Офтоб вуҷӯд кард ишроқ

آفتاب وجود کرد اشراق

Нур ӯ србср гирифт офоқ

نور او سربسر گرفت آفاق

Сар фурӯ кард партави хуршед

سر فرو کرد پرتو خورشید

Дар таназзули з ҳар даричау тоқ

در تنزل ز هر دریچه و طاق

Мутлақ омад ба ҷониб тақӣед

مطلق آمد به جانب تقیید

Гашт тақӣед озими итлоқ

گشت تقیید عازم اطلاق

Ҳаркии бади ҷуфти зулмати адамӣ

هرکه بد جفت ظلمت عدمی

Кард нураши зи ҷуфти зулмати талоқ

کرد نورش ز جفت ظلمت طلاق

Муддатии ризқ бар давом расед

مدتی رزق بر دوام رسید

То адамро вуҷӯд шуд раззоқ

تا عدم را وجود شد رزاق

Корвони вуҷӯди гашти равон

کاروان وجود گشت روان

Ҷониби чину ҳинду рӯму Ироқ

جانب چین و هند و روم و عراق

Муҷтамаъи гашт бо вуҷӯди адам

مجتمع گشت با وجود عدم

Иҷтимои қарини бӯсу ъноқ

اجتماعی قرین بوس و عناق

Чаҳ арӯсӣаст онкӣ ҳастӣ ҳақ

چه عروسی است آنکه هستی حق

Бошад ӯро ки никоҳи сдоқ

باشد او را که نکاح صداق

Ҳарки ӯ шуд зини никоҳи огаҳ

هرکه او شد زین نکاح آگه

Ду ҷаҳон шуд матлаъи бад-ӣни мисоқ

دو جهان شد مطلع بدین میثاق

намеҳастӣ бкоми олами рехт

می هستی بکام عالم ریخت

Соқии ҷонФзои симини соқ

ساقی جانفزای سیمین ساق

Чун меҳастяш бком расед

چون می هستیش بکام رسید

Талхӣ нестяш шуд зи мазоқ

تلخی نیستیش شد ز مذاق

Ҷомаи зулмат ва адам бадаред

جامه ظلمت و عدم بدرید

Масти беруни давиди синаи бтоқ

مست بیرون دوید سینه بطاق

Дард ӯро шароб шуд дармон

درد او را شراب شد درمان

Заҳри ӯро мудом шуд трёқ

زهر اورا مدام شد تریاق

Омад айёми қурбу аҳди висол

آمد ایام قرب و عهد وصال

Рафт ҳангоми баъду ҳиҷру фироқ

رفت هنگام بعد و هجر و فراق

Чунки саҳрои Фрўқ меҳр гирифт

چونکه صحرا فروق مهر گرفت

Рӯи бсҳрои зи хонақоҳу равоқ

رو بصحرا ز خانقاه و رواق

Нест айёми хилвату азлат

نیست ایام خلوت و عزلت

Нест ҳангоми инзивоу всоқ

نیست هنگام انزوا و وثاق

Пой бар мураккаби азимати ор

پای بر مرکب عزیمت آر

Зонка азми дурусти тести барроқ

زانکه عزم درست تست براق

Бигузар зи курсӣу зи арши Маҷид

بگذر ز کرسی و ز عرش مجید

Илтифотӣ макун бсбъи тбоқ

التفاتی مکن بسبع طباق

Рӯйовар ба олами тавҳид

روی آور به عالم توحید

Вари гузари зини ҷаҳони ширку нифоқ

ور گذر زین جهان شرک و نفاق

То раҳеи зини ҷаҳони ҷавру ҷафо

تا رهی زین جهان جور و جفا

Ба сарои пар аз вафоу вифоқ

به سرای پر از وفا و وفاق

Исми худ маҳв кун аз ин тӯмор

اسم خود محو کن از این طومار

Рисии худ бртроши азин авроқ

رسی خود برتراش ازین اوراق

Васф ӯро мадони бхўиши музоф

وصف او را مدان بخویش مضاف

Луғат ӯро макун бахуди илҳоқ

لغت او را مکن بخود الحاق

Ҳстб ӯро буд бостқлол

هستب او را بود باستقلال

Нестии мари турои бостҳқоқ

نیستی مر ترا باستحقاق

Зонка андари ҷаҳони ҳикмату илм

زانکه اندر جهان حکمت و علم

Ном ҳастӣ кунанд бар ӯ итлоқ

نام هستی کنند بر او اطلاق

Рӯи зи ахлоқи хеши фонии шӯ

رو ز اخلاق خویش فانی شو

То ки ҳақи мар туро шавад ахлоқ

تا که حق مر ترا شود اخلاق

Дида вом кун зи холиқи халқ

دیده وام کن ز خالق خلق

То бибинӣ ба дидаи ахлоқ

تا ببینی به دیده اخلاق

Ки ҷуз ӯ нест дар сарои вуҷӯд

که جز او نیست در سرای وجود

Ба ҳақиқат касе дигар мавҷӯд

به حقیقت کسی دگر موجود

Ишқи пеш аз ҷаҳон кун Фикўн

عشق پیش از جهان کن فیکون

Дар саробии муназзаҳ аз чаҳ ва чун

در سرابی منزّه از چه و چون

Буд озод аз ҳудусу қадам

بود آزاد از حدوث و قدم

Буд мустағнӣ аз зуҳӯру бутун

بود مستغنی از ظهور و بطون

Бо ниҳод аз ҳарими хилвати худ

با نهاد از حریم خلوت خود

Баҳри изҳори ҳасани худ берун

بهر اظهار حسن خود بیرون

Ҷилва кард бар мазоҳири кун

جلوه کرد بر مظاهر کون

То бурунро бидод ранги дарун

تا برون را بداد رنگ درون

Дод бар чашми хештани ҷилва

داد بر چشم خویشتن جلوه

Ҳасани худ дар либоси гӯногӯн

حسن خود در لباس گوناگون

Рӯй худ дид дар ҳазорон рӯй

روی خود دید در هزاران روی

Чун назар кард чашм ӯ зи ъиўн

چون نظر کرد چشم او ز عیون

Гоҳ Вомиқ шуду гуҳии узро

گاه وامق شد و گهی عذرا

Гоҳ Лайлӣ шуду гуҳии маҷнӯн

گاه لیلی شد و گهی مجنون

Сифати он яке зуҳӯру буруз

صفت آن یکی ظهور و بروز

Сифати он дигар хафоу коммун

صفت آن دگر خفا و کمون

Ном ӯ гашти ошиқу маъшӯқ

نام او گشت عاشق و معشوق

Чунки шуд брҷмоли худ мафтӯн

چونکه شد برجمال خود مفتون

Васфи он шудаи ғанӣу қавӣ

وصف آن شده غنی و قوی

Номи оникӣ шудаи фақиру забун

نام آنیکی شده فقیر و زبون

Дар ҳар ойӣна рӯй худро дид

در هر آیینه روی خود را دید

Шоҳиди шнгу дилбари мавзун

شاهد شنگ و دلبر موزون

Рангҳои аҷиб таъбия кард

رنگهای عجیب تعبیه کرد

Ишқи найранги сози буқаламун

عشق نیرنگ ساز بوقلمون

Васфи маъшӯқро бъошқ дод

وصف معشوق را بعاشق داد

То Фрҳнок шуд дили маҳзун

تا فرحناک شد دل محزون

