Чун ноӣ бенавоем азин ноӣ бенаво

چون نای بینوایم ازین نای بینوا

Шодӣ надид ҳеҷ кас аз ноӣ бенаво

شادی ندید هیچ کس از نای بینوا

Бо кӯҳ гӯям ончии азу пар шавад дилам

با کوه گویم آنچه ازو پر شود دلم

Зеро ҷавоб гуфта ман нест ҷузи садо

زیرا جواب گفته من نیست جز صدا

Шуд дидаи тира ва нахӯрам ғами зи баҳри онк

شد دیده تیره و نخورم غم ز بهر آنک

Рӯзами ҳама шабасту сабоҳами ҳамаи мсо

روزم همه شب است و صباحم همه مسا

Анда чаро барам чу таҳаммул бибоядам

انده چرا برم چو تحمل ببایدم

Рӯй аз ки боядам ки касе нест ошно

روی از که بایدم که کسی نیست آشنا

Ҳар рӯзи бомдод бар ин кӯҳсори тунд

هر روز بامداد بر این کوهسار تند

Абрии басони тавр зиёрат кунад маро

ابری بسان طور زیارت کند مرا

Барқӣ чу дасти Мӯсои умрон ба феълу нур

برقی چو دست موسی عمران به فعل و نور

Оради ҳамеи падеди зи ҷайби ҳавои сабо

آرد همی پدید ز جیب هوا صبا

Гашти аждаҳои ҷони ман ин аждаҳои чарх

گشت اژدهای جان من این اژدهای چرخ

Врчаҳи салоҳи раҳбари ман буд чун Асо

ورچه صلاح رهبر من بود چون عصا

Бар ман ниҳод рӯйу фурӯи баради сар ба сар

بر من نهاد روی و فرو برد سر به سر

Найрангу саҳари хотиру табъам чу аждаҳо

نیرنگ و سحر خاطر و طبعم چو اژدها

Дар ин ҳисор хуфтан ман ҳаст бар ҳасир

در این حصار خفتن من هست بر حصیر

Чун бар ҳасир гӯям худ ҳаст бар ҳсо

چون بر حصیر گویم خود هست بر حصا

Чун бозу чрғи чарх ҳаме дорадам ба банд

چون باز و چرغ چرخ همی داردم به بند

Гар дар ҳазари ғробм ва дар раҳбарии сабо

گر در حذر غرابم و در رهبری سبا

Бингар чаҳ сӯдманди шикорам ки ҳеҷ вақт

بنگر چه سودمند شکارم که هیچ وقت

Аз чанг рӯзгор нигарадам ҳамеи раҳо

از چنگ روزگار نگردم همی رها

Зини симиҷи танги чашмам чун чашм акмаҳ аст

زین سمج تنگ چشمم چون چشم اکمه است

Зини боми гашти пуштам чун пушти порсо

زین بام گشت پشتم چون پشت پارسا

Соқит шудаст қӯти ман пок агар на ман

ساقط شدست قوت من پاک اگر نه من

Бар рФтмии зи равзани ин симиҷ бо ҳбо

بر رفتمی ز روزن این سمج با هبا

Бо ғами рафиқи табъам аз онсон гирифт инс

با غم رفیق طبعم از آنسان گرفت انس

Каз дар чу ғам даройад гуядаш марҳабо

کز در چو غم درآید گویدش مرحبا

Чандон казин ду дида ман рафт рӯзу шаб

چندان کزین دو دیده من رفت روز و شب

Ҳаргиз нарафт хӯни шаҳидони Карбало

هرگز نرفت خون شهیدان کربلا

Бо рӯзгори қамари ҳамеи бозам эй шигифт

با روزگار قمر همی بازم ای شگفت

Ноидши шарми ҳеҷ ки чандин кунад дағо

نایدش شرم هیچ که چندین کند دغا

Гар бар серуми бигардад чун Асияи фалак

گر بر سرم بگردد چون آسیا فلک

Аз ҷой худ наҷунбам чун қутби Асия

از جای خود نجنبم چون قطب آسیا

Он гавҳарии ҳисомам дар дасти рӯзгор

