Нишот : номи номяши мирзои абдулваҳҳоб аз ҷумлаи содоти ҷалил ?илашонасту муваллиди шарифаши маҳрусаи Исфаҳон , дар бдоити сину авоили ҳоли чунон мўлъ ба касби камол буд ки андак вақте дар фунуни адаб бар Фҳўли араб Фоиқ омад ва дар улӯму ҳукм бар арабу аҷами собиқи гашт .

نشاط: نام نامیش میرزا عبدالوهاب از جمله سادات جلیل الشان است و مولد شریفش محروسه اصفهان، در بدایت سن و اوایل حال چنان مولع به کسب کمال بود که اندک وقتی در فنون ادب بر فحول عرب فایق آمد و در علوم و حکم بر عرب و عجم سابق گشت.

Ҳазраташ марҷаъ уламост ва маҷмаъ надамоу мабҳаси ишроқу маншау маҳфили иншоаду аншоء . Ғолибан сарфи ҳиммат дар илм ҳикмат мекарду тавсани табъро ба табиӣу риёзӣ риёзат мефармуд ва чун аз мубоҳисаи ҳакямон малул мешуд ба мусоҳибати надимон машғӯл мегашт ва аз масоили илму фазл , рсоили назм ва наср мепардохту гоҳи гоҳ ки дидаи илтифоти бхомаҳ ва дуот мегушӯд хати шикастаро ба дурустии се устоду настаълиқро бпоиаҳи ршидо ва имод менавишт ва дар насху таълиқ бҷоӣӣ расед ки ёқӯташи ббндгии иқрору ихтиёраши бхўоҷгии ихтиёр .

حضرتش مرجع علماست و مجمع ندما و مبحث اشراق و منشا و محفل انشاد و انشاء. غالبا صرف همت در علم حکمت می کرد و توسن طبع را به طبیعی و ریاضی ریاضت می فرمود و چون از مباحثه حکیمان ملول میشد به مصاحبت ندیمان مشغول میگشت و از مسائل علم و فضل، رسایل نظم و نثر می پرداخت و گاه گاه که دیده التفات بخامة و دوات میگشود خط شکسته را به درستی سه استاد و نستعلیق را بپایه رشیدا و عماد مینوشت و در نسخ و تعلیق بجائی رسید که یاقوتش ببندگی اقرار و اختیارش بخواجگی اختیار.

Велами изли истФидўни анноси бӯи истФизўни ман фазлау истъҷбўни ман нутқа ва беонау фасла ва бенона ҳатто иллати ҳамтаҳу ҷлти мнитаҳу лами иқнъи болнзри алисири ани алхири алксири Фрғбаҳи ани алФлсФаҳи болмърФаҳи ани алтхлаҳи боолтсФиаҳи астФии алтқдиси алии аттадрӣсу алткмил ъӣ аттаҳсӣлу алшроиъи алии алсноиъи ФолФии ?илами алъшқи волқии қалами лмшқ .

ولم یزل یستفیدون الناس بو یستفیضون من فضله و یستعجبون من نطقه و بیانه و فصله و بنانه حتی علت همته و جلت منیته و لم یقنع بالنظر الیسیر عن الخیر الکثیر فرغبه عن الفلسفه بالمعرفه عن التخله باالتصفیه اصطفی التقدیس علی التدریس و التکمیل عی التحصیل و الشرایع علی الصنایع فالفی الم العشق والقی قلم لمشق.

Ҳазратӣ ки маҷмаъи дарсу баҳс буд . Буқъаи зикр ва фикр шуду хилватӣ ки хоси зурафо буд вақф урафо гардид . Илму амал дар миён омад баҳсу ҷадал аз миёна бархест . Номаи шавқ фурӯ хонд , хомаи машқ фурӯ монад . Оташи ваҷду тараби дафтари фан адаб бсухт ; ғулғули иршоду ҳидояти равнақи иншоаду ривояти бабрад .

حضرتی که مجمع درس و بحث بود. بقعه ذکر و فکر شد و خلوتی که خاص ظرفا بود وقف عرفا گردید. علم و عمل در میان آمد بحث و جدل از میانه برخاست. نامة شوق فرو خواند، خامة مشق فرو ماند. آتش وجد و طرب دفتر فن ادب بسوخت؛ غلغل ارشاد و هدایت رونق انشاد و روایت ببرد.

Болҷмлаҳ чанде бад-ӣни нмту нсқи толиби тариқи ҳақ буд ва аз ҳиммати ақтобу аўтоди фатҳи боб мурод меҷуст ва як чанд аз паии зӯҳҳод ва ибод афтоду кашфи астор аз аҳл дастор мехост . Оқибат чун ҷони толиб бтнг омаду нили матлӯб ба чанг наомад . Азои аъзами алмтлўби қул алмсоъд .

