Чун ганҷи ҳунари кушоди бахтам

چون گنج هنر گشاد بختم

Нўбоўаҳи ғайби гашти рахтам

نوباوهٔ غیب گشت رختم

Арзонии гавҳари гарони хез

ارزانی گوهر گران خیز

Кард аз ҳамаи сӯи хазндаро тез

کرد از همه سو خزنده را تیز

Май хости басии дили ҳаваси боз

می‌خواست بسی دل هوس باز

Каз саҳари қадим нав кунам соз

کز سحر قدیم نو کنم ساز

Беруни даҳум аз дами дарунӣ

بیرون دهم از دم درونی

Бо ҷодӯии рафтаи ҳам фусунӣ

با جادوی رفته هم فسونی

Пай бар , пай ӯ , чунонк донам

پی بر، پی او، چنانک دانم

Гуфтам қадамӣ задан тавонам

گفتم قدمی زدن توانم

Аз шеваи худ рамидаи гаштам

از شیوهٔ خود رمیده گشتم

Таслими ҳамон ҷаридаи гаштам

تسلیم همان جریده گشتم

Чидам ба қалами намӯнае беш

چیدم به قلم نمونه‌ای بیش

Бар дами зи миёни такаллуфи хеш

بر دم ز میان تکلف خویش

Ороиши пайкари маъонӣ

آرایش پیکر معانی

Шастам ба саломату равонӣ

شستم به سلامت و روانی

Зон сикка ки марди пар ҳунар дошт

زان سکه که مرد پر هنر داشت

Зин ба натавон намӯнаи бардошт

زین به نتوان نمونه برداشت

Гар худ ба зулол ман шудӣ ғарқ

گر خود به زلال من شدی غرق

Мумкин нашудяш дар миёни фарқ

ممکن نشدیش در میان فرق

Зини пеш тафовутӣ надонам

زین پیش تفاوتی ندانم

Кон аз дил ӯст венаи зи ҷонам

کان از دل اوست وین ز جانم

Мардум ки ба зоди тўأмоннд

مردم که به زاد توأمانند

Ҳам ҳар ду ба икдгр намонанд

هم هر دو به یکدگر نمانند

Ду хат ки нависӣ аз яке даст

دو خط که نویسی از یکی دست

Ҳам навъи тафовутӣ дарав ҳаст

هم نوع تفاوتی درو هست

Наққош , ки пайкарӣ нишон кард ,

نقاش، که پیکری نشان کرد،

Дигари натавонади он чунон кард

دیگر نتواند آن چنان کرد

Мақсӯди ман аз баёни ин ҳарф

مقصود من از بیان این حرف

Тарзи суханату сарфаи сарф

طرز سخنت و صرفهٔ صرف

Коқболи касон ба Зуҳраи шер

کاقبال کسان به زهرهٔ شیر

Ба зин натавон ситад ба шамшер

به زین نتوان ستد به شمشیر

эй онкӣ ба маро наҳй ном

ای آنکه به مرا نهی نام

Вази ғӯра хеш кунӣ ком

وز غورهٔ خویش کنی کام

Аз ман ?назарет ба чашми сӯзан

از من نظرت به چشم سوزن

Вондри дафи ту ҳазор равзан

واندر دف تو هزار روزن

Гар мо зи ҳунар тиҳӣ миёнем

گر ما ز هنر تهی میانیم

Бо рӯй ту бигӯӣ , то бидонем

با روی تو بگوی، تا بدانیم

Набӯд чу фасонаи ту номӣ

نبود چو فسانهٔ تو نامی

Беҳуда чаҳ лофӣ аз « Низомӣ »

بیهوده چه لافی از «نظامی»

Гуфтӣ : дам ӯст мурда розӣаст ,

گفتی: دم اوست مرده رازیست،

Он зон вайаст , зон ту чист ? !

آن زان ویست، زان تو چیست؟!

