо тоҷи дории зоҳири ҷамъи хусрави малики сӯрат ва маънӣ бошаду молики рқи дунёу уқбоу вориси ҳақи малику миллату нозими дайну давлату соҳиби тахти втоҷ каён шаваду нойиби соҳиби асру замони умрҳо ; савдои ин хаёли нақши замири замона буд то тири мурод бар нишона омаду ҳикмати илоҳиро иқтизо кард ки бори дигари абри файзу эҳсон аз баҳри фазл бе чун моя вар шаваду борони раҳмати ом бар мазореъи арвоҳу аҷсоми борад , пас тинатии шариф ки дар аҳди азал бар ваҷҳи аҷал аз моءи муайяни раҳмат бо даст ва бенон қудрат тахмир ёфта буду анвори ҷамолаш бар арши барин тофта , аз сқъи хилвати қудси бсдри маҳфили инс дар оварда , мшкўаҳи партав дониш карданду мроти сифоти шоҳиди қудс ки аз дидаи ғайр дар пардаи ғайб буд , ишва хўднмоӣӣ карду қомати длрбоӣии биФрохт . Раҳмати ҳақ ки аз ҷумлаи ҷаҳони чеҳра ниҳон дошт , сояи шуҳуд бар соҳати вуҷӯди биндохт , гулшани таври гулбуни нури бпрўрд , водии эмини нахла равшан баровард , шамъи эҳсон дар ҷамъи инсони биФрўхт , оби ҳайвон дар ҷӯй имкон биёмад , нури яздон аз арш раҳмон битобед , ҷинати мавъӯди шоҳид ва машҳӯд шуд . Раҳмати маъҳуди зоҳиру маълуми гашт , шаҳриёри замону замин , марзбони дунёу дайн , партави зоти ҳақ , сӯрати ҷамоли мутлақ , ояти қудси вуҷӯд , ғояти қавси Сауд , султони анфусу офоқ , унвони мусҳафи ахлоқ , сояи лутфи худо , мояи ҷӯади вандӣ , ояи фатҳу ълоءи фатҳъалии шоҳи қоҷор ки адл мусаввирасту ақли мунаввар ва нафас мӯеду рӯҳи муҷаррад , мақдами поки бъолми хоки ниҳода , бахти тоҷу тахти биФрохту садри ҷоҳ ва қадар биёрост .

نخست حضرت مجتبی ذیل طاهر بر ملک ظاهر افشانده، حضرتش هادی مطلق شد و زاده هند خلیفه ناحق. پس مسند خلافت از آل ابی طالب ع بدست غاصب افتاد و یک چند سیاست ملک و ریاست باس بآل امیه و عباس بود، صاحب عهد و عصر نیز باقتضای حکمت، التزام غیبت فرمود، امارات ایمان و اسلام که میراث خواجه انام بود بلغه ترک و تازی شد و نام ناموس پادشاهی در ورطه تباهی افتاد، گاهی شورش عرب بود و گاه فترت عجم و گاه فتنة ترک و دیلم؛ نه از شرم و ادب نام و نشان ماند نه از رسم کیان اسمی در میان. ملک عجم راه عدم گرفت، خیل عرب حفظ ادب نکرد، لشکر ترک فتنة سترگ برآورد، هر کجا سرکشی بود دعوی سروری کرد، بهره خودسری برد. هر کجا کهتری بود پایه مهتری خواست و رتبه برتری جست. مردم بی ادب را حرص و طمع بجائی رسید که بنده چند غاصب ملک خداوندی گشت و چاکری چند صاحب تخت سروری شد. ناکسان چشم پلید از کحل حیا بشستند و بر مستند خواجگان نشستند، کشتی ملک در گرداب فتن افتاد و خاتم جم در دست اهرمن. زاغ و زغن در باغ چمن راه یافت، دور زمن با رنج و محن خو گرفت، کار گیتی در اضطراب آمد، ملک و ملت در اختلال افتاد. دیده روزگار در راه انتظار بود و شوق و ولع بیفزود که باز گوهری جامع و خلقتی کامل از عالم غیب ظهور نماید که بحکم جامعیت وکمال، نزاع جلال جمال رفع کند و شهریاری باطن با تاج داری ظاهر جمع خسرو ملک صورت و معنی باشد و مالک رق دنیا و عقبی و وارث حق ملک و ملت و ناظم دین و دولت و صاحب تخت وتاج کیان شود و نایب صاحب عصر و زمان عمرها؛ سودای این خیال نقش ضمیر زمانه بود تا تیر مراد بر نشانه آمد و حکمت الهی را اقتضا کرد که بار دیگر ابر فیض و احسان از بحر فضل بی چون مایة ور شود و باران رحمت عام بر مزارع ارواح و اجسام بارد، پس طینتی شریف که در عهد ازل بر وجه اجل از ماء معین رحمت با دست و بنان قدرت تخمیر یافته بود و انوار جمالش بر عرش برین تافته، از صقع خلوت قدس بصدر محفل انس در آورده، مشکوه پرتو دانش کردند و مرآت صفات شاهد قدس که از دیده غیر در پرده غیب بود، عشوه خودنمائی کرد و قامت دلربائی بیفراخت. رحمت حق که از جمله جهان چهره نهان داشت، سایه شهود بر ساحت وجود بینداخت، گلشن طور گلبن نور بپرورد، وادی ایمن نخله روشن برآورد، شمع احسان در جمع انسان بیفروخت، آب حیوان در جوی امکان بیامد، نور یزدان از عرش رحمان بتابید، جنت موعود شاهد و مشهود شد. رحمت معهود ظاهر و معلوم گشت، شهریار زمان و زمین، مرزبان دنیا و دین، پرتو ذات حق، صورت جمال مطلق، آیت قدس وجود، غایت قوس سعود، سلطان انفس و آفاق، عنوان مصحف اخلاق، سایه لطف خدا، مایة جود وندی، آیه فتح و علاء فتحعلی شاه قاجار که عدل مصور است و عقل منور و نفس موید و روح مجرد، مقدم پاک بعالم خاک نهاده، بخت تاج و تخت بیفراخت و صدر جاه و قدر بیاراست.

