Мард бояд ки ёри ҷӯй буд
مرد باید که یار جوی بود
Ёр чун ёфт ёри шӯй буд
یار چون یافت یار شوی بود
Шавед аз оби лутфу абри карам
شوید از آب لطف و ابر کرم
Аз замираши ғубори ғуссау ғам
از ضمیرش غبار غصه و غم
Гар нишинад ба доманаши гардӣ
گر نشیند به دامنش گردی
Бошад он гирд бар дилаши дардӣ
باشد آن گرد بر دلش دردی
То зи домонаш он биафшонад
تا ز دامانش آن بیفشاند
По ба доман кашид натавонад
پا به دامن کشید نتواند
Ёр чашмаст агар зи шаҳвату хашм
یار چشم است اگر ز شهوت و خشم
Мӯеи афтодаи бинии андари чашм
مویی افتاده بینی اندر چشم
Зуди он мӯиро з чашм бичин
زود آن موی را ز چشم بچین
Мӯӣ дар ваии зи ҷаҳли саҳли мубин
موی در وی ز جهل سهل مبین
Зонка дар дидаи мӯии ноҳинҷор
زانکه در دیده موی ناهنجار
Моя мӯя гардад охири кор
مایه مویه گردد آخر کار
Хорбсти мижа ба гирди басар
خاربست مژه به گرد بصر
Бар хасу хори бастаи роҳи гузар
بر خس و خار بسته راه گذر
Каз буруни ранҷи офатӣ ногоҳ
کز برون رنج آفتی ناگاه
Ба саводи басари наёбади роҳ
به سواد بصر نیابد راه
Ёр чун чашм шуд ту мижгон бош
یار چون چشم شد تو مژگان باش
Гирд ӯ шӯ ба по чу мижгони фош
گرد او شو به پا چو مژگان فاش
Дафъ кун ҳар азо ки аз ҳар сӯй
دفع کن هر اذا که از هر سوی
Сӯии он чашми равшани орад рӯй
سوی آن چشم روشن آرد روی
Лаҳзаи лаҳза з хасту дунӣ
لحظه لحظه ز خست و دونی
Мхрошш чу мӯии афзӯнӣ
مخراشش چو موی افزونی
Мӯии афзӯнии офати дидаи сет
موی افزونی آفت دیده ست
Дида зу ҳар дами офатии дидаи сет
دیده زو هر دم آفتی دیده ست
Гар гузоряши дида кӯр кунад
گر گذاریش دیده کور کند
Вар кунӣ дарду ранҷ зӯр кунад
ور کنی درد و رنج زور کند
Балки сад пай ба канданаш чора
بلکه صد پی به کندنش چاره
Гар кунӣ бар дамад дигар бора
گر کنی بر دمد دگر باره
На ба кандан туоне аз вай раст
نه به کندن توانی از وی رست
На бар озор ӯ сабур нишаст
نه بر آزار او صبور نشست
Худписандони нописандида
خودپسندان ناپسندیده
Мӯӣ афзӯнӣанд дар дида
موی افزونی اند در دیده
Дида аз дидашон нигаҳ май дор
دیده از دیدشان نگه می دار
Вар набинӣ з дидашон озор
ور نبینی ز دیدشان آزار
зи оташ кидшон бикаш доман
ز آتش کیدشان بکش دامن
Пеш азон дам ки сўздти хирман
پیش ازان دم که سوزدت خرمن
Оташ кед бар фурӯхта анд
آتش کید بر فروخته اند
Хирмани баси касон ки сӯхта анд
خرمن بس کسان که سوخته اند
Аввали изҳор эътиқод кунанд
اول اظهار اعتقاد کنند
Дами таслим ва инқиёд зананд
دم تسلیم و انقیاد زنند
Ҳар куҷо по наҳй ба роҳу гузар
هر کجا پا نهی به راه و گذر
Ба иродат ниҳанд онҷои сар
به ارادت نهند آنجا سر
Вар ба озорашон бар ореи даст
ور به آزارشان بر آری دست
Гардан худ кунанд пеши ту паст
گردن خود کنند پیش تو پست
Гар зании санг гавҳараш хонанд
گر زنی سنگ گوهرش خوانند
Бар сари худ чу тоҷ бинишонанд
بر سر خود چو تاج بنشانند
Кончаҳ ояд азон кафу панҷа
کانچه آید ازان کف و پنجه
Ҳоши ллаҳ ки кас шавад ранҷа
حاش لله که کس شود رنجه
Меҳнати ту калиди роҳати мост
محنت تو کلید راحت ماست
Зиллати ту мазиди давлати мост
ذلت تو مزید دولت ماست
Ллаҳу фӣ аллоҳаст ёрии мо
لله و فی الله است یاری ما
Ба ғараз нест дӯстдории мо
به غرض نیست دوستداری ما
Ранҷи меҳнати зи дӯстони худоӣ
رنج محنت ز دوستان خدای
Ҳаст роҳат физой ва ранҷ задой
هست راحت فزای و رنج زدای
Доғашони боғу ранҷашон ганҷ аст
