Бастаи доми ранҷу ъноим

بستهٔ دام رنج و عنایم

Хастаи дарди фақр ва фаноем

خستهٔ درد فقر و فنایم

Суфтаи дасти крб ва балоем

سفتهٔ دست کرب و بلایم

Хушки шохӣ , на бар , не навоем

خشک شاخی، نه بر، نی نوایم

Нотавонии зи раҳи бози монда

ناتوانی ز ره باز مانده

Бандае хоҷа аз пеши ронда

بنده‌ای خواجه از پیش رانده

Деву ғӯлами сӯии хеши хонда

دیو و غولم سوی خویش خوانده

Нафас шавамам ба ҳар сӯ кашонда

نفس شومم به هر سو کشانده

Ронда аз хулд монанди одам

رانده از خلد مانند آدم

Чун сулаймони з каф дода хотам

چون سلیمان ز کف داده خاتم

Назд асҳоби Каҳф аз сегӣ кам

نزد اصحاب کهف از سگی کم

Чистам ? кистам ? нанги олам

چیستم؟ کیستم؟ ننگ عالم

Остонӣ ба дар сари ниҳода

آستانی به در سر نهاده

Ҳалқае чашм бар дар ниҳода

حلقه‌ای چشم بر در نهاده

Бандае дил ба довари ниҳода

بنده‌ای دل به داور نهاده

Чун қалами сар ба хат бар ниҳода

چون قلم سر به خط بر نهاده

Нест ҷузи фақр дар тилсонм

نیست جز فقر در طیلسانم

Нест ҷузи аҷзи таии лисонам

نیست جز عجز طی لسانم

Сифлатар аз ҳамаи ноксонм

سفله‌تر از همه ناکسانم

Рост гӯям хасӣ аз хсонм

راست گویم خسی از خسانم

Гар баландӣ диҳад , осмонам

گر بلندی دهد، آسمانم

Вар ба пастӣ наад , остонам

ور به پستی نهد، آستانم

Худ ба худ ман на инам на онам

خود به خود من نه اینم نه آنم

Ҳар чаҳ гуяд чунонам , чунонам

هر چه گوید چنانم، چنانم

Ман з худ ҳаст ва будӣ надорам

من ز خود هست و بودی ندارم

Ман зи худ рбҳ ва судӣ надорам

من ز خود ربح و سودی ندارم

Ман зи худ тор ва пудӣ надорам

من ز خود تار و پودی ندارم

Ман ки аз худ намӯдӣ надорам

من که از خود نمودی ندارم

Солҳо дар ҷаҳон зистам ман

سال‌ها در جهان زیستم من

Раҳи набардам ки худ кистам ман

ره نبردم که خود کیستم من

Чанд пурсӣ з ман чистам ман

چند پرسی ز من چیستم من

Нестам нестам нестам ман

نیستم نیستم نیستم من

Бандаро подшоҳӣ наёяд

بنده را پادشاهی نیاید

Аз адам кбрёӣӣ наёяд

از عدم کبریائی نیاید

Бандагиро хдоӣӣ наёяд

بندگی را خدائی نیاید

Аз гадои ҷуз гдоӣӣ наёяд

از گدا جز گدائی نیاید

Бандаамгар ба хешам бихонад

بنده‌ام گر به خویشم بخواند

Рондаамгар з пешам баранд

رانده‌ام گر ز پیشم براند

Остонам чу бар дар нишонд

آستانم چو بر در نشاند

Посбонам чу бар раҳ бимонад

پاسبانم چو بر ره بماند

Гўӣии андари хами сўлҷонш

گوئی اندر خم صولجانش

Гардии андари раҳи остонаш

گردی اندر ره آستانش

Камтарам аз саги посбонаш

کمترم از سگ پاسبانش

Бандаам бар дар бандагонаш

بنده‌ام بر در بندگانش

Гар бихонад ба хешам , фақирам

گر بخواند به خویشم، فقیرم

Вар баранд зи пешам , ҳақирам

ور براند ز پیشم، حقیرم

Гар бигӯед амирам , амирам

گر بگوید امیرم، امیرم

Вар бигӯед бимирам , бимирам

ور بگوید بمیرم، بمیرم

