эй вуҷӯдат ба зоти худ қоим

ای وجودت به ذات خود قایم

Зоти поки ту қоиму доим

ذات پاک تو قایم و دایم

Аввалу охиру қадиму азим

اول و آخر و قدیم و عظیم

Холиқу розиқу Кариму раҳим

خالق و رازق و کریم و رحیم

Зоҳиру ботину ғафуру вдўд

ظاهر و باطن و غفور و ودود

Қодиру коинотро маъбуд

قادر و کاینات را معبود

Ҳӣу қиўму мубдиъи ашё

حی و قیوم و مبدع اشیا

эй зи файзи ту шабнамии дарё

ای ز فیض تو شبنمی دریا

Воҳид бешарику ҳамтоӣ

واحد بی شریک و همتایی

Ақли бахшеу дайну доноӣ

عقل بخشی و دین و دانایی

Май намояд ба бандагони Саид

می نماید به بندگان سعید

Фазлу таъӣди ту раҳи тавҳид

فضل و تأیید تو ره توحید

Ёфт аз лои илоҳи алои аллоҳ

یافت از لا اله الا الله

Ҷони зи зулмат ба нури ваҳдати роҳ

جان ز ظلمت به نور وحدت راه

Бутӣ бар раҳ назар нагузошт

بتی بر ره نظر نگذاشت

Нақшҳои хаёлро бардошт

نقشهای خیال را برداشت

Чун зи бут пок кард раҳро ло

چون ز بت پاک کرد ره را لا

Шуд ба аллоҳи раҳнамӯни ало

شد به الله رهنمون الا

Лои воло ба раҳбарӣ ёранд

لا والا به رهبری یارند

Гарчи бо ҳам мухолифат доранд

گرچه با هم مخالفت دارند

Карами ҳақ чу мекунад эҳсон

کرم حق چو می کند احسان

Мешавад ҳирфаи раҳбари инсон

میشود حرفه رهبر انسان

Гарчи эҳсони ҳақ фаровон аст

گرچه احسان حق فراوان است

Беҳтарини нури ақл ва имон аст

بهترین نور عقل و ایمان است

эй дил аз нури ҳикматати бино

ای دل از نور حکمتت بینا

Огаҳ аз сари ҷоҳдўои Фино

آگه از سر جاهدوا فینا

Ҷисмро қудрати ту ҷон дода

جسم را قدرت تو جان داده

Ақли раҳи байн кордон дода

عقل ره بین کاردان داده

Тани тавонои зи ҷону ҷон аз ақл

تن توانا ز جان و جان از عقل

Ақл аз имон з туаст ин ҳамаи фазл

عقل از ایمان ز توست این همه فضل

Нури имон чу шамъ ҷон омад

نور ایمان چو شمع جان آمد

Лафзи тавҳид бар забон омад

لفظ توحید بر زبان آمد

эй ба ҳикмати змдркоти ҳавос

ای به حکمت زمدرکات حواس

Илми маъқӯлро ниҳодаи асос

علم معقول را نهاده اساس

Ҳиси расонад ба ақл ва монад боз

حس رساند به عقل و ماند باز

Нест аз сӯраташи маҷоли ҷавоз

نیست از صورتش مجال جواز

Додае ақлро ту доноӣ

داده ای عقل را تو دانایی

Нафасҳоро азу тавоноӣ

نفسها را از و توانایی

Май намояд ба навъи инсони роҳ

می نماید به نوع انسان راه

Вази фунун ҳукм кунад огоҳ

وز فنون حکم کند آگاه

Муршиди олам маъонӣ ӯст

مرشد عالم معانی اوست

Мухбир аз об зиндагонӣ ӯст

مخبر از آب زندگانی اوست

намеравад пешу раҳи равон бо ӯ

می رود پیش و ره روان با او

Зикрашони лои илоҳи алои ҳў

ذکرشان لا اله الا هو

