Ин чунин ранҷ каз замона марост
این چنین رنج کز زمانه مراست
Ҳеҷ доне ки дар замонаи крост
هیچ دانی که در زمانه کراست
Ҳар чаҳ дар илму фазли ман бФзўд
هر چه در علم و فضل من بفزود
Ҳамчунонам зи ҷоҳу моли бкост
همچنانم ز جاه و مال بکاست
Нестам ошиқ аз чаҳ рухи зардам
نیستم عاشق از چه رخ زردم
Нестам оҳӯ аз чаҳ пушти дўтост
نیستم آهو از چه پشت دوتاست
эй тани ороми гир ва сабр гузин
ای تن آرام گیر و صبر گزین
Ки ҳар имрӯзро з пас фардост
که هر امروز را ز پس فرداست
Машав онҷо ки дона тамаъ аст
مشو آنجا که دانه طمع است
Зери донаи нигар ки дом балост
زیر دانه نگر که دام بلاست
Хештанро халқ макун бар халқ
خویشتن را خلق مکن بر خلق
Баради нави беҳтар аз куҳан дебост
برد نو بهتر از کهن دیباست
Зон азизаст офтоб ки ӯ
زان عزیز است آفتاب که او
Гоҳи пайдо ва гоҳ нопидост
گاه پیدا و گاه ناپیداست
Ҳама аз одамем мо лекин
همه از آدمیم ما لیکن
ӯ гиромӣ тараст кӯ доност
او گرامی ترست کو داناست
Ҳамаи оҳани зи ҷинс икдгр аст
همه آهن ز جنس یکدگر است
Ки ҳама аз миёна хор аст
که همه از میانه خار است
Наъл асбон шуд ончии нарми оҳан
نعل اسبان شد آنچه نرم آهن
Теғ шоҳон шуд ончии рўҳиност
تیغ شاهان شد آنچه روهیناست
На ғалат кардам онкӣ доноӣаст
نه غلط کردم آنکه داناییست
Брсидаҳ ба ҳар мурод ва ҳавост
برسیده به هر مراد و هواست
Ҳунар аз теғи тез пайдо шуд
هنر از تیغ تیز پیدا شد
Ки бадви шоҳи қабзаро орост
که بدو شاه قبضه را آراست
Божгўнаҳаст кори ин гетӣ
باژگونه است کار این گیتی
Зини ҳама ҳар чаҳ гуфтам аз савдост
زین همه هر چه گفتم از سوداست
Ҳар ки ӯ рост бошад ва бе айб
هر که او راست باشد و بی عیب
Бар вай аз рӯзгор беш ъност
بر وی از روزگار بیش عناست
Ба ҳамаи ҳоли бештари бибаранд
به همه حال بیشتر ببرند
Ҳар дарахтӣ ки шох дорад рост
هر درختی که شاخ دارد راست
Ту чунон баргмон ки ман дунам
تو چنان برگمان که من دونم
Сухани ман нигар ки чун волост
سخن من نگر که چون والاست
Асли зари айёр аз хок аст
اصل زر عیار از خاک است
Асли авди қимор на зи гёст
اصل عود قمار نه ز گیاست
Ин шигифтии нигари куҷои суханам
این شگفتی نگر کجا سخنم
Нукта зояд ҳаме ва ояд рост
نکته زاید همی و آید راست
Гарчи пайваста шеър гӯям ман
گرچه پیوسته شعر گویم من
Одати ман на одат шеър аст
عادت من نه عادت شعر است
На тамаъ кардаам зи кӣсаи кас
نه طمع کرده ام ز کیسه کس
На тақозост шеъри ман на ҳиҷост
نه تقاضاست شعر من نه هجاست
Ҳамчуи мо рӯзгор махлуқ аст
همچو ما روزگار مخلوق است
Гила кардани з рӯзгор чарост
گله کردن ز روزگار چراست
Гила аз ҳеҷ кас набояд кард
گله از هیچ کس نباید کرد
Каз тани мости ончӣ бар тани мост
کز تن ماست آنچه بر تن ماست
Карами пелаи ҳаме ба худ бутанд
کرم پیله همی به خود بتند
Ки ҳаме банд гардадаш чапу рост
که همی بند گرددش چپ و راست
Ар хасӣ уфтадат ба дидаи манол
ار خسی افتدت به دیده منال
Сӯии он каси нигар ки нобӣност
سوی آن کس نگر که نابیناست
Ҳазар аз ту чаҳ суд чу бирасад
حذر از تو چه سود چو برسد
Лобуди онч аз худоӣ бар ту қазост
لابد آنچ از خدای بر تو قضاست
Шодмонӣ ба умр кӣ зебад
شادمانی به عمر کی زیبد
Чун ҳақиқат буд ҳаме ки фаност
چون حقیقت بود همی که فناست
Саъб бошад пас ҳар осонӣ
صعب باشد پس هر آسانی
Нишнидӣ ки хор бо хурмост
نشنیدی که خار با خرماست
Мкрмтро яке дарахти шинос
مکرمت را یکی درخت شناس
Ки бирав барги ваии зи шукр ва саност
که برو برگ وی ز شکر و ثناست
Офтобаши зи нур нӯронӣ аст
آفتابش ز نور نورانی است
Об ӯ аз мурувватаст ва сахост
آب او از مروت است و سخاست
Соя дорасту аҳли дониш ро
سایه دارست و اهل دانش را
Зери он сояи млҷоءу мأўост
زیر آن سایه ملجاء و مأواست
Мкрмт кун ки бугзарад ҳамаи чиз
مکرمت کن که بگذرد همه چیز
Мкрмти пойдор дар дунёст
مکرمت پایدار در دنیاست