Қурбонат шавам : дастхат шумо расед , тааммул кардам то аз Курдистони ҳам мирзо рафеъ омад ва коғазҳои волидаи ризои қулии хону мирзои фараҷи аллоҳро оварад . Ҳазрати влиъҳдрўҳии фидоаи маслиҳат дар ин донистанд ки чун волӣ вафот карда , шумо батаврҳои дигар дар садади мутолибаи моли Курдистонии брнёинд ; Курдистону грўс ҳар дуро бетафовут бидонед .

قربانت شوم: دستخط شما رسید، تامل کردم تا از کردستان هم میرزا رفیع آمد و کاغذهای والده رضا قلی خان و میرزا فرج الله را آورد. حضرت ولیعهدروحی فداه مصلحت در این دانستند که چون والی وفات کرده، شما بطورهای دیگر در صدد مطالبه مال کردستانی برنیایند؛ کردستان و گروس هر دو را بی تفاوت بدانید.

Мирзои фараҷи аллоҳи нукари қадӣмии валиаҳд марҳӯмаст ; тифлӣ буд падари марҳӯмаш ӯро бғломӣу чокарии ин остон дод , то дар чунин рӯзии бакори авлод воҳФодш бияёд . Бовар нмитўон кард ки мирзои фараҷи аллоҳ аз аўҷоқи гардуни равоқи валиаҳди марҳӯм тахаллуф кунад , ё алъёзи биллоҳи перомуни хиёнат . Собиқан арз карда будам ки ӯро дар даст дошта бошанд ва бо ӯ мушфиқ ва мултафит шавед , ҳолои ҳам ҳамон арз карда будам ки ӯро дар даст дошта бошанд ва бо ӯ мушфиқ ва мултафит шавед ҳолоҳми ҳамон арзро мекунам ҳар чанд волии собиқи ҳуқуқи мароҳими валиаҳди марҳӯмро дарбора худашу падараш фаромӯш кард ва то сафари хуросон тӯл кашид бҳзори ҷои ғайри ӣнҷо даст зад ; ҳатто талаби ҳисобиро надоду тохт ва тозро мисли аўзку таркмон шойиъ дошт , локини ҳоло ки аз дунёи рафтаи бадви се ҷиҳат кам фурсатӣ кардану бкрдстонии пардохтан шоиста нест .

میرزا فرج الله نوکر قدیمی ولیعهد مرحوم است؛ طفلی بود پدر مرحومش او را بغلامی و چاکری این آستان داد، تا در چنین روزی بکار اولاد واحفادش بیاید. باور نمیتوان کرد که میرزا فرج الله از اوجاق گردون رواق ولیعهد مرحوم تخلف کند، یا العیاذ بالله پیرامون خیانت. سابقا عرض کرده بودم که او را در دست داشته باشند و با او مشفق و ملتفت شوید، حالا هم همان عرض کرده بودم که او را در دست داشته باشند و با او مشفق و ملتفت شوید حالاهم همان عرض را میکنم هر چند والی سابق حقوق مراحم ولیعهد مرحوم را درباره خودش و پدرش فراموش کرد و تا سفر خراسان طول کشید بهزار جا غیر اینجا دست زد؛ حتی طلب حسابی را نداد و تاخت و تاز را مثل اوزک و ترکمان شایع داشت، لکن حالا که از دنیا رفته بدو سه جهت کم فرصتی کردن و بکردستانی پرداختن شایسته نیست.

Аввали он ки лошк дар назари мубораки шоҳаншоҳ хуш оянд нахоҳад буд ; сонии он ки бо вазъӣ ки ҳазрати валиаҳд ба наввоби шуъоъи ассалтанау Фхролдўлаҳи изҳори мувофиқати миФрмоинди нмисозд ва аз ҷониби хумсаи хилофии нисбати бшмо рӯй надодааст . Солиси он ки билфеъли волӣ аз миёни рафтау волидаи рзоқлии хон занӣаст дрондрўну рзоқлии хони худаш тифлӣаст дар дабистон ; дар воқеъу нафаси аламри кори кули Курдистони бкФоити мирзои фараҷи аллоҳи пайвастау баста шуда ва бова тахаллуфӣу хиёнатии гумони нмирўду интиқоми хсрўхонро аз мирзои фараҷ аллоҳ кашӣдан шръои урафо шоиста набояд донист .

