Мубораки бомдодии кохтар рӯз
مبارک بامدادی کاختر روز
Шуд аз нури мубораки гетии афрӯз
شد از نور مبارک گیتی افروز
Расед иқболи пешонии кушода
رسید اقبال پیشانی گشاده
Каллаи болои пешонии ниҳода
کله بالای پیشانی نهاده
Диламро гуфт коҳснт эй ҷавони бахт
دلم را گفت کاحسنت ای جوان بخت
Ки бар гардун задӣ андешаро тахт
که بر گردون زدی اندیشه را تخت
Бишорат медаҳум каз пардаи роз
بشارت میدهم کز پردهٔ راز
Дарӣ карда сети давлати баҳри ту роз
دری کرده ست دولت بهر تو راز
Хизри дай мужда додаст ҷои не
خضر دی مژدهٔ دادست جا نی
Хизри хонро ба об занад гонӣ
خضر خان را به آب زند گانی
Чунин донам ки он гӯяндаи чуст
چنین دانم که آن گویندهٔ چست
Тўӣӣ ваон об ҳайвон гуфта тест
توئی وان آب حیوان گفتهٔ تست
Маро коқбол хонд ин мужда дар гӯш
مرا کاقبال خواند این مژده در گوش
зи шодии пой худ кардам фаромӯш
ز شادی پای خود کردم فراموش
Расидам то бидон гулшан ки ҷустам
رسیدم تا بدان گلشن که جستم
Чу гул бар чашмаи умеди рустам
چو گل بر چشمهٔ امید رستم
Мъло ҳазратӣ дидам фалаки соӣ
معلا حضرتی دیدم فلک سای
Малики сафи бастау анҷуми сафи орой
ملک صف بسته و انجم صف آرای
Маро , бо он шикваи подшоҳӣ
مرا، با آن شکوه پادشاهی
Ба пурсиш дод музди неки хоҳӣ
به پرسش داد مزد نیک خواهی
Азизам дошт ҳамчун ҷами нигин ро
عزیزم داشت همچون جم نگین را
Тавозуъ кард чун гардуни замин ро
تواضع کرد چون گردون زمین را
Нахустам гуфт , хусрав , то ндонӣ
نخستم گفت، خسرو، تا ندانی
Ки дар ман расм кибраст ин маъонӣ
که در من رسم کبر است این معانی
Чу силк бандагӣ яксонаст аз ғайб
چو سلک بندگی یکسانست از غیب
Ман ар бартари нуҳуми худро , зиҳии айб !
من ار برتر نهم خود را، زهی عیب!
Маро дар сари зи савдои ҷавонӣ
مرا در سر ز سودای جوانی
Хаёлӣ ҳаст зонгўнаҳ ки доне
خیالی هست زآنگونه که دانی
Ман он Хизрам ки об Хизр дорам
من آن خضرم که آب خضر دارم
Валикини оби хуш хӯрдан наёрам
ولیکن آب خوش خوردن نیارم
Агар чаҳ оламаст ин дили дарин гул
اگر چه عالم است این دل درین گل
Ду олами ғам куҷо гунҷад дарин дил
دو عالم غم کجا گنجد درین دل
Чу ғамро ҷо намонад андари дили танг
چو غم را جا نماند اندر دل تنگ
Ба чеҳраи нақши бастами зи ашки гулранг
به چهره نقش بستم ز اشک گلرنگ
з ту хоҳам ки ин афсонаи роз
ز تو خواهم که این افسانهٔ راز
Ки кард , аз рхнҳои сина , дар боз
که کرد، از رخنهای سینه، در باز
Чунонсанҷӣ зи баҳри ин дили танг
چنان سنجی ز بهر این دل تنگ
Ки дар мизони дилҳо кам шавад санг
که در میزان دلها کم شود سنگ
Дили мурдаи ҳаёт аз сари пазирад
دل مرده حیات از سر پذیرد
Вагар каси зинда дил бошад , бимирад !