بالجمله چندی بدین نمط و نسق طالب طریق حق بود و از همت اقطاب و اوتاد فتح باب مراد میجست و یک چند از پی زهاد و عباد افتاد و کشف استار از اهل دستار میخواست. عاقبت چون جان طالب بتنگ آمد و نیل مطلوب به چنگ نیامد. اذا اعظم المطلوب قل المساعد.

Ҳиммати ақтоби вхдмти зӯҳҳоди ҷумлаи доми дил буд на коми дил , на фатҳӣ аз он зоҳири гашт ва на кашфӣ аз ин ҳосил омад . Рӯзи бурузи маваддати ваҷду тараб афзӯн мешуду шиддати шавқу шааф пешӣ мегирифт то даври тоқату тоб бпоён омаду расми ороми вхўоб матрӯк монад . Сарви қадаш аз бори ғам хам шуд вчҳраҳи гулгун аз тоби дарди зард . Кори дил бо ёс ва ҳурмон афтоду кори дард аз чорау дармони гузашт . Фоъонаҳи ҷаддау ағосаҳи ҷаддау блғаҳи алшўқи илои Хизраи алъиши Фднии илайҳи алъшқи баназарау амтҳнаҳи аллоҳи бҷзбаҳи қалбаи бҷзўаҳ .

همت اقطاب وخدمت زهاد جمله دام دل بود نه کام دل، نه فتحی از آن ظاهر گشت و نه کشفی از این حاصل آمد. روز بروز مودت وجد و طرب افزون میشد و شدت شوق و شعف پیشی میگرفت تا دور طاقت و تاب بپایان آمد و رسم آرام وخواب متروک ماند. سرو قدش از بار غم خم شد وچهره گلگون از تاب درد زرد. کار دل با یاس و حرمان افتاد و کار درد از چاره و درمان گذشت. فاعانه جده و اغاثه جده و بلغه الشوق الی خضره العیش فدنی الیه العشق بنظره و امتحنه الله بجذبه قلبه بجذوه.

Шуълаи нораии чунон ки барқи шарорӣ аз он арсаи олами қулӯбро арза илтиҳоб созад дар хирмани вуҷӯд шарифаш афтоду қалбӣ ки қонӯни ҳикмат буд , конӯни ҳрқти гашт . Маҷмаъи дониши миҷмар оташ шуд , сандӯқи кутуби мақруз шҳб гардид .

شعله ناری چنان که برق شراری از آن عرصه عالم قلوب را عرضه التهاب سازد در خرمن وجود شریفش افتاد و قلبی که قانون حکمت بود، کانون حرقت گشت. مجمع دانش مجمر آتش شد، صندوق کتب مقروض شهب گردید.

Қӯти бозии ақл бо панҷаи партоби ишқ бар наомад , хотири маҷмӯи лбиби тоқати савдоӣ ҳабиб наёвард , лоҷарами пешаи парешоне пеш гирифт ва дар паии вайронӣ хеш афтод , то қобили кунҷу лошду ҳомили ранҷ ва бало гардид . Ҳамоно бо соқёни базми қудсаши инсӣ ҳосил омад ки бе шурби мудоми завқ мудом дошт ва бе ҷоми шароби масту хароб буд .

قوت بازی عقل با پنجه پرتاب عشق بر نیامد، خاطر مجموع لبیب طاقت سودای حبیب نیاورد، لاجرم پیشه پریشانی پیش گرفت و در پی ویرانی خویش افتاد، تا قابل کنج و لاشد و حامل رنج و بلا گردید. همانا با ساقیان بزم قدسش انسی حاصل آمد که بی شرب مدام ذوق مدام داشت و بی جام شراب مست و خراب بود.

намедонам чаҳ дар паймона карданд ки якбори домони сомон аз каф бидоду даъвии тақаддуси як сӯи ниҳод , на бо касе меҳр ва кинаш монад ва на дар дили куфру дайнаш . Ишқи ҷонсӯзи ҷумлаи вуҷӯдашро чун сбикаҳи зар дар тоб озар гудохт ва аз ҳар чаҳ буд ҳеҷ намонад ; магари ҷавҳарии муҷаррад вгўҳрӣ мӯед ки оламаши ҷузи олами оби вхоки всўртши маънии ҷони пок , лоҷарами тарзи рафтораш дар чашми хилоиқ ки дар доми алойиқи баста ва аз қайд табоиъ наруста ва мстбъд омад ҳар касе заннии дрҳқ ӯ бараду амреи нисбат бова дод ; ки на бъолм ӯ дахлӣ дошт ва на бъодт ӯ рабтӣ .