اول آن که لاشک در نظر مبارک شاهنشاه خوش آیند نخواهد بود؛ ثانی آن که با وضعی که حضرت ولیعهد به نواب شعاع السلطنة و فخرالدوله اظهار موافقت میفرمایند نمیسازد و از جانب خمسه خلافی نسبت بشما روی نداده است. ثالث آن که بالفعل والی از میان رفته و والده رضاقلی خان زنی است دراندرون و رضاقلی خان خودش طفلی است در دبستان؛ در واقع و نفس الامر کار کل کردستان بکفایت میرزا فرج الله پیوسته و بسته شده و باو تخلفی و خیانتی گمان نمیرود و انتقام خسروخان را از میرزا فرج الله کشیدن شرعا عرفا شایسته نباید دانست.

Марои бзҳри гуҳии каши газ ангабин натавонӣ . Шуморо биҳамдиллоҳи таъолии ҳамаи вақти ин қудрату шавкат дар зери сояи шоҳаншоҳу валиаҳди рӯҳии фидоа боқӣ ҳаст ва касе нест ки салби ин иқтидор шумо кунад , соини қалъаи грўс аз шумо бигирад , дар ин сӯрати сабаб таъҷил чист ? агар Фрзои мирзои фараҷи аллоҳи талаби валиаҳди марҳӯмро инкор кард ва бо он ки меҳри худаш дртмскотаст ҳошо намӯду моли меҳрбонӣу грўсӣу соини қалъаро надоду алъёзи биллоҳи бмхолФти истод ; он вақти ман худро чокарони шумо дар интиқом аз ӯ шарик мешавам . Аммо агар ани шоаллоҳ беҷангу ғавғо аз ӯҳдаи ин хизмати баромади ҳаргизи бойени гӯнаи рафторҳо дрммлкти шоҳаншоҳи шарики нмибошм .

مرا بزهر گهی کش گز انگبین نتوانی. شما را بحمدالله تعالی همه وقت این قدرت و شوکت در زیر سایه شاهنشاه و ولیعهد روحی فداه باقی هست و کسی نیست که سلب این اقتدار شما کند، صاین قلعه گروس از شما بگیرد، در این صورت سبب تعجیل چیست؟ اگر فرضا میرزا فرج الله طلب ولیعهد مرحوم را انکار کرد و با آن که مهر خودش درتمسکات است حاشا نمود و مال مهربانی و گروسی و صاین قلعه را نداد و العیاذ بالله بمخالفت ایستاد؛ آن وقت من خود را چاکران شما در انتقام از او شریک میشوم. اما اگر ان شاءالله بی جنگ و غوغا از عهدة این خدمت برآمد هرگز باین گونه رفتارها درمملکت شاهنشاه شریک نمیباشم.

Қурбонат шавам . Ҳазрати валиаҳди рӯҳии фидоаи бмлоҳзаҳи ҳамин далоили салосаи шуморо аз таъаррузи Курдистон мамнӯъ доштанд ; рақами волоро зиёрат хоҳед кард , мирзои рафеъу мирзои лутфи аллоҳро пас фардои ани шоаллоҳи таъолӣ равона хоҳанд фармуд хизмат шумо барисанду қарор бар ин доданд ки ҷаноби оқои Саиди ҳамадонии идаи аллоҳи бФзлаҳи алсмдониро то он сарҳад заҳмат диҳанд барои хайру салоҳи мусулмонони биоранд . Он бузургвор чунонаст ки на грўсу меҳрбон аз ӯ инкор доранд , на Курдистонӣ метавонад итоат накунаду ҳасани кор инаст ки аксари ин нҳбу ғоратҳоро худ беҳтар аз ҳамаи кас хабар дораду қавл ӯ назд уламои дайну уманои давлат ҳар ду ҳуҷҷатаст . Дар сӯратӣ ки Курдистонии бсхн ӯ гӯш накунад ани шоаллоҳ аз шоҳаншоҳ изн метавон гирифт ҳамин корӣ ки шумо ҳоло беизн мехоҳед бикунед , бахотири ҷамъӣ бо изни бФзли худоу ҳукм подшоҳ метавон кард . Мирзои рафеъ ки омад аз ҷониби мирзои фараҷи аллоҳи таъаҳҳудот бисёр дар боби рафъи ин фитна фасодҳо кард , он қадри тааммул айб надорад ки росту дурӯғ зоҳир шавад .