Нуқтаро кард дар алифи таркиб

نقطه را کرد در الف ترکیب

Дод пайванди кофро бо навен

داد پیوند کاف را با نون

Чархро шавқи диз буруҷ оварад

چرخ را شوق دز بروج آورد

Ном ӯ гашти зини сабаби гардун

نام او گشت زین سبب گردون

Сохт маъҷунӣ аз вуҷӯди адам

ساخت معجونی از وجود عدم

Ду ҷаҳони ммтзх аз он маъҷун

دو جهان ممتزخ از آن معجون

Ҷомеъи ъзу злу фақру Гана

جامع عز و ذل و فقر و غنا

Шомили илму ҷаҳлу ақлу ҷунун

شامل علم و جهل و عقل و جنون

Бар ҷаҳон ва ҷаҳонён бошед

بر جهان و جهانیان باشید

Дар хзоӣни ҳрончаҳи бади маҳзун

در خزائن هرآنچه بد محزون

Бадари андохти мавҷи қулзуми ишқ

بدر انداخت موج قلزم عشق

Ҳарчӣ дар қаъри баҳри бади макнун

هرچه در قعر بحر بد مکنون

Гашти мавҷӯд ҳарчӣ бади маъдӯм

گشت موجود هرچه بد معدوم

Гашти дарёи ҳрончаҳи бади ҳомӯн

گشت دریا هرآنچه بد هامون

Муддатӣ буд ақли дуни ҳиммат

مدتی بود عقل دون همت

Мондаи давр аз Рахши баҳамати дун

مانده دور از رخش بهمت دون

Ҳасани дилдор чун таҷаллӣ кард

حسن دلدار چون تجلی کرد

Ҳуш ӯ Гумишаду ҷунуни афзӯн

هوش او گمشد و جنون افزون

Чашми сармасти соқии боқӣ

چشم سرمست ساقی باقی

Ба ҳазорон фиребу макру фусун

به‌هزاران فریب و مکر و فسون

Қадаҳии пари шароб ва афюн кард

قدحی پر شراب و افیون کرد

Ақлро дод бо шароби афюн

عقل را داد با شراب افیون

Банд бикшоду парда ҳо бадаред

بند بگشاد و پرده‌ها بدرید

Шуд саросемаи волҷнўни фунун

شد سراسیمه والجنون فنون

Мадади ишқ чун паёпай шуд

مدد عشق چون پیاپی شد

Дар рабӯдаши зи рӯяти модӯн

در ربودش ز رویت مادون

Айни тавҳиди дӯсти гашти аён

عین توحید دوست گشت عیان

То бъин аён бидид ъиўн

تا بعین عیان بدید عیون

Ки ҷуз ӯ нест дар сарои вуҷӯд

که جز او نیست در سرای وجود

Бҳқиқт касе дигари мавҷӯд

بحقیقت کسی دیگر موجود

Муҳаррамии кӯ то бигӯед роз

محرمی کو تا بگوید راز

Ки ҳақиқат чигуна гашти муҷоз

که حقیقت چگونه گشت مجاز

Пештар аз зуҳӯри пардаи кун

پیشتر از ظهور پرده کون

Ишқ дар парда бӯда пардаи навоз

عشق در پرده بوده پرده نواز

Рози худро барои худ мегуфт

راز خود را برای خود میگفت

Хештан мешунид аз худ роз

خویشتن می‌شنید از خود راز

Мустамеъ кас набӯд то шунӯд

مستمع کس نبود تا شنود

Зонка ӯ дошт қсбҳои дароз

زانکه او داشت قصبهای دراز

Ҳамдами хеш буду мӯниси худ

همدم خویش بود و مونس خود

Чун мар ӯро набӯд каси дмсоз

چون مر او را نبود کس دمساز

Кӣ шавад содир ӯ касе набӯд

کی شود صادر او کسی نبود

Сухани хуб аз сухани пардоз

سخن خوب از سخن پرداز

Мурғи худро буд ошиёнаи худ

مرغ خود را بود آشیانه خود

Шоҳи худ буду шоҳро шаҳбоз

شاه خود بود و شاه را شهباز

Дошт андари фазои худ тайрон

داشت اندر فضای خود طیران

Будаш андари ҳавои худ парвоз

بودش اندر هوای خود پرواز

Гули сад барги ҳасан дӯст надошт

گل صد برگ حسن دوست نداشت

Андалебӣ ки то навозади соз

عندلیبی که تا نوازد ساز

Тоқи абрӯаши саҷдаи митлбид

طاق ابروش سجده میطلبید

Қоматаш буд мустаҳаққи намоз

قامتش بود مستحق نماز

Бӯсаи михост то диҳад лаб ӯ

بوسه میخاست تا دهد لب او

Ғамза аш хост дилбари танноз

غمزه اش خاست دلبر طناز

Ҳасани маъшӯқи ошиқӣ май ҷуст

حسن معشوق عاشقی می‌جست

Бедилӣ хост дилбари танноз

بیدلی خاست دلبر طناز

Зонро дар . . . . ӯст ҷонрои ъз

زانرا در ....اوست جانرا عز

Зонка дар сӯз ӯст ҷонрои соз

زانکه در سوز اوست جانرا ساز

Бгдоӣисти Подшаҳи пайдо

بگدائیست پادشه پیدا

Бнсибаст сарбаланди фароз

بنسیب است سربلند فراز

Гарна ҳоҷии шавқ ӯ бошад

گرنه حاجی شوق او باشد

Кас нагӯяд ки ҳеҷ ҳаст ҳиҷоз

کس نگوید که هیچ هست حجاز

Нор ӯро ниёз ме боист

نار او را نیاز می‌بایست

Ногузираст нози рози ниёз

ناگزیر است ناز راز نیاز

Гарна Маҳмӯди ишқ ӯ бошад

گرنه محمود عشق او باشد

Ки шиносад ки бӯдааст Аёз

که شناسد که بوده است ایاز

Ҳасан ӯ гуфт дидаи худ ро

حسن او گفت دیده خود را

Икнзр дар ҷамол ӯ андоз

یکنظر در جمال او انداز

Ҷуз ки бо самъи хеш роз магӯӣ

جز که با سمع خویش راز مگوی

Ҷуз ки бо ҳасани хеш ишқ бисоз

جز که با حسن خویش عشق بساز

эй зтўи баргу сози мо пайдо

ای زتو برگ و ساز ما پیدا

Битўи моро на барг ҳаст ва на соз

بیتو ما را نه برگ هست و نه ساز

Чун назар бар ҷамоли хеши андохт

چون نظر بر جمال خویش انداخت

Кард бар ҳасани хеши ишқи оғоз

کرد بر حسن خویش عشق آغاز

Зон назари ишқу ошиқу маъшӯқ

زان نظر عشق و عاشق و معشوق

Гашти ҳаряки зғири худ мумтоз

گشت هریک زغیر خود ممتاز

Зон назари гашти коиноти падед

زان نظر گشت کاینات پدید

Зон назар монад чарх дар так ва тоз

زان نظر ماند چرخ در تک و تاز

Гашти як ҳарфи сад ҳазор китоб

گشت یک حرف صد هزار کتاب

Дод иксўти сад ҳазор овоз

داد یکصوت صد هزار آواز

Ишқи худ буд нозиру манзур