То ба ҷое расанд каз анвор

تا به جایی رسند کز انوار

Хира гардад уқулро абсор

خیره گردد عقول را ابصار

Анбиёе ки раҳ намоёнанд

انبیایی که ره نمایانند

Бо сифоти ту ошноённд

با صفات تو آشنایانند

Бандагиро ҳамаи камари баста

بندگی را همه کمر بسته

Дида аз мо сиўок бар баста

دیده از ما سیواک بر بسته

намекунӣ раҳ намой роҳи равон

می کنی ره نمای راه روان

Чун хирад боз монад аз тайрон

چون خرد باز ماند از طیران

Ақли мурғии сети фикри болу париш

عقل مرغی ست فکر بال و پرش

Ҳаст аз он сӯии осмони гузариш

هست از آن سوی آسمان گذرش

Алики асҳоби ваҳй худ дигаранд

الیک اصحاب وحی خود دگرند

Каз мақомоти ақл май гузаранд

کز مقامات عقل می گذرند

Анбиё аз ту ёфтанд ин сайр

انبیا از تو یافتند این سیر

Ба ъзозил кӣ расад Аннаи хайр

به عزازیل کی رسد آنا خیر

Хокёнро шараф ту бахшедӣ

خاکیان را شرف تو بخشیدی

Ин тараф ва он тараф ту бахшедӣ

این طرف و آن طرف تو بخشیدی

Чун знўрт мунаввар омад хок

چون زنورت منور آمد خاک

Шуд касифии латифтар зи афлок

شد کثیفی لطیفتر ز افلاک

Ба гуруҳеи зи хокёни шариф

به گروهی ز خاکیان شریف

Додӣ аз илму маърифати ташриф

دادی از علم و معرفت تشریف

Қрбтӣ ёфтанд аз ҳазрат

قربتی یافتند از حضرت

Ки борон май баради малики ғайрат

که باران می برد ملک غیرت

Чун ки эй қариб бишуниданд

چون که ای قریب بشنیدند

Хешро аз муқаррабони диданд

خویش را از مقربان دیدند

Бо ту лафзи хитоби мигўинд

با تو لفظ خطاب میگویند

Ва ончӣ май бояд аз ту май ҷӯянд

و آنچه می باید از تو می جویند

Боз дар иззатат чу ме нигаранд

باز در عزتت چو می نگرند

Хешро нек давр ме шимуранд

خویش را نیک دور می شمرند

ӯу ҳаво бар забон ҳаме ронанд

او و هوا بر زبان همی رانند

Адаби худ дарин ҳаме донанд

ادب خود درین همی دانند

Гоҳ ӯ гуҳи ту гӯй эй зокир

گاه او گه تو گوی ای ذاکر

Зон ки ҳам ботинаст ва ҳам зоҳир

زان که هم باطن است و هم ظاهر

ӯст мавҷӯди ҷовдони боқӣ

اوست موجود جاودان باقی

Вази вуҷӯдаши ҷаҳони ҷони боқӣ

وز وجودش جهان جان باقی

Ҳастӣ мумкиноти азуи пайдо

هستی ممکنات ازو پیدا

Гашт чун нақши мавҷ бар дарё

گشت چون نقش موج بر دریا

Нақши ин мавҷҳои ҳаст намой

نقش این موجهای هست نمای

Қоим омад ба баҳри мавҷи афзой

قایم آمد به بحر موج افزای

ӯ тавонад ба хоки ҷон додан

او تواند به خاک جان دادن

Донишу лаҳҷау баён додан

دانش و لهجه و بیان دادن

Сӯрати ҷони намояд аз баданӣ

صورت جان نماید از بدنی

Оби ҳайвони кушояд аз даҳанӣ

آب حیوان گشاید از دهنی

Қатраи оби косл инсон аст

قطره آب کاصل انسان است

Мазҳари лутфи сунъ яздон аст