نمی دانم چه در پیمانه کردند که یکبار دامان سامان از کف بداد و دعوی تقدس یک سو نهاد، نه با کسی مهر و کینش ماند و نه در دل کفر و دینش. عشق جانسوز جمله وجودش را چون سبیکه زر در تاب آذر گداخت و از هر چه بود هیچ نماند؛ مگر جوهری مجرد وگوهری موید که عالمش جز عالم آب وخاک وصورتش معنی جان پاک، لاجرم طرز رفتارش در چشم خلایق که در دام علایق بسته و از قید طبایع نرسته و مستبعد آمد هر کسی ظنی درحق او برد و امری نسبت باو داد؛ که نه بعالم او دخلی داشت و نه بعادت او ربطی.

Дар наёбади ҳоли пухтаи ҳеҷ хом . Таъаррузи нодони бдонои ҳикоят шахс нобӣност

در نیابد حال پخته هیچ خام. تعرض نادان بدانا حکایت شخص نابیناست

Ки дар кӯйу маъбар бар ганҷ ва гавҳар гузараду зодаи садафро пораи хзФ фарз карда монанди ҳсо бар нӯки Асо арз диҳад , чаҳ агар қӯт басар медошт ончӣ бпӣ месупурд бҷон мехарид ва басар мегузошт . Кзлки қавмӣ ки дар ҳақи соҳиби кофии ббии инсофӣ сухан гӯйанд , агар аз ваии хабарӣ ва аз худ басарӣ медоштанд забони шнъту миёни хизмати бастаи ҳазраташро раҳматӣ аз ҳақи бхлқи мидонстнд .

که در کوی و معبر بر گنج و گوهر گذرد و زاده صدف را پاره خزف فرض کرده مانند حصا بر نوک عصا عرض دهد، چه اگر قوت بصر میداشت آنچه بپی میسپرد بجان میخرید و بسر میگذاشت. کذلک قومی که در حق صاحب کافی ببی انصافی سخن گویند، اگر از وی خبری و از خود بصری میداشتند زبان شنعت و میان خدمت بسته حضرتش را رحمتی از حق بخلق میدانستند.

Алғрзи ҳазрати соҳибӣ дар унфувони шабоб қабл аз он ки аз шӯри шавқ бетоб шавад дар шаҳри Исфаҳони мансаб шаҳриёрӣ дошт ва ҳар сола аз роҳи шуғлу мансаби амлоки маврӯсу мктсби амволи ҷадид бар аҳмол қадим меафзуд ва аз малики худ соҳиб макунату сирват буду молику иззати давлат то вазъи кораш аз даври рӯзгор дигаргун шуду моли фаровонро вабол ва товон донист . Забти амлок бо ишқ бебок рабт надошт , назми ҳдоиқ бо кашфи ҳақоиқи ҷамъи нмишд . Мазореъ аз манофе афтод , ъқору зёъи матрӯк ва мзоъ монад . Иморати рӯи бхробии ниҳод , шуғлу амал беахз ва амал шуд ва дерӣ накашид ки саркори шариф аз нақду ҷинсу ҳубу фалси чунон пардохта омад ки қӯти шоми ҷузи бўҷаҳи воми муяссари нмишд . Бози ҳам чунон дасти карами ббзли дирам кушода дошт ва хон эҳсон бар соиру зоири ниҳода ; асбоб таҷаммул фурухту одоби таҳаммули омухти табъи Каримаш аз ҷамъ ғурем биринҷ набӯдӣу қатъи нойилу манъ соил нанамудӣ ва аз талху ширини зму таҳсини парвои нмикрд , на аз раду қабули малул ва шод мешуд вена аз беш ва кам баҳҷат ва ?илам меёфт , чаҳ ҳузну сарвару амсоли он ки аз нафасу табъи ношӣ ва номӣ шаванд вақте қудрати арӯзи вмкнт ҳусӯл ёбанд ки нафасӣ зинда бошаду табъии баҷои монда вале чун пардаи табиати бакулии чоку нафаси саркаши арза ҳалок гардад , зоҳираст ки ориз бе вуҷӯди мърўз маъдӯм бошаду ношӣ бе субути манша мавҷӯд нагардад . Нафаси мақтӯлро мардӯду мақбул якеасту ҷисм беҷонро пурвои неши ақраби трёқи муҷарраб на , мурда аз нештар матарсонаш . Нақди дунёу въди охират дар хури илтифоти ин ҳазрат науфтоду баҳри ду бики бори пушт по зад то бртбаҳи аъло муваффақу толиб алҳақ ллҳқ гардид , бали талаб алҳақ болҳқи ду оламро ба як бор аз дили танг бурун кардем то ҷой ту бошад . Ағлаби аҳли олами внсли одам аз ду синф хориҷ набошанд : ё косиб маошанд , ё толиби маъод . Қавмии бъшўаҳи оҷил дар айшу қавмии бўъдаҳи оҷл дар тиш . Дилҳо дар ҳаваси дунёи бастау танҳо дар талаби уқбои хаста , хунаки он ки худро аз ин ҳар ду руста дораду ҷони биёади яке пайваста . Роҷёи лқоءи рабаи онсои бдоءи ҳубаи носиёи ани дўоءи қалбаи дўоӣаҳи бдоӣаҳи ҳаётаи фии Фноӣаҳи Фноӣаҳи фии бқоӣаҳ .

