Бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳими албоءи бҳоءи аллоҳ ,у алсини сноءи аллоҳ ,у алмими малики аллоҳ , аз рӯй ишорат бар мазоқи худовандони маърифати боءи бисмии аллоҳ ишорат дорад ббҳоءи аҳадят , сини бсноءи самадят , мем бмлки ?алаят . Бҳоء ӯ қимўмӣ ,у сноء ӯ димўмӣ ,у малик ӯ сармадӣ . Бҳоء ӯ қадиму сноء ӯ Кариму малик ӯ азим . Бҳоء ӯ боҷалол ,у сноء ӯ бо ҷамол ,у малик ӯ безавол . Бҳоء ӯ дили рибо ,у сноء ӯ меҳри Фзо ,у малик ӯ бефано .

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ الباء بهاء اللَّه، و السین سناء اللَّه، و المیم ملک اللَّه، از روی اشارت بر مذاق خداوندان معرفت باء بسم اللَّه اشارت دارد به بهاء احدیت، سین به سناء صمدیت، میم به ملک آلهیّت. بهاء او قیمومی، و سناء او دیمومی، و ملک او سرمدی. بهاء او قدیم و سناء او کریم و ملک او عظیم. بهاء او باجلال، و سناء او با جمال، و ملک او بی زوال. بهاء او دل ربا، و سناء او مهر فزا، و ملک او بی فنا.

Албоءи барраи боўлёӣаҳ ,у алсини сираи маъаи асФёӣаҳ ва алмим манеҳ алии аҳли влоӣаҳ . Боء бар ӯ бар бандагон ӯ , сини сар ӯ бо дӯстон ӯ , мем миннат ӯ бар муштоқон ӯ . Агар на бар ӯ будӣ раҳеро чаҳ ҷои таъбияи сар ӯ будӣ ,у ренеи миннат ӯ будӣ раҳеро чаҳ ҷои васл ӯ будӣ , раҳеро бар даргоҳи ҷалол чаҳ маҳал будӣ . Ва ренеи меҳри азал будӣ раҳеи ошнои лами изл чун будӣ ?

الباء برّه باولیائه، و السّین سرّه مع اصفیائه و المیم منّه علی اهل ولائه. باء برّ او بر بندگان او، سین سرّ او با دوستان او، میم منّت او بر مشتاقان او. اگر نه برّ او بودی رهی را چه جای تعبیه سرّ او بودی، و رنه منّت او بودی رهی را چه جای وصل او بودی، رهی را بر درگاه جلال چه محل بودی. و رنه مهر ازل بودی رهی آشنا لم یزل چون بودی؟

Мо тобти алднёи алои босмаҳ ва мо тобти алъқбии алои бъФўаҳ ва мо тобти алҷнаҳи алои брؤитаҳ .

ما طابت الدنیا الّا باسمه و ما طابت العقبی الّا بعفوه و ما طابت الجنة الا برؤیته.

Дар дунё агар на пайғому номи аллоҳ будӣ раҳеро чаҳ ҷои манзил будӣ , дар уқбо агар на афву карамаш будӣ кори раҳеи мушкил будӣ , дар биҳишт агар на дидори дили афрӯз будӣ шодии дарвеши бача будӣ ? яке аз перон тариқат гуфт илоҳӣ бинишон ту бинандагонем , бишнохт ту зиндагонӣам , баном ту ободонем , биёади ту шодоним , бёФти ту нозоним , масти меҳр аз ҷоми ту моӣим , сайди ишқ дар доми ту моӣим .

در دنیا اگر نه پیغام و نام اللَّه بودی رهی را چه جای منزل بودی، در عقبی اگر نه عفو و کرمش بودی کار رهی مشکل بودی، در بهشت اگر نه دیدار دل‌افروز بودی شادی درویش به چه بودی؟ یکی از پیران طریقت گفت‌: الهی به نشان تو بینندگانیم، به شناخت تو زندگانیم، به نام تو آبادانیم، به یاد تو شادانیم، به یافت تو نازانیم، مست مهر از جام تو مائیم، صید عشق در دام تو مائیم.

Бисми аллоҳ гуфтаанд ки исм аз самт гирифтаанду самт доғаст , яъне гӯяндаи бисмии аллоҳи дорандаи он рақам ва нишон карда он доғаст .

بسم اللَّه گفته‌اند که اسم از سمت گرفته‌اند و سمت داغ است، یعنی گوینده بسم اللَّه دارنده آن رقم و نشان کرده آن داغ است.

Алии бен Мӯсои алрзо ъ гуфт : « азои қоли алъбди бисмии аллоҳи Фмъноаҳу самти нафасии бисмиаи рабӣ . »

علی بن موسی الرّضا (ع) گفت‌:«اذا قال العبد بسم اللَّه فمعناه و سمت نفسی بسمة ربّی.»

Худовандо доғ ту дорам ва бидон шодам аммо аз буд худ бФрёдм , кримо буд ман аз пеш ман баргир ки буд ту рост кард ҳамаи корам .

خداوندا داغ تو دارم و بدان شادم اما از بود خود به فریادم، کریما بود من از پیش من برگیر که بود تو راست کرد همه کارم.

Пер тариқат гуфт : илоҳӣ ! нури ту чароғи маърифати биФрўхти дили ман афзӯнӣаст .

پیر طریقت گفت: الهی! نور تو چراغ معرفت بیفروخت دل من افزونی است.

Гувоҳии ту тарҷумонии ман бкрднди ндоءи ман афзӯнӣаст , қурби ту чароғи ваҷди биФрўхти ҳиммати ман афзӯнӣаст , иродати ту кори ман бсохти ҷаҳди ман афзӯнӣаст , буд ту кори ман рост кард буд ман афзӯнӣаст . Илоҳӣ аз буд худ чаҳ дидам магари балоу ъно ? ва аз буд ту ҳама атоасту вафо эй бабри пайдоу бикрами ҳувайдо , нокарда карда гир кард раҳе ва он кун ки аз ту сазо . »

گواهی تو ترجمانی من بکردند نداء من افزونی است، قرب تو چراغ وجد بیفروخت همّت من افزونی است، ارادت تو کار من بساخت جهد من افزونی است، بود تو کار من راست کرد بود من افزونی است. الهی از بود خود چه دیدم مگر بلا و عنا‌؟ و از بود تو همه عطا است و وفا ای ببرّ پیدا و به کرم هویدا، ناکرده کرده گیر کرد رهی و آن کن که از تو سزا.»

Агар касе гуяд номҳои худо фаровонанд дар нсўси китобу суннат ва ҳама бузургворанду азалӣу поку некӯ чаҳ ҳикматро аитоءи қуръони азими бойени се ном кард ? ва аз ҳамаи ин ихтиёр кард ва барин ниФзўд ? ҷавоб онаст ки ду маъниро ин се ном ихтиёр кард ва бар ан ақтсор афтод : яке ки то кор бар бандагони худ дар номи худ осон кунад ва аз савоби эшон ҳичиз накоҳад , донист ки эшон тоқати зикру ҳифзи он номҳои фаровон надоранд , ва агар баъзе тавонанд бештарин онанд ки дармонанд , ва дар ҳасрати фӯт он бимонанд , пас маъонии он номҳо дарин се ном ҷамъ кардау маъонии он се қисмаст : қисмии ҷалолу ҳайбати рост , қисматии неъмату тарбияти рост , қисмии раҳмату мағфирати рост . Ҳар чаҳ ҷалол ва ҳайбатаст дар номи аллоҳ таъбия кард , ва ҳар чаҳ неъмат ва тарбиятаст дар номи рҳмн ҳар чаҳ раҳмат ва мағфиратаст дар номи раҳим то гуфтани он бар банда осон бошаду савоби ваии фаровон ,у рأФту раҳмати аллоҳ бар вай бекарон .