مظهر لطف صنع یزدان است

Мубдиъии олимии тавоноӣ

مبدعی عالمی توانایی

Ки зи як қатраи сохт дарёӣ

که ز یک قطره ساخت دریایی

Мубдиъи алрўҳи мншиءи алонсон

مبدع الروح منشیء الانسان

Мазҳари алълми фӣаи волърФон

مظهر العلم فیه والعرفان

Парвариш дода ҳикматаши ҷон ро

پرورش داده حکمتش جان را

Неъматаши навъҳои ҳайвон ро

نعمتش نوعهای حیوان را

Неъмати орзӯ чу дод ба мо

نعمت آرزو چو داد به ما

Гашт аз ани қадари неъматаши пайдо

گشت از ان قدر نعمتش پیدا

Орзӯ шуд хулосаи нъмш

آرزو شد خلاصه نعمش

Дод беорзӯ ба мо гармаш

داد بی آرزو به ما گرمش

Чун тавон кард шукри ин неъмат

چون توان کرد شکر این نعمت

Гашта пайдои зи қудрату ҳикмат

گشته پیدا ز قدرت و حکمت

Оҷиз омад равони бинанда

عاجز آمد روان بیننده

Аз офаринҳо бар офаринанда

از آفرینها بر آفریننده

Ғояти зикри раҳ равон ёҳуаст

غایت ذکر ره روان یاهوست

Савту ҳарфи бшрнаҳ лоиқ ӯст

صوت و حرف بشرنه لایق اوست

Зини нмт нек кардааст баён

زین نمط نیک کرده است بیان

Ба яке байт бе назири ҷаҳон

به یکی بیت بی نظیر جهان

Алои вҳў зон сарои рӯзбеҳӣ

الا وهو زان سرای روزبهی

Бози гаштанди ҷайбу кӣсаи тиҳӣ

باز گشتند جیب و کیسه تهی

Ки шиносади худоиро ҷуз ӯ

که شناسد خدای را جز او

Виҷҳаи мо роаҳи алои ҳў

وجهه ما رآه الا هو

Ақли нураш чу бар наме тобад

عقل نورش چو بر نمی تابد

Ҳиси ҷамолаш чигуна дар ёбад

حس جمالش چگونه در یابد

Аз ҷалолаши нишони надод касе

از جلالش نشان نداد کسی

Пуртӯй аз ҷамол ӯст басӣ

پرتوی از جمال اوست بسی

эй хирадманди кирдигори параст

ای خردمند کردگار پرست

Ба хрдчўн расед ва чун ҳаст

به خردچون رسید و چون هست

Ақли кули шабнамии зи баҳри қадам

عقل کل شبنمی ز بحر قدم

Зиндаи ҷонҳо ба файзи он шабнам

زنده جانها به فیض آن شبنم

Коинот аз сифот ӯ хабарии сет

کاینات از صفات او خبری ست

Субҳдами зи офтоб ӯ асарии сет

صبحدم ز آفتاب او اثری ست

Ақли кули нукта ӣӣ сет аз суханаш

عقل کل نکته یی ست از سخنش

Нафаси гули миўҳбии сет аз чаманаш

نفس گل میوهبی ست از چمنش

На дил аз зот ӯ нишон дорад

نه دل از ذات او نشان دارد

На ба худ ҳаргизи ин гумон дорад

نه به خود هرگز این گمان دارد

Офариди офаридагори ҳаким

آفرید آفریدگار حکیم

Ҳашт гардуни миёни арши азим

هشت گردون میان عرش عظیم

Ва офарӣдаи сети кули мо фӣҳо

و آفریده ست کل ما فیها

Ҳири алъқли сунъи бонӣҳо

حیر العقل صنع بانیها

Ҳаст мумкин ки садҳазори ҷаҳон

هست ممکن که صدهزار جهان

Бошад ӯро зи ақлу дидаи ниҳон

باشد او را ز عقل و دیده نهان

Кӣ бидон ақл кас биёбад роҳ

کی بدان عقل کس بیابد راه