داغشان باغ و رنجشان گنج است
Ганҷашон аз карами гуҳар санҷ аст
گنجشان از کرم گهر سنج است
Мо з озорашон ниёзорем
ما ز آزارشان نیازاریم
Қаҳри эшон ба лутф бардорем
قهر ایشان به لطف برداریم
Қаҳрашони баҳр имтиҳон бошад
قهرشان بهر امتحان باشد
Имтиҳони фазл ва имтинон бошад
امتحان فضل و امتنان باشد
Дар зари холиси он ки дорад шак
در زر خالص آن که دارد شک
Занад аз баҳри имтиҳонаши маҳак
زند از بهر امتحانش محک
Бар маҳак чун буд тамоми айёр
بر محک چون بود تمام عیار
Хиради онро ба қимат бисёр
خرد آن را به قیمت بسیار
Бемаҳакҳо дарин сарои муҷоз
بی محک ها درین سرای مجاز
Сира аз қалб кӣ шавад мумтоз
سره از قلب کی شود ممتاز
Аз мурӣдон кунанд афсона
از مریدان کنند افسانه
Ки фалони мард буду мардона
که فلان مرد بود و مردانه
Сабр бар имтиҳон шайх намӯд
صبر بر امتحان شیخ نمود
Дар давлат ба рӯй худ багушӯд
در دولت به روی خود بگشود
Зини мақулаи ҳазор кизбу газоф
زین مقوله هزار کذب و گزاف
Бо ту гӯйанд ва ту зи хотири соф
با تو گویند و تو ز خاطر صاف
Ҳамаро ростгӯии пиндорӣ
همه را راستگوی پنداری
Кизбҳошон ба сидқ бурдорӣ
کذبهاشان به صدق برداری
Биншинӣу риш паҳн кунӣ
بنشینی و ریش پهن کنی
Бигушое забон ба хуши суханӣ
بگشایی زبان به خوش سخنی
Ҳамаро роздори худ созӣ
همه را رازدار خود سازی
Рози дил бо ҳама бипардозӣ
راز دل با همه بپردازی
Бо ҳамаи хоҳи хоҷаи хоҳи фақир
با همه خواه خواجه خواه فقیر
Кунӣ омезишӣ чу шукру шер
کنی آمیزشی چو شکر و شیر
Чун барояд бар ин нсқи як чанд
چون برآید بر این نسق یک چند
Шавад аз ҳар тарафи қавии пайванд
شود از هر طرف قوی پیوند
Лек аз озмӯни гӯногӯн
لیک از آزمون گوناگون
Ояд аз пардаи ҳилаҳо берун
آید از پرده حیله ها بیرون
Он ғаразҳо ки будашон дар сар
آن غرض ها که بودشان در سر
Гардад аз қавлу феълашони зоҳир
گردد از قول و فعلشان ظاهر
Шавад аҳволи зоҳири эшон
شود احوال ظاهر ایشان
Явми тблии алсроӣри эшон
یوم تبلی السرائر ایشان
Хбси сирати зи сӯрату симо
خبث سیرت ز صورت و سیما
Бар ту гардад ягони ягони пайдо
بر تو گردد یگان یگان پیدا
Чун ғараз ҳо шавад туро равшан
چون غرض ها شود تو را روشن
Дӯстонро шӯй ба ҷони душман
دوستان را شوی به جان دشمن
Ғарази онҷо ки бор бигушоед
غرض آنجا که بار بگشاید
Дӯстиро маҷол танг ояд
دوستی را مجال تنگ آید
Рахти бандади зи дили вафоу вифоқ
رخت بندد ز دل وفا و وفاق
Хона гирад ба синаи буғзу нифоқ
خانه گیرد به سینه بغض و نفاق
Лек баҳри ҳуқуқи пешина
لیک بهر حقوق پیشینه
Дории онро наҳуфта дар сина
داری آن را نهفته در سینه
Шармат ояд ки аз пас ёрӣ
شرمت آید که از پس یاری
Лаби гушойӣ ба буғзу кини дорӣ
لب گشایی به بغض و کین داری
Дили ту аз нифоқ гирад ҳам
دل تو از نفاق گیرد هم
Каз нифоқат расад ҳазор ?илам
کز نفاقت رسد هزار الم
Дмбдми ҳилае барангезӣ
دمبدم حیله ای برانگیزی
Ки аз эшон ба ҳила бигурезӣ
که از ایشان به حیله بگریزی
Сад дағоу дағал ба пеши оранд
صد دغا و دغل به پیش آرند
Ҳилаҳои ту бод ингоранд
حیله های تو باد انگارند
Ҳар тарафи сад васила ангезанд
هر طرف صد وسیله انگیزند
То дигар бора бо ту омезанд
تا دگر باره با تو آمیزند
Бигузарӣ ту азон ҷафои кишон
بگذری تو ازان جفا کیشان
Венаи аҷаб каз ту нагузаранд эшон
وین عجب کز تو نگذرند ایشان
Ҳеҷ аз эшон раҳед натавонӣ
هیچ از ایشان رهید نتوانی
Чун шиновар ба хирси дармонӣ
چون شناور به خرس درمانی