قربانت شوم. حضرت ولیعهد روحی فداه بملاحظه همین دلایل ثلاثه شما را از تعرض کردستان ممنوع داشتند؛ رقم والا را زیارت خواهید کرد، میرزا رفیع و میرزا لطف الله را پس فردا ان شاءالله تعالی روانه خواهند فرمود خدمت شما برسند و قرار بر این دادند که جناب آقا سعید همدانی ایده الله بفضله الصمدانی را تا آن سرحد زحمت دهند برای خیر و صلاح مسلمانان بیارند. آن بزرگوار چنان است که نه گروس و مهربان از او انکار دارند، نه کردستانی میتواند اطاعت نکند و حسن کار این است که اکثر این نهب و غارت ها را خود بهتر از همه کس خبر دارد و قول او نزد علمای دین و امنای دولت هر دو حجت است. در صورتی که کردستانی بسخن او گوش نکند ان شاءالله از شاهنشاه اذن میتوان گرفت همین کاری که شما حالا بی اذن میخواهید بکنید، بخاطر جمعی با اذن بفضل خدا و حکم پادشاه میتوان کرد. میرزا رفیع که آمد از جانب میرزا فرج الله تعهدات بسیار در باب رفع این فتنة فسادها کرد، آنقدر تامل عیب ندارد که راست و دروغ ظاهر شود.

Қурбонат шавам . Зини алъобдин хони шоҳсўнро ки мардӯди донистау Аббосқулеи хонро мақбул медоред кош қабл аз заҳамотӣ буд ки валиаҳди рӯҳии фидоа дар барқарории зини алъобдин хон таҳаммул фармуд ; ҳоло ки мамнӯни авлиёии давлати ҳумоюн шуда ва ӯро бсркрдгии мансӯб сохтаанд , ҷузи ин ки шумо паҳлавӣ ӯро бигирӣд чора надорад ; ӯ ҳам ани шоаллоҳи хуб хизмат мекунад . Ин рӯзҳо ҳукм фармуданд ки аз Мароға бо ои дўқмишу қрокўнии нақл ва таҳвил кунад , аз элоти дўирн давр набошад , онҷо ки омад бхдмти шумо хеле наздик мешаваду бФзли худо бисёр бисёр хуб хизмат хоҳад кард . Солҳост ки чокарони валиаҳди рӯҳии фидоа ӯро нон доданд , пӯл доданд , қшлону яйлоқ муфт доданд , парасторӣ карданд , бсФри бурданд , ҷангӣ ва дирангӣ карданд , то имрӯзи Алҳамдулиллоҳи соҳиби тибу илму элу ҳашам шудау шоҳаншоҳи олами паноҳи арзи валиаҳди рӯҳии фидоаро дарбора ӯ мақбул дошта волҳқ бисёр хуби рашиду коромад аз миён дар омада , билфеъли ҳашт нукар аз шоҳсўни Озарбойҷонро сар кардааст ва ҳафт аз шоҳсўни Ироқу ҳамаи сркрдҳои шоҳсўни корашон харобаст ва ин ободу ҳама аз хизмат хориҷанд ғайр ӯ ки алони сад савораш дар хуросонаст .

