Ҳар чанд чу баҳри талхкомӣ
هر چند چو بحر تلخکامی
Ин коми туро басаст ҷомӣ
این کام تو را بس است جامی
Каз мавҷи маъонии ?ути зи сина
کز موج معانیات ز سینه
Афтод ба соҳили ин сафина
افتاد به ساحل این سفینه
Фархундатар аз сафинаи Нӯҳ
فرخندهتر از سفینهٔ نوح
Ороми дилу сакинаи рӯҳ
آرام ِ دل و سکینهٔ روح
Аз ҷавдати табъ ҳар ҷаводӣ
از جودت طبع هر جوادی
Бар ҷўдии ҷўдши истодӣ
بر جودی جودش ایستادی
Неи не ки зи баҳри ҷӯади монда
نی نی که ز بحر جود مانده
Бар хушки сафинае сети ронда
بر خشک سفینهایست رانده
Бо хушки лабии сафинаи осо
با خشکلبی سفینهآسا
Лаб тар накунад ба ҳафт дарё
لب تر نکند به هفت دریا
Аз лъи ҳиммати офтобии сет
از لع همت آفتابیست
Вази дафтари давлати интихобии сет
وز دفتر دولت انتخابیست
Нўбоўаҳи боғи зиндагонӣ
نوباوهٔ باغ زندگانی
Сармояи айши ҷовдонӣ
سرمایهٔ عیش جاودانی
Афсуни фусуни гарони Бобул
افسون فسونگران بابل
Афсонаи ошиқони бедил
افسانهٔ عاشقان بیدل
Хуши қиссае аз шикастаи ҳолон
خوش قصهای از شکستهحالان
Нави нуктае аз забони лолон
نو نکتهای از زبان لالان
Марҳам на доғи дили фигори ан
مرهمنِهِ داغ دلفگاران
Таскини даҳ дард бе қарори ан
تسکیندهِ درد بیقراران
Машшотаи ҳасани хубрӯён
مشاطهٔ حسن خوبرویان
Даллолаи табъи мҳрҷўён
دلالهٔ طبع مهرجویان
Мурғии зи фазои гулшани роз
مرغی ز فضای گلشن راز
Аз гулбуни шавқи нағмаи пардоз
از گلبن شوق نغمهپرداز
Бар нағма ӯ самоъи ҷон ҳо
بر نغمهٔ او سماع جانها
Дар ҷунбиши азуи ҳамаи равон ҳо
در جنبش ازو همه روانها
Бозори парии рухони азуи тез
بازار پریرخان ازو تیز
Оҳи дили ошиқони саҳари хез
آه دل عاشقان سحرخیز
Бинии зи латифаҳои кораш
بینی ز لطیفههای کارش
Хосияти мавсими баҳораш
خاصیت موسم بهارش
Гулро ба нишоти хандаи орад
گل را به نشاط خنده آرد
Аз дидаи абри ашки борад
از دیدهٔ ابر اشک بارد
Саҳарии сети натиҷаи саҳарҳо
سِحریست نتیجهٔ سَحَرها
Баҳрии сети хазинаи гуҳарҳо
بحریست خزینهٔ گهرها
Ширини шукрии сети нави расида
شیرین شکریست نو رسیده
Аз неи шукри қалами чакида
از نیشکر قلم چکیده
Зини қанди чакидаи ним қатра
زین قندِ چکیده نیمقطره
Вази шукри ноби сад қмтраҳ
وز شکر ناب صد قمطره
Кӯи мурғи шукри шикани Низомӣ
کو مرغ شکر شکن نظامی
Каш дорам азин шукри гиромӣ
کش دارم ازین شکر گرامی
Ҷлоб хӯрд зи ршҳи ин ҷом
جلاب خورد ز رشح این جام
Ширин созад азин шукри ком
شیرین سازد ازین شکر کام
Сад баҳраш агар захира бошад
صد بحرش اگر ذخیره باشد
Об дар хона тира бошад
آب در خانه تیره باشد
Бо кӯзаи куҳна аз зари ноб
با کوزه کهنه از زر ناب
Ташнаи зи суфол нав хӯрд об
تشنه ز سفال نو خورد آب
Кӯи хусрави тахтгоҳи дилӣ
کو خسرو تختگاه دلی
Он лутфи табиаташи ҷабалӣ
آن لطف طبیعتش جبلی
То тӯҳфаи тахту тоҷами орад
تا تحفه تخت و تاجم آرد
Вази кишвари худ хароҷами орад
وز کشور خود خراجم آرد
Аз ганҷи замири нуктаи ангез
از گنج ضمیر نکته انگیز
Бар гуфта ман кунад гуҳари рез
بر گفتهٔ من کند گهر ریز
Субҳони аллоҳи ин чаҳ савдои сет
سبحان الله این چه سوداست
Вази дояи табъами ин чаҳ ғавғои сет !
وز دایه طبعم این چه غوغاست!
Ман кистаму зи ман ки гуяд ? !
من کیستم و ز من که گوید؟!