اگر کسی گوید نام‌های خدا فراوانند در نصوص کتاب و سنّت و همه بزرگوارند و ازلی و پاک و نیکو چه حکمت را ایتاء قرآن عظیم به‌این سه نام کرد؟ و از همه این اختیار کرد و برین نیفزود؟ جواب آنست که دو معنی را این سه نام اختیار کرد و بر ان اقتصار افتاد: یکی که تا کار بر بندگان خود در نام خود آسان کند و از ثواب ایشان هیچیز نکاهد، دانست که ایشان طاقت ذکر و حفظ آن نامهای فراوان ندارند، و اگر بعضی توانند بیشترین آنند که درمانند، و در حسرت فوت آن بمانند، پس معانی آن نامها درین سه نام جمع کرده و معانی آن سه قسم است: قسمی جلال و هیبت راست، قسمتی نعمت و تربیت راست، قسمی رحمت و مغفرت راست. هر چه جلال و هیبت است در نام اللَّه تعبیه کرد، و هر چه نعمت و تربیت است در نام رحمن هر چه رحمت و مغفرت است در نام رحیم تا گفتن آن بر بنده آسان باشد و ثواب وی فراوان، و رأفت و رحمت اللَّه بر وی بی‌کران.

Маънӣ дигар онаст ки раби Алъоламин Мустафоро бхлқ фиристоду халқ дар он замони се гуруҳ буданд : бут прессатон буданду ҷуҳудону тарсоён . Аммо бут прессатон аз номи холиқи аллоҳи мидонстнд , ва ин ном дар миёни эшон машҳур буд . Ва лиҳозои қоли таъолӣ «у лӣни сأлтҳми ман халқи алсмоўоту алأрзи лиқўлни аллоҳ »у ҷуҳудон дар миёни эшон номи рҳмни маърӯф буд ,у лиҳозо

معنی دیگر آنست که ربّ العالمین مصطفی را به خلق فرستاد و خلق در آن زمان‌ سه گروه بودند: بت‌پرستان بودند و جهودان و ترسایان. اما بت‌پرستان از نام خالق‌، اللَّه می‌دانستند، و این نام در میان ایشان مشهور بود. و لهذا قال تعالی «وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ لَیَقُولُنَّ اللَّهُ» و جهودان در میان ایشان نام رحمن معروف بود، و لهذا

Қоли абди аллоҳи бен саломи лрсўли аллоҳи слии аллоҳи алайҳу ?алау силам « лои أрии фии алқуръони асмои кнои нқрأаҳи фии алтўриаҳи қол ва мо ҳў ? қоли арраҳмони Фонзли аллоҳ « қул адъўои аллоҳи أўи адъўои арраҳмон »

قال عبد اللَّه بن سلام لرسول اللَّه صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم «لا أری فی القرآن اسما کنّا نقرأه فی التوریة قال و ما هو؟ قال الرّحمن فانزل اللَّه «قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ»

Ва дар миёни тарсоёни номи маърӯфи раҳим буд . Чун хитоб бо ин се гуруҳ буд ва дар миёни эшон маърӯфи ин се ном буд , аллоҳи таъолӣ бар вифқи дониш ва дарёфт эшон ин се ном фурӯ фиристод дар абтдоءи қуръон , ва бар он ниФзўд .

و در میان ترسایان نام معروف رحیم بود. چون خطاب با این سه گروه بود و در میان ایشان معروف این سه نام بود، اللَّه تعالی بر وفق دانش و دریافت ایشان این سه نام فرو فرستاد در ابتداء قرآن، و بر آن نیفزود.

Аммо ҳикмат дар он ки ибтидо биллоҳ кард пас брҳмни пас брҳим онаст : ки ин бар вифқи аҳволи бандагон фурӯ фиристод ва эшонро се ҳоласт аввали офариниш , пас парвариш , пас омурзиш , аллоҳ ишоратаст боФринш дар ибтидо бақадрат , рҳмн ишоратаст бпрўрш дар давоми неъмат , раҳим ишоратаст бомрзш дар интиҳои брҳмт . Чунонастӣ ки аллоҳ гуфтӣ аввали бёФридм бақадрат пас бпрўридми бнъмт охир биёмурзам брҳмт .

امّا حکمت در آن که ابتدا به اللَّه کرد‌، پس به رحمن‌، پس به رحیم، آنست‌که این بر وفق احوال بندگان فرو فرستاد و ایشان را سه حال است اول آفرینش، پس پرورش، پس آمرزش‌؛ اللَّه اشارت است به آفرینش در ابتدا به قدرت، رحمن اشارت است به پرورش در دوام نعمت، رحیم اشارت است به آمرزش در انتها به رحمت. چنان استی که اللَّه گفتی اول بیافریدم به قدرت پس بپروریدم به نعمت‌، آخر بیامرزم به رحمت.

Пер тариқат гуфт : « илоҳии номи ту моро ҷавоз ,у меҳри ту моро ҷҳоз . Илоҳии шинохти ту моро амону лутфи ту моро аён . Илоҳии фазли ту моро ливоу кнФи ту моро моўӣ . Илоҳии заъифонро паноҳӣ , қосидонро бар сари роҳӣ , мؤмнонрои гувоҳӣ , чаҳ буд киафзое ва накоҳӣ ! илоҳӣ чаҳ азизаст ӯ ки ту ӯро хоҳӣ вар бигурезад ӯро дар роҳи ое . Тӯбои он касро ки ту ӯ роӣӣ оё ки то аз мо худ кроӣӣ ? » алҳмди ллаҳи ситоиши худои меҳрбон , кирдигори рӯзии расон , якто дар ному нишон .

پیر طریقت گفت: «الهی نام تو ما را جواز، و مهر تو ما را جهاز. الهی شناخت تو ما را امان و لطف تو ما را عیان. الهی فضل تو ما را لوا و کنف تو ما را ماوی. الهی ضعیفان را پناهی، قاصدان را بر سر راهی، مؤمنان‌را گواهی، چه بود که افزایی و نکاهی! الهی چه عزیزست او که تو او را خواهی ور بگریزد او را در راه آیی. طوبی آن کس را که تو او رایی آیا که تا از ما خود کرایی؟» الحمد للَّه ستایش خدای مهربان، کردگار روزی رسان، یکتا در نام و نشان.