الغرض حضرت صاحبی در عنفوان شباب قبل از آن که از شور شوق بی تاب شود در شهر اصفهان منصب شهریاری داشت و هر ساله از راه شغل و منصب املاک موروث و مکتسب اموال جدید بر احمال قدیم میافزود و از ملک خود صاحب مکنت و ثروت بود و مالک و عزت دولت تا وضع کارش از دور روزگار دگرگون شد و مال فراوان را وبال و تاوان دانست. ضبط املاک با عشق بی باک ربط نداشت، نظم حدایق با کشف حقایق جمع نمیشد. مزارع از منافع افتاد، عقار و ضیاع متروک و مضاع ماند. عمارت رو بخرابی نهاد، شغل و عمل بی اخذ و عمل شد و دیری نکشید که سرکار شریف از نقد و جنس و حب و فلس چنان پرداخته آمد که قوت شام جز بوجه وام میسر نمیشد. باز هم چنان دست کرم ببذل درم گشاده داشت و خوان احسان بر سایر و زائر نهاده؛ اسباب تجمل فروخت و آداب تحمل آموخت طبع کریمش از جمع غریم برنج نبودی و قطع نایل و منع سائل ننمودی و از تلخ و شیرین ذم و تحسین پروا نمیکرد،نه از رد و قبول ملول و شاد میشد ونه از بیش و کم بهجت و الم مییافت، چه حزن و سرور و امثال آن که از نفس و طبع ناشی و نامی شوند وقتی قدرت عروض ومکنت حصول یابند که نفسی زنده باشد و طبعی بجا مانده ولی چون پرده طبیعت بکلی چاک و نفس سرکش عرضه هلاک گردد، ظاهر است که عارض بی وجود معروض معدوم باشد و ناشی بی ثبوت منشا موجود نگردد. نفس مقتول را مردود و مقبول یکی است و جسم بی جان را پروای نیش عقرب تریاق مجرب نه، مرده از نیشتر مترسانش. نقد دنیا و وعد آخرت در خور التفات این حضرت نیفتاد و بهر دو بیک بار پشت پا زد تا برتبه اعلی موفق و طالب الحق للحق گردید، بل طلب الحق بالحق دو عالم را به یک بار از دل تنگ برون کردیم تا جای تو باشد. اغلب اهل عالم ونسل آدم از دو صنف خارج نباشند: یا کاسب معاشند، یا طالب معاد. قومی بعشوه عاجل در عیش و قومی بوعده آجل در طیش. دل ها در هوس دنیا بسته و تن ها در طلب عقبی خسته، خنک آن که خود را از این هر دو رسته دارد و جان بیاد یکی پیوسته. راجیا لقاء ربه آنسا بداء حبه ناسیا عن دواء قلبه دوائه بدائه حیاته فی فنائه فنائه فی بقائه.

Аз калом бузургонаст ки дунёи ошиқи худро торакасту тораки худро ошиқ . Сдқўои саломи аллоҳи алайҳим . Чаҳ шоҳиди ин мақол дар оинаи вуҷӯди соҳибӣ машҳӯдаст ва инак мибинм ки агар торак дунё бошад молики дунёи гашт ва агар толиб уқбо нест соҳиб уқбо ҳаст .

از کلام بزرگان است که دنیا عاشق خود را تارک است و تارک خود را عاشق. صدقوا سلام الله علیهم. چه شاهد این مقال در آینه وجود صاحبی مشهود است و اینک میبینم که اگر تارک دنیا باشد مالک دنیا گشت و اگر طالب عقبی نیست صاحب عقبی هست.

Соҳиби кофӣ ки нақди ду кунро бо сарҳо аз каф раҳо кард тоъати боргоҳӣ дар иваз гирифт ки беҳтар аз дил ва ҷонасту хуштар аз ҳар ду ҷаҳон .

صاحب کافی که نقد دو کون را با سرها از کف رها کرد طاعت بارگاهی در عوض گرفت که بهتر از دل و جان است و خوش تر از هر دو جهان.