قربانت شوم. زین العابدین خان شاهسون را که مردود دانسته و عباسقلی خان را مقبول میدارید کاش قبل از زحماتی بود که ولیعهد روحی فداه در برقراری زین العابدین خان تحمل فرمود؛ حالا که ممنون اولیای دولت همایون شده و او را بسرکردگی منصوب ساخته اند، جز این که شما پهلوی اورا بگیرید چاره ندارد؛ او هم ان شاءالله خوب خدمت میکند. این روزها حکم فرمودند که از مراغه با آی دوقمیش و قراکونی نقل و تحویل کند، از ایلات دویرن دور نباشد، آنجا که آمد بخدمت شما خیلی نزدیک میشود و بفضل خدا بسیار بسیار خوب خدمت خواهد کرد. سالهاست که چاکران ولیعهد روحی فداه او را نان دادند، پول دادند، قشلان و ییلاق مفت دادند، پرستاری کردند، بسفر بردند، جنگی و درنگی کردند، تا امروز الحمدالله صاحب تیب و علم و ایل و حشم شده و شاهنشاه عالم پناه عرض ولیعهد روحی فداه را درباره او مقبول داشته والحق بسیار خوب رشید و کارآمد از میان در آمده، بالفعل هشت نوکر از شاهسون آذربایجان را سر کرده است و هفت از شاهسون عراق و همه سرکردهای شاهسون کارشان خراب است و این آباد و همه از خدمت خارجند غیر او که الان صد سوارش در خراسان است.

Охири сухан инаст ки саркардаи дўирин бояд аз соҳиби кори соини қалъау грўси воўрёд мутахаллиф набошад бал ки хидматкору Фрмонбр воло бошад . Пирғуломи қадӣмӣ қобил ҳастам ки баъд аз он ки зини алъобдин хони хизмат шумо бирасад агар худо нахоста хуб ндонед ва номарғӯб донед , тобеъи раъии муборак шумо башуам ; дар ҳазрати валиаҳди рӯҳии фидоа ҳар тавр хоҳиш шумост арза чӣ бошам , аммо ҳаргоҳи ани шоаллоҳ хуб донистед бисёр шкргзор мешавам аз даргоҳи худоу чокарони шумо ки заҳмату хизмати чандини сола ӯро дар ғазавоти рӯсу рӯму муҳориботи гармсер ва сафарҳои язду Кирмону Ҳироту хуросони дидем , камтари сафарӣ буд ки валиаҳд марҳӯм бираванд ӯ мултазам рикоб набошад ва ҳамеша таврии дилсӯзӣ ва хизмат мекард ки аз ӯ розӣ мешуданд . Валиаҳди рӯҳии фидоаи ҳам порсол аз ҷангҳои ҳазорау аўимоқот аз ин розӣ буданд ва аз ҳазрати қулии хони марҳӯми шокӣ . Алӣ эй ҳоли ҳосили вуҷӯди чокарони перу амсоли ин ҳақир ҳаминаст ки хизмату заҳмати ин гӯнаи нукарҳоро бшмоу соири оқозодагони худ арз кунам бохабар бошед ва ҳар ки дар роҳи волиди бузургворатони ҷаъли аллоҳи мсўоаҳ заҳматӣ кашида подоши онро дар назар дошта бошед ҳбоء мнсўро нашавад ашҳади биллоҳ ки ҳар арзӣ дар боби авлоди нҷФқлӣ хон карда бошам аз он раҳгузар бӯда ҷҳаҳ дигар надошта . Псрҳош ки ӣнҷо ҳастанд арзии ҷузи истидъои қалили тафовут аз муқарарӣу мустамаррӣ худ надоранд , ани шоаллоҳи баъд аз вуруди шаҳр равона хоҳам намӯд . Оқобиг ҳаргоҳ мегуяд дъўоҳоӣӣ ки дорам баъдази валиаҳди марҳӯми баҳами расида , албата арз ӯро бояд пазируфт , аммо ҳаргоҳи ҳамон даъвоҳо бошад ки ҳазор бори бшоҳншоаҳи рӯҳи Алъоламин фидоаи арз шудау валиаҳди тоби сроаҳ дар миён бӯдау мукаррар дар табризу канори ҳавзи боғи шимоли иҷмоли грўсӣу кароне шудау иҷлоси фузалоу уламои баъамали омада , дубора аз сар гирифтан лозим нест , орифу омӣу шоҳ ва гадо мӯътарифанд ки аз валиаҳди марҳӯми одилтарӣ дар ин ъҳўд ва азмон бавуҷуд наёмада . Ҳаргоҳ оқобиг бигӯед ки арзи худамро дар ҳаёти он бузургвор накардаам , дурӯғ бидонед ва агар бигӯед бтўсти фулонии ҳақи маро помол фармуданд , ин тӯҳматро бўолди мғФўр худ напасандед . Бхдо ки барои хотири ҳеҷ офарӣда ҳатто бародару фарзанди худ чашм аз як пӯш бе ҳисоби нмипўшид , аз амсоли пирғуломи арз карданаст қабулу инкор бо худоам саркораст , амр кам матоъ .