Гар зон қадаҳи оре об хӯрдам

گر زان قدح آری آب خوردم

Бегуфт ту эътироф кардам

بی گفت تو اعتراف کردم

Сад раҳмат эзадӣ барон мард

صد رحمت ایزدی بران مرد

Каз кӣсаи худ буд ҷавони мард

کز کیسهٔ خود بود جوان مرد

Зон кардаам ин навой хуши соз

زان کرده‌ام این نوای خوش ساز

То гӯши замонаро кунам боз

تا گوش زمانه را کنم باز

Зиндаи сет ба маънии аўстодм

زنده‌ست به معنی اوستادم

Вар нест маниш ҳаёт додам

ور نیست منش حیات دادم

Он ганҷ фишон ганҷаи пурвирд

آن گنج فشان گنجه پرورد

Будаст бад-ӣни матоъ дар хӯрд

بودست بدین متاع در خورد

Вонгаҳи зи ҷаҳони фироқи ҷуста

وانگه ز جهان فراغ جسته

Вази шуғли замонаи дасти шаста

وز شغل زمانه دست شسته

Борӣ на ба дили магари ҳамин бор

باری نه به دل مگر همین بار

Корӣ на дигар магари ҳамин кор

کاری نه دگر مگر همین کار

Ганҷӣу дилии зи меҳнати озод

گنجی و دلی ز محنت آزاد

Осӯдагии тамоми бунёд

آسودگی تمام بنیاد

Аз ҳар мулкӣу неки номӣ

از هر ملکی و نیک نامی

Асбоби маошро Низомӣ

اسباب معاش را نظامی

Мискини ман мустаманд бе туаш

مسکین من مستمند بی توش

Аз сӯхтагӣ , чу дег , дар ҷӯш

از سوختگی، چو دیگ، در جوش

Шаб то саҳару зи субҳ то шом

شب تا سحر و ز صبح تا شام

Дар гӯша ғам нагирам ором

در گوشهٔ غم نگیرم آرام

Бошам з барои нафаси худ рой

باشم ز برای نفس خود رای

Пеш чу худӣ , ситода бар пой

پیش چو خودی، ستاده بر پای

Муздӣ ки диҳанд , миннат дод

مزدی که دهند، منت داد

Ваон ранҷ ки ман барам , ҳамаи бод

وان رنج که من برم، همه باد

Чун хар ки алаф кашад ба зорӣ

چون خر که علف کشد به زاری

Резанд ҷӯш , вале ба хорӣ

ریزند جوش، ولی به خواری

Гар аз пас ҳафтае замонӣ

گر از پس هفته‌ای زمانی

Ёбам зи фироқи дили нишоне

یابم ز فراغ دل نشانی

Саҳласт ба фурсатии чунон танг ,

سهلست به فرصتی چنان تنگ،

Коўндаҳ чаҳ зари брорд аз санг ?

کاونده چه زر برارد از سنگ؟

Мамдуҳи хуҷастаро кунам ёд ,

ممدوح خجسته را کنم یاد،

ё рағбати синаро даҳум дод ?

یا رغبت سینه را دهم داد؟

Бахти ин ки сухан сабк Аннанаст

بخت این که سخن سبک عنانست

Кони дили дилу ганҷ бар забонаст

کان دل دل و گنج بر زبانست

Калакам ки сараши забон ғайб аст

کلکم که سرش زبان غیب است

Ганҷинаи гушои кон ғайб аст

گنجینه گشای کان غیب است

Овоз диҳад чу дар равонӣ

آواز دهد چو در روانی

Лаббайки занони дӯди маъонӣ

لبیک زنان دود معانی

Аз ҷунбиши назми гарми рафтор

از جنبش نظم گرم رفتار

Даллолаи фикри монда бе кор

دلالهٔ فکر مانده بی کار

Гар аз таку пўии обу нонам

گر از تک و پوی آب و نانم

Будӣ қадре халоси ҷонам

بودی قدری خلاص جانم

Равшани гаштӣ ки аз чунин дар

روشن گشتی که از چنین در

Офоқ чигуна кардамӣ пар

آفاق چگونه کردمی پر

Бо ин ҳама ҳар ки бинад ин ганҷ

با این همه هر که بیند این گنج

Маълум кунад ҳади сухани санҷ

معلوم کند حد سخن سنج

Аз шукри худоӣ хуш кунам ком

از شکر خدای خوش کنم کام

Коғоз саҳифа шуд ба анҷом

کاغاز صحیفه شد به انجام

Номаш ки зғиб шуд мусаҷҷал

نامش که زغیب شد مسجل

« маҷнӯни Лайлӣ » ба акси аввал

«مجنون لیلی» به عکس اول

Таърихи зи ҳиҷрат ончӣ бигузашт

تاریخ ز هجرت آنچه بگذشت

Солаш навадаст ва шаш сад ва ҳашт

سالش نودست و شش صد و هشت

Умед ки ҳар хиради паноҳӣ

امید که هر خرد پناهی

Аз чашм ризо кунад нигоҳӣ

از چشم رضا کند نگاهی

Зонкс ки нигаҳ кунад ба тамкин

زانکس که نگه کند به تمکین

Инсоф талаб кунам , на таҳсин

انصاف طلب کنم، نه تحسین

Ёрб чу ман сиёҳи нома

یارب چو من سیاه نامه

Коростми ин варақ ба хома

کاراستم این ورق به خامه

Ҳар чанд бад омад ин шуморам

هر چند بد آمد این شمارم

Чашм аз ту , ба ҷуз баӣ надорам

چشم از تو، به جز بهی ندارم

Шеър , ар чаҳ салоҳи кор дайн нест

شعر، ار چه صلاح کار دین نیست

Бар вай , зи шариъат офарин нест

بر وی، ز شریعت آفرین نیست

Ин нома , сазои офарини бод !

این نامه، سزای آفرین باد!

Аншоءи аллоҳ ки ҳамчунин бод !

انشاء الله که همچنین باد!