Хирсӣ аз ҳирси туъма бар лаб равад

خرسی از حرص طعمه بر لب رود

Баҳри моҳӣ гирифтани омада буд

بهر ماهی گرفتن آمده بود

Ногуҳ аз об моҳе бурҷаст

ناگه از آب ماهیی برجست

Баради ҳол ба сайди моҳии даст

برد حال به صید ماهی دست

Поиш аз ҷой шуд дар об фитод

پایش از جای شد در آب فتاد

Пӯстин зон хато дар оби ниҳод

پوستین زان خطا در آب نهاد

эй басои кас ки ҳирс зад роҳаш

ای بسا کس که حرص زد راهش

Оби нохӯрдаи кишт дар чоҳаш

آب ناخورده کشت در چاهش

Оби баҳри ҳаёт худ талабед

آب بهر حیات خود طلبید

Лек азон ҷузи ҳалок хеш надид

لیک ازان جز هلاک خویش ندید

Оби баси тез буду паҳновар

آب بس تیز بود و پهناور

Хирси мискин дар об шуд музтар

خرس مسکین در آب شد مضطر

Даст ва по зад басӣ ва суд надошт

دست و پا زد بسی و سود نداشت

Оқибати хешро ба об гузошт

عاقبت خویش را به آب گذاشت

Аз бало чун ба ҳила натавон раст

از بلا چون به حیله نتوان رست

Бояд онҷои зи ҳила шустани даст

باید آنجا ز حیله شستن دست

Ҳамчуи хикӣ ки пашми ноканда

همچو خیکی که پشم ناکنده

Бошад аз рахту пухти огндаҳ

باشد از رخت و پخت آگنده

Бар сари оби чарх зан ме рафт

بر سر آب چرخ زن می رفت

Дасти шастаи зи ҷон ва тан ме рафт

دست شسته ز جان و تن می رفت

Ду шиновари зи давр бар лаби об

دو شناور ز دور بر لب آب

Баҳри корӣ ҳаме шуданд шитоб

بهر کاری همی شدند شتاب

Чашмашон ногаҳон фитод бар он

چشمشان ناگهان فتاد بر آن

Аз таҳайюр шуданд хира дар он

از تحیر شدند خیره در آن

Кон чаҳ чизаст мурда ё зиндаи сет

کان چه چیز است مرده یا زنده ست

Пӯстӣ аз қумоши огндаҳи сет

پوستی از قماش آگنده ست

Он яке бар канораи манзили сохт

آن یکی بر کناره منزل ساخت

Ваон дигар хешро дар оби андохт

وان دگر خویش را در آب انداخت

Ошно кард то ба он барисед

آشنا کرد تا به آن برسید

Хирси худ мухлисӣ ҳаме талабед

خرس خود مخلصی همی طلبید

Дар шиновари ду даст зад муҳкам

در شناور دو دست زد محکم

Боз монад аз шинои шиновари ҳам

باز ماند از شنا شناور هم

Андари он мавҷ гашта аз ҷони сайр

اندر آن موج گشته از جان سیر

Гоҳи боло ҳаме шуду гуҳи зер

گاه بالا همی شد و گه زیر

Ёр чун дид ҳол ӯ зи канор

یار چون دید حال او ز کنار

Бонги бардошти к-эии гиромии ёр

بانگ برداشت کای گرامی یار

Гар гаронаст пӯст бигзораш

گر گران است پوست بگذارش

Ҳам бидон мавҷ об бисипораш

هم بدان موج آب بسپارش

Гуфт ман пӯстро гузошта ам

گفت من پوست را گذاشته ام

Даст аз пӯст боз дошта ам

دست از پوست باز داشته ام

Пӯст аз ман ҳаме надорад даст

پوست از من همی ندارد دست

Балки пуштам ба зӯри панҷаи шикаст

بلکه پشتم به زور پنجه شکست

Ҷаҳд кун ҷаҳд эй бародари бўк

جهد کن جهد ای برادر بوک

Пӯсти донеи зи хирсу хики зи хӯк

پوست دانی ز خرس و خیک ز خوک

Набарӣ хирсро зи даври гумон

نبری خرس را ز دور گمان

Пӯстии пари қумошу рахти гарон

پوستی پر قماش و رخت گران

Накунӣ хӯкро зи ҷаҳли хаёл

نکنی خوک را ز جهل خیال

Хикӣ аз шаҳди ноби моломол

خیکی از شهد ناب مالامال

Гар ту гӯйӣ сутӯда нест басӣ

گر تو گویی ستوده نیست بسی

Ки наҳй хирсу хӯки ном касе

که نهی خرس و خوک نام کسی

Гӯям оре вале бдондишӣ

گویم آری ولی بداندیشی

Каш набошад биҷузи бадии кешӣ

کش نباشد بجز بدی کیشی

Ҷузи бадӣ ва дадӣ надонад ҳеҷ

جز بدی و ددی نداند هیچ

Мураккаб бхрдӣ наронад ҳеҷ

مرکب بخردی نراند هیچ

Хирс ё хӯк агар ниҳандаш ном

خرس یا خوک اگر نهندش نام

Бошад он хирсу хӯкро дашном

باشد آن خرس و خوک را دشنام

Бзҳигар буд дарин ақвол

بزهی گر بود درین اقوال

Зон ду бояд на аз ваии астҳлол

زان دو باید نه از وی استحلال

эй худо дил гирифт азин суханам

ای خدا دل گرفت ازین سخنم

Чанд беҳуда гуфт ва гӯй кунам

چند بیهوده گفت و گوی کنم

Зини сухани меҳр бар забонам на

زین سخن مهر بر زبانم نه

Ҳар чаҳ мазмум азон амонами даҳ

هر چه مذموم ازان امانم ده

Аз бадӣу дадии мадаи созам

از بدی و ددی مده سازم

Ваз бидон ва дадон Раҳон бозам

وز بدان و ددان رهان بازم

Ҳар ки дили зи орзӯӣ ӯ хуш нест

هر که دل ز آرزوی او خوش نیست

Ба забон гуфту гӯй ӯ хуш нест

به زبان گفت و گوی او خوش نیست

Чун тавон ёди дӯстон кардан

چون توان یاد دوستان کردن

Дил азон ёди бӯстон кардан

دل ازان یاد بوستان کردن

Ҳайф бошад ҳикояти душман

حیف باشد حکایت دشمن

Рафтан аз бӯстони сӯии гулхан

رفتن از بوستان سوی گلخن

Чун ҳадиси хасон на беҳбуд аст

چون حدیث خسان نه بهبود است

Бози гирдам ба ончӣ мақсӯд аст

باز گردم به آنچه مقصود است