عشق خود بود ناظر و منظور

Кардам ақсаҳи қиссаро эҷоз

کردم اقصه قصه را ایجاز

Вари зи ман боварат наме ояд

ور ز من باورت نمی‌آید

Чашм бигушо то бибинӣ боз

چشم بگشا تا ببینی باز

Ки ҷуз ӯ нест дар сарои вуҷӯд

که جز او نیست در سرای وجود

Бҳқиқт касе дигар мавҷӯд

بحقیقت کسی دگر موجود

Пеш аз он каз ҷаҳон набӯд нишон

پیش از آن کز جهان نبود نشان

Ишқ дар нафаси хеш буд ниҳон

عشق در نفس خویش بود نهان

Буд дар шин ӯ ҷамеъи шеван

بود در شین او جمیع شیون

Буд дар айн ӯ ҳамаи аён

بود در عین او همه عیان

Қоф ӯ буд маскани анқо

قاف او بود مسکن عنقا

Буд анқои бқоФ ӯ пинҳон

بود عنقا بقاف او پنهان

Кон ӯ буд мундараҷ дар зот

کان او بود مندرج در ذات

Шан ӯ буд мндмҷ дар кон

شان او بود مندمج در کان

Шани кон чун қадами ниҳоди бурун

شان کان چون قدم نهاد برون

Гашти асрори кони падед аз шан

گشت اسرار کان پدید از شان

Кард султони азимати саҳро

کرد سلطان عزیمت صحرا

Шуд равонаи сипоҳ бо султон

شد روانه سپاه با سلطان

Ваҳшу тайру парӣу деву башар

وحش و طیر و پری و دیو و بشر

Бо сулаймон шуданд ҷумлаи равон

با سلیمان شدند جمله روان

Ҳамаи олами сипоҳ ӯ бигирифт

همه عالم سپاه او بگرفت

Пар шуд аз лашкараши замину замон

پر شد از لشکرش زمین و زمان

Дмбдми корвон равон мешуд

دمبدم کاروان روان میشد

Сӯии шаҳри вуҷӯд аз имкон

سوی شهر وجود از امکان

Аз роҳи адади подшоҳи қадим

از راه عدد پادشاه قدیم

Кард маъмури хиттаи ҳдсон

کرد معمور خطه حدثان

Буд бо мастяши рафиқи эҷод

بود با مستیش رفیق ایجاد

Буд бо ҳасан ӯ қарини эҳсон

بود با حسن او قرین احسان

Кард аз лозимони замони пайдо

کرد از لازمان زمان پیدا

Кард аз ломакон бидид имкон

کرد از لامکان بدید امکان

Сӯии олам чу тохтан оварад

سوی عالم چو تاختن آورد

Олами ҷисми гашту олами ҷон

عالم جسم گشت و عالم جان

Чун бмидон коинот расед

چون بمیدان کاینات رسید

Гӯй ваҳдат фиканд дар майдон

گوی وحدت فکند در میدان

Гирди майдони коиноти бгшт

گرد میدان کاینات بگشت

Кард дар арсаи ҷаҳони ҷавлон

کرد در عرصه جهان جولان

Ном ӯ шуд ҷавоҳиру эъроз

نام او شد جواهر و اعراض

Лақаб ӯ анояти арқон

لقب او عنایت ارکان

Касрати хеши гашту ваҳдати худ

کثرت خویش گشت و وحدت خود

Шуд мулаббаси бӯин либос ва бидон

شد ملبس بوین لباس و بدان

Моҳи фии алшбаҳи зи аҷри алоҳмол

ماه فی‌الشبه ز اجر الاحمال

Ҳоз фӣ ?иланд собиқи алоъён

حاز فی‌الند سابق الاعیان

Оқилу ақли гашт ва ҳам маъқӯл

عاقل و عقل گشت و هم معقول

Шуд муқайяд ба иллату бурҳон

شد مقید به علت و برهان

Назарии сӯии олам ҷон кард

نظری سوی عالم جان کرد

Акси рухсор хеш дид дар он

عکس رخسار خویش دید در آن

Гашт бар акс рӯй худ вола

گشت بر عکس روی خود واله

Монад дар нақш рӯй худ ҳайрон

ماند در نقش روی خود حیران

Ном ӯ гашти ошиқу маъшӯқ

نام او گشت عاشق و معشوق

Чунки шуд бар ҷамоли худ нигарон

چونکه شد بر جمال خود نگران

Кард мофавқи ҳасани хеши нисор

کرد مافوق حسن خویش نثار

Ҳар ҷавоҳир ки будаш андари кон

هر جواهر که بودش اندر کان

Шуд зи рухсори қоматаши пайдо

شد ز رخسار قامتش پیدا

Гул ҳар боғу сарв ҳар бустон

گل هر باغ و سرو هر بستان

Халъати коинот дар пӯшед

خلعت کاینات در پوشید

Кард дар худ назар бичишам аён

کرد در خود نظر بچشم عیان

То шунид аз раҳи ҳазорон гӯш

تا شنید از ره هزاران گوش

Рози худро зи сад ҳазор даҳон

راز خود را ز صد هزار دهان

Рози худро бсмъ ӯ мегуфт

راز خود را بسمع او میگفت

Ҳар замонии бсди ҳазор забон

هر زمانی بصد هزار زبان

Чунки худро бахуд тамом намӯд

چونکه خود را بخود تمام نمود

Ном худ кард баъд аз он инсон

نام خود کرد بعد از آن انسان

Гар нашуд зини баёни турои равшан

گر نشد زین بیان ترا روشن

Дар бурун монадат яқину гумон

در برون ماندت یقین و گمان

Ҷом гетӣ намойро баталаб

جام گیتی نمای را بطلب

То бибинӣ дар ӯ бъини аён

تا ببینی در او بعین عیان

Ки ҷуз ӯ нест дар сарои вуҷӯд

که جز او نیست در سرای وجود

Бҳқиқт касе дигар мавҷӯд

بحقیقت کسی دگر موجود

Ишқ бе касрати ҳудусу қадам

عشق بی‌کثرت حدوث و قدم

Назарӣ кард дар вуҷӯди адам

نظری کرد در وجود عدم

Ҳардуро дид мунқатиъи зи ағёр

هردو را دید منقطع ز اغیار

Ҳар дуро дид муттаҳид бо ҳам

هر دو را دید متحد با هم

Ҳарякӣ зон дигар на пеш ва на пас

هریکی زان دگر نه پیش و نه پس

Ҳарякии зондгр на беш ва на кам

هریکی زاندگر نه بیش و نه کم

Гашти ҳаряк дар он дигар мударраҷ

گشت هریک در آن‌دگر مدرج

Буд ҳаряк дар он дигар мдғм

بود هریک در آن دگر مدغم

Ҳар ду бо якдигар шудаи марбӯт

هر دو با یکدیگر شده مربوط

Ҳар ду бо якдигар шудаи муҳкам

هر دو با یکدیگر شده محکم

Ишқ омад миён ҳар ду нишаст

عشق آمد میان هر دو نشست

То ки гардид ҳар дуро муҷрим