آن گوهری حسامم در دست روزگار

Кохри бурунами оради як рӯз дар вғо

کاخر برونم آرد یک روز در وغا

Дар сад масофи маърака гар кунад гашта ам

در صد مصاف معرکه گر کند گشته ام

Рӯзӣ ба як сқол биҷой ояд ин мзо

روزی به یک صقال بجای آید این مضا

эй толеъи нигуни ман эй кажи рӯи ҳрўн

ای طالع نگون من ای کژ رو حرون

эй наҳс бесаодат вае хавф бе раҷо

ای نحس بی سعادت و ای خوف بی رجا

Харчанги обӣӣу худованди ту қамар

خرچنگ آبئی و خداوند تو قمر

Обӣаст сӯзиши тану ҷон аз шумо чаро

آبیست سوزش تن و جان از شما چرا

Масъӯди саъди гардишу печиш чаро кунӣ

مسعود سعد گردش و پیچش چرا کنی

Дар гардиши ҳаводис ва дар печиши ъно

در گردش حوادث و در پیچش عنا

Худру чу хас мабош ва ба ҳар сарду гарми даҳр

خودرو چو خس مباش و به هر سرد و گرم دهر

Озода сарв бош ба ҳар шиддату рхо

آزاده سرو باش به هر شدت و رخا

Май дони яқин ки шодӣу роҳати Фрстдт

می دان یقین که شادی و راحت فرستدت

Гар чанд гаштае ба ғаму ранҷи мубтало

گر چند گشته ای به غم و رنج مبتلا

Ҷоҳи Муҳамади алии он гавҳарӣ ки чарх

جاه محمد علی آن گوهری که چرخ

Парвардаи зоти покаш дар пардаи сафо

پرورده ذات پاکش در پرده صفا

Чун бар кафши ниҳод ва ба халқ ҷаҳон намӯд

چون بر کفش نهاد و به خلق جهان نمود

Зу рӯзгор тоза шуду малик бо баҳо

زو روزگار تازه شد و ملک با بها

Гардун шудааст ртбт ӯ поя улувва

گردون شده است رتبت او پایه علو

Хуршеди гашти ҳиммат ӯ мояи зё

خورشید گشت همت او مایه ضیا

То шуд саҳоби ҷўдш бо зилл ва бо мтр

تا شد سحاب جودش با ظل و با مطر

Омад наботи мадҳаш дар нашав ва дар намо

آمد نبات مدحش در نشو و در نما

То офтоби райш дар хат устувост

تا آفتاب رایش در خط استواست

Рӯзу шаб вале ва аду дорад устуво

روز و شب ولی و عدو دارد استوا

То шуд шифои ози атоҳои ӯ ниёз

تا شد شفای آز عطاهای او نیاز

Биморўор кард зи нон хӯрдани аҳтмо

بیماروار کرد ز نان خوردن احتما

Фарбеҳ шудаст мкрмту эмин аз газанд

فربه شدست مکرمت و ایمن از گزند

То дар баҳори давлат ӯ мекунад чаро

تا در بهار دولت او می کند چرا

эй кӯдакӣ ки қадари ту кайвон пер шуд

ای کودکی که قدر تو کیوان پیر شد

Бахти ҷавон чу дояи ҳамеи пурвирди ту ро

بخت جوان چو دایه همی پرورد تو را

Перони рӯзгор сипарҳо бияфкананд

پیران روزگار سپرها بیفکنند

Дар сафи азм чун бикашӣ ханҷари дҳо

در صف عزم چون بکشی خنجر دها

Гуё ба лафзи фаҳм ту омад забони ақл

گویا به لفظ فهم تو آمد زبان عقل

Бино ба нури рой ту шуд дидаи зко

بینا به نور رای تو شد دیده ذکا

Бар ҳар забони саноӣ ту гаштааст чун сухан

بر هر زبان ثنای تو گشته است چون سخن

Дар ҳар дилии ҳавои ту рустааст чун гё

در هر دلی هوای تو رسته است چون گیا

