Қавлаи таъолӣ : ё أиҳои анноси қади ҷоءкм алрасул болҳқи ман рбкми Фомнўои хирои лаками ишорат оят онаст ки даргоҳи рубубияту ҷалоли аҳадят бениёзаст аз тоъати мутӣъон , ва покаст аз ибодати халқон , дар замин ва дар осмон . Агар ҳар чаҳ офаринишаст : афлоку самовот , мавҷӯдоту муталошӣот , ҳамаи бктми адам боз шавад , покӣу худовандии вайро зӣоне нест , ва аз эшон ҳеҷ пайвандӣ дар набояд . Аҳадяти вайро самадят вай ҷамоласт ,у самадяти вайро Фрдонит вай ҷалоласт .

قوله تعالی: یا أَیُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَکُمُ الرَّسُولُ بِالْحَقِّ مِنْ رَبِّکُمْ فَآمِنُوا خَیْراً لَکُمْ اشارت آیت آنست که درگاه ربوبیّت و جلال احدیّت بی‌نیاز است از طاعت مطیعان، و پاکست از عبادت خلقان، در زمین و در آسمان. اگر هر چه آفرینش است: افلاک و سماوات، موجودات و متلاشیات، همه بکتم عدم باز شود، پاکی و خداوندی وی را زیانی نیست، و از ایشان هیچ پیوندی در نباید. احدیّت وی را صمدیّت وی جمالست، و صمدیّت وی را فردانیّت وی جلالست.

Хабар дурустаст аз Абӯзари ғаффории ани расӯли аллоҳ ( с ) ани аллоҳи ъзу ҷл , анаи қол : « ё ибодии ании ҳурмати алзлми алии нафасӣу ҷълтаҳи бинкми мҳрмо , Флои тзолмўо ё ибодӣ ! анкми аллазӣнаи тхтӣўни боллилу алнҳор ,у أнои алзии ағФри алзнўбу лои аболӣ , ФостғФрўнии ағФри лакам , ё ибодӣ ! луи ани аўлкму охркму анскму ҷнкми конўои алии атқии раҷули мнкми лами язди злки фии мулкии шиӣо . ё ибодӣ ! луи أни аўлкму охркму анскму ҷнкми конўои алии аФҷри қалби раҷули мнкми лами инқси злки ман мулкии шиӣо . ё ибодӣ ! луи أни аўлкму охркму анскму ҷнкми сأлўнӣу аътити кул инсон манеҳам мо сأли лами инқси злки манӣ шиӣои алои комаи инқси албҳри ани иғмси фӣаи алмҳити ғмсаҳи воҳида » .

خبر درست است از ابوذر غفاری عن رسول اللَّه (ص) عن اللَّه عزّ و جلّ، انّه قال: «یا عبادی انی حرمت الظلم علی نفسی و جعلته بینکم محرما، فلا تظالموا یا عبادی! انکم الذین تخطئون باللیل و النهار، و أنا الذی اغفر الذنوب و لا ابالی، فاستغفرونی اغفر لکم، یا عبادی! لو ان اولکم و آخرکم و انسکم و جنکم کانوا علی اتقی رجل منکم لم یزد ذلک فی ملکی شیئا. یا عبادی! لو أن اولکم و آخرکم و انسکم و جنکم کانوا علی افجر قلب رجل منکم لم ینقص ذلک من ملکی شیئا. یا عبادی! لو أن اولکم و آخرکم و انسکم و جنکم سألونی و اعطیت کل انسان منهم ما سأل لم ینقص ذلک منی شیئا الا کما ینقص البحر ان یغمس فیه المحیط غمسة واحدة».

Ва إни ткФрўои Фإни ллаҳи мо фии алсмоўот ва алأрз мегуяд : агар хилоиқи ҷумлаи феъл бандагӣ бигузоранд ,у камари тоъат бандагӣ бигушоӣанд , натавонанд ки аз бандагӣ берун шаванд , ё аз рӯй хилқати банди бандагӣ аз худ баргиранд , то иззати қуръони ин хабар медиҳад ки : إни кули ман фии алсмоўоту алأрзи إлои отии арраҳмони ъбдо . Аммо фарқаст миёни бандае ки аз рӯй офариниши исми бандагӣ бар вай афтод ,у миёни бандае ки аз рӯй навохту лутфи ин ном бар вай афтод , ки أсрии бъбдаҳ ,у ибоди арраҳмон , « Фбшри ибодӣ » , إни ибодии лӣси лаки алайҳими султон . ӣнони мақбулон ҳазратанд ,у онони матрудони қтиът . На ҳар ки бандааст ӯ навохта лутфаст ё дар банд меҳраст . Бандаи баростии доне кадомаст ? ӯ ки оростаи анъом ва икромаст , ва дар ҳазрати висолу маҷлиси инси шароби меҳр , ӯро дар ҷомаст .