Худовандӣ ки ноҷуста ёбанд , ва нодарёфта шиносанд ,у нодида дӯст доранд . Қодираст беаҳтёл , қиўмаст бе гаштани ҳол , дар малики эмин аз завол , дар зоту неъмати мутаъол , лами излу лои изол , мавсуфи бўсФи ҷалолу неъмати ҷамол . Аҷз бандагон дид дар шинохти қадари худ , ва донист ки агар чанд кӯшанд нарасанд , ва ҳар чанд биўснд нашносанд . Ва иззати қуръони бъҷзи эшон гувоҳӣ дод ки ва мо қдрўои аллоҳи ҳақи қадараи бкмоли тъззу ҷалолу тақаддуси эшонро ниёбат дошт ва худро сано гуфт ,у ситоиши худ эшонро дар омухту бон дастурӣ дод ,у рене ки ёрстӣ бихоб андари бдидн агар на худ гуфтӣ худро ки алҳмди ллаҳ ва дар кули олам ки Зуҳра он доштӣ ки гуфтӣ алҳмди ллаҳ .

خداوندی که ناجسته یابند، و نادریافته شناسند، و نادیده دوست دارند. قادر است بی احتیال، قیوم است بی‌گشتن حال، در ملک ایمن از زوال، در ذات و نعمت متعال، لم یزل و لا یزال، موصوف بوصف جلال و نعمت جمال. عجز بندگان دید در شناخت قدر خود، و دانست که اگر چند کوشند نرسند، و هر چند بیوسند نشناسند. و عزّت قرآن به عجز ایشان گواهی داد که وَ ما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ بکمال تعزّز و جلال و تقدس ایشان را نیابت داشت و خود را ثنا گفت، و ستایش خود ایشان را در آموخت و به آن دستوری داد، ورنه که یارستی به خواب اندر بدیدن‌، اگر نه خود گفتی خود را که الحمد للَّه‌؟ و در کلّ عالم که زهره آن داشتی که گفتی الحمد للَّه‌؟

Туро ки донад ки турои ту доне , туро надонад кас , турои ту донеи бас . эй сазовори сноءи хеш вае шукркунанда ътоءи хеш ! раҳеи бзоти худ аз хизмати ту оҷизу бъқли худ аз шинохти миннати ту оҷиз ,у бакули худ аз шодии бтўи оҷиз , ва битавон худ аз сазои ту оҷиз .

ترا که داند که ترا تو دانی، ترا نداند کس، ترا تو دانی بس. ای سزاوار ثناء خویش و ای شکر کننده عطاء خویش! رهی به ذات خود از خدمت تو عاجز و به عقل خود از شناخت منت تو عاجز، و به کلّ خود از شادی به تو عاجز، و به توان خود از سزای تو عاجز.

Кримо ! гирифтори он дардам ки ту дармони онӣ , бандаи он саноам ки ту сазои онӣ , ман дар ту чаҳ донам ту доне , ту онӣ ки гуфтӣ ки ман онам онӣ .

کریما! گرفتار آن دردم که تو درمان آنی، بنده آن ثنا ام که تو سزای آنی، من در تو چه دانم تو دانی، تو آنی که گفتی که من آنم آنی.

Ва бидон ки ҳамд бар ду ваҷҳаст : яке бар дидори неъмати дигар бар дидори манъам .

و بدان که حمد بر دو وجه است: یکی بر دیدار نعمت دیگر بر دیدار منعم.

Ончӣ бар дидор неъматаст аз ваии озодӣ кардану неъмати ваии бтоъти ваии бакори бурдан ,у шукри вайро миён дар бастан . То имрӯз дар неъмати биафзояду фардои ббҳшти расонад . Ва ба

آنچه بر دیدار نعمت است از وی آزادی کردن و نعمت وی به طاعت وی به کار بردن، و شکر وی را میان در بستن. تا امروز در نعمت بیفزاید و فردا به بهشت رساند. و به‌

Қоли слии аллоҳи алайҳу ?алау силам « аввали ман идъии илои алҷнаҳи алҳмодўни ллаҳи алии кули ҳол . »

قال صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم «اوّل من یدعی الی الجنّة الحمّادون للَّه علی کلّ حال.»

Ин оқибати он кас ки ҳамди вай бар дидори неъмат буд аммо он кас ки ҳамди вай бар дидори манъам буд бзбон ҳол мегуяд :

این عاقبت آن کس که حمد وی بر دیدار نعمت بود اما آن کس که حمد وی بر دیدار منعم بود به‌زبان حال می‌گوید:

ъ снмои мо на бадӣдори ҷаҳон омадаем .

ع صنما ما نه بدیدار جهان آمده‌ایم.

Ин ҷавонмард дар ашроб шавқ доданд ва бо шармҳоам дидор карданд то аз худ фонӣ шуд . Яке шунид ва яке дид ва бикӣ расед . Чаҳ шунид ва чаҳ дид ва бача расед ? зикр ҳақ шунид , чароғ ошноӣ дид , ва бо рӯз нахустин расед . Иҷобат лутф шунид , тўқиъ дӯстӣ дид ,у бдўстии лам изл расед . Ин ҷавонмарди аввал нишоне ёфт бедил шуд , пас боз ёфт ҳама дил шуд , пас дӯст дид ва дар сар дил шуд .

این جوانمرد در اشراب شوق دادند و با شرم هام دیدار کردند تا از خود فانی شد. یکی شنید و یکی دید و به یکی رسید. چه شنید و چه دید و به چه رسید؟ ذکر حق شنید، چراغ آشنایی دید، و با روز نخستین رسید. اجابت لطف شنید، توقیع دوستی دید، و به دوستی لم یزل رسید. این جوانمرد اول نشانی یافت بی دل شد، پس باز یافت همه دل شد، پس دوست دید و در سر دل شد.

Пер тариқат гуфт : ду гетӣ дар срдўстӣ шуду дӯстӣ дар сари дӯст , акнӯн намеёрам гуфт ки ӯст .

پیر طریقت گفت: دو گیتی در سر دوستی شد و دوستی در سر دوست، اکنون نمی‌یارم گفت که اوست.

Раби Алъоламин парвардгори ҷаҳонёну рӯзии гумори эшон , якеро парвариши тани рӯзии якеро парвариши дили рӯзӣ , яке танпарвар бнъмти яке дил парвар барон вале неъмат .

رب العالمین پروردگار جهانیان و روزی گمار ایشان، یکی را پرورش تن روزی یکی را پرورش دل روزی، یکی تن‌پرور به نعمت یکی دل‌پرور بران ولی‌نعمت.

Неъмати ҳазз касеаст ки ҷаҳд дар хизмат фурӯ нагузорад ,у роз вале неъмат ҳазз ӯст каши умед бадӣдор ӯст . Тамаъи дидори дӯсти сифат мардонаст , пирӯзтар аз он банда кист ки дӯст ӯро аёнаст .

نعمت حظّ کسی است که جهد در خدمت فرو نگذارد، و راز ولی نعمت حظ اوست کش امید به دیدار اوست. طمع دیدار دوست صفت مردان است، پیروزتر از آن بنده کیست که دوست او را عیانست.