آخر سخن این است که سرکرده دویرین باید از صاحب کار صاین قلعه و گروس واوریاد متخلف نباشد بل که خدمتکار و فرمانبر والا باشد. پیرغلام قدیمی قابل هستم که بعد از آن که زین العابدین خان خدمت شما برسد اگر خدا نخواسته خوب ندانید و نامرغوب دانید، تابع رأی مبارک شما بشوم؛ در حضرت ولیعهد روحی فداه هر طور خواهش شماست عرضه چی باشم، اما هرگاه ان شاءالله خوب دانستید بسیار شکرگزار میشوم از درگاه خدا و چاکران شما که زحمت و خدمت چندین ساله او را در غزوات روس و روم و محاربات گرمسیر و سفرهای یزد و کرمان و هرات و خراسان دیدیم، کمتر سفری بود که ولیعهد مرحوم بروند او ملتزم رکاب نباشد و همیشه طوری دلسوزی و خدمت میکرد که از او راضی میشدند. ولیعهد روحی فداه هم پارسال از جنگهای هزاره و اویماقات از این راضی بودند و از حضرت قلی خان مرحوم شاکی. علی ای حال حاصل وجود چاکران پیر و امثال این حقیر همین است که خدمت و زحمت این گونه نوکرها را بشما و سایر آقازادگان خود عرض کنم باخبر باشید و هر که در راه والد بزرگوارتان جعل الله مثواه زحمتی کشیده پاداش آن را در نظر داشته باشید هباء منثورا نشود اشهد بالله که هر عرضی در باب اولاد نجفقلی خان کرده باشم از آن رهگذر بوده جهه دیگر نداشته. پسرهاش که اینجا هستند عرضی جز استدعای قلیل تفاوت از مقرری و مستمری خود ندارند، ان شاءالله بعد از ورود شهر روانه خواهم نمود. آقابیگ هرگاه میگوید دعواهائی که دارم بعداز ولیعهد مرحوم بهم رسیده، البته عرض او را باید پذیرفت، اما هرگاه همان دعواها باشد که هزار بار بشاهنشاه روح العالمین فداه عرض شده و ولیعهد طاب ثراه در میان بوده و مکرر در تبریز و کنار حوض باغ شمال اجمال گروسی و کرانی شده و اجلاس فضلا و علما بعمل آمده، دوباره از سر گرفتن لازم نیست، عارف و عامی و شاه و گدا معترفند که از ولیعهد مرحوم عادل تری در این عهود و ازمان بوجود نیامده. هرگاه آقابیگ بگوید که عرض خودم را در حیات آن بزرگوار نکرده ام، دروغ بدانید و اگر بگوید بتوسط فلانی حق مرا پامال فرمودند، این تهمت را بوالد مغفور خود نپسندید. بخدا که برای خاطر هیچ آفریده حتی برادر و فرزند خود چشم از یک پوش بی حساب نمیپوشید، از امثال پیرغلام عرض کردن است قبول و انکار با خدام سرکار است، امر کم مطاع.

Тсдқт шавам биравот ки аз дафтари табризи бшмои ҳавола шудаи ҳамаро ҳатто як ҳаштсад тӯмон ки ду чаҳорсад тӯмонаст албата албата бидиҳеду зуд сиёҳа бифиристед то дастӯруламали бмҳри мубораки валиаҳди рӯҳии фидоа барои шумо бияёд , баъд аз он қарор маъмӯл доред . вассалом

تصدقت شوم بروات که از دفتر تبریز بشما حواله شده همه را حتی یک هشتصد تومان که دو چهارصد تومان است البته البته بدهید و زود سیاهه بفرستید تا دستورالعمل بمهر مبارک ولیعهد روحی فداه برای شما بیاید، بعد از آن قرار معمول دارید. والسلام