وَ إِنْ تَکْفُرُوا فَإِنَّ لِلَّهِ ما فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ میگوید: اگر خلایق جمله فعل بندگی بگذارند، و کمر طاعت بندگی بگشایند، نتوانند که از بندگی بیرون شوند، یا از روی خلقت بند بندگی از خود برگیرند، تا عزت قرآن این خبر میدهد که: إِنْ کُلُّ مَنْ فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ إِلَّا آتِی الرَّحْمنِ عَبْداً. امّا فرق است میان بنده‌ای که از روی آفرینش اسم بندگی بر وی افتاد، و میان بنده‌ای که از روی نواخت و لطف این نام بر وی افتاد، که أَسْری‌ بِعَبْدِهِ، وَ عِبادُ الرَّحْمنِ، «فبشر عبادی»، إِنَّ عِبادِی لَیْسَ لَکَ عَلَیْهِمْ سُلْطانٌ. اینان مقبولان حضرت‌اند، و آنان مطرودان قطیعت. نه هر که بنده است او نواخته لطف است یا در بند مهر است. بنده براستی دانی کدام است؟ او که آراسته انعام و اکرام است، و در حضرت وصال و مجلس انس شراب مهر، او را در جام است.

Пер тариқат гуфт : илоҳии ҷамоли ман дар бандагӣаст ё на забони ман биёад ту кист ? давлатам онаст ки мазкӯри туам , варна дар зикри ман маро қимат чист ?

پیر طریقت گفت: الهی جمال من در بندگی است یا نه زبان من بیاد تو کیست؟ دولتم آنست که مذکور توام، ورنه در ذکر من مرا قیمت چیست؟

ё أҳли алкитоби лои тғлўои фии динкми ғулуви эшон дар дайни он буд ки убудийяти биҷой рубубият ниҳоданд ,у сифати лоҳути баннои сут фурӯ овараданд ,у солиси салоса эътиқод гирифтанд .

یا أَهْلَ الْکِتابِ لا تَغْلُوا فِی دِینِکُمْ غلوّ ایشان در دین آن بود که عبودیّت بجای ربوبیّت نهادند، و صفت لاهوت بنا سوت فرو آوردند، و ثالث ثلاثة اعتقاد گرفتند.

Ва вҳдаҳи лои шарики ?ла аз даст бидоданд . Раб Алъоламин гуфт : лои тқўлўои салосаи антҳўои хирои лаками إнмои аллоҳи إлаҳи воҳид се магӯӣед , азин сухан боз гардид , ва бидонед ки худо якеаст , дар зоти якто , ва дар сифоти биҳмто , ва аз айбҳо ҷудо , дар снъҳоши ҳикмати пайдо , дар ншонҳоши қудрати пайдо , дар иктоӣиши ҳуҷҷати пайдо , ҳама оҷизанд ва ӯ тавоно , ҳама ҷоҳиланд ва ӯ доно , ҳама дар ададанд ва ӯ аҳад , ҳама маъюбанд ва ӯ самад : лами яладу лами иўлду лами икни ?лаи кФўои أҳд . Лнۡи истнкФи алмсиҳи أни икўни ъбдои ллаҳ

و وحده لا شریک له از دست بدادند. ربّ العالمین گفت: لا تَقُولُوا ثَلاثَةٌ انْتَهُوا خَیْراً لَکُمْ إِنَّمَا اللَّهُ إِلهٌ واحِدٌ سه مگویید، ازین سخن باز گردید، و بدانید که خدا یکی است، در ذات یکتا، و در صفات بیهمتا، و از عیبها جدا، در صنعهاش حکمت پیدا، در نشانهاش قدرت پیدا، در یکتائیش حجّت پیدا، همه عاجزاند و او توانا، همه جاهل‌اند و او دانا، همه در عدداند و او احد، همه معیوبند و او صمد: لَمْ یَلِدْ وَ لَمْ یُولَدْ وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُواً أَحَدٌ. لَنۡ یَسْتَنْکِفَ الْمَسِیحُ أَنْ یَکُونَ عَبْداً لِلَّهِ‌

