Ба номи худоӣ ки рӯзи нахуст

به نام خدایی که روز نخست

Ба паймона ам кард паймони дуруст

به پیمانه‌ام کرد پیمان درست

Зад аз доғи савдои гулӣ бар серум

زد از داغ سودا گلی بر سرم

Май ишқи худ рехт дар соғарам

می عشق خود ریخت در ساغرم

з паймона зад табл бар боми дил

ز پیمانه زد طبل بر بام دل

Май маърифати рехт дар ҷоми дил

می معرفت ریخت در جام دل

Дуеро зи дайру ҳарам давр кард

دویی را ز دیر و حرم دور کرد

Хароботро байт маъмур кард

خرابات را بیت معمور کرد

Ба ёдаш навой не овоза ёфт

به یادش نوای نی آوازه یافت

Нафаси дам ба дам зу дам тоза ёфт

نفس دم به دم زو دم تازه یافت

Ба зикраши гулу лола дар боғи маст

به ذکرش گل و لاله در باغ مست

Ба ҷоми тиҳии рафтаи наргиси зи даст

به جام تهی رفته نرگس ز دست

Хам аз файзи назорааш баҳри нур

خُم از فیض نظاره‌اش بحر نور

Наёвард чун тоби як ҷуръа , тавр ?

نیاورد چون تاب یک جرعه، طور؟

Асар карда савдоаш дар ҳар димоғ

اثر کرده سوداش در هر دماغ

Гул аз бодаи раҳматаши трдмоғ

گل از باده رحمتش تردماغ

* * *

***

Баҳораст эй мӯҳтасиб , шӯр чист ?

بهارست ای محتسب، شور چیست؟

Бар аҳли хароботи ин зӯр чист ?

بر اهل خرابات این زور چیست؟

Шудӣ душман май ба даврони мо

شدی دشمن می به دوران ما

Надонам чаҳ май хоҳӣ аз ҷони мо

ندانم چه می‌خواهی از جان ما

На мо ва ту аз қайд озода ем

نه ما و تو از قید آزاده‌ایم

Ту дар зарқ ва мо дар меафтода ем

تو در زرق و ما در می افتاده‌ایم

Макун бар хроботёни ашӣлм

مکن بر خراباتیان اشئلم

Биандеш аз ботини софи хам

بیندیش از باطن صاف خم

Чаҳ афтодаи матлаби туро зини хурӯш ?