Он ғзоءи дили дӯстон ки дар парвариши ҷон бакор доранду шбонрўз аз ҳазрати иззати бодрор ? боишон мирсоннд онаст ки меҳтари олами слии аллоҳи алайҳу ?ала ва силам гуфт « أзл ъанд рабии итъмнӣу исқинӣ »

آن غذاء دل دوستان که در پرورش جان به کار دارند و شبانروز از حضرت عزت به‌ادرار به‌ایشان می‌رسانند آنست که مهتر عالم صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم گفت‌ «أظلّ عند ربی یطعمنی و یسقینی»

Таомҳои лазизу шаробҳои равшан мрўқ менахурд ва дигаронро низ мегуфт « аёкму алнъми ?фони ибоди аллоҳи лисўои болмтнъмин »

طعام‌های لذیذ و شراب‌های روشن مروّق می نخورد و دیگران را نیز می‌گفت‌ «ایّاکم و النّعم فانّ عباد اللَّه لیسوا بالمتنعّمین»

Гуфтанд ё Сайид чаро менахурӣ ? гуфт моро аз шароби мутолиаи ҷамъи чунон маст кардаанд ки пурвои шароби мрўқ шумо нест . Сад ҳазор ва бист ва чаҳор ҳазор нуқтаи исмат тохтани бхлўти хона ӯ бурданд ки то магар ҷуръа ёбанд аз он шароб , ин пушт даст биравӣ эшон вониҳод , ки « ани лии маъаи аллоҳи вақти лои исънии фӣаи малики муқаррабу лои набии мурсал . »

گفتند یا سید چرا می‌نخوری؟ گفت ما را از شراب مطالعه جمع چنان مست کرده‌اند که پروای شراب مروّق شما نیست. صد هزار و بیست و چهار هزار نقطه عصمت تاختن به خلوت خانه او بردند که تا مگر جرعه یابند از آن شراب، این پشت دست بروی ایشان وانهاد، که‌ «انّ لی مع اللَّه وقت لا یسعنی فیه ملک مقرب و لا نبیّ مرسل.»

Гуфтанд ин шурби хоси он касаст ки оёти кубро дар роҳи дида ӯ таҷаллӣ кард ва ӯ барин адаб буд ки мо зоғи албср ва мо тғӣ .

گفتند این شرب خاصّ آن کس است که آیات کبری در راه دیده او تجلی کرد و او برین ادب بود که ما زاغ البصر و ما طغی.

Раби Алъоламин яъне ирбии нуфуси алъобдин болтأииду ирбии қулӯби алтоҳрини болтшдиду ирбии аҳволи алъорФини болтўҳид касе ки тарбияти вай аз роҳ тавҳид ёбад мтъўмоти оламён ӯро чаҳ бакор ояд ?

رَبِّ الْعالَمِینَ یعنی یربّی نفوس العابدین بالتأیید و یربّی قلوب الطاهرین بالتشدید و یربّی احوال العارفین بالتوحید کسی که تربیت وی از راه توحید یابد مطعومات عالمیان او را چه بکار آید؟

Оламён дар орзӯӣ таоманд ва ин ҷавонмардони таом дар орзӯии эшон . Утбаи бен алғломи шогирди язиди ҳорӯн буд ӯро фармуд ки хурмо нахурд , модари Утбаи рӯзӣ дар наздики язид ҳорӯн шуд хурмо мехӯрд гуфт пас чаро писарамро азин бози занӣ ки худ михўрӣ ? язид гуфт писарат дар орзӯӣ хурмосту хурмо дар орзӯии мо , моро мусалламаст ва ӯро на . Халқи олам дар орзӯӣ биҳиштанду биҳишт дар орзӯии салмон , чунонк дар хабар аст

عالمیان در آرزوی طعام‌اند و این جوانمردان طعام در آرزوی ایشان. عتبة بن الغلام شاگرد یزید هارون بود او را فرمود که خرما نخورد، مادر عتبه روزی در نزدیک یزید هارون شد خرما می‌خورد گفت پس چرا پسرم را ازین باز زنی که خود می‌خوری؟ یزید گفت پسرت در آرزوی خرماست و خرما در آرزوی ما، ما را مسلم است و او را نه. خلق عالم در آرزوی بهشت‌اند و بهشت در آرزوی سلمان، چنانک در خبر است‌‌:

« ани алҷнаҳи лтштоқи илои салмон . »

«انّ الجنّة لتشتاق الی سلمان»

Лои ҷурми фардо ӯро биҳишт ндиҳанд ки аз оташ вар гузаронанд , ва дар ҳазрати аҳадяти бмқоми мъоинтши фурӯи оранд

لا جرم فردا او را بهشت ندهند که از آتش ور گذرانند، و در حضرت احدیت به مقام معاینتش فرو آرند

ФолФқроءи алсбри ҷлсоءи аллоҳи ъзу ҷли явми алқёмаҳ .

فالفقراء الصّبر جلساء اللَّه عزّ و جل یوم القیامة.

Агарат ин рӯз орзӯаст аз худ буруни ой чунонк мор аз пӯст , ҷуз аз даргоҳ ӯ худро мапаснд ки қароргоҳи дили дӯстони Фноء қудс ӯст .

اگرت این روز آرزوست از خود برون آی چنانک مار از پوست، جز از درگاه او خود را مپسند که قرارگاه دل دوستان فناء قدس اوست.

Арраҳмони арраҳими арраҳмони бмои рӯҳ ,у арраҳими бмои лавҳ , Фолтрўиҳи болмбору алтлўиҳи болонўор . Рҳмнаст ки роҳи муздурӣ осон кунад , раҳимаст ки шамъ дӯстӣ барафрӯзад . Дар роҳи дӯстони муздур ҳамеша ранҷур , дар орзӯии ҳуру қусӯр ,у дӯсти худ дар баҳри аёни ғарқаи нур .

الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ الرّحمن بما روّح، و الرّحیم بما لوّح، فالتّرویح بالمبار و التلویح بالانوار. رحمن است که راه مزدوری آسان کند، رحیم است که شمع دوستی برافروزد. در راه دوستان مزدور همیشه رنجور، در آرزوی حور و قصور، و دوست خود در بحر عیان غرقه نور.

Рҳмнаст ки қосидонро тавфиқ муҷоҳидат дод , раҳимаст ки воҷдонрои таҳқиқ мшоҳдт дод . Он ҳол мурӣдаст ва ин сифати мурод . Мурӣди бчроғ тавфиқ рафт ба мушоҳида расед , муроди бшмъ таҳқиқ рафт бмъоинаҳ расед . Мушоҳидаи бархестан ъўоӣқаст миёни бандау миёни ҳақ ,у муъоинаҳоам дидорӣаст . Чунонк бандаи як чашми захм ғоӣб нашавад бичишам иҷобати фаро муҳаббат менигарад , бичишам ҳузури фаро ҳозир менигарад , ва бичишам анФроди фаро фард менигарад , бадӯрӣ аз худ наздикии вайро наздик шаваду бгм шудан аз худ ошкороеи вайро ошно гардад , бғибт аз худ ҳузури вайро бикрами ҳозир буд , ки ӯ на аз қосидон давраст на аз толибони гум , на аз мурӣдони ғоиб .

رحمن است که قاصدان را توفیق مجاهدت داد، رحیم است که واجدان‌را تحقیق مشاهدت داد. آن حال مرید است و این صفت مراد. مرید به‌چراغ توفیق رفت به مشاهده رسید، مراد به شمع تحقیق رفت به معاینه رسید. مشاهده برخاستن عوائق است میان بنده و میان حق، و معاینه هام دیداری است. چنانک بنده یک چشم زخم غائب نشود به چشم اجابت فرا محبت می‌نگرد، به چشم حضور فرا حاضر می‌نگرد، و به چشم انفراد فرا فرد می‌نگرد، به دوری از خود نزدیکی وی را نزدیک شود و به گم‌شدن از خود آشکارایی وی را آشنا گردد، به غیبت از خود حضور وی را به کرم حاضر بود، که او نه از قاصدان دور است نه از طالبان گم، نه از مریدان غایب.