تا که گردید هر دو را مجرم

Барзахии гашти ҷомеъу фозил

برزخی گشت جامع و فاضل

Ҳамчуи хаттии миёни нуру зулм

همچو خطی میان نور و ظلم

Шуд яке фозил ва яке қобил

شد یکی فاضل و یکی قابل

Шуд яке зоҳир ва яке мубҳам

شد یکی ظاهر و یکی مبهم

Кард зоҳири вҷўброи имкон

کرد ظاهر وجوبرا امکان

Кард пайдои ҳудусро зи қадам

کرد پیدا حدوث را ز قدم

Буд имкон з ҳастӣ обистан

بود امکان ز هستی آبستن

Бҷҳон дошт бордори шикам

بجهان داشت باردار شکم

Гашти зояндаи олам аз имкон

گشت زاینده عالم از امکان

Бидамӣ ҳамчуи исо аз Марям

بدمی همچو عیسی از مریم

Нест танҳо ҷаҳони шабиҳи падар

نیست تنها جهان شبیه پدر

Нисбатӣ дорад ӯ бмодри ҳам

نسبتی دارد او بمادر هم

Балки аз ишқ шуд ҷаҳони озод

بلکه از عشق شد جهان آزاد

Балки ишқаст сари басари олам

بلکه عشق است سر‌بسر عالم

Чун шаҳи ишқи азм саҳро кард

چون شه عشق عزم صحرا کرد

Чатр бардошт баркашид илм

چتر برداشت برکشید عَلَم

Тоҷ бар сари ниҳоду басти камар

تاج بر سر نهاد و بست کمر

Дарбари афканди халъати муаллим

دربر افکند خلعت معلم

Кард оҳанги ҷилва аз хилват

کرد آهنگ جلوه از خلوت

Сӯй саҳро шуд аз ҳарими ҳарам

سوی صحرا شد از حریم حرم

Чун равона шуд аз паии ҷавлон

چون روانه شد از پی جولان

Гашт бо ӯ равонаи хайлу ҳашам

گشت با او روانه خیل و حشم

Бқдм зинда кард олам ро

بقدم زنده کرد عالم را

Чун зи хилвати буруни ниҳоди қадам

چون ز‌خلوت برون نهاد قدم

Шуд ҷаҳон аз ҷамол ӯ зебо

شد جهان از جمال او زیبا

Гашти олами зи ҳасан ӯ хуррам

گشت عالم ز‌حسن او خرّم

Ёфт худро бксўти ҳавво

یافت خود را بکسوت حوا

Дид худро басӯрат одам

دید خود را بصورت آدم

Қудраташ буд бар ҷаҳони маймун

قدرتش بود بر جهان میمون

Чу ҷаҳон шуд бидид аз онқдм

چو جهان شد بدید از آنقدم

Дорад ангушти дасти давлати ишқ

دارد انگشت دست دولت عشق

Шуд сулаймони наҳуфта дар хотам

شد سلیمان نهفته در خاتم

Зарра зу ва сад ҳазорон меҳр

ذرّه زو و صد هزاران مهر

Қатра зу ва сад ҳазорон нам

قطره زو و صد هزاران نم

Одам аз меҳр ӯст икзраҳ

آدم از مهر اوست یکذرّه

Олам аз баҳр ӯст як шабнам

عالم از بحر اوست یک شبنم

Роми фармон ӯ дусади касрӣ

رام فرمان او دوصد کسری

Масти ҷоми мудом ӯ сад ҷам

مست جام مدام او صد جم

Буд олами зи нестии ғамнок

بود عالم ز نیستی غمناک

Ишқ ӯро халос дод аз ғам

عشق او را خلاص داد از غم

Бикрами даст бар ҷаҳон багушӯд

بکرم دست بر جهان بگشود

Балки чун ӯ надид ҷони карам

بلکه چون او ندید جان کرم

Ки шунидааст дар ҷаҳони ҳаргиз

که شنیده است در جهان هرگز

Мтъмиро ки нафас ӯст нъм

متعمی را که نفس اوست نعم

ё ки дидааст боисӣ дар кун

یا که دیده است باعثی در کون

Ки буд мурсал расӯл амам

که بود مرسل رسول امم

Чун яке бошад аз раҳи таҳқиқ

چون یکی باشد از ره تحقیق

Ҳоҷӣу роҳу каъбау замзам

حاجی و راه و کعبه و زمزم

Қалам ӯ барост кард равон

قلم او براست کرد روان

Гарчи худ буд рости ҳамчуи қалам

گرچه خود بود راست همچو قلم

Номи худро навишт бар кафи худ

نام خود را نوشت بر کف خود

Чунки бар лавҳ баркашид рақам

چونکه بر لوح برکشید رقم

Кардам алқсаҳи қиссаро кӯтоҳ

کردم القصه قصه را کوتاه

Лаб бибастам фурӯ кашидам дам

لب ببستم فرو کشیدم دم

Баъди азингар змни сухани шинавӣ

بعد ازین گر زمن سخن شنوی

Машав аз ман азин сухани дарҳам

مشو از من ازین سخن درهم

Ки на ман балки ҳар замони азмн

که نه من بلکه هر زمان ازمن

Ишқ мегуяд ин суханро ҳам

عشق میگوید این سخن را هم

Мерасад ин садо бигӯаш

میرسد این صدا بگوش

Аз пас пардаи ниҳон ҳар дам

از پس پرده نهان هر دم

Ки ҷуз ӯ нест дар сарои вуҷӯд

که جز او نیست در سرای وجود

Бҳқиқт касе дигар мавҷӯд

بحقیقت کسی دگر موجود

Ончунонам зи ҷоми ишқи хароб

آنچنانم ز جام عشق خراب

Ки надонам шаробро аз сароб

که ندانم شراب را از سراب

Муддатӣ шуд ки фориғ амдаҳ ам

مدتی شد که فارغ امده ام

Аз умеду Наиму биму уқоб

از امید و نعیم و بیم و عقاب

На манъам шиносам ва на Наим

نه منعم شناسم و نه نعیم

На муаззаб шиносам на азоб

نه معذب شناسم نه عذاب

Ҳаст икрнги неку бади пешам

هست یکرنگ نیک و بد پیشم

Ҳаст яксон барам хатоу савоб

هست یکسان برم خطا و صواب

Чаҳ хабари сояро зи зулмату нур

چه خبر سایه را ز ظلمت و نور

Чаҳ асар нест рози оташу об

چه اثر نیست راز آتش و آب

Онкии ҳайрону маст ва мадҳуш аст

آنکه حیران و مست و مدهوش است

Чаҳ хабар дорад аз савобу уқоб

چه خبر دارد از ثواب و عقاب

Нест ҳаргизи нмишўди маҳҷӯб

نیست هرگز نمیشود محجوب

Нестро нест ҳеҷ хавфи ҳиҷоб

نیست را نیست هیچ خوف حجاب

Бихбрро касе наҷуст хабар

بیخبر را کسی نجست خبر

Бихбрро касе накард итоб

بیخبر را کسی نکرد عتاب

Адаб аз ақл ва оқилон талабанд

ادب از عقل و عاقلان طلبند