چه افتاده مطلب تو را زین خروش؟

Бибин ҷӯши хамроу чандини мҷўш

ببین جوش خم را و چندین مجوش

Азин нашъаи файзи бурноу пер

ازین نشئه فیض برنا و پیر

Ту ҳам соғарии гиру номаши мгир

تو هم ساغری گیر و نامش مگیر

Дамии гӯши худ муҳаррам соз кун

دمی گوش خود محرم ساز کن

Ту ҳам сӯфӣ эй , ваҷд оғоз кун

تو هم صوفی‌ای، وجد آغاز کن

На ин рақс мо кардаем ихтироъ

نه این رقص ما کرده‌ایم اختراع

Туро низ дастӣ буд дар самоъ

تو را نیز دستی بود در سماع

Кӣ аз ҳоли дардии кашони огоҳӣ

کی از حال دردی‌کشان آگاهی

Ки даврон ба эшон шавад мунтаҳӣ

که دوران به ایشان شود منتهی

Туро нест аз кӣнаи шишаи суд

تو را نیست از کینه شیشه سود

Мабодат ки нафрин кунад дар суҷуд

مبادت که نفرین کند در سجود

зи ашки қадаҳ лозимаст иҷтиноб

ز اشک قدح لازم است اجتناب

Ки шаб ҳо нарафта сети чашмаш ба хоб

که شب‌ها نرفته‌ست چشمش به خواب

Ба боғ аз паии душман май параст

به باغ از پی دشمن می‌پرست

Ба нафрин занад бар замини ток , даст

به نفرین زند بر زمین تاک، دست

Дили озурда май сӯзади афлок ро

دل‌آزرده می‌سوزد افلاک را

Чу хӯн шуд , маранҷон дили пок ро

چو خون شد، مرنجان دل پاک را

Бирав шайх дар таъна мо мапӣч

برو شیخ در طعنه ما مپیچ

Риё гар набошад , ту бошӣ ва ҳеҷ

ریا گر نباشد، تو باشی و هیچ

Ҳадиси хроботён гӯш кун

حدیث خراباتیان گوش کن

?герат хуш набошад фаромӯш кун

گرت خوش نباشد فراموش کن

Ба дасти сабу тавба кун аз риё

به دست سبو توبه کن از ریا

Миси хеш зар кун азин кимиё

مس خویش زر کن ازین کیمیا

Радоӣ вараъ кун ба саҳбои гарав

ردای ورع کن به صهبا گرو

Биовар бад-ӣни куҳна , имони нав

بیاور بدین کهنه، ایمان نو

Дарахти риёро бикун бех ва бен

درخت ریا را بکن بیخ و بن

Ба дасти сабу , тавба аз тавба кун

به دست سبو، توبه از توبه کن

Задӣ санг бар шишае худпараст

زدی سنگ بر شیشه ای خودپرست

зи санг ту бингар чаҳ дилҳо шикаст

ز سنگ تو بنگر چه دل‌ها شکست

зи васвос , на ҳалқи дорӣ на далқ

ز وسواس، نه حلق داری نه دلق

Гирифтори зарқӣ , гирифтори зарқ

گرفتار زرقی، گرفتار زرق

Мурӣдона бурдор паймона ро

مریدانه بردار پیمانه را

Ба дасти ори дил , пери майхона ро

به دست آر دل، پیر میخانه را

Магӯ хам чаро тан қавӣ карда аст

مگو خم چرا تن قوی کرده است

Ба хӯни дили ток парварда аст

به خون دل تاک پرورده است

Чаҳ сарҳо ки шуд хок дар пои хам

چه سرها که شد خاک در پای خم

Мабодои тиҳӣ , сари зи савдои хам

مبادا تهی، سر ز سودای خم

Надонам зи фармӯда май фуруш

ندانم ز فرموده می‌فروش

Ба хилвати нишинӣ ки мегуфт дӯш

به خلوت‌نشینی که می‌گفت دوش

Ғанимат ндонӣ агар гӯри муфт

غنیمت ندانی اگر گور مفت

Чаро боядат зинда дар гӯр хуфт

چرا بایدت زنده در گور خفت

Ба май рехтами сбҳаҳро чун ҳубоб

به می ریختم سبحه را چون حباب

Кулӯхи риёро фикандам дар об

کلوخ ریا را فکندم در آب

Ба аҳли риё ошно нестам

به اهل ریا آشنا نیستم

Ки чун нашъа аз меҷудо нестам

که چون نشئه از می جدا نیستم

Риёро дил аз ғусса хӯн карда ам

ریا را دل از غصه خون کرده‌ام

Аҷаби душманиро забун карда ам

عجب دشمنی را زبون کرده‌ام

Ба як дасти бардошти паймона ро

به یک دست برداشت پیمانه را

Куҷо шуд адаби пери майхона ро

کجا شد ادب پیر میخانه را

Азин ҳақ ба тзўирпўшон мабош

ازین حق به تزویرپوشان مباش

Вазин дайн ба днёФрўшон мабош

وزین دین به دنیافروشان مباش

Лаб соқӣам соғарӣ дод дӯш

لب ساقی‌ام ساغری داد دوش

Ки хӯн дар раг лаъл омад ба ҷӯш

که خون در رگ لعل آمد به جوش

Чаҳ давлат буд дар сари ин хок ро

چه دولت بود در سر این خاک را

Ки дар бар кашад решаи ток ро

که در بر کشد ریشه تاک را

Марви фасли даии ҷуз ба базми шароб

مرو فصل دی جز به بزم شراب

Ки онҷо буд гармтар , офтоб

که آنجا بود گرم‌تر، آفتاب

* * *

***

Илоҳии надомат ато кун маро

الهی ندامت عطا کن مرا

Ба қалби рақиқ ошно кун маро

به قلب رقیق آشنا کن مرا

Сиришкӣ ато кун зи андоза беш

سرشکی عطا کن ز اندازه بیش

Ки як дам кунам гиря бар ҳоли хеш

که یک دم کنم گریه بر حال خویش

зи ашкам наме бахши гулзор ро

ز اشکم نمی بخش گلزار را

Ки аз ёди оташи баради хор ро

که از یاد آتش برد خار را

Кунад то ба кӣ лолаи доғам ба доғ ?

