Банда дорад борагии баси номдору муътабар

بنده دارد بارگی بس نامدار و معتبر

Дар бузургии достон ва дар сарафрозии смр

در بزرگی داستان و در سرافرازی سمر

Сими бахшеи тнки чашму сахти ҷонии сангдил

سیم بخشی تنگ چشم و سخت جانی سنگدل

Боди поӣии гарми хезу қалъагирӣ то ҷавр

باد پائی گرم خیز و قلعه گیری تاج ور

Қоими аллилӣ ки шаб то субҳ бошад дар қиём

قائم اللیلی که شب تا صبح باشد در قیام

Соӣми алдҳрӣ ки бошад бениёз аз хобу хур

صائم الدهری که باشد بی نیاز از خواب و خور

Гоҳ гирад ҳамчуи Марии гурзаи андари ғори ҷой

گاه گیرد همچو ماری گرزه اندر غار جای

Гоҳ гардад ҳамчуи ширии шарзаи андари кӯҳ ва дар

گاه گردد همچو شیری شرزه اندر کوه و در

Гоҳ сқоӣӣ кунад чун муфлисон аз баҳри сим

گاه سقائی کند چون مفلسان از بهر سیم

Гоҳ кносӣ кунад чун нокасон бар буии зар

گاه کناسی کند چون ناکسان بر بوی زر

Ҳамчуи мурғи хонагӣ дар зер дорад байза лек

همچو مرغ خانگی در زیر دارد بیضه لیک

Қоф то Фоқш буд монанди анқои зери пар

قاف تا فاقش بود مانند عنقا زیر پر

Мадхалаш дар малики шом ва азтарӣ ӯро мадад

مدخلش در ملک شام و از تری او را مدد

Манзилаш дар банд ва дар торикӣ ӯро обхўр

منزلش در بند و در تاریکی او را آبخور

ӯ зи малики рӯм ва дар Мӯсили илми бФрохтаҳ

او ز ملک روم و در موصل علم بفراخته

Лек хайл Зангбор оварда бар хайлаши ҳашар

لیک خیل زنگبار آورده بر خیلش حشر

Қалъа ӣ ӯ гардаи кӯҳу чашма ӣ ӯ оби гир

قلعهٔ او گرده کوه و چشمهٔ او آب گیر

Сайр ӯ дартару хушк ва ӯ мусофири хушк ва тар

سیر او در ترّ و خشک و او مسافر خشک و تر

Ҳар куҷо бошад гулии хорӣ падед ояд аз ӯ

هر کجا باشد گلی خاری پدید آید از او

Ҳар куҷо бошад сеӣ сарвӣ азу ояд бабр

هر کجا باشد سهی سروی ازو آید ببر

Пеш ҳар каси брнхизд аз сари кибр ва манӣ

پیش هر کس برنخیزد از سر کبر و منی

Ҷуз барои дилбарони сарви қади сим бар

جز برای دلبران سروقد سیم بر

Ҳадат ӯ дар даввор аммо зи идрораши Фтўр

حدت او در دوار اما ز ادرارش فتور

Қӯт ӯ дар варам аммо зи аФлоҷши хатар

قوت او در ورم اما ز افلاجش خطر

Ғояти имкони аслу иллати эҷоди насл

غایت امکان اصل و علت ایجاد نسل

Мӯҷиби антоҷи халқу мода ӣ нашри башар

موجب انتاج خلق و مادهٔ نشر بشر

Зоҳдонрои поймолу шоҳдонрои дасти гир

زاهدان را پایمال و شاهدان را دستگیر

Дўстонрои пардаи дору дшмнонрои парда дар

دوستان را پرده دار و دشمنان را پرده در

Гоҳ ҳамчун моҳе каз қулзум уфтад бар канор

گاه همچون ماهیی کز قلزم اُفتد بر کنار

Гоҳ чун девӣ ки аз қробаҳи орандаши бадар

گاه چون دیوی که از قرّابه آرندش به در

Ҳамчуи Кебекии кӯҳсории ҷустаи берун аз қафас

همچو کبکی کوهساری جسته بیرون از قفس

Ҳамчуи сарвии ҷӯйбории руста дар поиши Хизр

همچو سروی جویباری رسته در پایش خضر

Чун дирафши аждаҳои пайкари фурӯди оради зи кӯҳ

چون درفش اژدها پیکر فرود آرد ز کوه

Байняш чун аждҳоӣии хуфта дар зери камар

بینیش چون اژدهائی خفته در زیر کمر

Гуҳ чу млоҳони зи киштӣ бар фарози бодбон

گه چو ملاحان ز کشتی بر فراز بادبان

Гуҳ чу ғаввосони бдрё дар шавад баҳри гуҳар

گه چو غوّاصان به دریا در شود بهر گُهر

Бар дар ҳар даргаӣ бар пой бошад чун илм

بر در هر درگهی بر پای باشد چون علم

Дар пай ҳар ҳуҷраи ӣӣ бар кор бошад чун ҳаҷар

در پی هر حجره ئی بر کار باشد چون حجر

Неки шухии србзрг аммо қавии нафасии нафис

نیک شوخی سربزرگ اما قوی نفسی نفیس

Баси вуҷӯдии нозук аммо сахти кӯрӣ бе басар

بس وجودی نازک اما سخت کوری بی بصر

Моҳеи моҳӣ ғалат гуфтам ки мурғии хояи дор