Каси з девонагон наҷуст одоб

کس ز‌دیوانگان نجست آداب

Ман ки аз рафъу насби бихбрм

من که از رفع و نصب بیخبرم

Каси зи ман чун талаб кунад аъроб

کس ز من چون طلب کند اعراب

Мат ки дар печу тоб зулф ваем

مت که در پیچ و تاب زلف ویم

Нашавад ҳеҷ каси замат дар тоб

نشود هیچ کس زمت در تاب

Ишқро ақл чу бидид бигуфт

عشق را عقل چو بدید بگفت

Ҷони вақти алрҳил ё аҳбоб

جان وقت الرحیل یا احباب

Мисли ман тоб аз куҷо дорад ва

مثل من تاب از کجا دارد و

Алўдоъи алўдоъ ё асҳоб

الوداع الوداع یا اصحاب

Теғ дар дасти тарк сармаст аст

تیغ در دست ترک سرمست است

Ҳзрўо манеҳ ё алўолобоб

حذروا منه یا الوالاباب

Бастанд зи дасти ақли Аннан

بستاند ز دست عقل عنان

Ишқ чун пои даровард бар рикоб

عشق چون پا درآورد بر رکاب

Ишқро ақл чун барад дар дом

عشق را عقل چون برد در دام

Бикунади пашшаи шикори уқоб

بکند پشه شکار عقاب

Пой сарсар надошт ҳеҷ бъўз

پای صرصر نداشت هیچ بعوض

Сайд анқо накард ҳеҷ збоб

صید عنقا نکرد هیچ زباب

Ишқ чун соябон бсҳро зад

عشق چون سایبان بصحرا زد

Аз азал то абад кашид таноб

از ازل تا ابد کشید طناب

Ишқро ақли модросту падар

عشق را عقل مادراست و پدر

Ақлро ишқ марҷаъасту моб

عقل را عشق مرجع است و مآب

Лавҳ бар дасти ақл , ишқи ниҳод

لوح بر دست عقل، عشق نهاد

Ишқ фармуд то бншти китоб

عشق فرمود تا بنشت کتاب

Ақл аз ишқ шуд эмоми мубин

عقل از عشق شد امام مبین

Ақл азу шуд мақдами асҳоб

عقل ازو شد مقدم اصحاب

Бгзз аз ақл зонка ишқ

بگذز از عقل زانکه عشق

Худ эмомасту масҷиду миҳроб

خود امام است و مسجد و محراب

Дар адад нест ҷузи яке маҳсӯб

در عدد نیست جز یکی محسوب

Гар ҳазорон дароварии баҳисоб

گر هزاران درآوری بحساب

Доӣмогрди хеш гардон аст

دائماگرد خویش گردان است

Аз сари шавқи ишқ чун дулоб

از سر شوق عشق چون دولاب

Ҳаст аз шавқи хештани гардон

هست از شوق خویشتن گردان

Ҳаст аз меҳри хештан дар тоб

هست از مهر خویشتن در تاب

Гоҳ зоҳир шавад гуҳии ботин

گاه ظاهر شود گهی باطن

Медӯд гирд хештан башитоб

میدود گرد خویشتن بشتاب

Бар сари баҳри байнҳояти ишқ

بر سر بحر بینهایت عشق

Ду ҷаҳонаст брмсоли таноб

دو جهانست برمثال طناب

Хаймаи об чун равад бар бод

خیمه آب چون رود بر باد

Чаҳ буд баъд аз он ту худ дарёб

چه بود بعد از آن تو خود دریاب

Аввалу охири ҷаҳон ишқ аст

اول و آخر جهان عشق است

Балки ҷуз ӯ намоишасту сароб

بلکه جز او نمایش است و سراب

Нисбати ишқ чунки ғолиб шуд

نسبت عشق چونکه غالب شد

Музмаҳили гашти андрўи интисоб

مضمحل گشت اندرو انتساب

Маҳв гардид ошиқу маъшӯқ

محو گردید عاشق و معشوق

Ишқ аз рух чу барфаканд ниқоб

عشق از رخ چو برفکند نقاب

Ғайри султони ишқи ҳеҷ кас

غیر سلطان عشق هیچ کس

Лмни алмаликро надоди ҷавоб

لمن الملک را نداد جواب

Муддатӣ шуд ки мерасад аз ғайб

مدتی شد که میرسد از غیب

Лаҳза лаҳза бигӯаш ҳуши хитоб

لحظه لحظه بگوش هوش خطاب

Ки ҷуз ӯ нест дар сарои вуҷӯд

که جز او نیست در سرای وجود

Бҳқиқт касе дигар мавҷӯд

بحقیقت کسی دگر موجود

эй бхўршиди рухи олами гир

ای بخورشید رخ عالم گیر

Карда ҳар зарраро чу бадари мунир

کرده هر ذرّه را چو بدر منیر

Ҷуз дар оинаи дили инсон

جز در آینه دل انسان

Рӯй худро надида мислиу назир

روی خود را ندیده مثل و نظیر

Нафаси худро нигоштаи брдл

نفس خود را نگاشته بردل

Шастаи нақши ҷаҳони злўҳу замир

شسته نقش جهان زلوح و ضمیر

Карда бар лавҳи олами таркиб

کرده بر لوح عالم ترکیب

Сӯратии брмсоли худ тасвир

صورتی برمثال خود تصویر

Ҳам бахуди нафхи рӯҳ ӯ карда

هم بخود نفخ روح او کرده

Ҳам бахуд карда тинаташи тахмир

هم بخود کرده طینتش تخمیر

Ном ӯ карда одаму ҳавво

نام او کرده آدم و حوا

Дар ҷаҳони иборату таъбир

در جهان عبارت و تعبیر

Куштаи маҷмӯъаи ҳамаи олам

کشته مجموعه همه عالم

Гашта онмўзҷи ҷаҳони кабӣр

گشته آنموزج جهان کبیر

Нусхаи ҳақи зроҳи рӯҳ шуда

نسخه حق زراح روح شده

Зон олами зроаҳу ҷисми сағир

زان عالم زراه و جسم صغیر

ӯ китобасту оламаши оёт

او کتابست و عالمش آیات

ӯст оёту оламаши тафсир

اوست آیات و عالمش تفسیر

ӯст хуршеди коиноти шуъоъ

اوست خورشید کاینات شعاع

ӯст дарёу коиноти ғадир

اوست دریا و کاینات غدیر

Дар завоёии қалби мтшъш

در زوایای قلب متشعش

Ҳамаи олам чу заррааст ҳақир

همه عالم چو ذرّه است حقیر

Кӣ дар ӯ иттисоъи ғайр буд

کی در او اتساع غیر بود

Дил ки султони ишқи рости асир

دل که سلطان عشق راست اسیر

Дар дарунӣ ки нест айну асар

در درونی که نیست عین و اثر

Ғайри дилдори хеши ҳеҷ мгир

غیر دلدار خویش هیچ مگیر

Зонка бо ӯ ҷазоу маҳол буд

زانکه با او جزا و محال بود

Зин сабаб шуд сарири айни амир

زین سبب شد سریر عین امیر

Гар накардӣ ту фаҳми ин асрор

گر نکردی تو فهم این اسرار

Вар нашуд равшанати азин тақрир