Молики явми аддӣн : ишоратаст бдўоми малики аҳадяту бқоءи ҷабарути илоҳят .

مالِکِ یَوْمِ الدِّینِ: اشارت است بدوام ملک احدیت و بقاء جبروت الهیت.

Яъне ки ҳар мулкиро рӯзии мамлакат бохр расаду заволи пазираду маликаш басар ояду ҳолаши бигардад ,у малики аллоҳ бар давомаст имрӯзу фардо , ки ҳаргиз басар наёяд ва завол напазирад . Дар ҳар ду олами ҳеҷ чиз ва ҳечкас аз малику султони вай берун несту касро чун малики вай малик нест . Имрӯзи раби Алъоламину фардои молики явми аддӣн ,у касро набӯд аз халқони чунин . Аҷабо кори раҳе чун медонад ? ки дар кунин малику малики аллоҳи рост бешарик ва беанбоз ва беҳоҷат ва бениёз , пас ихтиёри раҳе аз куҷост ? онро ки малик нест ҳукм нест , ва онро ки ҳукм нест ихтиёр нест ,у рбки ихлқи мо ишоءу ихтори мо кони ?лаами алхираҳ .

یعنی که هر ملکی را روزی مملکت بآخر رسد و زوال پذیرد و ملکش بسر آید و حالش بگردد، و ملک اللَّه بر دوام است امروز و فردا، که هرگز بسر نیاید و زوال نپذیرد. در هر دو عالم هیچ چیز و هیچکس از ملک و سلطان وی بیرون نیست و کس را چون ملک وی ملک نیست. امروز ربّ العالمین و فردا مالک یوم الدّین، و کس را نبود از خلقان چنین. عجبا کار رهی چون میداند؟ که در کونین ملک و ملک اللَّه راست بی شریک و بی‌انباز و بی حاجت و بی‌نیاز، پس اختیار رهی از کجاست؟ آن را که ملک نیست حکم نیست، و آن را که حکم نیست اختیار نیست، و ربّک یخلق ما یشاء و یختار ما کان لهم الخیرة.

Ва гуфтаанд : маънии дайни ӣнҷо шумораст ва подош мегуяд молику мутаваллии ҳисоби бандагони манам то касро бар уюби эшон вуқуф науфтад ки шармсор шаванд , ҳар чанд ки ҳисоб кардан рондан қаҳраст , аммо парда аз рӯй кори брнгрФтн дар ҳисоби айн карамаст , хоҳад то карами намояди пас аз онк қаҳр ронад . Инаст суннати худои ҷли ҷалола ҳар ҷой ки зарбат қаҳр занад марҳами карами брнҳд .

و گفته‌اند: معنی دین اینجا شمار است و پاداش میگوید مالک و متولّی حساب بندگان منم تا کس را بر عیوب ایشان وقوف نیفتد که شرمسار شوند، هر چند که حساب کردن راندن قهر است، اما پرده از روی کار برنگرفتن در حساب عین کرم است، خواهد تا کرم نماید پس از آنک قهر راند. اینست سنّت خدای جلّ جلاله هر جای که ضربت قهر زند مرهم کرم برنهد.

Пер тариқат гуфт : фардо дар мавқифи ҳисоб агар марои навое буду суханро ҷое буд гӯям бори худоё аз се чиз ки дорам дар яке нигоҳ кун аввали суҷудӣ ки ҳаргизи ҷузи туро аз дил нахостаст . Дигари тасдиқӣ ки ҳар чаҳ гуфтӣ гуфтам ки ростаст . Сдигр чун бод карам бархестаст дилу ҷони ҷуз туро нахостаст .

پیر طریقت گفت: فردا در موقف حساب اگر مرا نوایی بود و سخن را جایی بود گویم بار خدایا از سه چیز که دارم در یکی نگاه کن اول سجودی که هرگز جز ترا از دل نخواست است. دیگر تصدیقی که هر چه گفتی گفتم که راست است. سدیگر چون باد کرم برخاست است دل و جان جز ترا نخواست است.

إёк наабду إёки нстъини ишорати бадви рукн азимаст аз арқони дайну мадори равиши дайни дорони бойен ҳар ду рукнаст : аввали тҳлиаҳи алнФси болъбодаҳу алохлос , худро оростаи доштани бъбодт бериёу тоъат бенифоқ . Рукни дигари тазкияи алнФси ани алшрку алолтФоти илои алҳўлу алқўаҳ . Нафаси худро мнзӣ кардан , ва аз ширку фасоди поки доштан ,у такя бар ҳавлу қӯти худ нокардан . Он тҳлит ишоратаст баҳр чаҳ май бибояд дар шаръ , ва ин тзкит ишоратаст баҳр чаҳ менабояд дар шаръ . Дрнгри бойени ду калимаи мухтасар ки ҷумлаи шароеъи дайн аз ин ду калима мафҳум мешавад касеро ки дар дили ошноӣ ва равшаноӣ дорад , то туро муҳаққиқ шавад ончӣ Мустафо гуфт алайҳи ассалом : « аўтити ҷавомеъи алкуламу ахтсри лии алкломи ахтсоро . »

إیّاک نعبد و إیّاک نستعین اشارت بدو رکن عظیم است از ارکان دین و مدار روش دین داران باین هر دو رکن است: اول تحلیة النفس بالعبادة و الاخلاص، خود را آراسته داشتن بعبادت بی ریا و طاعت بی نفاق. رکن دیگر تزکیة النّفس عن الشرک و الالتفات الی الحول و القوّة. نفس خود را منزی کردن، و از شرک و فساد پاک داشتن، و تکیه بر حول و قوت خود ناکردن. آن تحلیت اشارت است بهر چه می‌بباید در شرع، و این تزکیت اشارت است بهر چه می نباید در شرع. درنگر باین دو کلمه مختصر که جمله شرایع دین از این دو کلمه مفهوم میشود کسی را که در دل آشنایی و روشنایی دارد، تا ترا محقق شود آنچه مصطفی گفت علیه السّلام: «اوتیت جوامع الکلم و اختصر لی الکلام اختصارا.»

Ва гуфтаанд аёк наабд тавҳид маҳзаст ,у ҳўи алоътқоди ани лои истҳқи ллъбодаҳи сўоаҳ . Донад ки худовандии аллоҳро сазовораст ,у маъбуд беҳамто ӯст ки ягона ва яктосту аёки нстъин ишоратаст бмърФти орифону ҳўи алърФон бона субҳонаи мтФрди болоФъоли кулҳо ,у ани алъбди лои истқли бнФсаҳи дуни мъўнтаҳ . Ва асли он тавҳиду модаи ин маърифат онаст ки ҳақро ҷл ҷалола бишносӣ бҳстӣу яктое , пас бтўоноиӣу доноӣу меҳрбонӣ , пас ба некӯкорӣу дӯстдорӣу наздикӣ . Аввал бноء исломаст , дувуми бноء имонаст сеюм бноءи ихлос . Роҳи маърифати аввали бадӣдори тадбир сонеъаст дар кушоду банди саноеъи роҳи маърифат , дувуми бадӣдори ҳикмат сонеъаст дар худ шинохтани нзоӣри роҳи маърифат , сеюм бадӣдори лутф мавлоаст дар сохтани корҳо ва дар Фрогзоштни ҷурмҳо , ва ин майдон орифонасту кимёءи муҳибону тариқи хосгён .

