Аз ман эй боди сабои гӯй ба донои фаранг

از من ای باد صبا گوی به دانای فرنگ

Ақл то бол гушӯдаст гирифтортар аст

عقل تا بال گشود است گرفتارتر است

Барқро ин ба ҷигар мезанад он ром кунад

برق را این به جگر می‌زند آن رام کند

Ишқ аз ақли фусуни пеша ҷгрдортр аст

عشق از عقل فسون پیشه جگردارتر است

Чашми ҷузи ранги гул ва лола набинад варна

چشم جز رنگ گل و لاله نبیند ورنه

Ончӣ дар парда рангаст падедортар аст

آنچه در پردهٔ رنگ است پدیدارتر است

Аҷаб он нест ки эъҷози масеҳои дорӣ

عجب آن نیست که اعجاز مسیحا داری

Аҷаб инаст ки бемори ту бемортар аст

عجب این است که بیمار تو بیمارتر است

Ҳикмату фалсафаи кории сет ки пойонаш нест

حکمت و فلسفه کاری‌ست که پایانش نیست

Силии ишқу муҳаббат ба дабистонаш нест

سیلی عشق و محبت به دبستانش نیست

Бештари роҳи дили мардум бедор занад

بیشتر راه دل مردم بیدار زند

Фитна Эй нест ки дар чашм схндонш нест

فتنه‌ای نیست که در چشم سخندانش نیست

Дили зи нози хунак ӯ ба тапидан нарасад

دل ز ناز خنک او به تپیدن نرسد

Лиззатӣ дар хулаши ғамза пинҳонаш нест

لذتی در خلش غمزهٔ پنهانش نیست

Дашт ва кҳсор навардед ва Ғаззолӣ нагирифт

دشت و کهسار نوردید و غزالی نگرفت

ТўФ гулшан зад ва як гул ба гиребонаш нест

طوف گلشن زد و یک گل به گریبانش نیست

Ақл чун пои дарин роҳи хами андар хам зад

عقل چون پای درین راه خم اندر خم زد

Шуъла дар об давонеду ҷаҳон бар ҳам зад

شعله در آب دوانید و جهان بر هم زد

Кимёсозӣ ӯ реги равонро зар кард

کیمیاسازیِ او ریگ روان را زر کرد

Бар дили сӯхтаи эксири муҳаббат кам зад

بر دل سوخته اکسیر محبت کم زد

Вой бар содагии мо ки фусунаш хӯрдем

وای بر سادگی ما که فسونش خوردیم

Раҳзанӣ буд камӣн карду раҳ одам зад

رهزنی بود کمین کرد و ره آدم زد

Ҳунараш хок баровард зи таҳзиби фаранг

هنرش خاک برآورد ز تهذیب فرنگ

Бози он хок ба чашми писар Марям зад

باز آن خاک به چشم پسر مریم زد

Ақли худбин дигару ақли ҷаҳони байн дигар аст

عقل خودبین دگر و عقل جهان‌بین دگر است

Боли булбул дигару бозуии шоҳин дигар аст

بال بلبل دگر و بازوی شاهین دگر است

Дигараст онкии баради донаи афтодаи зи хок

دگر است آنکه برد دانهٔ افتاده ز خاک

Онкӣ гирад хӯриш аз донаи парвин дигар аст

آنکه گیرد خورش از دانهٔ پروین دگر است

Дигараст онкӣ занад сайри чаман мисли насим

دگر است آنکه زند سیر چمن مثل نسیم

Онкӣ дар шуд ба замири гулу насрин дигар аст

آنکه در شد به ضمیر گل و نسرین دگر است

Дигараст он сӯй на пардаи кушодани назарӣ

دگر است آن سوی نه پرده گشادن نظری

Ин сӯии пардаи гумону занну тахмин дигар аст

این سوی پرده گمان و ظن و تخمین دگر است

Мо зи хлўткдаҳи ишқ бурун тохта ем

ما ز خلوتکدهٔ عشق برون تاخته‌ایم

Хоки поро сифати оина пардохта ем

خاک پا را صفت آینه پرداخته‌ایم

Дар нигари ҳиммати моро ки ба довӣ фиканем

در نگر همت ما را که به داوی فکنیم

Ду ҷаҳонро ки ниҳони бардаи аён бохта ем

