Подшаҳӣ рафт ба азми шикор

پادشهی رفت به عزمِ شکار

Бо ҳараму хайл ба дарёи канор

با حرم و خیل به دریا کنار

Хаймаи шаҳро лаб равадӣ заданд

خیمۀ شه را لبِ رودی زدند

Ҷашн гирифтанд ва сурӯдӣ заданд

جشن گرفتند و سرودی زدند

Буд дар он равад яке грдоб

بود در آن رود یکی گردآب

Каз схтш дошт наҳанги иҷтиноб

کز سَخَطَش داشت نهنگ اجتناب

Моҳӣ аз он вартаи гузаштӣ чу барқ

ماهی از آن ورطه گذشتی چو برق

То нашавад дар дили он вартаи ғарқ

تا نشود در دلِ آن ورطه غرق

Бас ки аз он лаҷа ба худ дошт бим

بس که از آن لُجّه به خود داشت بیم

Аз тараф ӯ нўзидии насим

از طرفِ او نوزیدی نسیم

То нашавад ғарқа дар он лаҷаи бт

تا نشود غرقه در آن لُجّه بَط

По наниҳодӣ ба ғалат рӯй шат

پا ننهادی به غلط رویِ شط

Қавӣ бидон сӯй намекард рӯй

قوی بدان سوی نمی کرد روی

То наравад дар гулӯӣ ӯ фурӯӣ

تا نرود در گلویِ او فروی

Шаҳ чу камии хира дар он лаҷаи гашт

شه چو کمی خیره در آن لُجهّ گشت

Турфаи хаёлӣ ба димоғаши гузашт

طُرفه خیالی به دِماغش گذشت

Подшоҳонро ҳама инаст ҳол

پادشاهان را همه این است حال

Саҳл шуморанд умӯри маҳол

سهل شُمارند امورِ مُحال

Бо сару ҷони ҳама бозӣ кунанд

با سر و جانِ همه بازی کنند

То ҳамаи ҷои даст дарозӣ кунанд

تا همه جا دست درازی کنند

Ҷоми тиллоӣ ба кафи шоҳ буд

جامِ طلایی به کف شاه بود

Парт ба гирдоб казоӣ намӯд

پرت به گردابِ کذایی نمود

Гуфт ки ҳар лашкарии шоҳи дӯст

گفت که هر لشکریِ شاه دوست

Оварад ин ҷом ба каф он ӯст

آورد این جام به کف آنِ اوست

Ҳеҷ кас аз тарси ҷавобии надод

هیچ کس از ترس جوابی نداد

Набзи ҳама аз ҳаракати истод

نبضِ همه از حرکت ایستاد

Ғайри ҷавонӣ ки зи ҷони шасти даст

غیرِ جوانی که ز جان شست دست

Ҷуст ба гирдоб чу моҳии зи шаст

جَست به گرداب چو ماهی ز شَست

Оби фурӯи баради ҷавонро ба зер

آب فرو برد جوان را به زیر

Монад чу дар дар садафи оби гир

ماند چو دُر دَر صدفِ آب گیر

Баъд ки навмед шудандӣ зи вай

بعد که نومید شدندی ز وی

Коми аҷали хӯрда худ кард қӣ

کام اجل خوردۀ خود کرد قی

Аз дили он оби ҷинояти шиор

از دلِ آن آبِ جنایت شعار

Ҷусти бурун чун гуҳари оби дор

جَست برون چون گهرِ آب دار

Пои ҷавон бар лаб соҳил расед

پایِ جوان بر لب ساحل رسید

Чанд нафаси пушти ҳам аз дил кашид

چند نفس پشتِ هم از دل کشید

Хам шуду обӣ ки бадаш дар гулӯ

خَم شد و آبی که بُدش در گلو

Рехти бурун чун зи гулӯии сабу

ریخت برون چون ز گلویِ سبو

Ҷом ба каф рафт ба наздики шоҳ

