Чун аз шарҳи масоили ҳикмати амалӣ бар ваҷҳе ки дар садри китоби зикри он тақдим ёфта буд фориғи шудем , ва дар истифои абвоби ону нақл аз асҳоби саноати қадари ҷаҳд мабзул кард , хостем ки хатми китоб бар фаслӣ бошад аз сухани афлотӯн ки умуми халқро нофеъ буд , ва он васиятӣаст ки шогирди худ арстотолисро фармӯдааст , мегуяд :

چون از شرح مسائل حکمت عملی بر وجهی که در صدر کتاب ذکر آن تقدیم یافته بود فارغ شدیم، و در استیفای ابواب آن و نقل از اصحاب صناعت قدر جهد مبذول کرد، خواستیم که ختم کتاب بر فصلی باشد از سخن افلاطون که عموم خلق را نافع بود، و آن وصیتی است که شاگرد خود ارسطاطالیس را فرموده است، می گوید:

Маъбуди хешро бишносу ҳақ ӯ нигоҳи дор , ва ҳамеша бо таълим ва тааллум бош ,у аноят бар талаби илми муқаддари дор . Аҳли илмро ба касрати илм имтиҳон макун балки эътибори ҳоли эшон ба тҷнб аз шар ва фасод кун .

معبود خویش را بشناس و حق او نگاه دار، و همیشه با تعلیم و تعلم باش، و عنایت بر طلب علم مقدر دار. اهل علم را به کثرت علم امتحان مکن بلکه اعتبار حال ایشان به تجنب از شر و فساد کن.

Аз худоӣ чизе махоҳ ки нафъи он мунқатиъ буд , ва мтиқн бош ки ҳамаи мавоҳиб аз ҳазрат ӯст ,у азуи неъматҳои боқии хоҳ ,у фавойидӣ ки аз ту мФорқт натавонад кард илтимос кун . Ҳамеша бедор бош ки шарӯрро асбоб бисёраст , ва ончӣ нишоед кард ба орзӯ махоҳ , ва бидон ки интиқоми худоӣ , таъолӣ , аз банда ба схт ва итоб набӯд балки ба тақвим ва тأдиб бошад . Бар таманнои ҳаёти шоиста ақтсор макун то мўтии шоиста бо он музоф набӯд ,у ҳаёту мӯатро шоистаи мшмри магар ки всилти иктисоб бар бошанд .

از خدای چیزی مخواه که نفع آن منقطع بود، و متیقن باش که همه مواهب از حضرت اوست، و ازو نعمتهای باقی خواه، و فوایدی که از تو مفارقت نتواند کرد التماس کن. همیشه بیدار باش که شرور را اسباب بسیار است، و آنچه نشاید کرد به آرزو مخواه، و بدان که انتقام خدای، تعالی، از بنده به سخط و عتاب نبود بلکه به تقویم و تأدیب باشد. بر تمنای حیات شایسته اقتصار مکن تا موتی شایسته با آن مضاف نبود، و حیات و موت را شایسته مشمر مگر که وسیلت اکتساب بر باشند.

Ва бар осоишу хоб иқдом макун магари баъд аз он ки муҳосибаи нафас дар се чиз ба тақдим расонида бошӣ : яке онкӣ таъаммул кунӣ то дар он рӯзи ҳеҷ хато аз ту воқеъ шудааст ё на ;у дигари онкӣ таъаммул кунӣ то ҳеҷ хайр иктисоб кардае ё на ;у сими онкии ҳеҷ амали бтқсир фӯт кардае ё на .

و بر آسایش و خواب اقدام مکن مگر بعد از آن که محاسبه نفس در سه چیز به تقدیم رسانیده باشی: یکی آنکه تأمل کنی تا در آن روز هیچ خطا از تو واقع شده است یا نه؛ و دیگر آنکه تأمل کنی تا هیچ خیر اکتساب کرده ای یا نه؛ و سیم آنکه هیچ عمل بتقصیر فوت کرده ای یا نه.

Ёд кун ки чаҳ бӯдае дар асл ва чаҳ хоҳӣ шуд баъд аз марг , ва ҳеҷ касро аизо макун ки корҳои олам дар маърази тағайюр ва заволаст ; бадбахти он кас буд ки аз тазаккури оқибати ғофил буд ва аз зулати бозноистд .

یاد کن که چه بوده ای در اصل و چه خواهی شد بعد از مرگ، و هیچ کس را ایذا مکن که کارهای عالم در معرض تغیر و زوال است؛ بدبخت آن کس بود که از تذکر عاقبت غافل بود و از زلت بازنایستد.