ماهیی ماهی غلط گفتم که مرغی خایه دار

Ҳудҳудӣ бар кандаи пари неи неи уқобии тези пар

هدهدی بر کنده پر نی نی عقابی تیز پر

Гуҳ бар афрозад илм аз ҳади шаҳристони лут

گه بر افرازد علم از حدّ شهرستان لوط

Гуҳи басӯии чоҳ Бобул бошадаш азми сафар

گه بسوی چاه بابل باشدش عزم سفر

Гуҳ буд дар банди қбчоқӣ батон сарви қад

گه بُود در بند قبچاقی بتان سروقد

Гуҳ занад сар бар дар маи пайкарони Кошғар

گه زند سر بر در مه پیکران کاشغر

Шоҳидонаши ёри ғору ошёнаши пои ғор

شاهدانش یار غار و آشیانش پای غار

Масканаш дар банду наврӯзаши ҳамаи шаб то саҳар

مسکنش در بند و نوروزش همه شب تا سحر

Аз ду пайкари толеъу раъсаши муқобили бозанб

از دو پیکر طالع و رأسش مقابل باذنب

Манзилаши кафи алхзиб аммо қиронаш бо қамар

منزلش کف الخضیب اما قرانش با قمر

Рост чун тифлӣаст коед аз даҳонаш буии шер

راست چون طفلیست کاید از دهانش بوی شیر

Ураташ хонам ки дар пардаи сет ва ӯ фии алҷмлаҳи нар

عورتش خوانم که در پرده ست و او فی الجمله نر

Бодгирӣ зон сифати касро набошад бар гузор

بادگیری زان صفت کس را نباشد بر گذار

Зобгирӣ ҳамчунон касро куҷо бошад гузар

زابگیری همچنان کس را کجا باشد گذر

Гуҳи бгриди зору сар бар зонуии ҳасрат наад

گه بگرید زار و سر بر زانوی حسرت نهد

Гуҳ бар оради сар ки чун ман кист дар олам дигар

گه بر آرد سر که چون من کیست در عالم دگر

Чун биҷунбад наъра бархезад зи гардуни колФрор

چون بجنبد نعره برخیزد ز گردون کالفرار

Чун бар оради сари фиғон аз кӯҳ ояд колхдр

چون بر آرد سر فغان از کوه آید کالحذر

Афъӣӣ бо муҳраи неи неи гарданӣ бо гирди рон

افعیی با مهره نی نی گردنی با گرد ران

Нома ӣ сари меҳри неи неи хома ӣ бибридаи сар

نامه ی سر مهر نی نی خامه ی ببریده سر

Гар бчоҳии дрФтд дар тираи шаб айбаш макун

گر به چاهی درفتد در تیره شب عیبش مکن

Зонка ӯ кӯрасту шаби тору лаби чоҳаши ммр

زانکه او کورست و شب تار و لب چاهش ممر

Фоили мафъӯли мутлақи рафъу насби аъроб ӯ

فاعل مفعول مطلق رفع و نصب اعراب او

Масдарии лозими валикини тъдиш бе ҳарфи ҷир

مصدری لازم ولیکن تعدیش بی حرف جر

Омилии ҷаззам ки ҳргаҳ кӯ шавад мулҳақи бҷмъ

عاملی جازم که هرگه کو شود ملحق بجمع

Ҷумларо аз мбтдои феъл ӯ бошад хабар

جمله را از مبتدای فعل او باشد خبر

Фатҳ ӯ дар зми валикини каср ӯ дар нафии феъл

فتح او در ضمّ ولیکن کسر او در نفی فعل

ӯ илми вонгоаҳ дар таркиби шартии муътабар

او علم وانگاه در ترکیب شرطی معتبر

Шуъба ӣ лину бтркит нигорин гашта ҳод

شعبه ی لین و بترکیت نگارین گشته حاد

Зиракаши лекини зи зери афканда ӯро ногзр

زیرکش لیکن ز زیر افکنده او را ناگزر

Захма ӣ ӯ дар дугоҳ аммо мақом ӯ се гоҳ

زخمه ی او در دوگاه اما مقام او سه گاه

Чун ватар пайваста бар соз ва чусозӣ бе ватар

چون و تر پیوسته بر ساز و چو سازی بی وتر

Шайхи грзолдини абўолъбоси рӯмӣ пер наҷад

شیخ گرزالدین ابوالعباس رومی پیر نجد

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . р

آن که در هر حلقه ذکرش می‌رود یعنی دگر

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

او کند درمان درد هر نگون‌بختی که هست

Душмани ҷоҳи хдиўри дайни паноҳи додгар

دشمن جاه خدیور دین پناه دادگر

Ҳар кро сахт ояд ин маънии зи хоҷу гӯ маранҷ

هر کرا سخت آید این معنی ز خواجو گو مرنج

Нзқи исоро чаро мункир шавад ҳар гову хар

نظق عیسی را چرا منکر شود هر گاو و خر

Хостанд аз ман ки чизеи андарин маънӣ бигӯ

خواستند از من که چیزی اندرین معنی بگو

Вар касе айбӣ кунад гӯ аз сари ин дар гузар

ور کسی عیبی کند گو از سر این در گذر