ور نشد روشنت ازین تقریر

Боз ту нест бози ин парвоз

باز تو نیست باز این پرواز

Мурғ ту нест мурғи ин анҷӣр

مرغ تو نیست مرغ این انجیر

Пас фатири ту хом сӯхта аст

پس فطیر تو خام سوخته است

Пас хамири ту мондааст фатир

پس خمیر تو مانده است فطیر

Хезу мардонаи моя ба кафи ор

خیز و مردانه مایه به کف آر

То бадв гардад ин фатири хамир

تا بدو گردد این فطیر خمیر

Варна даст аз талаб макун кӯтоҳ

ورنه دست از طلب مکن کوتاه

Баталаб муршидии ҳакиму хабир

بطلب مرشدی حکیم و خبیر

То ки таркиб ту кунад таҳлил

تا که ترکیب تو کند تحلیل

То кунад равғанати чароғи мунир

تا کند روغنت چراغ منیر

Баҳақу муҳиқии чунонкӣ бояд кард

بحق و محقی چنانکه باید کرد

Бикунад бо ту устоди басир

بکند با تو استاد بصیر

То ки обоу ИМАоти баҳам

تا که آبا و امهات بهم

Мтркб шаванд бе тақсир

مترکب شوند بی تقصیر

зи иттиҳодӣ ки гардадат ҳосил

ز اتحادی که گرددت حاصل

Чаҳ пазиради заволи зилл пазир

چه پذیرد زوال ظل پذیر

Пас зтў ниқоб шавад аъён

پس زتو نقاب شود اعیان

Чунки ҳастӣ ба нақши хеши эксир

چونکه هستی به نقش خویش اکسیر

Пас бадоне ки зарраи арвоҳ

پس بدانی که ذرّه ارواح

Чун дар аҷсод мекунад таъси

چون در اجساد میکند تاثیر

Бишносӣ ки чун яке гардад

بشناسی که چون یکی گردد

Онкӣ пайваста бӯдааст касӣр

آنکه پیوسته بوده است کثیر

Аз чаҳ рӯи ишқу ошиқу маъшӯқ

از چه رو عشق و عاشق و معشوق

Муттаҳид мешаванд бе тақсир

متحد می شوند بی تقصیر

Чаҳ азизу залил ҳар ду якеаст

چه عزیز و ذلیل هر دو یکیست

ё ғанӣ аз чаҳ рӯаст айни фақир

یا غنی از چه روست عین فقیر

Пас сазад мртро агар гӯйӣ

پس سزد مرترا اگر گویی

Бзбони фасеҳ бе тафсир

بزبان فصیح بی تفسیر

Ки ҷузи аўнист дар сарои вуҷӯд

که جز اونیست در سرای وجود

Бҳқиқт касе дигар мавҷӯд

بحقیقت کسی دگر موجود

Ишқ дар чандини ҳиҷобу зулмату нур

عشق در چندین حجاب و ظلمت و نور

б рух аўихт шуд бидон мастур

ب‌رخ اویخت شد بدان مستور

То ки ошиқ ба ҷаду ҷаҳди тамом

تا که عاشق به جد و جهد تمام

Кунад аз рӯй ишқи икики давр

کند از روی عشق یکیک دور

Пас батадрӣҷ . . . . . . . ӯ гирад

پس بتدریج .......او گیرد

Ёбад аз ҳарчӣ ғайр ӯст нФўр

یابد از هرچه غیر اوست نفور

Чун ба неруии вақту қӯти ишқ

چون به نیروی وقت و قوت عشق

Ёбад аз пардаҳои ишқи убӯр

یابد از پرده های عشق عبور

Баъд аз оташ ҷамол бинмоед

بعد از آتش جمال بنماید

Ваҳдати ишқ бе ниёзи ғаюр

وحدت عشق بی‌نیاز غیور

Бастанд зи дасти ағёраш

بستاند ز دست اغیارش

Кунадаш қурби ишқ аз ҳамаи давр

کندش قرب عشق از همه دور

Барраанд зи ҷаври маъшӯқаш

برهاند ز جور معشوقش

Васли ишқаш азу кунад маҳҷӯр

وصل عشقش ازو کند مهجور

Хирқа нестяш дар пӯшад

خرقه نیستیش در پوشد

Чу кунад аз либос ҳастӣ убӯр

چو کند از لباس هستی عبور

Ғараз аз номи ошиқу маъшӯқ

غرض از نام عاشق و معشوق

Бали мурод аз ҳиҷоби зулмату нур

بل مراد از حجاب ظلمت و نور

Нест алои хафои ғайбату кун

نیست الا خفا غیبت و کون

Нест ало бар зи айну зуҳӯр

نیست الا بر ز عین و ظهور

Зонка ишқи ваҳид ва бе ҳиммат

زانکه عشق وحید و بی همت

Бештар аз ҷаҳон зу раҳи ғурур

بیشتر از جهان زو ره غرور

Буд мастур дар ҷаҳони қадим

بود مستور در جهان قدیم

Буд масрур дар сарои сарвар

بود مسرور در سرای سرور

Худ бахуд буд толибу матлӯб

خود بخود بود طالب و مطلوب

Худ бахуд буд нозиру манзур

خود بخود بود ناظر و منظور

Буд дар нур ӯ ҳамаи анвор

بود در نور او همه انوار

Буд дар баҳр ӯ ҷамеъи бҳўр

بود در بحر او جمیع بحور

Ҳукм ӯро набӯд каси маҳкӯм

حکم او را نبود کس محکوم

Амр ӯро набӯд каси маъмур

امر او را نبود کس مامور

Лек михости илм ӯ маълум

لیک میخاست علم او معلوم

Боз меҷуст қудраташи мақҳур

باز میجست قدرتش مقهور

Неъматаш буд толиби шокир

نعمتش بود طالب شاکر

То ки манъам шавад бидон мшкўр

تا که منعم شود بدان مشکور

Назарӣ кард дар ҷаҳони хроӣ

نظری کرد در جهان خرای

Шуд ҷаҳони хароб аз ӯ маъмур

شد جهان خراب از او معمور

Бидамӣ зинда кард олам ро

بدمی زنده کرد عالم را

Нафхаи ишқи ҳамчуи соҳиби сувар

نفخه عشق همچو صاحب صور

Ҳамаро нафхи ишқ ҳозир кард

همه را نفخ عشق حاضر کرد

Базмин зуҳӯр ва арз нашӯр

بزمین ظهور و ارض نشور

Хуши барангехти сувари нафхаи ишқ

خوش برانگیخت صور نفخه عشق

Калимоти ду кунро аз қубӯр

کلمات دو کون را از قبور

Гашти Довӯди ишқи нағмаи сарой

گشت داود عشق نغمه سرای

Хонд дар гӯши коиноти збўр

خواند در گوش کائنات زبور

Шуд сулаймони басӯии шаҳри сабо

شد سلیمان بسوی شهر سبا

Барад бо хештани вуҳушу туюр

برد با خویشتن وحوش و طیور

Сӯии зулмати шитофти Хизри равон

سوی ظلمت شتافت خضر روان

Кард мӯшии ҷони азимати тавр

کرد موشی جان عزیمت طور

Шоҳи қайсари басӯи рӯм омад