دو جهان را که نهان برده عیان باخته‌ایم

Пеш мо мегузарад силсилаи шому саҳар

پیش ما می‌گذرد سلسلهٔ شام و سحر

Бар лаби ҷӯии равони хайма броФрохтаҳ ем

بر لب جوی روان خیمه برافراخته‌ایم

Дар дили мо ки барин дайри куҳани шаби хӯни рехт

در دل ما که برین دیر کهن شب خون ریخت

Оташӣ буд ки дар хушк ва тар андохта ем

آتشی بود که در خشک و تر انداخته‌ایم

Ишқ гардид ҳаваси пеша ва ҳар банд гусаст

عشق گردید هوس‌پیشه و هر بند گسست

Одам аз фитна ӯ сӯрати моҳӣ дар шаст

آدم از فتنه او صورت ماهی در شست

Разм бар базм писандид ва сипоҳӣ орост

رزم بر بزم پسندید و سپاهی آراست

Теғ ӯ ҷуз ба сару сина ёрон нанишаст

تیغ او جز به سر و سینهٔ یاران ننشست

Раҳзаниро ки банно кард ҷҳонбонӣ гуфт

رهزنی را که بنا کرد جهانبانی گفت

Ситами хоҷагӣ ӯ камари бандаи шикаст

ستم خواجگی او کمر بنده شکست

Беҳиҷобона ба бонги дафу не май рақсад

بی‌حجابانه به بانگ دف و نی می‌رقصد

Ҷомӣ аз хӯни азизони тнки моя ба даст

جامی از خون عزیزان تُنُک‌مایه به دست

Афсар Подшаҳӣ рафт ва ба яғмое рафт

افسر پادشهی رفت و به یغمایی رفت

Неи Искандарӣу нағма дороӣ рафт

نی اسکندری و نغمهٔ دارایی رفت

Кӯҳкани теша ба даст омаду парвизии хост

کوهکن تیشه به دست آمد و پرویزی خواست

Ъушрати хоҷагӣу меҳнат лолое рафт

عشرت خواجگی و محنت لالایی رفت

Юсуфиро зи асирӣ ба азизии бурданд

یوسفی را ز اسیری به عزیزی بردند

Ҳамаи афсонау афсун Зулайхое рафт

همه افسانه و افسون زلیخایی رفت

Розҳое ки ниҳон буд ба бозор афтод

رازهایی که نهان بود به بازار افتاد

Он сухансозӣ ва он анҷуман ороӣ рафт

آن سخن‌سازی و آن انجمن‌آرایی رفت

Ман дарин хоки куҳани гавҳари ҷон май байнам

من درین خاک کهن گوهر جان می‌بینم

Чашм ҳар зарра чу анҷуми нигарон май байнам

چشم هر ذره چو اَنجُم نگران می‌بینم

Донаеро ки ба оғӯш заминаст ҳануз

دانه‌ای را که به آغوش زمین است هنوز

Шох дар шоху барӯманду ҷавон май байнам

شاخ در شاخ و برومند و جوان می‌بینم

Кӯҳро мисли пари коҳ сабк ме ёбам

کوه را مثل پر کاه سبک می‌یابم

Пари коҳии сифати кӯҳи гарон май байнам

پر کاهی صفت کوه گران می‌بینم

Инқилобӣ ки нагунҷад ба замири афлок

انقلابی که نگنجد به ضمیر افلاک

Байнам ва ҳеҷ надонам ки чаҳ сон май байнам

بینم و هیچ ندانم که چه سان می‌بینم

Зиндагии ҷӯй равонаст ва равон хоҳад буд

زندگی جوی روان است و روان خواهد بود

Ин май куҳна ҷавонаст ва ҷавон хоҳад буд

این می کهنه جوان است و جوان خواهد بود

Ончӣ будаст ва набояд з миён хоҳад рафт

آنچه بود است و نباید ز میان خواهد رفت

Ончӣ боист ва набӯдаст ҳамон хоҳад буд

آنچه بایست و نبود است همان خواهد بود

Ишқ аз лиззати дидори саропо назар аст

عشق از لذت دیدار سراپا نظر است

Ҳасан муштоқ намӯдаст ва аён хоҳад буд

حسن مشتاق نمود است و عیان خواهد بود

Он заминӣ ки бар ӯ гиря хунин зада ам

آن زمینی که بر او گریهٔ خونین زده‌ام

Ашки ман дар ҷигараши лаъл гарон хоҳад буд

اشک من در جگرش لعل گران خواهد بود