جام به کف رفت به نزدیکِ شاه

Хира дар ӯ чашми тамоми сипоҳ

خیره در او چشمِِ تمام ِ سپاه

Гуфт шҳо умри ту пояндаи бод

گفت شها عمر تو پاینده باد

Давлату бахти ту физояндаи бод

دولت و بخت تو فزاینده باد

Ҷоми бақоӣ ту нагардад тиҳӣ

جامِ بقایِ تو نگردد تُهی

Боди равони ту пар аз Фрҳӣ

باد روانِ تو پر از فَرِّهی

Рӯй замини маскану мأўои ту

روی زمین مسکن و مأوایِ تو

Бар дил дарё нарасад пои ту

بر دلِ دریا نرسد پایِ تو

Ҷои малик дар зибри хок ба

جایِ مَلِک در زبر خاک به

Хок аз ин оби ғзбнок ба

خاک از این آبِ غضبناک به

Кончаҳи ман имрӯз бидидам дар об

کانچه من امروز بدیدم در آب

Душмани шаҳ низ набинад ба хоб

دشمنِ شه نیز نبیند به خواب

Ҳайбати ин оби маро пер кард

هَیبَتِ این آب مرا پیر کرد

Марги ман аз ваҳшати худ дайр кард

مرگِ من از وحشتِ خود دیر کرد

Дид чу дар ҷои маҳиби андарам

دید چو در جایِ مَهیب اندرم

Марг битарсед ва наомад барам

مرگ بترسید و نیامد برم

Дид ки он ҷо ки манам ҷой нест

دید که آن جا که منم جای نیست

Ҷо ки аҷали ҳам бунаад пой нест

جا که اجل هم بنهد پای نیست

Об на , гирдоб на , доми бало

آب نه، گرداب نه، دام بلا

Дев дар ӯ шери нару аждаҳо

دیو در او شیرِ نر و اژدها

Пои ман эй шаҳ нарасида бар ӯ

پایِ من ای شه نرسیده بر او

Оби марои барад чу оҳани фурӯ

آب مرا برد چو آهن فرو

Буд сари роҳи ман сарнигӯн

بود سر راهِ منِ سرنگون

Санги азимӣ чу ки бесутун

سنگِ عظیمی چو کُهِ بیستون

Оби марои ҷониби он санги барад

‎آب مرا جانب آن سنگ برد

Венаи сар бетарсам бар санг хӯрд

‎وین سرِ بی ترسم بر سنگ خورد

Ҷуст ба рӯем зи камаргоҳи санг

‎جَست به رویم ز کمرگاهِ سنگ

Сайли азими дгарӣ чун наҳанг

‎سیلِ عظیمِ دگری چون نهنگ

Монад танами байни ду кӯрони об

‎ماند تنم بین دو کورانِ آب

Донаи сифат дар васати осиёб

‎دانه صفت در وسطِ آسیاب

Гаштани ин об ба он оби зм

‎گشتنِ این آب به آن آب ضم

Дод раҳи сайри марои печу хам

‎داد رهِ سَیرِ مرا پیچ و خم

Гашта гирифтори миёни ду мавҷ

‎گشته گرفتار میانِ دو موج

Гуҳ ба ҳазизами бараду гуҳ ба авҷ

‎گه به حضیضم بَرَد و گه به اوج

Бо ҳам агар чанд баданд он ду чанд

‎با هم اگر چند بُدند آن دو چند

Лек дар озурдан ман як тананд

‎لیک در آزردن من یک تنند

Ҳамчу фишурданд зи ду сӯи танам

‎همچو فشردند ز دو سو تنم

Гуфтӣ дар мнгнаҳи оҳанам

‎گفتی در منگنۀ آهنم

Буд майонишон сари ман гиру дор

‎بود میانشان سرِ من گیر و دار

Ҳамчуи ду сайёди сари як шикор