Ҷаҳону халқи ҷаҳонро коми дил ҳосил шуд , замину даври замонро айшу тараби шомили гашт , қадари маркази хок аз авҷи торами афлок дар гузашти олами ҳису таквин бар олами қудс ва таҷред бинозед , мизоҷи замона тағйир кард , ҷаҳони хароб таъмир ёфт , чархи фартутро аҳди ҷавонӣ тоза шуд , золи гетии чеҳраи сабоҳат ғоза кард ; гулбуни даҳри гулҳои амл бабор оварад , гулшани рӯзгорро мавсим навбаҳор омад , шохи шавкат ки барги рез буд атри бези гашт , боғи давлат ки арзаи барад буд арса вирд гардид . Малику миллат аз даст ғайр даромад , ғавғои зоғ аз саҳни боғи биФтод , боғи гули хос булбул шуду шохи сарви ҷои тзрўу ахтаронро чандон партави рўшноӣӣ буд ки меҳри рахшон фурӯғ диҳад ; хусравонро чандон даъвии подшоҳӣ буд ки шоҳи гетӣ зуҳӯр кунад , акнӯн зевари тоҷу гоҳ , бҷлўаҳи Фрўҷоаҳ хдиўӣаст ки шоҳи ҳама оламасту моҳ банӣ одам , меҳтар некӯонасту хусрави хусравону хоҷаи тоҷи дорону хотами шаҳриёрон . Даври фалак банда ӯст , ҷони ҷаҳони зиндаи бовест , матлаъи қадарро бадар тамомаст , соҳиби асрро нойиби ом ; ниёбат айём кунад ҳаросат айём фармоед , хинги гардунро ром созад , тавсани даҳрро лагоми орад . вассалом

جهان و خلق جهان را کام دل حاصل شد، زمین و دور زمان را عیش و طرب شامل گشت، قدر مرکز خاک از اوج طارم افلاک در گذشت عالم حس و تکوین بر عالم قدس و تجرید بنازید، مزاج زمانه تغییر کرد، جهان خراب تعمیر یافت، چرخ فرتوت را عهد جوانی تازه شد، زال گیتی چهره صباحت غازه کرد؛ گلبن دهر گل های امل ببار آورد، گلشن روزگار را موسم نوبهار آمد، شاخ شوکت که برگ ریز بود عطر بیز گشت، باغ دولت که عرضه برد بود عرصه ورد گردید. ملک و ملت از دست غیر درآمد، غوغای زاغ از صحن باغ بیفتاد، باغ گل خاص بلبل شد و شاخ سرو جای تذرو و اختران را چندان پرتو روشنائی بود که مهر رخشان فروغ دهد؛ خسروان را چندان دعوی پادشاهی بود که شاه گیتی ظهور کند، اکنون زیور تاج و گاه، بجلوه فروجاه خدیوی است که شاه همه عالم است و ماه بنی آدم، مهتر نیکوان است و خسرو خسروان و خواجه تاج داران و خاتم شهریاران. دور فلک بنده اوست، جان جهان زنده باوست، مطلع قدر را بدر تمام است، صاحب عصر را نایب عام؛ نیابت ایام کند حراست ایام فرماید، خنگ گردون را رام سازد، توسن دهر را لگام آرد. والسلام