Бидон ки дар одамии қӯтҳо ниҳодаанду ҳарякиро барои корӣ офарӣдаанду муқтазии табъ ки вайро андари он лиззат вайаст . Ва лиззати вай дар муқтазии табъ вайаст , чунон ки қӯти хашмро барои ғалабау интиқом офарӣдаасту лиззатии вай дар онаст . Ва қӯти самъу басару дигарро бад-ӣн қиёс кун ки ин ҳар яке лиззатӣ дорад . Ва ин лаззот мухталифанд ки лиззати мубоширати мухолифи лиззати хашм ронданаст ва низ тафовутаст дар қӯт , ки баъзе қавӣ тараст ки лиззати чашм аз сӯратҳои некӯи ғолиб тараст аз лиззати бинӣ аз буиҳои хуш .

بدان که در آدمی قوتها نهاده اند و هریکی را برای کاری آفریده اند و مقتضی طبع که وی را اندر آن لذت وی است. و لذت وی در مقتضی طبع وی است، چنان که قوت خشم را برای غلبه و انتقام آفریده است و لذتی وی در آن است. و قوت سمع و بصر و دیگر را بدین قیاس کن که این هر یکی لذتی دارد. و این لذات مختلف اند که لذت مباشرت مخالف لذت خشم راندن است و نیز تفاوت است در قوت، که بعضی قوی تر است که لذت چشم از صورتهای نیکو غالب تر است از لذت بینی از بویهای خوش.

Ва дар дили одамии қӯтӣ офарӣдаанд ки онро ақл гӯйанд ва нур гӯйанд ва онро барои маърифату илми чизҳо офарӣдаанд ки дар хаёл ва ҳис наёяду табъи вай низ онасту лиззати вай дар онаст . То бидон бидонад ки ин олам офарӣдаасту вайро ба мудаббирии ҳакиму қодир ҳоҷатаст ва ҳамеша ба ӯ қоимаст . Ва ҳамчунин сифоти сонеъу ҳикмати вай дар офариниши бидонад . Ва ин ҳама дар ҳис ва хаёл наёяд , балки санъатҳои борӣки бад-ӣни қӯти бидонад ва истинбот кунад , чун ниҳодани асли сухан ва ниҳодани китобат ва ниҳодани ҳандасау уламои дигари борӣк . Вайро дар ин ҳамаи лиззат буд . То агар бар вай сано кунанд ба илми чизеи андаку ҳақир , шод шавад ва агар гӯйанд надонад , ранҷур шавад ки илми камоли худ шиносад .

و در دل آدمی قوتی آفریده اند که آن را عقل گویند و نور گویند و آن را برای معرفت و علم چیزها آفریده اند که در خیال و حس نیاید و طبع وی نیز آن است و لذت وی در آن است. تا بدان بداند که این عالم آفریده است و وی را به مدبری حکیم و قادر حاجت است و همیشه به او قایم است. و همچنین صفات صانع و حکمت وی در آفرینش بداند. و این همه در حس و خیال نیاید، بلکه صنعتهای باریک بدین قوت بداند و استنباط کند، چون نهادن اصل سخن و نهادن کتابت و نهادن هندسه و علمای دیگر باریک. وی را در این همه لذت بود. تا اگر بر وی ثنا کنند به علم چیزی اندک و حقیر، شاد شود و اگر گویند نداند، رنجور شود که علم کمال خود شناسد.

Балки агар бар сар шатранҷ биншинад вайро гӯйанд ки таълим макун ва бо ваии шартҳо бисёр баравад , тоқат он надоранд , ки аз шодӣу лиззати он миқдори илми хасис бетоқат буд ва хоҳад ки бидон тафохур кунад ва чигуна илм хуш набошад ва бидон тафохур накунад ?

بلکه اگر بر سر شطرنج بنشیند وی را گویند که تعلیم مکن و با وی شرطها بسیار برود، طاقت آن ندارند، که از شادی و لذت آن مقدار علم خسیس بی طاقت بود و خواهد که بدان تفاخر کند و چگونه علم خوش نباشد و بدان تفاخر نکند؟

Ва илми сифати ҳақ таъолӣаст . Ва чаҳ чиз бояд наздики одамии хуштар аз камоли вай ? ва чаҳ камол буд азимтар аз камолӣ ки ба сифати ҳақи таъолӣ ҳосил ояд ? пас бад-ӣни асли бдонстӣ ки дар ҷумлаи дилро аз маърифат лиззатӣаст ки чашмроу танро дар он насиб набошад .

و علم صفت حق تعالی است. و چه چیز باید نزدیک آدمی خوشتر از کمال وی؟ و چه کمال بود عظیم تر از کمالی که به صفت حق تعالی حاصل آید؟ پس بدین اصل بدانستی که در جمله دل را از معرفت لذتی است که چشم را و تن را در آن نصیب نباشد.