‎همچو دو صیّاد سر یک شکار

Силӣ хӯрдӣ зи ду ҷониби серум

‎سیلی خوردی ز دو جانب سرم

Ваа ки чаҳ муҳками бад силӣ хӯрам

‎وه که چه محکم بُد سیلی خورم

Рӯй пар аз обу пар аз оби зер

‎روی پر از آب و پر از آب زیر

Ҳеҷ на пои гирам ва на дасти гир

‎هیچ نه پا گیرم و نه دست گیر

Ҳеҷ на як шох ва на як барг буд

‎هیچ نه یک شاخ و نه یک برگ بود

Дасти рисӣ низ на бар марг буд

‎دست رسی نیز نه بر مرگ بود

Оби ҳам улфат з пем ме гусехт

‎آب هم الفت ز پیم می گسیخت

Дам ба дам аз зер пем ме гурехт

‎دم به دم از زیرِ پیم می گریخت

Ҳеҷ намемонад марои зери по

‎هیچ نمی ماند مرا زیرِ پا

Сар ба замин будаму по дар ҳаво

‎سر به زمین بودم و پا در هوا

Ҷой на то банд шавад пои ман

‎جای نه تا بند شود پایِ من

Буд гурезандаи зи ман ҷои ман

‎بود گریزنده ز من جایِ من

Оби гуҳӣ лӯла шудӣ ҳамчуи дӯд

‎آب گهی لوله شدی همچو دود

Чанд не аз сатҳ намӯдӣ суъӯд

‎چند نی از سطح نمودی صعود

Бози ҳамон лӯлаи давидӣ ба зер

‎باز همان لوله دویدی به زیر

Паҳн шудӣ зери танам чун ҳасир

‎پهن شدی زیرِ تنم چون حصیر

Рафтану боз омаданаши кор буд

‎رفتن و باز آمدنش کار بود

‎доимои ин кор ба такрор буд

‎دایماً این کار به تکرار بود

Ман шудаи гарданда ба худ дӯки вор

‎من شده گردنده به خود دوک وار

Дар серум уфтада зи гардиши даввор

‎در سرم افتده ز گردش دَوار

Фирфираи сони чархи занони даври худ

‎فرفره سان چرخ زنان دورِ خود

Шойиқи ҷон додани фии алФўри худ

‎شایقِ جان دادنِ فی الفور خود

Гоҳ ба зери омадаму гуҳ ба рӯ

‎گاه به زیر آمدم و گه به رو

‎қрқр мекард маро дар гулӯ

‎قرقر می کرد مرا در گلو

Ин сафари обам чу фурӯтар кашид

‎این سفر آبم چو فروتر کشید

Санг дигар шуд сари роҳами падед

‎سنگ دگر شد سر راهم پدید

Шохаи марҷонӣ аз он руста буд

‎شاخه مرجانی از آن رُسته بود

Ҷони ман эй шоҳ бидон баста буд

‎جان من ای شاه بدان بسته بود

Ҷоми ҳам аз бахти худовандгор

‎جام هم از بختِ خداوندگار

Гашта чу ман миваи он шохсор

‎گشته چو من میوه آن شاخسار

Даст задам шоха гирифтам ба чанг

‎دست زدم شاخه گرفتم به چنگ

Пои ниҳодам ба сари таҳтаи санг

‎پای نهادم به سرِ تخته سنگ

Ғайри сиёҳӣу табоҳӣ дигар

‎غیر سیاهی و تباهی دگر

Ҳеҷ наме омадами андари назар

‎هیچ نمی آمدم اندر نظر

Ҷӯшаши боло шуда он ҷо хамӯш

‎جوشش بالا شده آن جا خموش

Лайл хамӯшяш бтар аз хурӯш

‎لیل خموشیش بتر از خروش

Кош ки афтода набӯд аз буриш

‎کاش که افتاده نبود از برش

Ҷӯшаши он қисмати болотрш