Чун меҳр бенифоқ кунӣ дар ҷаҳони назар

چون مهر بی نفاق کنی در جهان نظر

Чун абр бе дареғи диҳии халқро ато

چون ابر بی دریغ دهی خلق را عطا

Иқрор кард мол ба ҷӯади ту ва басаст

اقرار کرد مال به جود تو و بسست

Ду кафи ту гувоҳ ва ду бояд ҳамеи гўо

دو کف تو گواه و دو باید همی گوا

Ҷоҳи туро ба гардуни ташбеҳ кӣ кунам

جاه تو را به گردون تشبیه کی کنم

Гуфтааст ҳеҷ кас ба сафи ростро ду то

گفته است هیچ کس به صف راست را دو تا

Азми туро ки теғ нахонем хурдае сет

عزم تو را که تیغ نخوانیم خرده ای ست

Зеро ки теғи тез фаровон кунад хато

زیرا که تیغ تیز فراوان کند خطا

Гар душманати зи тарси برارد чу мурғи пар

گر دشمنت ز ترس برآرد چو مرغ پر

Охир чу мурғ гардад гардон ба грдно

آخر چو مرغ گردد گردان به گردنا

Ту хос подшоҳ шудӣ бас шигифт нест

تو خاص پادشاه شدی بس شگفت نیست

Шуд хоси подшои писари хоси подшо

شد خاص پادشا پسر خاص پادشا

эй ақлро дҳои ту чун дидаро фурӯъ

ای عقل را دهای تو چون دیده را فروع

эй фазлро зкои ту чун дидаро зё

ای فضل را ذکای تو چون دیده را ضیا

Чун бахт наҳс гуфта ман нашунӯд ҳаме

چون بخت نحس گفته من نشنود همی

Назд ту мустаҷоб чаро шуд марои дуо

نزد تو مستجاب چرا شد مرا دعا

Маълум шуд маро ки ҳануз андарин ҷаҳон

معلوم شد مرا که هنوز اندرین جهان

Монадаст як Карим ки дорад марои вафо

ماندست یک کریم که دارد مرا وفا

Чун бар Муҳамади алӣами такяи аўФтод

چون بر محمد علیم تکیه اوفتاد

Зуҳрааст чархро ки намояди марои ҷафо

زهره است چرخ را که نماید مرا جفا

Заъфу касод беш нтрсондм казу

ضعف و کساد بیش نترساندم کزو

Бозуии ман қавӣ шуду бозори ман раво

بازوی من قوی شد و بازار من روا

эй ҳар кифоятиро шоистау амин

ای هر کفایتی را شایسته و امین

Вай ҳар бузургеро андари хуру сазо

وی هر بزرگیی را اندر خور و سزا

Ту шохи он дарахтӣ кандар замона буд

تو شاخ آن درختی کاندر زمانه بود

Баргаши ҳамаи шуҷоату бориши ҳамаи сахо

برگش همه شجاعت و بارش همه سخا

Андари паноҳи соя ӯ буд мأмнм

اندر پناه سایه او بود مأمنم

То бар равони покаш ғолиб нашуд фано

تا بر روان پاکش غالب نشد فنا

Як равияи дӯстами ман ва кам ҳирси модҳм

یک رویه دوستم من و کم حرص مادحم

Ҳам рост дар хлأом ва ҳам пок дар мулло

هم راست در خلأام و هم پاک در ملا

Ҳам мадҳ нодир ояд ва ҳам дӯстии тамом

هم مدح نادر آید و هم دوستی تمام

Модҳ чу бетамаъ буду дӯст бе риё

مادح چو بی طمع بود و دوست بی ریا

Назми маро чу назм дигар каси мадон аз онк

نظم مرا چو نظم دگر کس مدان از آنک

Ёқӯти зард некӯ монад ба каҳрабо

یاقوت زرد نیکو ماند به کهربا

Ҳар чанд каз барои ҷазо боядат мдиҳ

هر چند کز برای جزا بایدت مدیح