و گفته‌اند ایّاک نعبد توحید محض است، و هو الاعتقاد ان لا یستحقّ للعبادة سواه. داند که خداوندی اللَّه را سزاوار است، و معبود بی‌همتا اوست که یگانه و یکتاست و ایّاک نستعین اشارت است بمعرفت عارفان و هو العرفان بانّه سبحانه متفرّد بالافعال کلّها، و انّ العبد لا یستقلّ بنفسه دون معونته. و اصل آن توحید و مادّه این معرفت آنست که حق را جلّ جلاله بشناسی بهستی و یکتایی، پس بتوانایی و دانایی و مهربانی، پس به نیکوکاری و دوستداری و نزدیکی. اوّل بناء اسلامست، دوم بناء ایمان است سوم بناء اخلاص. راه معرفت اول بدیدار تدبیر صانع است در گشاد و بند صنایع راه معرفت، دوم بدیدار حکمت صانع است در خود شناختن نظائر راه معرفت، سوم بدیدار لطف مولی است در ساختن کارها و در فراگذاشتن جرمها، و این میدان عارفان است و کیمیاء محبان و طریق خاصگیان.

Агар касе гуяд чаҳ ҳикматро аёк дар пеши калимаи ниҳод ва нъбдк нагуфт бо он ки лафзи нъбдк мӯҷазтарасту маънии ҳам чунон медиҳад ? ҷавоб онаст ки ин аз аллоҳ , бандаро танбеҳаст то бҳичи чиз бар аллоҳ пешӣ накунаду назар ки кунад аз аллоҳ бахуд кунад на аз худ биллоҳ , аз аллоҳи бъбодт худ нигарад на аз ибодати худ биллоҳ .

اگر کسی گوید چه حکمت را ایّاک در پیش کلمه نهاد و نعبدک نگفت با آن که لفظ نعبدک موجزتر است و معنی هم چنان میدهد؟ جواب آنست که این از اللَّه، بنده را تنبیه است تا بهیچ چیز بر اللَّه پیشی نکند و نظر که کند از اللَّه بخود کند نه از خود باللَّه، از اللَّه بعبادت خود نگرد نه از عبادت خود باللَّه.

Пери тариқати шайхи алислом Ансорӣ гуфт : азинҷост ки орифи талаб аз ёфтан ёфт на ёфтан аз талаб ,у сабаб аз маънӣ ёфт на маънӣ аз сабаб . Мутӣъи тоъат аз ихлос ёфт на ихлос аз тоъат , осиро маъсият аз азоб расед на азоб аз маъсият . Барои онки раҳеи рафта собиқааст бадаст ӯ на иститоат ва на аҷзаст . Бҳичи кор бар аллоҳ бешӣ натавон ёфт . ӯ ки пиндошт бар аллоҳи бешӣ тавон ёфт вай аз аллоҳ хабар надошт . Аз ӣнҷо буд ки Мустафо ъ гуфт ба абӯи бикр чун дар ғор буданд лои тҳзни إни аллоҳи маънои зикри маъбуди фаро пеш дошту адаби хитоб дар он нигаҳ дошт лои ҷурм ӯро фазл омад бар Мӯсо ки гуфт ани маъаии рабии Мӯсо аз худ ба аллоҳ нигарасту Мустафо аз аллоҳ бахуд нигараст . Ин нуқта ҷамъаст ва он айни тафриқа ,у шатони мо бинҳмои пер тариқат гуфт аз ӯ ба ӯ нигаранд на аз худ ба ӯ ки дида бо дидаи вар пешинасту дил бо дӯсти нахустин .

پیر طریقت شیخ الاسلام انصاری گفت: ازینجاست که عارف طلب از یافتن یافت نه یافتن از طلب، و سبب از معنی یافت نه معنی از سبب. مطیع طاعت از اخلاص یافت نه اخلاص از طاعت، عاصی را معصیت از عذاب رسید نه عذاب از معصیت. برای آنک رهی رفته سابقه است بدست او نه استطاعت و نه عجز است. بهیچ کار بر اللَّه بیشی نتوان یافت. او که پنداشت بر اللَّه بیشی توان یافت وی از اللَّه خبر نداشت. از اینجا بود که مصطفی ع گفت به ابو بکر چون در غار بودند لا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنا ذکر معبود فرا پیش داشت و ادب خطاب در آن نگه داشت لا جرم او را فضل آمد بر موسی که گفت انّ معی ربّی موسی از خود به اللَّه نگرست و مصطفی از اللَّه بخود نگرست. این نقطه جمع است و آن عین تفرقه، و شتّان ما بینهما پیر طریقت گفت از او به او نگرند نه از خود به او که دیده با دیده ور پیشین است و دل با دوست نخستین.

Аҳднои алсроти алмстқими айн ибодатасту мхи тоъат , дуоу саволу тазаррӯъу абтҳоли муъминон ,у талаби истиқомату сабот дар дайн яъне длнои алайҳу аслки бноФиаҳу сбтнои алайҳ . Муъминони мигўинди бори худоёи роҳи худ бмо намой вонгаҳи моро дар он роҳ бар равиши дори вонгаҳ аз равиш бикашаш расон . Се асл азимаст : аввали намоиш , пас равиш , пас кашиш , намоиш онаст ки раб алъзаҳ гуфт ирикми оёта .

اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِیمَ عین عبادت است و مخ طاعت، دعا و سؤال و تضرّع و ابتهال مؤمنان، و طلب استقامت و ثبات در دین یعنی دلّنا علیه و اسلک بنافیه و ثبّتنا علیه. مؤمنان میگویند بار خدایا راه خود بما نمای وانگه ما را در آن راه بر روش دار وانگه از روش بکشش رسان. سه اصل عظیم است: اول نمایش، پس روش، پس کشش، نمایش آنست که رب العزة گفت یُرِیکُمْ آیاتِهِ.

Равиш онаст ки гуфт лтркбни тбқои ани тибқ . Кашиш онаст ки гуфту қрбноаҳи нҷёи Мустафо ъ аз аллоҳи намоиш хост гуфт « аллоҳами أрнои алошёءи комаи ҳай »

روش آنست که گفت لَتَرْکَبُنَّ طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ. کشش آنست که گفت وَ قَرَّبْناهُ نَجِیًّا مصطفی ع از اللَّه نمایش خواست گفت‌ «اللّهم أرنا الاشیاء کما هی»

Ва равишро гуфт « сайру асбақи алмФрдўн »

و روش را گفت‌ «سیر و اسبق المفرّدون»

Ва кашишро гуфт « ҷазбаи ман алҳақ тавозии амали алсқлин »

و کشش را گفت‌ «جذبة من الحق توازی عمل الثقلین»

Муъминони дарин оят аз аллоҳ ҳар се мехоҳанд ки на ҳар ки роҳ дид дар роҳ бирафт , ва на ҳар ки рафт бмқсд расед . Ва баси кас ки шунид ва надиду баси кас ки дид ва нашнохту баси кас ки шинохт ва наёфт .