Илм ӯ раҳи баради таъолии аллоҳ

علم او ره برد تعالی الله

Ҳаст осори қудраташ зон беш

هست آثار قدرتش زان بیش

Ки кунад фаҳми ақли даври андеш

که کند فهم عقل دور اندیش

Киштии фикри мардуми доно

کشتی فکر مردم دانا

Кӣ расад бо канори азин дарё

کی رسد با کنار ازین دریا

Пеши дарёии ҳикмати яздон

پیش دریای حکمت یزدان

Қатра ӣӣ нест дониши инсон

قطره یی نیست دانش انسان

Венаи қадар низ ҳам фаровон аст

وین قدر نیز هم فراوان است

Шукри фазлаш на ҳад инсон аст

شکر فضلش نه حد انسان است

Аҷз аз шукри неъматаш шукр аст

عجز از شکر نعمتش شکر است

Оҷизи анро зи шукри ин узр аст

عاجز ان را ز شکر این عذر است

Шукр ӯ ҳаст неъмати вофир

شکر او هست نعمت وافر

Шукри он воҷибаст бар шокир

شکر آن واجب است بر شاکر

Пас набояд ниҳоятии пайдо

پس نباید نهایتی پیدا

Шукр анъомҳои манъем ро

شکر انعامهای منعیم را

Ҷони моро зи ишқ ҷонӣ ҳаст

جان ما را ز عشق جانی هست

На забон низ ҳам беоне ҳаст

نه زبان نیز هم بیانی هست

Суханӣ беҳуруф ва бе овоз

سخنی بی حروف و بی آواز

Восиф бе ниёзи бандаи навоз

واصف بی نیاز بنده نواز

Гар муайянаст аз каломи тамом

گر معین است از کلام تمام

Қосир омад з васф наволо наом

قاصر آمد ز وصف نوالا نعام

Муҳсини Муҳсин офаринаст ӯ

محسن محسن آفرین است او

Бартар аз васф офаринаст ӯ

برتر از وصف آفرین است او

Раҳ ба илмаш наёфта сет касе

ره به علمش نیافته ست کسی

Гарчи тақрир мекунанд басӣ

گرچه تقریر می کنند بسی

Васфи идрок хеш ме гӯйанд

وصف ادراک خویش می گویند

Ҳама давранд аз ончӣ май ҷӯянд

همه دورند از آنچه می جویند

Лӣси ше кмслаҳ мехон

لیس شیی کمثله میخوان

Ҷон ба тавҳиди зинда май гардон

جان به توحید زنده می گردان

Аҳли тавҳид ҷумла майдонанд

اهل توحید جمله میدانند

Ки худованд ҳаст бе монанд

که خداوند هست بی مانند

Дар мисолӣ агар хирадмандӣ

در مثالی اگر خردمندی

Раҳ намое кунад ба фарзандӣ

ره نمایی کند به فرزندی

ё ба шахсе ки аз ҷаҳони сувар

یا به شخصی که از جهان صور

Накунад ақл ӯ зи заъфи гузар

نکند عقل او ز ضعف گذر

То зи сӯрати барад ба маънии роҳ

تا ز صورت برد به معنی راه

Шавад аз сари ин сухани огоҳ

شود از سر این سخن آگاه

Кӣ буд зон сухани ғарази ташбеҳ

کی بود زان سخن غرض تشبیه

Мазҳаб ақл нест ҷузи тнзиаҳ

مذهب عقل نیست جز تنزیه

Одамии зи офтоб ва аз дарё

آدمی ز آفتاب و از دریا

Азимат диду файзу нури въто

عظمت دید و فیض و نور وعطا

Нанги чашми заъиф кин ҳама дид

ننگ چشم ضعیف کاین همه دید

Ҳайрат омад дарави зи заъфи падед

حیرت آمد درو ز ضعف پدید

Гуфт баҳри худои ъзу ҷл