کند تا به کی لاله داغم به داغ؟

Марои ҳам ато кун гулӣ зон чароғ

مرا هم عطا کن گلی زان چراغ

Ба ҷузи ман дар оташ касеро мсўз

به جز من در آتش کسی را مسوز

Дарин кори ҳам бар шариками мдўз

درین کار هم بر شریکم مدوز

Бурунами каш аз шаҳри дилбастагӣ

برونم کش از شهر دلبستگی

Серуми даҳ ба саҳрои ворастагӣ

سرم ده به صحرای وارستگی

зи ишқам ба дили оташии брФрўз

ز عشقم به دل آتشی برفروز

Маро дар таманнои сӯзиши мсўз

مرا در تمنای سوزش مسوز

Бадоне ,гар аз ишқи ёбии хабар

بدانی، گر از عشق یابی خبر

Ки ҷон маро ҳаст ҷон дигар

که جان مرا هست جان دگر

Ба дил ёфтам ишқу осори вай

به دل یافتم عشق و آثار وی

зи вайронаи барадам ба сайлоб , пай

ز ویرانه بردم به سیلاب، پی

Набошад агар ишқи мушкили гшо

نباشد اگر عشق مشکل‌گشا

Шавад судаи паҳлуи зи банди қабо

شود سوده پهلو ز بند قبا

Буд дар чамани ишқ агар обёр

بود در چمن عشق اگر آبیار

з ҳар қатра шабнам чакад сад баҳор

ز هر قطره شبنم چکد صد بهار

Кунад файз ӯгар ба гулшани убӯр

کند فیض او گر به گلشن عبور

Шавад чашми наргиси назаргоҳи нур

شود چشم نرگس نظرگاه نور

Куҷо мерасад кас ба фарёди кас

کجا می‌رسد کس به فریاد کس

Набошад агар ишқи фарёдрас

نباشد اگر عشق فریادرس

Аҷабгар иморати пазиради дилӣ

عجب گر عمارت پذیرد دلی

Магари ишқ дар об гирад гулӣ

مگر عشق در آب گیرد گلی

Наярзад ҷӯии хирмани эътибор

نیرزد جوی خرمن اعتبار

Магари ишқ нуқсон кунад як шарор

مگر عشق نقصان کند یک شرار

Ки силӣ занад бар рухи шаку риб ?

که سیلی زند بر رخ شک و ریب؟

Магари ишқи дастии براردи зи ғайб

مگر عشق دستی برآرد ز غیب

Ки созад ҷаҳонро мусаххари тамом ?

که سازد جهان را مسخر تمام؟

Барояд магари теғи ишқ аз ниёам

برآید مگر تیغ عشق از نیام

Агар шабнами ишқ ёрӣ кунад

اگر شبنم عشق یاری کند

Тавонад хазоне баҳорӣ кунад

تواند خزانی بهاری کند

Заъифонгар аз ишқ ёбанд даст

ضعیفان گر از عشق یابند دست

Шавад оҷиз аз пашшае фили маст

شود عاجز از پشّه‌ای فیل مست

зи ишқ арҷмандӣ кунад арҷманд

ز عشق ارجمندی کند ارجمند

Буд бахти аФтодгонши баланд

بود بخت افتادگانش بلند

Фурушандгар май ба бозори ишқ

فروشند گر می به بازار عشق

Фсрдн надонад харидори ишқ

فسردن نداند خریدار عشق

Набошадгар аз ишқи фарзонагӣ

نباشد گر از عشق فرزانگی

Буд ақли занҷири девонагӣ

بود عقل زنجیر دیوانگی

Касоне ки ишқ орзӯ карда анд

کسانی که عشق آرزو کرده‌اند

Май дилхушӣ дар сабу карда анд

می دلخوشی در سبو کرده‌اند

Наёбадгар аз ишқи пояндагӣ

نیابد گر از عشق پایندگی

Чаҳ лиззати баради Хизр аз зиндагӣ

چه لذت برد خضر از زندگی

з ишқаст ганҷи маъонии падед

ز عشق است گنج معانی پدید

Дар файзро ишқ бошад калид

درِ فیض را عشق باشد کلید

Ҷунун кард дар ишқ то ҷомаи нав

جنون کرد در عشق تا جامه نو

Хирад шуд ба чоки гиребони гарав

خرد شد به چاک گریبان گرو

Тавон олимиро зи ишқи офарид

توان عالمی را ز عشق آفرید

Надонам ки ишқ аз чаҳ омад падед

ندانم که عشق از چه آمد پدید

Ба маҳшар ки аз хоки сар бар кунад ?

به محشر که از خاک سر بر کند؟

Магари ишқи ҳангомае сар кунад

مگر عشق هنگامه‌ای سر کند

Ба маҳшар ки хезади зи хоби адам ?

به محشر که خیزد ز خواب عدم؟

Магари дрдмди ишқ дар сувар , дам

مگر دردمد عشق در صور، دم

Киро ашки хунин ба саҳрои барад ?

که را اشک خونین به صحرا برد؟

Магари нохуни ишқ бар дил хӯрд

مگر ناخن عشق بر دل خورد

Ки бар сафҳа дил нагорд рақам ?

که بر صفحه دل نگارد رقم؟

Магари ишқ рӯзӣ кунад сар , қалам

مگر عشق روزی کند سر، قلم

Куҷои ганҷ ва ҳар кунҷи вайронае ?