مؤمنان درین آیت از اللَّه هر سه میخواهند که نه هر که راه دید در راه برفت، و نه هر که رفت بمقصد رسید. و بس کس که شنید و ندید و بس کس که دید و نشناخت و بس کس که شناخت و نیافت.

Ва иқоли фии қавлаи аҳднои ақтъи асрорнои ани шуҳуди алоғёр ,у лавҳи фии қлўбнои тўолъи алонвору аФрди қсўрнои алики ани днси алосор ,у рқнои ани манозили алтлбу алостдлол , илои соҳоти алқрбу алўсол ,у ҳали бинноу байни мсокнаҳи аломсолу алошколи бмои тлотФно ба ман вуҷӯди алўсол ,у ткошФно ба ман шуҳуди алҷлолу алҷмол .

و یقال فی قوله اهدنا اقطع اسرارنا عن شهود الاغیار، و لوّح فی قلوبنا طوالع الانوار و افرد قصورنا الیک عن دنس الآثار، و رقّنا عن منازل الطلب و الاستدلال، الی ساحات القرب و الوصال، و حلّ بیننا و بین مساکنة الامثال و الاشکال بما تلاطفنا به من وجود الوصال، و تکاشفنا به من شهود الجلال و الجمال.

Сироти аллазӣнаи أнъмт алайҳим гуфтаанд ин роҳу равиши асҳоб алкҳФаст ки муъминон хостанд гуфтанд худовандо роҳи худ бар мо бе мо ту басар бар , чунонк бар ҷавонмардони асҳоби алкҳФ фазл кардӣ , ва навохт худ барояшон наҳодӣ , эшонро сари биболин инс боз наҳодӣ ,у тўлии кашиши эшон худ кардӣ , ва гуфтӣ дар ин ғор шаведу хуши бхсбид ки мо хоби шумо бъбодт ҷаҳонён барграфтем , худовандо моро аз он неъмат ва навохт баҳра кун , ва чунонк бе эшон кори эшон бФзли худ басари барадӣ бе мо кори мо бФзли худ бсрбр , ки ҳар чаҳ мо кунем бар мо товон буд , ва ҳар чаҳ ту кунӣ моро асоси ъз дар ҷаҳон буд .

صِراطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ گفته‌اند این راه و روش اصحاب الکهف است که مؤمنان خواستند گفتند خداوندا راه خود بر ما بی ما تو بسر بر، چنانک بر جوانمردان اصحاب الکهف فضل کردی، و نواخت خود برایشان نهادی، ایشان را سر ببالین انس باز نهادی، و تولّی کشش ایشان خود کردی، و گفتی در این غار شوید و خوش بخسبید که ما خواب شما بعبادت جهانیان برگرفتیم، خداوندا ما را از آن نعمت و نواخت بهره کن، و چنانک بی‌ایشان کار ایشان بفضل خود بسر بردی بی ما کار ما بفضل خود بسربر، که هر چه ما کنیم بر ما تاوان بود، و هر چه تو کنی ما را اساس عزّ در جهان بود.

Пер тариқат гуфт : илоҳии нмитўоним ки ин кор бе ту басар барем на Зуҳра он дорем ки аз ту басар барем , ҳар гуҳ ки пиндорем ки раседем аз ҳайрати шумор воср барем . Худовандо куҷо боз ёбем он рӯз ки ту моро будӣ ва мо набудем то бози бон рӯз расем миёни оташ ва дӯдем , агар бадви гетии он рӯз ёбем бар судем , вар буд худро дарёбем ба набӯд худ хушнӯдем .

پیر طریقت گفت: الهی نمیتوانیم که این کار بی تو بسر بریم نه زهره آن داریم که از تو بسر بریم، هر گه که پنداریم که رسیدیم از حیرت شمار واسر بریم. خداوندا کجا باز یابیم آن روز که تو ما را بودی و ما نبودیم تا باز بآن روز رسیم میان آتش و دودیم، اگر بدو گیتی آن روز یابیم بر سودیم، ور بود خود را دریابیم به نبود خود خشنودیم.

Ва гуфтаанд : анъмти алайҳими болослому алснаҳи ислому суннати дарҳами баст ки то ҳар ду баҳам нашаванд бандаро истиқомат дайн набӯд . Дар осори биоранд ки шофиӣ гуфт : ҳақро ҷл ҷалола бихоб дидам ки маро гуфт : тмни алӣ ё бен Идрӣс . Аз ман орзӯии хоҳ эй писар Идрӣс гуфтам амтнии алии алислом . ё раб маро меронӣ бар исломи мейрони гуфто аллоҳ гуфт қулу алӣ алснаҳ бигӯ ва бар суннати бикдигри хоҳ аз ман , ки ислом бесуннат нест , ва ҳар чаҳ на бо суннатаст он дайн ҳақ нест . Мустафо ъ аз ӣнҷо гуфт : лои қавли алои баъамалу лои қавлу амали алои бунияу лои қавлу амалу неаи алои бособаҳи алснаҳ

و گفته‌اند: انعمت علیهم بالاسلام و السنّة اسلام و سنّت درهم بست که تا هر دو بهم نشوند بنده را استقامت دین نبود. در آثار بیارند که شافعی گفت: حقّ را جلّ جلاله بخواب دیدم که مرا گفت: تمنّ علیّ یا بن ادریس. از من آرزوی خواه ای پسر ادریس گفتم امتنی علی الاسلام. یا رب مرا میرانی بر اسلام میران گفتا اللَّه گفت قل و علی السّنة بگو و بر سنّت بیکدیگر خواه از من، که اسلام بی سنّت نیست، و هر چه نه با سنّت است آن دین حق نیست. مصطفی ع از اینجا گفت: لا قول الّا بعمل و لا قول و عمل الّا بنیّة و لا قول و عمل و نیّة الّا باصابة السّنّة

Гуфтаанд ислом бар мисол шаҷараасту суннат бар мисоли чашмаи об , дарахтро аз чашмаи об гурез нест ҳамчунин исломро аз суннат гзир нест . Ҳар сина ки бъзти исломи оростаи гашти мадад гоҳе аз нури суннати он исломро падед карда омад , инаст ки раб Алъоламин гуфт أи Фмни шарҳи аллоҳи садраи ллإсломи Фҳўи алии нури ман раба . Иқоли ҳўи нури алснаҳ . Ва дар хабараст ки фардо дар анҷумани қиёмату маҷмаъи сиёсат ки аҳли ҳафт осмон ва ҳафт заминро ҳашар кунанд ҳар касеро пои бикрдори хеши фурӯ шудау сар дар пеши афкандау бакори хеши дармонда , мадҳушу ҳайрон , афтону хезон , ташнау урён , ҳаме ногоҳ шахсеи мрўҳу мтиб аз макнуноти ғайби беруни хиромад ва таҷаллӣ кунад насими он рӯҳи бмшоми аҳл саодат расад ҳамаи хуш буи шаванд ва дар тараб оянд , гӯйанд бори худоёи ин чаҳ рӯҳ ва роҳатаст ? ин чаҳ ҷамол ва камоласт ? хитоби даройад ки ин чеҳраи ҷамоли суннати расӯли мост , ҳар кас ки дар сарои ҳукми мтобъ суннат будаст ӯро бор диҳед то қадами амн дар сарои пардаи ъз ӯ наад , ва ҳар ки дар он сарой аз суннат бегона будаст рдўаҳи илои алнор ӯро бдўзх диҳед ки имрӯзи ҳам бегонааст , ва ҳам ронда .