‎جوشش آن قسمتِ بالاترش

Зон ки дар он ҷойгаҳи пари зи мавҷ

‎زان که در آن جایگه پر ز موج

Гуҳ ба ҳазизи омадаму гуҳ ба авҷ

‎گه به حضیض آمدم و گه به اوج

Лек дар ин қисмати жарфи маҳиб

‎لیک در این قسمتِ ژرفِ مَهیب

Рӯй набӯдӣ магарам бар нишеб

‎روی نبودی مگرم بر نشیب

Гуфтӣ дорам ба сари кӯҳи ҷой

‎گفتی دارم به سرِ کوه جای

Дарра жарфӣаст марои зери пой

‎دره ژرفی است مرا زیرِ پای

‎мхтсрки ларзишии андари қадам

‎مختصرک لرزشی اندر قدم

Роҳбарам буд ба қаъри адам

‎راهبرم بود به قعر عدم

Ҳеҷ на поён ва на поёб буд

‎هیچ نه پایان و نه پایاب بود

Оби ҳамаи оби ҳамаи об буд

‎آب همه آب همه آب بود

Но?ага дидам ки бар оварда сар

‎ناگه دیدم که بر آورده سر

Ҷонваронеи яла аз давр ва бар

‎جانورانی یله از دور و بر

Ҷумла ба ман ноб нишон ме диҳанд

‎جمله به من ناب نشان می دهند

Вази паии балъами ҳама ҷон ме диҳанд

‎وز پیِ بلعم همه جان می دهند

Шуълаи чашмони шарари борашон

‎شعله چشمانِ شرر بارشان

Буд ҳикоят кун афкорашон

‎بود حکایت کنِ افکارشان

Об такон хӯрду наҳангии дмон

‎آب تکان خورد و نهنگی دمان

Бар сари ман тохти кушодаи даҳон

‎بر سر من تاخت گشاده دهان

Дидам агар макс кунам рӯй санг

‎دیدم اگر مکث کنم روی سنگ

Май рӯми алсоъаҳ ба коми наҳанг

‎می روم السّاعه به کامِ نهنگ

Ҷои фирорам нау ором на

‎جایِ فرارم نه و آرام نه

Дасти зи ҷони шастам ва аз ҷом на

‎دست ز جان شستم و از جام نه

Ҷом чу ҷони неки нигаҳи доштам

‎جام چو جان نیک نگه داشتم

Шохаи марҷонро бгзоштм

‎شاخه مرجان را بگذاشتم

Пеш ки бар ман расад он ҷонвар

‎پیش که بر من رسد آن جانور

Кард худоем ба утуфати назар

‎کرد خدایم به عطوفت نظر

Мавҷӣ аз он қисмат боло расед

‎موجی از آن قسمتِ بالا رسید

Бози марои ҷониб боло кашид

‎باز مرا جانبِ بالا کشید

Мавҷ дигар кард зи дарёи мадад

‎موجِ دگر کرد ز دریا مدد

Рустам аз он кашмакаши ҷзру мад

‎رَستَم از آن کشمکش جزر و مد

Баҳри марои мурда чу ингор кард

‎بحر مرا مرده چو انگار کرد

Аз сари худ рафъ чу мурдор кард

‎از سرِ خود رفع چو مردار کرد

Шукр ки давлати даҳани марги баст

‎شکر که دولت دهنِ مرگ بست

Ҷони ману ҷоми малик ҳар ду раст

‎جان من و جامِ مَلِک هر دو رست

Шоҳ бар ӯ рأФт шоҳона ронад

‎شاه بر او رأفتِ شاهانه راند

Духтари худро ба бар хеш хонд

‎دختر خود را به بر خویش خواند

Гуфт ки он ҷоми пар аз ме кунад

‎گفت که آن جام پر از می کند

Бо кафи худ пеши каш вай кунад