Валлоҳ ки бар мдиҳ нахоҳам зи ту ҷазо

والله که بر مدیح نخواهم ز تو جزا

Озодае ки ҷӯяд номи накӯ ба шеър

آزاده ای که جوید نام نکو به شعر

Чун бандагони з халқ набояд ситади баҳо

چون بندگان ز خلق نباید ستد بها

Дар мадҳати ту аз гул тира кунам гуҳар

در مدحت تو از گل تیره کنم گهر

Ҳаргиз чу мадҳати ту ки дидаст кимиё

هرگز چو مدحت تو که دیدست کیمیا

Имрӯзи ман чу хору гёоми залилу паст

امروز من چو خار و گیاام ذلیل و پست

Аз боғи бахт ту кунадам ҳар замони бало

از باغ بخت تو کندم هر زمان بلا

Ту офтобу абрӣ каз фару саъии ту

تو آفتاب و ابری کز فر و سعی تو

Гулҳоу лолаҳо дамад аз хор ва аз гё

گلها و لاله ها دمد از خار و از گیا

Абёти ман чу тираст аз шасти табъи ман

ابیات من چو تیر است از شست طبع من

Зеро яке кашида камонами зи инҳино

زیرا یکی کشیده کمانم ز انحنا

Чун аз кушод бар ?назарет шуд замонаи рост

چون از گشاد بر نظرت شد زمانه راست

Ҳаргиз гумон мабар ки з бахт уфтадаш бдо

هرگز گمان مبر که ز بخت افتدش بدا

Бемори гашту тираи тану чашми ҷоҳу бахт

بیمار گشت و تیره تن و چشم جاه و بخت

эй ҷоҳу бахти ту ҳамаи доруу тўтё

ای جاه و بخت تو همه دارو و توتیا

эй навбаҳор сарв набинад ҳамеи тзрў

ای نوبهار سرو نبیند همی تذرو

Ваии офтоби нури наёбади ҳамеи сҳо

وی آفتاب نور نیابد همی سها

То давлатасту неъмат бо бахти ту ба ҳам

تا دولت است و نعمت با بخت تو به هم

Аз лаҳв аз нишот машав соъатии ҷудо

از لهو از نشاط مشو ساعتی جدا

Аз соқӣ ӣӣ чу моҳи самои ҷоми бодаи хоҳ

از ساقی یی چو ماه سما جام باده خواه

Бар лаҳну нағмаи санамӣ чун маи само

بر لحن و نغمه صنمی چون مه سما

Зон шодӣу тараб ки ду рухсор ӯ гул аст

زان شادی و طرب که دو رخسار او گل است

Бар ҳасан ӯ биҳишт замон мекунад сано

بر حسن او بهشت زمان می کند ثنا

Андар бару канори ваии он сарви лъбтӣ

اندر بر و کنار وی آن سرو لعبتی

Андари баҳори базм чу булбул занад наво

اندر بهار بزم چو بلبل زند نوا

Нолон шавад ба зорӣ чун дасти нозукаш

نالان شود به زاری چون دست نازکش

Дар чашми гирд ӯ занад ангушти грдно

در چشم گرد او زند انگشت گردنا

То табъҳо маротиб доранд мухталиф

تا طبع ها مراتب دارند مختلف

Обаст бар замин ва асираст бар ҳаво

آب است بر زمین و اثیر است بر هوا

Бодати чаҳор табъ ба қӯти чаҳор табъ

بادت چهار طبع به قوت چهار طبع

Карда ба зоти аслӣ дар колбуди бақо

کرده به ذات اصلی در کالبد بقا

Ҳамчун ҳавои ҳавои ту бар ҳар шарафи муҳӣт

همچون هوا هوای تو بر هر شرف محیط

Ҳамчун асири асири бузургяти босена

همچون اثیر اثیر بزرگیت باسنا

Ҳамчун замини замини муроди ту асл бар

همچون زمین زمین مراد تو اصل بر

Чун оби оби давлати ту мояи сафо

چون آب آب دولت تو مایه صفا