Сармояи худ аз чизҳое ки аз зоти ту хориҷ буд мсоз . Дар феъли хайр бо мустаҳаққони интизори саволи мадор , балки пеш аз илтимос ифтитоҳ кун . Ҳакими мшмр касеро ки ба лиззатӣ аз лиззатҳои олами шодмон буд ё аз мусӣбатӣ аз масоиби олам ҷазаъ кунад ва андўҳгн шавад . Ҳамеша ёд марг кун ва ба мурдагони эътибори гир . Хисосати мардум аз бисёре сухан бефоида ӯ ва аз إхборӣ ки кунад ба чизе ки азон мсؤўл набӯд бишнос . Ва бидон ки касе ки дар шари ғайри худ андеша кунад нафас ӯ қабул шар карда бошаду мазоҳиб ӯ бар шари муштамил шуда .

سرمایه خود از چیزهایی که از ذات تو خارج بود مساز. در فعل خیر با مستحقان انتظار سؤال مدار، بلکه پیش از التماس افتتاح کن. حکیم مشمر کسی را که به لذتی از لذتهای عالم شادمان بود یا از مصیبتی از مصائب عالم جزع کند و اندوهگن شود. همیشه یاد مرگ کن و به مردگان اعتبار گیر. خساست مردم از بسیاری سخن بی فایده او و از إخباری که کند به چیزی که ازان مسؤول نبود بشناس. و بدان که کسی که در شر غیر خود اندیشه کند نفس او قبول شر کرده باشد و مذاهب او بر شر مشتمل شده.

Борҳо андеша кун пас дар қавли ори пас дрФъли ор ки аҳвол гардонаст . Дӯстдори ҳама кас бош ,у зуд хашм мабош ки ғазаб ба одат ту гардад . Ҳар ки имрӯз ба ту муҳтоҷ буд азолти ҳоҷат ӯ бо фардои миФгн , ки ту чаҳ доне ки фардо чаҳ ҳодис шавад . Касеро ки ба чизе гирифтор шавад муовинат кун магари он касро ки ба амали бади худ гирифтор бошад . То сухани мутахосимони мафҳум ту нагардад ба ҳукми эшон мубодират манимо . Ҳаким ба қавл танҳо мабош балки ба қавл ва амал бош , ки ҳикмати қавлӣ дар ин ҷаҳон бимонаду ҳикмат амалӣ бидон ҷаҳон расад ва онҷо бимонад . Агар дар некӯкории ранҷии барӣ , ранҷ бинмоанду феъл нек бимонад , ва агар аз гуноҳи лиззатии ёбӣ лиззат бинмоанду феъл бад бимонад . Аз он рӯз ёд кун ки туро овоз диҳанд ва аз олати истимоъу нутқ маҳрӯм бошӣ , на шинавӣ ва на гӯйӣ , ва на ёд туоне кард . Ва яқини дон ки мутаваҷҷеҳ ба маконе шудае ки онҷо на дӯстро шиносӣ ва на душманро , пас ӣнҷо касеро ба нуқсон мансӯб магардон . Ва ҳақиқати шинос ки ҷое хоҳӣ расед ки худовандгору бандаи онҷо мутасовӣ бошанд , пас ӣнҷо такаббур макун .

بارها اندیشه کن پس در قول آر پس درفعل آر که احوال گردان است. دوستدار همه کس باش، و زود خشم مباش که غضب به عادت تو گردد. هر که امروز به تو محتاج بود ازالت حاجت او با فردا میفگن، که تو چه دانی که فردا چه حادث شود. کسی را که به چیزی گرفتار شود معاونت کن مگر آن کس را که به عمل بد خود گرفتار باشد. تا سخن متخاصمان مفهوم تو نگردد به حکم ایشان مبادرت منما. حکیم به قول تنها مباش بلکه به قول و عمل باش، که حکمت قولی در این جهان بماند و حکمت عملی بدان جهان رسد و آنجا بماند. اگر در نیکوکاری رنجی بری، رنج بنماند و فعل نیک بماند، و اگر از گناه لذتی یابی لذت بنماند و فعل بد بماند. از آن روز یاد کن که ترا آواز دهند و از آلت استماع و نطق محروم باشی، نه شنوی و نه گویی، و نه یاد توانی کرد. و یقین دان که متوجه به مکانی شده ای که آنجا نه دوست را شناسی و نه دشمن را، پس اینجا کسی را به نقصان منسوب مگردان. و حقیقت شناس که جایی خواهی رسید که خداوندگار و بنده آنجا متساوی باشند، پس اینجا تکبر مکن.

Ҳамеша зоди сохтаи дор , ки чаҳ доне ки раҳил кӣ хоҳад буд . Ва бидон ки аз атои худоӣ , ҷли ҷалола , ҳеҷ чизи беҳтар аз ҳикмат набӯд ,у ҳаким касе буд ки фикру қавлу амал ӯ мутасовӣ ва муташобиҳ бошад .