Зини навъи сухан , сухан ки гуяд
زین نوع سخن، سخن که گوید
Расмии сет ки халқи қадари коло
رسمیست که خلق قدر کالا
Аз поя вай ниҳанд боло
از پایهٔ وی نهند بالا
Хари муҳра фуруш мезанад бонг
خرمهرهفروش میزند بانگ
Фирӯзаи ду сад адад ба як донг
فیروزه دو صد عدد به یک دانگ
Фирӯза наад суфолро ном
فیروزه نهد سفال را نام
То майл кунад табиати ом
تا میل کند طبیعت عام
Ман низ суфоли резае чанд
من نیز سفالریزهای چند
Кардам бо ҳам ба ҳилаи пайванд
کردم با هم به حیله پیوند
Гаштам ба суфоли худ хурушон
گشتم به سفال خود خروشان
Бар қоидаи гуҳари фурӯашон
بر قاعدهٔ گهرفروشان
Ҳар кас ки хирад ба қавли шобош
هر کس که خرد به قول شاباش
Подоши ҷазои хайри бодош
پاداش جزای خیر باداش
Гарчи на сухан баландам уфтад
گرچه نه سخن بلندم افتد
Аз ҳар сухани он писандам уфтад
از هر سخن آن پسندم افتد
Майли зоғон ба бачаи хеш
میل زاغان به بچه خویش
Аз бачаи тӯтӣон буд беш
از بچه طوطیان بود بیش
Шеърӣ ки зи хотири хирадманд
شعری که ز خاطر خردمند
Зояд ба мисли буд чу фарзанд
زاید به مثل بود چو فرزند
Фарзанд ба сӯрат ар чаҳ зишт аст
فرزند به صورت ار چه زشت است
Дар чашми падари накӯ сиришт аст
در چشم پدر نکو سرشت است
эй сохтаи тези хомаро нӯк
ای ساخته تیز خامه را نوک
Зон карда арӯси табъро дӯк
زان کرده عروس طبع را دوک
намекун зон нӯки хушнивисӣ
میکن زان نوک خوشنویسی
Зон дӯки зи машки риштаи рейсӣ
زان دوک ز مشک رشته ریسی
Май зани рақамӣ ба лавҳи инсоф
می زن رقمی به لوح انصاف
Дроъаҳи айби пӯш май боф
دراعه عیبپوش میباف
Чун шеъри накӯ буд хати нек
چون شعر نکو بود خط نیک
Бошад мадади нкўииш лек
باشد مدد نکوییش لیک
Гардад зи либоси хати нохуб
گردد ز لباس خط ناخوب
Дар дидаи айби ҷӯии маъюб
در دیده عیبجویی معیوب
Гар менашӯй никуии афзой
گر مینشوی نکویی افزای
Кам зани паии ъибнокии ши рой
کم زن پی عیبناکیش رای
Беҳудаи мсои хомаи хеш
بیهوده مسای خامهٔ خویش
Олӯдаи мсози номаи хеш
آلوده مساز نامهٔ خویش
Ҳарфӣ ки ба хати бади нависӣ
حرفی که به خط بد نویسی
Дар ваии ҳамаи айби худ нависӣ
در وی همه عیب خود نویسی
Гар айб маро кунӣ шуморӣ
گر عیب مرا کنی شماری
Маъюбӣ худ бапуш борӣ
معیوبی خود بپوش باری
Дар хӯбии хат агар нкўшӣ
در خوبی خط اگر نکوشی
Аз баҳри худои зи тези ҳушӣ
از بهر خدا ز تیز هوشی
Ҳарфӣ ки наҳй ба ростӣ на
حرفی که نهی به راستی نه
Каз ҳар ҳунарии сети ростӣ ба
کز هر هنریست راستی به
Ваон дам ки нависиаш саросар
وان دم که نویسیاش سراسر
Бо нусха рост кун баробар
با نسخهٔ راست کن برابر
Чун худ кардӣ фасод аз оғоз
چون خود کردی فساد از آغاز
Ислоҳ ба дигарон миндоз
اصلاح به دیگران مینداز
Оби даҳанати зи табъ бе бок
آب دهنت ز طبع بیباک
Чун афкандӣ бапушаш аз хок
چون افکندی بپوشش از خاک
Кӯтоҳии ин баланди бунёд
کوتاهی این بلند بنیاد
Дар ҳаштсад ва на фитод ва ҳаштод
در هشتصد و نه فتاد و هشتاد
Вртў ба шумори он барии даст
ورتو به شمار آن بری دست
Бошад се ҳазор ва ҳаштсад ва шаст
باشد سه هزار و هشتصد و شصت
Шуд арзи зи табъи фикрати андеш
شد عرض ز طبع فکرتاندیش
Дар тӯли чаҳор ма камобеш
در طول چهار مه کمابیش
Дар як ду се соъатии з ҳар рӯз
در یک دو سه ساعتی ز هر روز
Шуд табъ бар ин муроди фирӯз
شد طبع بر این مراد فیروز
Гар соъатҳо фароҳам оянд
گر ساعتها فراهم آیند
Бар як ду се ҳафта кӣ физойанд ?
بر یک دو سه هفته کی فزایند؟
Ҳар чанд ки қадари ин тиҳии даст
هر چند که قدر این تهیدست
Зини назми шикаста баста бишикаст
زین نظم شکسته بسته بشکست
Зу ҳуққаи чархи дарҷ дар бод
زو حقه چرخ درج در باد
зи овоза ӯ замонаи пари бод
ز آوازه او زمانه پر باد
Покон ба ниёзи субҳгоҳон
پاکان به نیاز صبحگاهان
Омурзишам аз худои хоҳон
آمرزشم از خدای خواهان