شاه قیصر بسوی روم آمد

Ҷониби чин равона шуд фағфур

جانب چین روانه شد فغفور

Ҳамаи олами сипоҳ ишқ гирифт

همه عالم سپاه عشق گرفت

Шуд ҷон зон сипоҳи пуршару шӯр

شد جان زان سپاه پرشر و شور

Гоҳ султон шуду гуҳии банда

گاه سلطان شد و گهی بنده

Гоҳ устод шуду гуҳии муздур

گاه استاد شد و گهی مزدور

Гоҳ ориф шуду гуҳии маърӯф

گاه عارف شد و گهی معروف

Гоҳ зокир шуду гуҳии мазкӯр

گاه ذاکر شد و گهی مذکور

Чунки худро брнг олам дид

چونکه خود را برنگ عالم دید

Мсттрд дар танаввуъоти сутур

مستترد در تنوعات ستور

Прдҳо барафканад аз рухи хеш

پردها برافکند از رخ خویش

То ки шуд дар ҳамаи ҷаҳони машҳур

تا که شد در همه جهان مشهور

Ки ҷуз а нест дар сарои вуҷӯд

که جز ا نیست در سرای وجود

Бҳқиқт касе дигар мавҷӯд

بحقیقت کسی دگر موجود

Бар сари кӯй ишқ бозорӣаст

بر سر کوی عشق بازاریست

Андар ӯ ҳаркасӣ пай корӣаст

اندر او هرکسی پی کاریست

Ҳаст дар ваии матоъи гӯногӯн

هست در وی متاع گوناگون

Ҳар матоъяшро харидорӣаст

هر متاعیش را خریداریست

Бар сари чорсўии бозораш

بر سر چارسوی بازارش

Мутамаккин нишаста ъторист

متمکن نشسته عطاریست

Шарбати нӯши он равон бахш аст

شربت نوش آن روان بخش است

Лаби ширин ӯ шукр борӣаст

لب شیرین او شکر باریست

Ҳар тарафи зи орзӯии чашми хушаш

هر طرف ز آرزوی چشم خوشش

Нигарон ӯ фитода беморӣаст

نگران او فتاده بیماریست

Аз шифои хонаи лаби соқяш

از شفا خانه لب ساقیش

Ҳаркасиро умед беморӣаст

هرکسی را امید بیماریست

Гашт аз чашми маст ӯ сармаст

گشت از چشم مست او سرمست

Дар ҷаҳони ҳркҷо ки ҳшёрист

در جهان هرکجا که هشیاریست

Аз лабаш вом карда бодаи ноб

از لبش وام کرده باده ناب

Дар ҷаҳон ҳар куҷо ки хморист

در جهان هر کجا که خماریست

Гашта аз қомати Рахши пайдо

گشته از قامت رخش پیدا

Ҳркҷои сару боғу глзорист

هرکجا سر و باغ و گلزاریست

Аз паии гулистон рӯй вай аст

از پی گلستان روی وی است

Ҳар касеро ки дар қадами хорист

هر کسی را که در قدم خاریست

Зер ҳар зулф ӯ чинӣ аст

زیر هر زلف او چینی است

Зер ҳар тори мӯши тоторист

زیر هر تار موش تاتاریست

Қомати чобукаш чу чолокӣ аст

قامت چابکش چو چالاکی است

Холи зангӣ ӯ чу ъёрист

خال زنگی او چو عیاریست

Кард бар гирди нуқтаи ҷонаш

کرد بر گرد نقطه جانش

Дили саргаштаи ҳамчуи пргорист

دل سرگشته همچو پرگاریست

Ғамзаи ҷодӯаш чу ғмозист

غمزه جادوش چو غمازیست

Турраи ҳиндӯаш чу трорист

طره هندوش چو طراریست

Ҳаст шогирди чашми хунхораш

هست شاگرد چشم خونخوارش

Ҳар куҷо дар замонаи хўнхўорист

هر کجا در زمانه خونخواریست

Ҳама аз макр ӯ падед омад

همه از مکر او پدید آمد

Ҳркҷои номи макру мкорист

هرکجا نام مکر و مکاریست

Ғам бигардаш куҷо тавонад гашт

غم بگردش کجا تواند گشت

Ҳамчу ӯ ҳар куҷои ғмхўорист

همچو او هر کجا غمخواریست

Рӯй ӯ баҳри тарафи рўӣист

روی او بهر طرف روئیست

Ҳар тарафи сӯии равиши нзорист

هر طرف سوی روش نظاریست

Мекунад бар вуҷӯд ӯ иқрор

میکند بر وجود او اقرار

Ҳастӣ ҳркро ки анкорист

هستی هرکرا که انکاریست

Ҳарчӣ ту дида ва мебинӣ

هرچه تو دیده و میبینی

Бмсли донаи зи хрўорист

بمثل دانه ز خرواریست

Гарчи мункир ҳаме кунад инкор

گرچه منکر همی کند انکار

Нақши инкори мункири ақрорист

نقش انکار منکر اقراریست

ё зи анбори илм ӯ муштӣ аст

یا ز انبار علم او مشتی است

Чунки муштии намӯнаи хрўорист

چونکه مشتی نمونه خرواریست

Ёр девон ӯст икдФтр

یار دیوان اوست یکدفتر

ё зи дафтари навиштаи тўморист

یا ز دفتر نوشته طوماریست

Сӯй ӯ меравад чу дӯд дар ӯ

سوی او میرود چو دود در او

Ҳар крои ҷунбишӣу рафторест

هر کرا جنبشی و رفتاریست

Аз паии касаши зулф ӯ баста аст

از پی کسش زلف او بسته است

Дар миёни ҳркро ки знорист

در میان هرکرا که زناریست

Рӯи бмҳроб абрӯяш дорад

رو بمحراب ابرویش دارد

Дар ҷаҳон ҳар куҷо диндорӣаст

در جهان هر کجا دینداریست

Бҳқиқти варо парастида аст

بحقیقت ورا پرستیده است

Ҳркҷо дар ҷаҳон парасторӣаст

هرکجا در جهان پرستاریست

Як сухангӯии сад ҳазор забон

یک سخنگوی صد هزار زبان

Аз пас ҳар даҳони бгФторист

از پس هر دهان بگفتاریست

Ду ҷаҳон аз ҷамол ӯ аксӣ аст

دو جهان از جمال او عکسی است

Олам аз рӯй ӯ нмўдорист

عالم از روی او نموداریست

Гашта пайдои зи тоби рухсораш

گشته پیدا ز تاب رخسارش

Ҳар куҷои офтоби рхсорист

هر کجا آفتاب رخساریست

Нест ҷуз ӯ касе дигар мавҷӯд

نیست جز او کسی دگر موجود

Ғайр ӯ ҳарчӣ ҳаст пндорист

غیر او هرچه هست پنداریست

Ин ҳамаи кору бор ва гуфту шунӯд

این همه کار و بار و گفت و شنود

Ҷуз яке нест гарчи бисёреаст

جز یکی نیست گرچه بسیاریست

Чашм бигушоӣ то аёни бинӣ

چشم بگشای تا عیان بینی

Гар турои дидау дидорист

گر ترا دیده و دیداریست

Ки ҷуз ӯ нест дар сарои вуҷӯд

که جز او نیست در سرای وجود