эй ки ҷўӣии табору нажодам

ای که جوئی تبار و نژادم

зи оташу об ва аз хоку бодам

ز آتش و آب و از خاک و بادم

Ман нахустин дам аз хоки зодам

من نخستین دم از خاک زادم

Зодаи хоку хокии ниҳодам

زادهٔ خاک و خاکی نهادم

Аз адам ҳарф ҳастӣ нишоед

از عدم حرف هستی نشاید

Даъвии кибр ва мастӣ нишоед

دعوی کبر و مستی نشاید

Хокро ҷуз ки пастӣ нишоед

خاک را جز که پستی نشاید

Аз фано худпарастӣ нишоед

از فنا خودپرستی نشاید

Девии андар ба пиромни ман

دیوی اندر به پیرامن من

Марии андар ба пероҳани ман

ماری اندر به پیراهن من

зи оташии шуъла дар домани ман

ز آتشی شعله در دامن من

Барқии афтода дар хирмани ман

برقی افتاده در خرمن من

Сахт дар доми ташвиши монда

سخت در دام تشویش مانده

Як қадами пас яке пеши монда

یک قدم پس یکی پیش مانده

Хастау зору дарвеши монда

خسته و زار و درویش مانده

Бенаво бо дили риши монда

بینوا با دل ریش مانده

Масту биҳуш ва девонаам ман

مست و بیهوش و دیوانه‌ام من

Рӯзу шаби гирд вайронаам ман

روز و شب گرد ویرانه‌ام من

На зи ҳарами неи з майхонаам ман

نه ز حرم نی ز میخانه‌ام من

Аз хиради сахт бегонаам ман

از خرد سخت بیگانه‌ام من

Ҳар нафас мефиристад ду идам

هر نفس می‌فرستد دو عیدم

Ҳар замон дода рҷъи баъӣдам

هر زمان داده رجع بعیدم

Гуҳ шқӣ созаду гуҳи Саидам

گه شقی سازد و گه سعیدم

Карда миқоти явми алўъидм

کرده میقات یوم الوعیدم

Қабзае аз ду олам сиришта

قبضه‌ای از دو عالم سرشته

Хоку афлоку деву фиришта

خاک و افلاک و دیو و فرشته

Сари ваҳдат дар ин қабзаи ҳашта

سرّ وحدت در این قبضه هشته

Исми аъзам бар ӯ бар навишта

اسم اعظم بر او بر نوشته

Сохтаи ҷисму ҷонами зи ду ҷаҳон

ساخته جسم و جانم زِ دو جهان

Дар ниҳодами ниҳодаи ду кайҳон

در نهادم نهاده دو کیهان

Дар ду гетӣ чаҳ пайдо чаҳ пинҳон

در دو گیتی چه پیدا چه پنهان

Карда анмўзҷӣ нак манам ҳон

کرده انموذجی نک منم هان

Бар забони уқдае ҳамчуи Мӯсо

بر زبان عقده‌ای همچو موسی

Карда мурғии зи гули ҳамчуи исо

کرده مرغی ز گِل همچو عیسی

Дар дили ҳут чун пӯри маттӣ

در دل حوت چون پور متی

Нусхаи аслии оёти кубро

نسخه اصلی آیات کبری

Рози тавроту Инҷилу фарқон

راز تورات و انجیل و فرقان

Сари танзилу таъвили қуръон

سرّ تنزیل و تأویل قرآن

Ҳам дар ангушти меҳри сулаймон

هم در انگشت مهر سلیمان

Ҳам ба кафи чӯби Мӯсои бен умрон

هم به کف چوب موسی بن عمران

Ман яке нестам сад ҳазорам

من یکی نیستم صد هزارم

Гар ба як мезар ва як азорм

گر به یک میزر و یک ازارم

Аз адад воҳидаст эътиборам

از عدد واحد است اعتبارم

Дар маротиби фузун аз шуморам

در مراتب فزون از شمارم

Пайрави амр ва наҳй китобам

پیرو امر و نهی کتابم

Бандаи шоҳи молики рқобм

بندهٔ شاه مالک رقابم

Пой агар бар сари офтобам

پای اگر بر سر آفتابم