گفت بهر خدای عز و جل

Дрсўр мисли ин ду нест мисл

درصور مثل این دو نیست مثل

Ҳаст ин узри аҳли ҳиммати паст

هست این عذر اهل همت پست

Хунаки он ҷон ки зин хаёл биҷуст

خنک آن جان که زین خیال بجست

Ба ки номи мисол худ набарем

به که نام مثال خود نبریم

Вази хаёл ва мисол даргузарем

وز خیال و مثال درگذریم

Раҳ ба ӯ чун наёфта сети хаёл

ره به او چون نیافته ست خیال

намекунад бути парасте ба мисол

می کند بت پرستیی به مثال

Иззаташи худ маҷоли он надиҳад

عزتش خود مجال آن ندهد

Ваҳми моро ки гоми пеш наад

وهم ما را که گام پیش نهد

Бози ҷон дар ҳавоӣ ӯ парвоз

باز جان در هوای او پرواز

Кард ва аз аҷз сарнигӯн шуд боз

کرد و از عجز سرنگون شد باز

Ақл дар роҳ ӯ расида ба ҷон

عقل در راه او رسیده به جان

Номи донистау надидаи нишон

نام دانسته و ندیده نشان

Гар шавад коиноти ҷумлаи забон

گر شود کاینات جمله زبان

намекунад то абад ҳамеша баён

می کند تا ابد همیشه بیان

Васфи зотат ки ҳаст номаҳсӯр

وصف ذاتت که هست نامحصور

Оқибат мӯътариф шавад ба қусӯр

عاقبت معترف شود به قصور

Чун суханро ба бен расонидам

چون سخن را به بن رسانیدم

Нутқро оҷиз аз баён дидам

نطق را عاجز از بیان دیدم

Ғоятам ҳайратасту хомӯшӣ

غایتم حیرت است و خاموشی

Шустани таҳтау фаромӯшӣ

شستن تخته و فراموشی

эй муназзаҳи з ҳарчӣ мо донем

ای منزه ز هرچه ما دانیم

Ваии муқаддаси зҳрчаҳ мо хонем

وی مقدس زهرچه ما خوانیم

эй тани мозхоки бахшида

ای تن مازخاک بخشیده

Хокро ҷони поки бахшида

خاک را جان پاک بخشیده

Хокёнро забон ту бахшедӣ

خاکیان را زبان تو بخشیدی

Ақлу фаҳму баён ту бахшедӣ

عقل و فهم و بیان تو بخشیدی

То ба зикрат кушодаанд забон

تا به ذکرت گشاده اند زبان

Зикрашони пари з атр карда даҳон

ذکرشان پر ز عطر کرده دهان

Ҳарякиро ба ҳади хўдзкрист

هریکی را به حد خودذکریست

Лоиқи фаҳми хештани фикрии сет

لایق فهم خویشتن فکری ست

Ҳар як аз аҷз мезанад нафасӣ

هر یک از عجز می زند نفسی

Кӣ буд лоиқи ту васф касе

کی بود لایق تو وصف کسی

Кӯза ӣӣ чун зананд дар дарё

کوزه یی چون زنند در دریا

Қлқлӣ зон мешавад пайдо

قلقلی زان می شود پیدا

Қлқлши васфи сина хеш аст

قلقلش وصف سینه خویش است

Шарҳи баҳри муҳӣт аз ан беш аст

شرح بحر محیط از ان بیش است

Вой бар восифони з гуёе

وای بر واصفان ز گویایی

Гар ту бар нотиқони нбхшоиӣ

گر تو بر ناطقان نبخشایی

Бахш ё зои алҷлоли волокром

بخش یا ذا الجلال والاکرام

Гунаҳи банда заъиф ҳамам

گنه بنده ضعیف همام

Раҳматӣ кун бираву ёронаш

رحمتی کن برو و یارانش

Афв кун бо гуноҳи коронаш

عفو کن با گناه کارانش