Ҷавобаш дод устод аз сари ақл

جوابش داد استاد از سر عقل

Ки бишинав шарҳи ин аз кашф ва аз нақл

که بشنو شرح این از کشف و از نقل

Буд одами зи олами нусхаи рост

بود آدم ز عالم نسخه راست

Ки ҳар чаҳ онҷои ниҳон ӣнҷо ҳувайдост

که هر چه آنجا نهان اینجا هویداست

зи авҷи осмон , то маркази хок

ز اوج آسمان، تا مرکز خاک

Бибин дар лавҳ буд хештани пок

ببین در لوح بود خویشتن پاک

Замину осмон ва ҳар чаҳ хоҳӣ

زمین و آسمان و هر چه خواهی

зи сар то пой худ бингар кмоҳӣ

ز سر تا پای خود بنگر کماهی

Машав ғофили зи худ , вази пой то сар

مشو غافل ز خود، وز پای تا سر

Назар кун , на фалак дар хеш бингар

نظر کن، نه فلک در خویش بنگر

Яке лаҳму дувуми азму сиўми мағз

یکی لحم و دوم عظم و سیوم مغز

Рагу хӯн ва пайаст ар бенгарӣ нағз

رگ و خون و پی است ار بنگری نغز

Буд ҳафтуми фалак бе шаки туро пӯст

بود هفتم فلک بی شک تو را پوست

Дигар ҳаштум буд нохун , нуҳум мӯаст

دگر هشتم بود ناخن، نهم موست

Дигар ,гар оя алкрсӣ бихонӣ

دگر، گر آیه الکرسی بخوانی

Буруҷ аз худ саросари боздонӣ

بروج از خود سراسر بازدانی

Агар хоҳӣ ки беруни ое аз шак

اگر خواهی که بیرون آیی از شک

Бигӯям то шумории ҷумлаи як як

بگویم تا شماری جمله یک یک

Биёи аввали ду чашми худ назар кун

بیا اول دو چشم خود نظر کن

Пас аз вай ҳар ду гӯштро хабар кун

پس از وی هر دو گوشت را خبر کن

Дигар дар ҳар ду бинӣ рост бингар

دگر در هر دو بینی راست بنگر

Ду пистонро бибин ҳам нек дар бар

دو پستان را ببین هم نیک در بر

Сиблатинаст дигар гуфтамат рост

سبیلین است دیگر گفتمت راست

Дигар нофу даҳон бар ҷумла гуёст

دگر ناف و دهان بر جمله گویاست

Чу афлоку буруҷати гашти мафҳум

چو افلاک و بروجت گشت مفهوم

Дигар сайёраро кун ҷумлаи маълум

دگر سیاره را کن جمله معلوم

Азин гуфтори мангар рух нтобӣ

ازین گفتار من گر رخ نتابی

зи аъзои раисаи бозёбӣ

ز اعضای رئیسه بازیابی

Диласт аввал ки хуршедии сети равшан

دل است اول که خورشیدی ست روشن

Машав тира ки гуфтам равшанати ман

مشو تیره که گفتم روشنت من

Дигар Зуҳрааст баҳроми вуҷӯдат

دگر زهره است بهرام وجودت

Ки сар то пой май оради суҷудат

که سر تا پای می آرد سجودت

Димоғат ҳаст дар аъзои Уторид

دماغت هست در اعضا عطارد

Ки бошад зуат , саъду наҳси ворид

که باشد زوت، سعد و نحس وارد

Дигар гарда буд ноҳид дар ту

دگر گرده بود ناهید در تو

Ки шодӣ зу буд ҷовид дар ту

که شادی زو بود جاوید در تو

Ҷигари чбўд дигар брҷис бишинав

جگر چبود دگر برجیس بشنو

Ки бошад зоҳират зу тозау нав

که باشد ظاهرت زو تازه و نو

Спрз омад дигар пери кавокиб

سپرز آمد دگر پیر کواکب

Ки зу бошад ҳамеи судоти ғолиб

که زو باشد همی سودات غالب

Буд шаш мари туро моҳи сабки сайр

بود شش مر تو را ماه سبک سیر

Ки қисомии сет дар ту аз шару хайр

که قسامی ست در تو از شر و خیر

Аз ин нусха машав ғофил ки пайваст

از این نسخه مشو غافل که پیوست

Ҳар ончии ту дар ӯ бинӣ дарин ҳаст

هر آنچه تو در او بینی درین هست

Ҳар он чизе ки мушкили бошиддати он

هر آن چیزی که مشکل باشدت آن

Бибин дар ин ки дар дам гардад осон

ببین در این که در دم گردد آسان

Дар онҷо ҳар чаҳ бишумории саросар

در آنجا هر چه بشماری سراسر

Буд ӣнҷои ҳама бо чизи дигар

بود اینجا همه با چیز دیگر

Замину осмону кӯҳу дарё

زمین و آسمان و کوه و دریا

Буд яксар ҳама дар ту муҳайё

بود یکسر همه در تو مهیا

Чу яксар ҳар чаҳ ҳаст ӣнҷо муҳайёст

چو یکسر هر چه هست اینجا مهیاست

Агар аршаст онҷои дил дар ӣнҷост

اگر عرش است آنجا دل در اینجاست

Ҷаҳон ҳар чанд кӯи як шахс пераст

جهان هر چند کو یک شخص پیرست

Бар ман ин кабӣраст он сағир аст

بر من این کبیرست آن صغیر است

Надорам шак ки дар олам ҳадаф шуд

ندارم شک که در عالم هدف شد

Касе когаҳи зи сари ман урф шуд

کسی کاگه ز سر من عرف شد

Аз он рӯ кушта шуд Мансур бар дор

از آن رو کشته شد منصور بر دار

Ки зоҳир кард бо ноаҳли асрор

که ظاهر کرد با نااهل اسرار

Ба ошиқи қавли маъшӯқ ар ба рамзаст

به عاشق قول معشوق ار به رمزست

Чаро бо ваии ҳадисаши кант канз аст

چرا با وی حدیثش کنت کنز است

Забони ишқ , ҳар нокас чаҳ донад

زبان عشق، هر ناکس چه داند

Касе донад ки уштур ме чароанд

کسی داند که اشتر می چراند

Салимӣ чун сухани ӣнҷои расонадӣ

سلیمی چون سخن اینجا رساندی

Ва зини лавҳ ончӣ мебоист хондӣ

و زین لوح آنچه می بایست خواندی

Забон дар коми каши зин беш мхрўш

زبان در کام کش زین بیش مخروش

Ба баҳр маърифат мебош хомӯш

به بحر معرفت می باش خاموش

Чу огаҳи гаштӣ аз поёни ин роҳ

چو آگه گشتی از پایان این راه

Макун дигари ҳикоят , қиссаи кӯтоҳ

مکن دیگر حکایت، قصه کوتاه