Сар ба пои саги Бутуробам

سر به پای سگ بوترابم

Гар ба сӯрати ҳақиру кҳинм

گر به صورت حقیر و کهینم

Ман ба маънии китоби мубинам

من به معنی کتاب مبینم

Аз нажоди бузургони дайнам

از نژاد بزرگان دینم

Шиъаи солеҳи алмؤмнинм

شیعهٔ صالح المؤمنینم

эй зуҳӯри ҷалоли хдоӣӣ

ای ظهور جلال خدائی

Неи хдоӣӣ на аз ҳақи ҷдоӣӣ

نی خدائی نه از حق جدائی

Малики эҷодро нохдоӣӣ

ملک ایجاد را ناخدائی

Амри ҳақро ту ҳарфи ндоӣӣ

امر حق را تو حرف ندائی

Бандаам , раҳ ба ҷоӣӣ надорам

بنده‌ام، ره به جائی ندارم

Ақлу тадбир ва роӣӣ надорам

عقل و تدبیر و رائی ندارم

Дар сар аз худ ҳавойӣ надорам

در سر از خود هوائی ندارم

Раҳ ба давлат сроӣӣ надорам

ره به دولت‌سرائی ندارم

Бандаам оҷизу хастаи баста

بنده‌ام عاجز و خسته بسته

Бар дар хона дил нишаста

بر در خانهٔ دل نشسته

Дар ба рӯй ҳамаи халқи баста

در به روی همه خلق بسته

Тори улфат ба як раҳи гусаста

تار الفت به یک ره گسسته

Бандаам бо ду сад айбу иллат

بنده‌ام با دو صد عیب و علت

Аҷзу хорӣу зорӣу зиллат

عجز و خواری و زاری و ذلت

Бо ҳамаи шармсорӣу хиҷлат

با همه شرمساری و خجلت

эй худованди иқболу давлат

ای خداوند اقبال و دولت

Ман агар бо ту ҳамроҳ бошам

من اگر با تو همراه باشم

Аз дили хеш огоҳ бошам

از دل خویش آگاه باشم

Дар раҳи бандагӣ шоҳ бошам

در ره بندگی شاه باشم

Дар сафи кон ллаҳ бошам

در صف کان لله باشم

Ишқро завқи мастонаи хуштар

عشق را ذوق مستانه خوشتر

Завқи мастии зи девонаи хуштар

ذوق مستی ز دیوانه خوشتر

Чашми соқии зи паймонаи хуштар

چشم ساقی ز پیمانه خوشتر

Бо хаёли ту вайронаи хуштар

با خیال تو ویرانه خوشتر

Боғи ҷинати мисолии зи рӯят

باغ جنت مثالی ز رویت

Ҳавзи кавсари дамӣ аз сабуят

حوض کوثر دمی از سبویت

Чашмаи Хизри обии зи ҷӯят

چشمه خضر آبی ز جویت

Ҳар саҳаргаҳи расонади зи Кувайт

هر سحرگه رساند ز کویت

Чашми ҷодӯии хӯни хори дорӣ

چشم جادوی خون‌خوار داری

Теғи мижгони хӯни бори дорӣ

تیغ مژگان خون‌بار داری

Ҳамчуи ман кушта бисёр дорӣ

همچو من کشته بسیار داری

То зи қатлам чаҳ инкори дорӣ

تا ز قتلم چه انکار داری

Мастии бодаи навашони зи ҷомат

مستی باده‌نوشان ز جامت

Ҳастӣ хирқаи пӯшон з науммат

هستی خرقه‌پوشان ز نامت

Ошиқони сӯии шурби мудомат

عاشقان سوی شرب مدامت

Орифони сӯии завқи паёмат

عارفان سوی ذوق پیامت

эй ғамати мояи шодмонӣ

ای غمت مایهٔ شادمانی

Ёд рӯй ту рӯзи ҷавонӣ

یاد روی تو روز جوانی

Васли ту давлати ҷовдонӣ

وصل تو دولت جاودانی

Тори зулфи ту сабъи алмсонӣ

تار زلف تو سبع المثانی

Ваа ки ҳам муҳраи ҳам мори дорӣ

وه که هم مهره هم مار داری

Ҳам рутаби бор ва ҳам хори дорӣ

هم رطب بار و هم خار داری

Хастаҳо бо дили зори дорӣ

خسته‌ها با دل زار داری

Куштаҳо бар сари дори дорӣ

کشته‌ها بر سر دار داری