Илм дайн кимиёст хоқонӣ
علم دین کیمیاست خاقانی
Кимёӣии сазои ганҷи замир
کیمیائی سزای گنج ضمیر
Миси зангори хӯрдаи дории нафас
مس زنگار خورده داری نفس
Аз чунин кимиёат нест гзир
از چنین کیمیات نیست گزیر
Ҷуз аз ин ҳарчӣ кимиё гӯйанд
جز از این هرچه کیمیا گویند
Он сухан машну ва макун тасвир
آن سخن مشنو و مکن تصویر
Амали аждаҳоати пеши оранд
عمل اژدهات پیش آرند
Коб ҳаст аждаҳои ҳалқа пазир
کاب هست اژدهای حلقه پذیر
Аждаҳои сар ба дами расонаду боз
اژدها سر به دم رساند و باز
Сари дам аждаҳо хӯрд бар хайр
سر دم اژدها خورد بر خیر
Мпазири ин ҳавас ки напазиранд
مپذیر این هوس که نپذیرند
Бҳрҷи қалби ноқидони басир
بهرج قلب ناقدان بصیر
Ба чунин ҷаҳли илм дайн бишнос
به چنین جهل علم دین بشناس
Ки шиносанд нофаи машк ба сайр
که شناسند نافه مشک به سیر
Аввали ин имтиҳон Сикандар кард
اول این امتحان سکندر کرد
Аз Арастӯ ки буд хоси вазир
از ارسطو که بود خاص وزیر
Барнаёварад ком то хӯрданд
برنیاورد کام تا خوردند
Ҳам Сикандари ҳам Арастӯи тшўир
هم سکندر هم ارسطو تشویر
Бидъати фозилон манҳус аст
بدعت فاضلان منحوس است
Ин саноат барои мераҳу мейр
این صناعت برای میره و میر
То зи хомони хом табъ кунанд
تا ز خامان خام طبع کنند
Моли мейри асёФтаҳи табзир
مال میر اثیافته تبذیر
Мудаббириро ки қотеъ раҳ туаст
مدبری را که قاطع ره توست
Восилии хуоне аз паии тавфир
واصلی خوانی از پی توفیر
Кед қотеъ магӯ ки восили мост
کید قاطع مگو که واصل ماست
Кед чун гардад офтоби мунир
کید چون گردد آفتاب منیر
Ки кунад зар чу аФтоб аз хок
که کند زر چو افتاب از خاک
Зуҳалӣ коҳинӣ кунад ба зҳир
زحلی کاهنی کند به زحیر
КоФтоб аз паёми хокии зар
کافتاب از پیام خاکی زر
Накунад бе ҳазор солаи масир
نکند بیهزار ساله مسیر
Офтобаст кӣмёгар ва пас
آفتاب است کیمیاگر و پس
Восилии сонеъии қавии таъси
واصلی صانعی قوی تاثیر
Кӣ кунад зари миёни бутаи хок
کی کند زر میان بوتهٔ خاک
Дам ӯ осмону бутаи асир
دم او آسمان و بوته اثیر
Ин ҳамаи дарди сари зи ишқ зар аст
این همه درد سر ز عشق زر است
Варна рӯзӣ змон кунад тақдир
ورنه روزی ضمان کند تقدیر
Зар ки бинад қуроза чун маи нав
زر که بیند قراضه چون مه نو
Ҳирси девонаи бугсалади занҷир
حرص دیوانه بگسلد زنجیر
Зари хиради бузурги қимат ро
زر خرد بزرگ قیمت را
Ҳаст ҷурмии азиму ҷурми ҳақир
هست جرمی عظیم و جرم حقیر
Икнзўн алзҳб накардӣ дарс
یکنزون الذهب نکردی درس
Явми иҳмии нхўондӣ аз тафсир
یوم یحمی نخواندی از تفسیر
Бар замин ҳар куҷо фалак зада Эй аст
بر زمین هر کجا فلک زدهای است
Бинўоӣӣ ба дасти фақри асир
بینوائی به دست فقر اسیر
Шуғл ӯ шоирӣаст ё тинҷем
شغل او شاعری است یا تنجیم
Ҳавасаш фалсафааст ё эксир
هوسش فلسفه است یا اکسیر
Чист тинҷему ФсФаҳи таътил
چیست تنجیم و فسفه تعطیل
Чист эксиру шоирии тазвир
چیست اکسیر و شاعری تزویر
Куфру кизби ин ду рости хирмани кӯб
کفر و کذب این دو راست خرمن کوب
Наҳсу фақри он ду рости домангир
نحس و فقر آن دو راست دامنگیر
Дар тарозуии шаръу рустаи ақл
در ترازوی شرع و رستهٔ عقل
Фалсафаи фалси дону шеъри шъир
فلسفه فلس دان و شعر شعیر