Ҳаргиз дар хотир Марям наомад ки ботин ӯ хазона қудрат шавад , садафи вори он дар пок нигоҳ медошт то он рӯз ки ба Ҷабраили амин ки ғаввос баҳор қудратаст фармон омад ки он гавҳари давлатро аз садафи асрори беруни гир , ва дар саҳрои вуҷӯд бар дидаи аҳли офариниш арза кун . Чун дар вуҷӯд омад , қавмӣ дар тасарруф истоданд ки набот бетухм кӣ равед ?у фарзанд бепадар чун буд ? ин банда нест , ва аз бандагии вайро ҷуз нанг нест ,у тақдири эшонро ҷавоб медиҳад ки дар хазонаи қудрати ин чунин аъҷўбҳо бадеъ нест . Одам бандааст , ҳалқаи бандагӣ дар гӯш , на модар буд ӯро ва на падар , Фриштгони ҳама бандагонанд , на модараст эшонро на падар ,у исо дар маҳди туфулияти аввали сухан ки гуфт ҷавоби эшон буд ки : إнии абди аллоҳи ман банда худоем , маро аз бандагӣ нанг нест ,у шарафи ман худ ҷуз дар бандагӣ нест . Раби Алъоламин таҳқиқи инро гуфт : лнۡи истнкФи алмсиҳи أни икўни ъбдои ллаҳу лои алмлоӣкаҳи алмқрбўн .

هرگز در خاطر مریم نیامد که باطن او خزانه قدرت شود، صدف‌وار آن درّ پاک نگاه میداشت تا آن روز که به جبرئیل امین که غوّاص بحار قدرتست فرمان آمد که آن گوهر دولت را از صدف اسرار بیرون گیر، و در صحرای وجود بر دیده اهل آفرینش عرضه کن. چون در وجود آمد، قومی در تصرّف ایستادند که نبات بی‌تخم کی روید؟ و فرزند بی‌پدر چون بود؟ این بنده نیست، و از بندگی وی را جز ننگ نیست، و تقدیر ایشان را جواب میدهد که در خزانه قدرت این چنین اعجوبها بدیع نیست. آدم بنده است، حلقه بندگی در گوش، نه مادر بود او را و نه پدر، فریشتگان همه بندگان‌اند، نه مادر است ایشان را نه پدر، و عیسی در مهد طفولیّت اوّل سخن که گفت جواب ایشان بود که: إِنِّی عَبْدُ اللَّهِ من بنده خدایم، مرا از بندگی ننگ نیست، و شرف من خود جز در بندگی نیست. ربّ العالمین تحقیق این را گفت: لَنۡ یَسْتَنْکِفَ الْمَسِیحُ أَنْ یَکُونَ عَبْداً لِلَّهِ وَ لَا الْمَلائِکَةُ الْمُقَرَّبُونَ‌.

Он гуҳ гуфт :у أмои аллазӣнаи астнкФўоу асткбрўои Фиъзбҳми ъзобо أлимо бош то фардо ки ӣнон ки аз бандагӣ нанг доштанд ,у бартарии ҷустанд , ва бо рубубият дар кибриёу азимат мнозът карданд , эшонро бар фитроки бидўлтии он нокас банданд ки мегуфт : أнои рбкми алأълӣ , ва эшонро сарнигӯн бдўзх андозанд , ва бо эшон гӯйанд : борӣ бингар ки аз ки мондстии боз .

آن گه گفت: وَ أَمَّا الَّذِینَ اسْتَنْکَفُوا وَ اسْتَکْبَرُوا فَیُعَذِّبُهُمْ عَذاباً أَلِیماً باش تا فردا که اینان که از بندگی ننگ داشتند، و برتری جستند، و با ربوبیّت در کبریا و عظمت منازعت کردند، ایشان را بر فتراک بیدولتی آن ناکس بندند که میگفت: أَنَا رَبُّکُمُ الْأَعْلی‌، و ایشان را سرنگون بدوزخ اندازند، و با ایشان گویند: باری بنگر که از که ماندستی باز.

Бартарӣ ҷустану истикбор кардан на кор диндоронаст , ва на роҳи бандагон . Банда бояд ки толиби мазаллати нафас хеш бошад то аз ҷамоли дайн бархӯрдор шавад . ӯ ки пайвастаи ҷӯёии ъзи нафас хеш бошад ъзи даргоҳи дайн аз куҷои шиносад ? « азои ?ераади аллоҳи бъбдаҳи хирои дилаи алии зл нафса » . Умри хитобро рӯзии диданд дар аҳди хилофат ки меомаду мишкии об дар гардани афканда . Гуфтанд : ё амири алмؤмнини ин чаҳ ҳоласт ? гуфт : ин соъати расӯлони рӯми расиданд , ва бо ман гуфтанд ки : қайсари рӯмро аз сиёсати номи ту хоб намонад , ва дар ҳамаи рӯм кас нест ки на адлу ростии ту вайро дуруст шудааст . Нафаси ман бахуд боз нигараст , хостам ки бад-ӣни машки оби он борномаҳи нафаси худ фурӯи шиканам . Он гуҳи об дар ҳуҷраи пери зании бараду бозгашт .