وگر کس زنده دل باشد، بمیرد!
Буд гоҳи ғаму андиштаҳи ёрӣ
بود گاه غم و اندیشته یاری
Мароу олимиро ғмгсорӣ
مرا و عالمی را غمگساری
Бифармуд онгаҳе кони номаи дард
بفرمود آنگهی کان نامهٔ درد
Наоне муҳаррамии сӯй ман оварад
نهانی محرمی سوی من آورد
Чу дар чашм омад он дӯди ҷигари тоб
چو در چشم آمد آن دود جگر تاب
Кушод аз дидаи ман дар замони об
گشاد از دیدهٔ من در زمان آب
Сабк зон қрҳолъини ҷаҳондор
سبک زان قرةالعین جهاندار
Пазируфтам бичишаму дидаи ин кор
پذیرفتم بچشم و دیده این کار
Шудам баси сари баланд аз хизмати паст
شدم بس سر بلند از خدمت پست
Намудем раҷъати он дебоча бар даст
نمودم رجعت آن دیباچه بر دست
Чу онро дида шуд оғозу анҷом
چو آن را دیده شد آغاز و انجام
Ба ҳиндӣ буд дар ваии бештари ном
به هندی بود در وی بیشتر نام
Басӣ нанамуд дар андешаи зебо
بسی ننمود در اندیشه زیبا
Ки пайвандами пилосиро ба дебо
که پیوندم پلاسی را به دیبا
Валикин чун зарурӣ буд пайванд
ولیکن چون ضروری بود پیوند
Зарурати айб кӣ гирад хирадманд
ضرورت عیب کی گیرد خردمند
Ғалат кардамгар аз дониши зании дам
غلط کردم گر از دانش زنی دم
На лафз ҳиндӣаст аз порсӣ кам
نه لفظ هندیست از پارسی کم
Биҷузи тозӣ , ки мейр ҳарз бонаст
بجز تازی، که میر هرز بانست
Ки бар ҷумла забонҳо Комронаст
که بر جمله زبانها کامرانست
Дигар ғолиби забонҳо , дар райу рӯм
دگر غالب زبانها، در ری و روم
Кам аз ҳиндӣаст , шуд андешаи маълум
کم از هندیست، شد اندیشهٔ معلوم
Забони ҳинди ҳам тозӣ мисол аст
زبان هند هم تازی مثال است
Ки омезиш дар анҷо кам маҷол аст
که آمیزش در انجا کم مجال است
Касе каз гунги Ҳиндӯстон буд давр
کسی کز گنگ هندوستان بود دور
зи нилу диҷлаи лофад , ҳаст маъзӯр
ز نیل و دجله لافد، هست معذور
Чу дар чин дид булбули бӯстон ро
چو در چین دید بلبل بوستان را
Чаҳ донад тӯтии Ҳиндӯстонро ?
چه داند طوطی هندوستان را؟
Хуросонӣ ки ҳиндӣ гирадаш гӯл
خراسانی که هندی گیردش گول
Хасӣ бошад ба наздаш барги тнбўл
خسی باشد به نزدش برگ تنبول
Шиносади онкии мард зиндагонӣ аст
شناسد آنکه مرد زندگانی است
Ки завқи барги хоӣии завқ ҷонӣ аст
که ذوق برگ خائی ذوق جانی است
Дарин шарҳу баёни кобисти дррў
درین شرح و بیان کابیست دررو
Касе бовар кунад гуфтори хусрав ,
کسی باور کند گفتار خسرو،
Ки доно бошаду мунсифи баҳри чиз
که دانا باشد و منصف بهر چیز
Заминҳо як ба як дида ба тмииз
زمین ها یک به یک دیده به تمییز
Сухан каз ҳиндӯ аз рӯм уфтадаш пеш
سخن کز هندو از روم افتدش پیش
Сӯй инсоф гирад , неи сӯии хеш
سوی انصاف گیرد، نی سوی خویش
з беинсоф натавон ёфт ин ком
ز بیانصاف نتوان یافت این کام
Ки ъмё , Басраро ба гуяд аз шом
که عمیا، بصره را به گوید از شام
Дигар каси сӯй худ гардад ҷиҳати гир
دگر کس سوی خود گردد جهت گیر
Баад кам нғзки моро зи анҷӣр
بهد کم نغزک ما را ز انجیر
Биҳиштӣ фарз кун Ҳиндӯстон ро
بهشتی فرض کن هندوستان را
Каз онҷо нисбатаст ин бӯстон ро
کز آنجا نسبت است این بوستان را
Вагар на одаму тоўси зи онҷоӣ ,
و گر نه آدم و طاوس ز آنجای،
Куҷо ӣнҷо шудандӣ манзили орой ?
