Бидон ки ҳар ки шатранҷ мебозаду ҳамаи рӯзи нони нохӯрда , вайро гӯйанд нон мехӯрд нахурд ва ҳамчунон мебозад , то бидонем ки лиззати вай дар шатранҷи қавитар ва беҳтараст аз нон хӯрдану бад-ӣни сабаби онро тақдим кард . Пас қӯт лиззат бидон шиносем ки чун ҳар ду фароҳам оянд якеро тақдим кунад . Чун ин бдонстӣ бидон ки ҳар ки оқилтар лиззати қӯтҳои ботин бар ваии муставлетар , чаҳ агар оқилро мухайяр кунанд миёни он ки лўзинаҳу мурғ бирён хӯрд ё кории бикунад ки дар он душманӣ мағлуб шаваду раёсатии вайро мусаллам гардад , албата раёсату ғалаба ихтиёр кунад , магар ки ҳануз назари ваии тамом нашуда бошад , чун кӯдак ки мард нашуда бо мътўаҳи пас он касро ки ҳам шаҳват таом бошад ва ҳам шаҳвати ҷоҳу раёсату талаби ҷоҳ Фропиш дорад . Бидонем ки ин лиззати қавӣ тараст .

بدان که هر که شطرنج می بازد و همه روز نان ناخورده، وی را گویند نان می خورد نخورد و همچنان می بازد، تا بدانیم که لذت وی در شطرنج قوی تر و بهتر است از نان خوردن و بدین سبب آن را تقدیم کرد. پس قوت لذت بدان شناسیم که چون هر دو فراهم آیند یکی را تقدیم کند. چون این بدانستی بدان که هر که عاقل تر لذت قوتهای باطن بر وی مستولی تر، چه اگر عاقل را مخیر کنند میان آن که لوزینه و مرغ بریان خورد یا کاری بکند که در آن دشمنی مغلوب شود و ریاستی وی را مسلم گردد، البته ریاست و غلبه اختیار کند، مگر که هنوز نظر وی تمام نشده باشد، چون کودک که مرد نشده با معتوه پس آن کس را که هم شهوت طعام باشد و هم شهوت جاه و ریاست و طلب جاه فراپیش دارد. بدانیم که این لذت قوی تر است.

Ҳамчунин оламро ки илм ҳисоб хонд ё ҳандаса ё талаб ё илми шариъат ё ончӣ бошад , вайро дар он лиззатӣ бошад . Чун ноқис набӯд ва ба камол буд он бар ҳамаи лиззатҳо тақдим кунад , магар ки дар илми ноқис буду лиззати он тамом наёфта , пас бад-ӣн маълум шуд ки лиззати илму маърифат аз ҳамаи лиззатҳои дигари ғолиб тараст , локин касеро ки ноқис набӯд ва ҳар ду шаҳват дар вай офарӣда бошанд ки агар чаҳ кӯдаки лиззати ҷўз бохтан бар лиззати мубоширату лиззати раёсат тақдим кунад , мо дар шаки ниўФтим ки ин аз нуқсон вайаст . Ки вайро он шаҳват нест , ба далели он ки чун ҳар ду шаҳват фароҳам ояд он тақдим кунад ки назд ӯ беҳтараст .

همچنین عالم را که علم حساب خواند یا هندسه یا طلب یا علم شریعت یا آنچه باشد، وی را در آن لذتی باشد. چون ناقص نبود و به کمال بود آن بر همه لذتها تقدیم کند، مگر که در علم ناقص بود و لذت آن تمام نیافته، پس بدین معلوم شد که لذت علم و معرفت از همه لذتهای دیگر غالب تر است، لکن کسی را که ناقص نبود و هر دو شهوت در وی آفریده باشند که اگر چه کودک لذت جوز باختن بر لذت مباشرت و لذت ریاست تقدیم کند، ما در شک نیوفتیم که این از نقصان وی است. که وی را آن شهوت نیست، به دلیل آن که چون هر دو شهوت فراهم آید آن تقدیم کند که نزد او بهتر است.