Бҳқиқт касе дигар мавҷӯд

بحقیقت کسی دگر موجود

эй ту махфӣ шудаи зи пидоӣӣ

ای تو مخفی شده ز پیدائی

Вай ниҳон гашта аз ҳўидоӣӣ

وی نهان گشته از هویدائی

Ҳеҷ сўӣӣ нае ва ҳар сўӣӣ

هیچ سوئی نه ای و هر سوئی

Ҳеҷ ҷоӣӣ нае ва ҳар ҷое

هیچ جائی نه ای و هر‌جایی

То бсҳро шудӣ тамошо ро

تا بصحرا شدی تماشا را

Гаштаам аз паии ту сҳроӣӣ

گشته ام از پی تو صحرائی

Ҳаст имрӯзи ҳасан бе мислат

هست امروز حسن بی‌مثلت

Дар хури дидаи тмошоӣӣ

در خور دیده تماشائی

Аз пят дар бадари ҳамеи гирдам

از پیت در بدر همی گردم

Шудаам аз паии ту ҳар ҷоӣӣ

شده ام از پی تو هر جائی

Аз чаҳ сокини нмишўди дили ман

از چه ساکن نمیشود دل من

Чу ки ту сокини сўидоӣӣ

چو که تو ساکن سویدائی

Ту нишаста даруни хонаи дил

تو نشسته درون خانه دل

Ман з судот гаштаам сўдоӣӣ

من ز سودات گشته ام سودائی

Чун зи чашмами ҳамеи пинҳон

چون ز‌چشمم همی پنهان

Чунки аз чашми ман ту биноӣӣ

چونکه از چشم من تو بینائی

Ғайр ту нест каси турои ҷӯё

غیر تو نیست کس ترا جویا

Бҳқиқти турои ту ҷўёӣӣ

بحقیقت ترا تو جویائی

Бо ту икдми нмитўонм буд

با تو یکدم نمیتوانم بود

Битўом нест ҳам шкибоӣӣ

بیتوام نیست هم شکیبائی

Тоби дидор ту надорад кас

تاب دیدار تو ندارد کس

Гарчи бурқаъи з рӯй бигушое

گرچه برقع ز روی بگشایی

Ман надонам туро дигар донам

من ندانم ترا دگر دانم

Бахуд аз ман тўӣӣ ки доноӣ

بخود از من توئی که دانایی

Кас надонад даруни дарё ро

کس نداند درون دریا را

Магари онкас ки ҳаст дрёӣӣ

مگر آنکس که هست دریائی

Аз ту ёбад мазоқи ширинӣ

از تو یابد مذاق شیرینی

На зи ҳлўӣ ва на ҳлўоӣӣ

نه ز حلوی و نه حلوائی

Бе лабати худ куҷо тавонад кард

بی لبت خود کجا تواند کرد

Лаби ширини лабони шукри хоӣӣ

لب شیرین لبان شکر خائی

Аз хатат ёфт боғи сарсабзӣ

از خطت یافت باغ سرسبزی

Ваз қадат ёфт сарви болоӣӣ

وز قدت یافت سرو بالائی

Ҳаст бар рӯй ту ҷаҳони холӣ

هست بر روی تو جهان خالی

Ки рахтро аз ӯст зибоӣӣ

که رخت را از اوست زیبائی

ё бигард узрои ту хаттӣ аст

یا بگرد عذرا تو خطی است

Ёфта зу узрои раъное

یافته زو عذرا رعنایی

Ман чунонам туро ки миёбм

من چنانم ترا که مییابم

Ту чунонӣ маро ки мибоӣӣ

تو چنانی مرا که میبائی

Нестам ғайр ончӣ фармудӣ

نیستم غیر آنچه فرمودی

Накунам ғайри ончии Фрмоӣӣ

نکنم غیر آنچه فرمائی

Ҳарчӣ дар ман дамӣ ҳумо нашнавӣ

هرچه در من دمی هما نشنوی

Ки манам чун нӣии ту чун моӣӣ

که منم چون نئی تو چون مائی

Кам ва афзӯн шавам зтў на зхўд

کم و افزون شوم زتو نه زخود

Ту агар кам кунӣ варои Фзоӣӣ

تو اگر کم کنی ورا فزائی

На бадӣ дорам на некии ҳам

نه بدی دارم نه نیکی هم

На худӣ дорам ва на худ рое

نه خودی دارم و نه خود رایی

Ман ки бошам ки то турои шоим

من که باشم که تا ترا شایم

Тўӣии онкас ки хешро шоӣӣ

توئی آنکس که خویش را شائی

Зонкс ки нестӣ ки зон худӣ

زانکس که نیستی که زان خودی

Ҳечкас рона ки худ роӣӣ

هیچکس رانه که خود رائی

Ғайр ту нест ҳечкас мавҷӯд

غیر تو نیست هیچکس موجود

Зон сабаб бешарику ҳамтоӣ

زان سبب بی‌شریک و همتایی

Ду ҷаҳони ҳамчуи ҷисм ва ту ҷонӣ

دو جهان همچو جسم و تو جانی

Ду ҷаҳони исм ва ту мсмоӣӣ

دو جهان اسم و تو مسمائی

Ғайру Айнӣу ваҳдату касрат

غیر و عینی و وحدت و کثرت

Ҳам ту маҷмӯ ва ҳам ту танҳоӣ

هم تو مجموع و هم تو تنهایی

Чун туро аз ту монанди ашё

چون ترا از تو مانند اشیا

Чун ту ҳастӣ ҷумлаи ашёӣӣ

چون تو هستی جمله اشیائی

Сифату исми ғайри ту чун нест

صفت و اسم غیر تو چون نیست

Чун ту айни сифоту асмоӣӣ

چون تو عین صفات و اسمائی

Ҳарзмони кисват дигар пӯшӣ

هرزمان کسوت دگر پوشی

Блбос дигар буруни ое

بلباس دگر برون آیی

Ки ба болои хеш рост кунӣ

که به بالای خویش راست کنی

Кисвати одамӣу ҳўоӣӣ

کسوت آدمی و حوائی

Ҳар нафаси қаду қомати худ ро

هر نفس قد و قامت خود را

Блбос дигар бёроӣӣ

بلباس دگر بیارائی

Гоҳи Лайлӣу гоҳи маҷнӯнӣ

گاه لیلی و گاه مجنونی

Гоҳи Юсуфу гуҳи Зулайхое

گاه یوسف و گه زلیخایی

Чун якҷо дилам шавад сокин

چون یکجا دلم شود ساکن

Ёр ман нест чунки икҷоӣӣ

یار من نیست چونکه یکجائی

Бояд аз коинот якто шуд

باید از کائنات یکتا شد

Аз паии васли ёри иктоӣӣ

از پی وصل یار یکتائی

Мағрибӣ кӣ рисӣ ба мағриби худ

مغربی کی رسی به مغرب خود

То зи машриқ чу моҳи брноӣӣ

تا ز مشرق چو ماه برنائی

Аз ту додаст битўу аўӣӣ

از تو داد است بیتو و اوئی

Аз ману мост бе ман ва мое

از من و ماست بی‌من و مایی

Ҷаҳд кун то шӯии бадви бино

جهد کن تا شوی بدو بینا

Чунки ёбӣ бадваст биноӣӣ

چونکه یابی بدوست بینائی

Пас бадонеи яқин ва бишносӣ

پس بدانی یقین و بشناسی

Пас ба бинии аёну бнмоӣӣ

پس به‌بینی عیان و بنمائی

Ки ҷуз ӯ нест дар сарои вуҷӯд

که جز او نیست در سرای وجود

Бҳқиқт касе дигар мавҷӯд

بحقیقت کسی دگر موجود