برتری جستن و استکبار کردن نه کار دینداران است، و نه راه بندگان. بنده باید که طالب مذلّت نفس خویش باشد تا از جمال دین برخوردار شود. او که پیوسته جویای عزّ نفس خویش باشد عزّ درگاه دین از کجا شناسد؟ «اذا اراد اللَّه بعبده خیرا دله علی ذل نفسه». عمر خطاب را روزی دیدند در عهد خلافت که میآمد و مشکی آب در گردن افکنده. گفتند: یا امیر المؤمنین این چه حال است؟ گفت: این ساعت رسولان روم رسیدند، و با من گفتند که: قیصر روم را از سیاست نام تو خواب نماند، و در همه روم کس نیست که نه عدل و راستی تو وی را درست شده است. نفس من بخود باز نگرست، خواستم که بدین مشک آب آن بارنامه نفس خود فرو شکنم. آن گه آب در حجره پیر زنی برد و بازگشت.

Сафёни савриро одат будӣ ки ҷуз дар сафи охир на истодӣ , гуфтанд : ё Сафён ! на аввалӣ тар онаст ки ихтиёри саф аввал кунӣ ? гуфт : садри сазои худовандон буд , бандагонро бо садри иззат чаҳ кор .

سفیان ثوری را عادت بودی که جز در صف آخر نه ایستادی، گفتند: یا سفیان! نه اولی‌تر آنست که اختیار صف اوّل کنی؟ گفت: صدر سزای خداوندان بود، بندگان را با صدر عزّت چه کار.

ё أиҳои анноси қади ҷоءкми бурҳони ман рбкму أнзлнои إликми нурои мубинои ҷалоли аҳадяти миннати минҳд бар нуқтаи башарият ки шуморо ду чароғ афрӯхтем : яке дар дил , яке дар пеш , ончӣ дар пеши чароғ суннатаст ки айн бурҳонаст ,у ончӣ дар дил чароғ имонаст ва нур тобонаст . Хунаки марои он бандае ки миёни ин ду чароғ равонаст . Азизтар азу кист ки нури аъзам дар дилаш тобонаст !у дида ва рӯй дӯсти дидаи дил ӯро аёнаст , як нафас бо дӯсти бадв гетӣ арзонаст , як дидор аз он дӯсти бсди ҳазор ҷон ройгонаст .

یا أَیُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَکُمْ بُرْهانٌ مِنْ رَبِّکُمْ وَ أَنْزَلْنا إِلَیْکُمْ نُوراً مُبِیناً جلال احدیّت منّت مینهد بر نقطه بشریّت که شما را دو چراغ افروختیم: یکی در دل، یکی در پیش، آنچه در پیش چراغ سنّت است که عین برهان است، و آنچه در دل چراغ ایمانست و نور تابانست. خنک مرا آن بنده‌ای که میان این دو چراغ روان است. عزیزتر ازو کیست که نور اعظم در دلش تابان است! و دیده و روی دوست دیده دل او را عیانست، یک نفس با دوست بدو گیتی ارزانست، یک دیدار از آن دوست بصد هزار جان رایگانست.

Фأмои аллазӣнаи омнўои биллоҳу аътсмўо ба алоиаҳ аз бандаи имону эътисоми бҳкми бандагӣ , ва аз раби алъзаҳи фазлу раҳмати бнъти меҳрбонӣ . Он гуҳ гуфт :у иҳдиҳми إлиаҳи срото мустақиман эшонро ҳидояту рушд он диҳад ки бидонанд ки ончӣ ёфтанд аз мсўбт ,у ончии диданд аз каромат , бФзлу раҳмати худоӣ буд , на боямону эътисоми эшон . Ва ба

فَأَمَّا الَّذِینَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ اعْتَصَمُوا بِهِ الآیة از بنده ایمان و اعتصام بحکم بندگی، و از ربّ العزّة فضل و رحمت بنعت مهربانی. آن گه گفت: وَ یَهْدِیهِمْ إِلَیْهِ صِراطاً مُسْتَقِیماً ایشان را هدایت و رشد آن دهد که بدانند که آنچه یافتند از مثوبت، و آنچه دیدند از کرامت، بفضل و رحمت خدای بود، نه بایمان و اعتصام ایشان. و به‌

Қол алнабӣ ( с ) : « мо мнкми ман аҳади инҷиаҳи амала » . Қил :у лои анат ё расӯли аллоҳ ? қол : «у лои أно , алои ани итғмднии аллоҳи брҳмтаҳ » .

قال النّبیّ (ص): «ما منکم من احد ینجیه عمله». قیل: و لا انت یا رسول اللَّه؟ قال: «و لا أنا، الّا ان یتغمّدنی اللَّه برحمته».