کجا اینجا شدندی منزل آرای؟
Парешон чанд мавҷ андоз гирдам
پریشان چند موج انداز گردم
Кунун дар ҷӯии аслии бози гирдам
کنون در جوی اصلی باز گردم
« дували ронӣ » ки ҳаст андари замона
«دول رانی» که هست اندر زمانه
зи тоўсони Ҳиндӯстони ягона
ز طاوسان هندوستان یگانه
Ба расми ҳиндӯӣ аз моаму бобаш
به رسم هندوی از مام و بابش
Дар аввал буд « диядӣ » хитобаш
در اول بود «دیودی» خطابش
Баноми он парӣ чун дев раҳ дошт
بنام آن پری چون دیو ره داشت
Фусуни банда аз деваши нигаҳдошт
فسون بنده از دیوش نگهداشت
Яке иллат дарав афгандам аз кор
یکی علت درو افگندم از کار
Ки « диўл »ро « дувал » кардам ба ҳанҷор
که «دیول» را «دول» کردم به هنجار
Дувал чун ҷамъи дўлтҳост дар самъ
دول چون جمع دولتهاست در سمع
Дарин номаст давлатҳо басии ҷамъ
درین نام است دولتها بسی جمع
Чўронӣ буд соҳиби давлату ком
چورانی بود صاحب دولت و کام
Дували ронӣ мураккаб кардамаш ном
دول رانی مرکب کردمش نام
Чу номи хон , баноми дӯст зм шуд
چو نام خان، بنام دوست ضم شد
Фалак дар зилли ин ҳар ду илм шуд
فلک در ظل این هر دو علم شد
Хитоби ин китоби ошиқии баҳр
خطاب این کتاب عاشقی بهر
« дували ронии Хизри хон » монад дар даҳр
«دول رانی خضر خان» ماند در دهر
Мубораки нақши ин ҳарфи варақи мол
مبارک نقش این حرف ورق مال
Бадви маънӣ муборак мекунад фол
بدو معنی مبارک میکند فال
Яке ҳаст онкии андари Комронӣ
یکی هست آنکه اندر کامرانی
Хизри хоно , ту давлатҳо бароне ! !
خضر خانا، تو دولتها برانی !!
Дигар чун « Лайлӣу маҷнӯн » ба тартиб
دگر چون «لیلی و مجنون» به ترتیب
« дували ронии Хизри хон » кард таркиб
«دول رانی خضر خان» کرد ترکیب
Чу буд ин номи муҳтоҷ беоне
چو بود این نام محتاج بیانی
Баён кардани нмидорди зӣоне
بیان کردن نمیدارد زیانی
Чу лؤлؤ бошад андари гӯши моҳӣ
چو لؤلؤ باشد اندر گوش ماهی
Сарашро боз кун гар дид хоҳӣ
سرش را باز کن گر دید خواهی
Агар чаҳ мағз бодомаст баси нағз
اگر چه مغز بادام است بس نغز
Бибояд пӯст кандан то диҳад мағз
بباید پوست کندن تا دهد مغز