گفته‌اند اسلام بر مثال شجره است و سنّت بر مثال چشمه آب، درخت را از چشمه آب گریز نیست همچنین اسلام را از سنّت گزیر نیست. هر سینه که بعزّت اسلام آراسته گشت مدد گاهی از نور سنّت آن اسلام را پدید کرده آمد، اینست که رب العالمین گفت أَ فَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ فَهُوَ عَلی‌ نُورٍ مِنْ رَبِّهِ. یقال هو نور السنّة. و در خبر است که فردا در انجمن قیامت و مجمع سیاست که اهل هفت آسمان و هفت زمین را حشر کنند هر کسی را پای بکردار خویش فرو شده و سر در پیش افکنده و بکار خویش درمانده، مدهوش و حیران، افتان و خیزان، تشنه و عریان، همی ناگاه شخصی مروّح و مطیّب از مکنونات غیب بیرون خرامد و تجلی کند نسیم آن روح بمشام اهل سعادت رسد همه خوش بوی شوند و در طرب آیند، گویند بار خدایا این چه روح و راحت است؟ این چه جمال و کمال است؟ خطاب درآید که این چهره جمال سنّت رسول ماست، هر کس که در سرای حکم متابع سنّت بودست او را بار دهید تا قدم امن در سراپرده عزّ او نهد، و هر که در آن سرای از سنّت بیگانه بودست ردّوه الی النّار او را بدوزخ دهید که امروز هم بیگانه است، و هم رانده.

Ғайри алмғзўби алайҳиму лои алзолин худовандо моро аз онон магардон ки эшонро бахуд боз гузоштӣ , то ба теғи ҳиҷрони хастаи гаштанду бмихи рад баста шуданд . Оре чаҳ бор кашад ҳаблии гусаста ? ва чаҳ бакор ояд кӯшиш аз банда набоиста ? ва дар бегонагии зиста ? имрӯз аз роҳи биФтодаҳ ,у роҳи кажи роҳи ростии пиндошта ,у фардои дарахти навмидии бабри омада ,у ашхоси безории бадари омада ,у мунодии адли банки безорӣ дар гирифта ки зли съиҳми фии алҳёҳи алднё ва ҳам иҳсбўни أнҳми иҳснўни Санъо

غَیْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ وَ لَا الضَّالِّینَ خداوندا ما را از آنان مگردان که ایشان را بخود باز گذاشتی، تا به تیغ هجران خسته گشتند و بمیخ ردّ بسته شدند. آری چه بار کشد حبلی گسسته؟ و چه بکار آید کوشش از بنده نبایسته؟ و در بیگانگی زیسته؟ امروز از راه بیفتاده، و راه کژ راه راستی پنداشته، و فردا درخت نومیدی ببر آمده، و اشخاص بیزاری بدر آمده، و منادی عدل بانک بیزاری در گرفته که ضَلَّ سَعْیُهُمْ فِی الْحَیاةِ الدُّنْیا وَ هُمْ یَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ یُحْسِنُونَ صُنْعاً

Акнӯн хатм кунем сӯраи алҳмдро блтиФаҳ аз латоифи дайн : бдонки ин сӯраро мифтоҳ алҷнаҳ гӯйанд , калиди биҳишт аз анки дарҳои биҳишт ҳаштаст :у кушод ҳар дариро қисмӣ аз ақсоми улӯми қирон муайянаст . То он ҳашт қисм таҳсил накунӣу бон муътақид нашӯй ин дарҳо бар ту кушода нашавад . Ва сӯраи алҳмд муштамиласт бар он ҳашт қисм ки калидҳои биҳиштаст : яке аз он зикри зоти худованди ҷли ҷалола ( алҳмди ллаҳи раби Алъоламин ) , дувуми зикри сифот ( арраҳмони арраҳим ) , сими зикри афъол ( إёк наабд ) , чаҳоруми зикри маъод (у إёки нстъин ) панҷуми зикри тазкияи нафас аз офот ( аҳднои алсроти алмстқим ) , шашуми тҳлиаҳи нафаси бихирот , ва ин тҳлиаҳ ва он тазкия ҳар ду баёни сирот мустақӣмаст , ҳафтуми зикри аҳволи дӯстону рзоءи худованд дар ҳақи эшон ( сироти аллазӣнаи أнъмти алайҳим ) , ҳаштуми зикри аҳволи бегонагону ғазаби худованд баришон ( ғайри алмғзўби алайҳиму лои алзолин ) , ин ҳашт қисм аз ақсоми улӯми бдлоили ахбору осор ҳар яке дарӣаст аз дарҳои биҳишту ҷумлаи дарин сӯра мавҷӯдаст пас ҳар он кас ки ин сӯра бохалос бархонад дар ҳашт биҳишт биравӣ кушода шавад . Имрӯзи биҳишти ирфону фардои биҳишти ризвон , дар ҷавори раҳмон , ва мо бинҳму байни ани инзрўои илои рбҳми алои рдоءи алкбрёءи алии виҷҳаи фии ҷинаи адан . Ҳоказо сҳи ан алнабӣ слии аллоҳи алайҳу ?алау силам .

اکنون ختم کنیم سورة الحمد را بلطیفه از لطایف دین: بدانک این سوره را مفتاح الجنّة گویند، کلید بهشت از انک درهای بهشت هشت است: و گشاد هر دری را قسمی از اقسام علوم قران معیّن است. تا آن هشت قسم تحصیل نکنی و بآن معتقد نشوی این درها بر تو گشاده نشود. و سورة الحمد مشتمل است بر آن هشت قسم که کلیدهای بهشت است: یکی از آن ذکر ذات خداوند جلّ جلاله (الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ)، دوم ذکر صفات (الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ)، سیم ذکر افعال (إِیَّاکَ نَعْبُدُ)، چهارم ذکر معاد (وَ إِیَّاکَ نَسْتَعِینُ) پنجم ذکر تزکیه نفس از آفات (اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِیمَ)، ششم تحلیه نفس بخیرات، و این تحلیه و آن تزکیه هر دو بیان صراط مستقیم است، هفتم ذکر احوال دوستان و رضاء خداوند در حق ایشان (صِراطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ)، هشتم ذکر احوال بیگانگان و غضب خداوند بریشان (غَیْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ وَ لَا الضَّالِّینَ)، این هشت قسم از اقسام علوم بدلایل اخبار و آثار هر یکی دری است از درهای بهشت و جمله درین سورة موجود است پس هر آن کس که این سوره باخلاص برخواند در هشت بهشت بروی گشاده شود. امروز بهشت عرفان و فردا بهشت رضوان، در جوار رحمان، و ما بینهم و بین ان ینظروا الی ربّهم الّا رداء الکبریاء علی وجهه فی جنة عدن. هکذا صحّ عن النبی صلی اللَّه علیه و آله و سلم.