‎با کف خود پیش کشِ وی کند

Марди ҷавони ҷоми з духтар гирифт

‎مردِ جوان جام ز دختر گرفت

Умр ба сари омада аз сар гирифт

‎عمر به سر آمده از سر گرفت

Лек қазои кор дигар гӯна кард

‎لیک قضا کارِ دگر گونه کرد

Ҷоми башшошатро воруна кард

‎جامِ بشاشت را وارونه کرد

Бода набӯд ончии ҷавон сар кашид

‎باده نبود آنچه جوان سر کشید

Шарбати марг аз каф духтар чашид

‎شربتِ مرگ از کفِ دختر چشید

Шоҳ чу зини манзараи хушнӯд буд

‎شاه چو زین منظره خُشنود بود

Амри мулӯкона мукаррар намӯд

‎امرِ ملوکانه مکرّر نمود

Бор дигар ҷом ба дарё фиканд

‎بارِ دگر جام به دریا فکند

Дида бар он мард тавоно фиканд

‎دیده بر آن مردِ توانا فکند

Гуфт агар бози ҷунун оварӣ

‎گفت اگر باز جنون آوری

Ҷоми зи гирдоби бурун оварӣ

‎جام ز گرداب برون آوری

Ҷом дигар ҳадя ҷонат кунам

‎جامِ دگر هدیۀ جانت کنم

Духтари худ низ аз онат кунам

‎دختر خود نیز از آنت کنم

Марди вафои пеша ки аз дайргоҳ

‎مرد وفا پیشه که از دیرگاه

Дошт ба дили орзӯии духти шоҳ

‎داشت به دل آرزویِ دختِ شاه

Лек ба каси ҷуръат гуфтан надошт

‎لیک به کس جرأتِ گفتن نداشت

Чораи биҷузи роз нуҳуфтан надошт

‎چاره بجز راز نهفتن نداشت

Чун зи шаҳи ин ваъда дилкаш шунид

‎چون ز شه این وعده دلکش شنید

Ҷомаи з тан кунаду сӯии шати давид

‎جامه ز تن کند و سویِ شط دوید

Духтар шаҳ дид чу ҷони бозяш

‎دخترِ شه دید چو جان بازیش

Сӯии гарони марг сабк тозяш

‎سویِ گران مرگ سبک تازیش

Кард яқин кин ҳама аз баҳр ӯст

‎کرد یقین کاین همه از بهرِ اوست

Ҷони ҷавон дар хатар аз меҳр ӯст

‎جان جوان در خطر از مِهرِ اوست

Гуфт ба шаҳи к-эии падари меҳрбон

‎گفت به شه کای پدرِ مهربان

Раҳм бикун бар падари ин ҷавон

‎رحم بکن بر پدرِ این جوان

Дасту дилаши кӯфта ва хаста аст

‎دست و دلش کوفته و خسته است

Тозаи зи гирдоби бало ҷуста аст

‎تازه ز گرداب بلا جسته است

Ҷом дар овардан азин обгир

‎جام در آوردن ازین آبگیر

Туъма гирифтан буд аз коми шер

‎طعمه گرفتن بود از کامِ شیر

‎трсмш аз бас шудаи зору забун

‎ترسمش از بس شده زار و زبون

Хуб аз ин об наёяд бурун

‎خوب از این آب نیاید برون

Шоҳ нафармӯда ба духтари ҷавоб

‎شاه نفرموده به دختر جواب

Буд ҷавон об нишин чун ҳубоб

‎بود جوان آب نشین چون حباب

Бар лаб султон нагузашта ҷавоб

‎بر لبِ سلطان نگذشته جواب

Аз сари дилдода гузар кард об

‎از سرِ دلداده گذر کرد آب

Ишқ кунад ҷоми сабурии тиҳӣ

‎عشق کند جامِ صبوری تهی

Оҳи ман алъшқу ҳолота

‎آه مِنَ العِشقِ و حالاتِه