همیشه زاد ساخته دار، که چه دانی که رحیل کی خواهد بود. و بدان که از عطای خدای، جل جلاله، هیچ چیز بهتر از حکمت نبود، و حکیم کسی بود که فکر و قول و عمل او متساوی و متشابه باشد.

Мукофот кун ба некӣ ,у дргзор аз бадӣ . Ёди гир ва ҳифз кун ва фаҳм кун дар ҳар вақте . Кори хешу таъаққули ҳол худ кун ва аз ҳеҷ кор аз корҳои бузурги ин олам малолат манимоӣ ва дар ҳеҷ вақт туоне макун , ва аз хайроти таҷовузи ҷоизи мшмр , ва ҳеҷ сиӣаҳро дар иктисоби ҳасанаи сармояи мсоз , ва аз амри афзал ба ҷиҳати сарварии зоил эъроз макун ки аз сарвари доим эъроз карда бошӣ .

مکافات کن به نیکی، و درگذار از بدی. یاد گیر و حفظ کن و فهم کن در هر وقتی. کار خویش و تعقل حال خود کن و از هیچ کار از کارهای بزرگ این عالم ملالت منمای و در هیچ وقت توانی مکن، و از خیرات تجاوز جایز مشمر، و هیچ سیئه را در اکتساب حسنه سرمایه مساز، و از امر افضل به جهت سروری زایل اعراض مکن که از سرور دائم اعراض کرده باشی.

Ҳикмати дӯсти дору сухан ҳукамо бишинав . Ҳавои дунё аз худ давр кун ва аз одоби сутӯда имтиноъ макун . Дрҳичи кори пеш аз вақти он кори мпиўнд , ва чун ба кор машғӯл бошӣ аз рӯй фаҳму басират ба он машғӯл бош . Ба тавонгарӣ мутакаббир ва мъҷб машав ва аз масоиб , шикастагӣу хорӣ ба худ роҳи мада . Бо дӯсти муомила чунон кун ки ба ҳоким муҳтоҷ нашӯй , ва бо душмани муомила чунон кун ки дар ҳукӯмати зафари туро буд . Бо ҳеҷ кас сафоҳат макуну тавозуъ бо ҳамаи каси бакори дор , ва ҳеҷ мутавозеъро ҳақири мшмр . Дар ончии худро маъзӯри дории бародари худро маломат макун . Ба битолат шодмон мабош , ва бар бахт эътимод макун , ва аз феъли нек пушаймон машав . Бо ҳеҷ кас маро макун . Ҳамеша бар мулозимати сирати адлу истиқомату илтизоми хайрот мувозибат кун .

حکمت دوست دار و سخن حکما بشنو. هوای دنیا از خود دور کن و از آداب ستوده امتناع مکن. درهیچ کار پیش از وقت آن کار مپیوند، و چون به کار مشغول باشی از روی فهم و بصیرت به آن مشغول باش. به توانگری متکبر و معجب مشو و از مصائب، شکستگی و خواری به خود راه مده. با دوست معامله چنان کن که به حاکم محتاج نشوی، و با دشمن معامله چنان کن که در حکومت ظفر ترا بود. با هیچ کس سفاهت مکن و تواضع با همه کس بکار دار، و هیچ متواضع را حقیر مشمر. در آنچه خود را معذور داری برادر خود را ملامت مکن. به بطالت شادمان مباش، و بر بخت اعتماد مکن، و از فعل نیک پشیمان مشو. با هیچ کس مرا مکن. همیشه بر ملازمت سیرت عدل و استقامت و التزام خیرات مواظبت کن.

Инаст васоёии афлотӯн ки хостем ки китоб барон хатм кунем ,у баъди азин сухан қатъ кунем . Худоӣ , таъолӣ , ҳамгинонро тавфиқи иктисоби хайроту ақтнои ҳасанот каромат кунод , ва бар талаби маразоти худ ҳарис гардонод , анаи аллтиФи алмҷиб .

اینست وصایای افلاطون که خواستیم که کتاب بران ختم کنیم، و بعد ازین سخن قطع کنیم. خدای، تعالی،همگنان را توفیق اکتساب خیرات و اقتنای حسنات کرامت کناد، و بر طلب مرضات خود حریص گرداناد، انه اللطیف المجیب.

Тамом шуд китоби ахлоқи носирии бъўни аллоҳу ҳасани тавфиқа дар охири моҳи рабиъи алаввали санаи аснӣ ва сетину стмأиаҳи ҳиҷрӣа .

تمام شد کتاب اخلاق ناصری بعون الله و حسن توفیقه در آخر ماه ربیع الاول سنه اثنی و ستین و ستمأیه هجریه.