Шеър дар урфи қудамо ва ҳукамо каломӣаст муаллиф аз муқаддамоти мухайяла яъне аз шаън он бошад ки дар хаёл сомъ андозад маъониро ки мӯҷиб иқбол бошад бар чизе ё эъроз аз чизе , хоҳи фӣ нафса содиқ бошаду хоҳи не ,у хоҳи сомъи эътиқоди сидқ он дошта бошад ё не .

شعر در عرف قدما و حکما کلامیست مؤلف از مقدمات مخیله یعنی از شأن آن باشد که در خیال سامع اندازد معانی را که موجب اقبال باشد بر چیزی یا اعراض از چیزی، خواه فی نفسه صادق باشد و خواه نی، و خواه سامع اعتقاد صدق آن داشته باشد یا نی.

Чунон ки гӯйанд хамр лаълӣаст музоб ё ёқӯтӣаст сайёл ё асал чизеаст талх ё шӯр , қӣ карда занбӯру мтأхрини ҳукамо ба он вазну қофияро эътибор кардаанд Фомо дар урфи ҷумҳӯри ҷузи вазну қофия дар он муътабар нест пас шеър каломӣ бошад мавзуну мқФӣу тахайюлу адами тахайюлу сидқу адами сидқро дар он ҳақиқати эътибори неи вллаҳи дролшъри мо аъзами шона ва мо арФъи маконау лӣати шеърӣ эй Фзилаҳи аҷали ман алшър вае саҳари аҷзли ман ҳозои алсҳр .

چنان که گویند خمر لعلی است مذاب یا یاقوتی است سیال یا عسل چیزی است تلخ یا شور، قی کرده زنبور و متأخرین حکما به آن وزن و قافیه را اعتبار کرده اند فاما در عرف جمهور جز وزن و قافیه در آن معتبر نیست پس شعر کلامی باشد موزون و مقفی و تخیل و عدم تخیل و صدق و عدم صدق را در آن حقیقت اعتبار نی ولله درالشعر ما اعظم شانه و ما ارفع مکانه و لیت شعری ایة فضیلة اجل من الشعر و ای سحر اجزل من هذا السحر.

Ва он ки ҳазрати ҳақ - субҳонау таъолӣ - каломи мӯъҷизи тарози қуръонро ба моии нафй « вмои ҳўи бқўли шоир » аз олоиши тӯҳмати шеъри мутаҳҳари сохтау илми балоғати мавридашро аз ҳазизи тднс « бали ҳўи шоир » ба авҷи тақаддус « ва мо ълмноаҳи алшър ва мо инбғии ?ла » афрохта , на исботи ин маънии рост ки шеъри фии ҳади зотаи амре мазмумасту шоир ба сабаби эроди каломи манзуми мъотбу млўм , балки бинобар онаст ки қосирони назми қуръонро мустанад ба салиқа шеър надоранду муонидони мутасаддии тҳдӣ ба онро - слии аллоҳи алайҳу силам - аз зумра шуъаро нишморанд ва ин возеҳтарин далелӣаст бар рифъати мақоми шеъру шуъаро ва улувва манзалати саҳари офаринони шеъри оро .

و آن که حضرت حق - سبحانه و تعالی - کلام معجز طراز قرآن را به مای نفی «وما هو بقول شاعر» از آلایش تهمت شعر مطهر ساخته و علم بلاغت موردش را از حضیض تدنس «بل هو شاعر» به اوج تقدس «و ما علمناه الشعر و ما ینبغی له » افراخته، نه اثبات این معنی راست که شعر فی حد ذاته امری مذموم است و شاعر به سبب ایراد کلام منظوم معاتب و ملوم، بلکه بنابر آن است که قاصران نظم قرآن را مستند به سلیقه شعر ندارند و معاندان متصدی تحدی به آن را - صلی الله علیه و سلم - از زمره شعرا نشمارند و این واضحترین دلیلی است بر رفعت مقام شعر و شعرا و علو منزلت سحر آفرینان شعر آرا.

Шеър бар ақсомаст : чун қасидау ғазалу маснавӣу қитъау рубоӣу шуъаро дар муморасати онҳо мутафовит .

شعر بر اقسام است: چون قصیده و غزل و مثنوی و قطعه و رباعی و شعرا در ممارست آنها متفاوت.

Баъзе мтФннанд ки бар ҷамеъи ин ақсом шеър гуфтаанд ва баъзе аз он қабиланд ки майли эшон ба баъзе азин ақсом бештар бӯдааст чун мутақаддимон ки иҳтимоми эшон ба қасоид бӯдааст дар мадоеҳу мавоъизу ғайри ону иҳтимоми баъзе ба маснавӣ ба хилофи мтأхрон ки суханони аксар бар тариқи ғазали воқеъ шудаасту адади ин тайифа аз ҳаду ҳаср берунасту зикри тафосили эшон аз қоидаи иҳотаи мутаҷовиз , лоҷарам бар зикр чанде аз машоҳӣри эшон ақтсор карда мешавад .

بعضی متفنن اند که بر جمیع این اقسام شعر گفته اند و بعضی از آن قبیل اند که میل ایشان به بعضی ازین اقسام بیشتر بوده است چون متقدمان که اهتمام ایشان به قصاید بوده است در مدایح و مواعظ و غیر آن و اهتمام بعضی به مثنوی به خلاف متأخران که سخنان اکثر بر طریق غزل واقع شده است و عدد این طایفه از حد و حصر بیرون است و ذکر تفاصیل ایشان از قاعده احاطه متجاوز، لاجرم بر ذکر چندی از مشاهیر ایشان اقتصار کرده می شود.