کجا گنج و هر کنج ویرانه‌ای؟

Магари ишқ вайрон кунад хона Эй

مگر عشق ویران کند خانه‌ای

Буд ҳасан , озод аз ангушти рад

بود حسن، آزاد از انگشت رد

Магари даст дар доман ишқ зад ?

مگر دست در دامن عشق زد؟

Макун айби девонаи ишқи кеш

مکن عیب دیوانه عشق کیش

Ки ақлаши зи фарзона бешаст беш

که عقلش ز فرزانه بیش است بیش

Нашуд ҳосил аз хирмани ма , ҷӯй

نشد حاصل از خرمن مه، جوی

Бикоради магари ишқ , тухм навай

بکارد مگر عشق، تخم نوی

Чаҳ хезади азин олами мухтасар ?

چه خیزد ازین عالم مختصر؟

Магар ишқ созад ҷаҳонӣ дигар

مگر عشق سازد جهانی دگر

Куҷои паии баради Хизри онҷо ки ӯст

کجا پی برد خضر آنجا که اوست

Магари ишқ раҳбар шавад сӯии дӯст

مگر عشق رهبر شود سوی دوست

Напечигар аз ҳазрати ишқи сар

نپیچی گر از حضرت عشق سر

Науфтӣ чу нақши қадами дарба дар

نیفتی چو نقش قدم دربه‌در

Чаҳ гармӣ бар ишқ хоҳад намӯд ?

چه گرمی بر عشق خواهد نمود؟

Ки аз ҷони ошиқи баровардаи дӯд

که از جان عاشق برآورده دود

Надории сари ишқ , бишинав сухан

نداری سر عشق، بشنو سخن

Ба оташ чу парвона бозӣ макун

به آتش چو پروانه بازی مکن

Буд ишқ , меҳри шаҳаншоҳи дайн

بود عشق، مهر شهنشاه دین

Ситоишгар ишқро баси ҳамин

ستایش‌گر عشق را بس همین

Шаҳаншоҳи дайнпарвар ҳақи параст

شهنشاه دین‌پرور حق‌پرست

Ки ҳақ дода фонӯси адлаш ба даст

که حق داده فانوس عدلش به دست

Кафшро табиии сети базли дирам

کفش را طبیعی‌ست بذل درم

Буд ҷавҳари зоти дасташи карам

بود جوهر ذات دستش کرم

зи харҷи кафши дахли дарёу кон

ز خرج کفش دخل دریا و کان

Ба як дам баровард кардан тавон

به یک دم برآورد کردن توان

Ҷаҳди душманашгар ба кӯҳ аз каманд

جهد دشمنش گر به کوه از کمند

Раги сангаш афъӣ шавад дар газанд

رگ سنگش افعی شود در گزند

Кунад ханҷараши оби нусрат ба ҷӯй

کند خنجرش آب نصرت به جوی

зи теғаши арӯси зафари сурх рӯй

ز تیغش عروس ظفر سرخ‌روی

Чу хоҳад кунад васфи қадараши рақам

چو خواهد کند وصف قدرش رقم

ТиФтди зи дасти Уториди қалам

تیفتد ز دست عطارد قلم

Чунон интиқом аз ситамгар кашид

چنان انتقام از ستمگر کشید

Ки аз теғи ранг баридан парид

که از تیغ رنگ بریدن پرید

Ҷаҳонӣ ба меҳраш буд пои баст

جهانی به مهرش بود پای‌بست

Ки дил май баради ҳасани аҳдаши зи даст

که دل می‌برد حسن عهدش ز دست

Расадгар ба аҳдаши зи тиҳуи ниёз

رسد گر به عهدش ز تیهو نیاز

Занад бахя дар байза бар чашми боз

زند بخیه در بیضه بر چشم باز

зи адлаши ҷаҳони пари зи барг ва навост

ز عدلش جهان پر ز برگ و نواست

Бақояш буд то ҷаҳонро бақост

بقایش بود تا جهان را بقاست

* * *

***

Гдозонм аз орзӯии сухан

گدازانم از آرزوی سخن

Надорам ба ҷузи гуфтугӯии сухан

ندارم به جز گفتگوی سخن

Суханро мададгар з ман ме расад

سخن را مدد گر ز من می‌رسد

Ба фарёди ман ҳам сухан ме расад

به فریاد من هم سخن می‌رسد

Қаламро забон то ба ҳарф ошност

قلم را زبان تا به حرف آشناست

Ба ҷуз дар сухан истодан хатост

به جز در سخن ایستادن خطاست

Чу азми тамошоӣ олам кунам

چو عزم تماشای عالم کنم

Магар дар сухани пой муҳкам кунам

مگر در سخن پای محکم کنم

Касе кӯи забон дар даҳани офарид

کسی کو زبان در دهن آفرید

Забонро барои сухани офарид

زبان را برای سخن آفرید