Қавлаи таъолӣ :у إзи қоли аллоҳ ё исои ибни Марями алоиаҳ аз рӯй ишорат бар завқи ҷавонмардони тариқати ин савол ташрифаст на хитоби тъниФ , ки муроди броءти соҳат исоасту покии вай аз гуфтори таслис , ки тарсоён бирав бастанд , ва бар вай даъвӣ карданд ,у исои адаби хитоб нигаҳ дошт , ки бҷўоби ибтидои бсноء ҳақ кард ҷли ҷалола на бтзкити хеш , гуфт : сбҳонк эй анзҳти тнзиҳои ъмои лои илиқи бўсФк . Пас гуфт : мо икўни лии أни أқўли мо лӣси лии баҳақи бори худоё ! чун аз қабл ту брсолти махсӯсам , шарти набувват исмат бошад , чун раво буд ки он гӯям ки на шарти рисолат буд ? ! إни канти қиллатаи Фқди ълмтаҳ ! агар гуфтаам , худ донистае ,у восиқами бонкаҳ ту майдонӣ ки нагуфтаам .

قوله تعالی: وَ إِذْ قالَ اللَّهُ یا عِیسَی ابْنَ مَرْیَمَ الایة از روی اشارت بر ذوق جوانمردان طریقت این سؤال تشریف است نه خطاب تعنیف، که مراد براءت ساحت عیسی است و پاکی وی از گفتار تثلیث، که ترسایان برو بستند، و بر وی دعوی کردند، و عیسی ادب خطاب نگه داشت، که بجواب ابتدا بثناء حق کرد جل جلاله نه بتزکیت خویش، گفت: سُبْحانَکَ ای انزهت تنزیها عمّا لا یلیق بوصفک. پس گفت: ما یَکُونُ لِی أَنْ أَقُولَ ما لَیْسَ لِی بِحَقٍّ بار خدایا! چون از قبل تو برسالت مخصوصم، شرط نبوت عصمت باشد، چون روا بود که آن گویم که نه شرط رسالت بود؟! إِنْ کُنْتُ قُلْتُهُ فَقَدْ عَلِمْتَهُ! اگر گفته‌ام، خود دانسته‌ای، و واثقم بآنکه تو میدانی که نگفته‌ام.

Тааллуми мо фии нафасӣу лои أълми мо фии нФски ин радаст бар ҷҳмён дар исботи нафаси бории ҷли ҷалола , ва ҳамчунин Мустафо ( с ) гуфт дар хабари саҳеҳ бар вифқи оят дар исботи нафас : « субҳони аллоҳу бҳмдаҳи адади халқау мидоди калимотау ризо нафса » , ва бок нест аз онкии ин нафас бар махлуқ уфтад ,у сифат вай бошад , ки мувофиқати исми ақтзоءи мувофиқат маъонӣ накунад .

تَعْلَمُ ما فِی نَفْسِی وَ لا أَعْلَمُ ما فِی نَفْسِکَ این ردّ است بر جهمیان در اثبات نفس باری جل جلاله، و همچنین مصطفی (ص) گفت در خبر صحیح بر وفق آیت در اثبات نفس: «سبحان اللَّه و بحمده عدد خلقه و مداد کلماته و رضا نفسه»، و باک نیست از آنکه این نفس بر مخلوق افتد، و صفت وی باشد، که موافقت اسم اقتضاء موافقت معانی نکند.

Нафаси махлуқ мнФўсаст яъне мавлуд , ман қўлҳм нафаст алмрأаҳ , ва маснӯъасту муҳаддиси ориятӣу маҷозӣ , сохтаи бондозаҳ ,у бҳнгоми зиндаи бҷрму нафас , ва он гуҳи зодаи миёни ду кас муҳтоҷ хӯрду хоб , гирифтаи нону об , нобӯда дай , бечораи имрӯз , ноёфт фардо ,у нафаси холиқи азалӣ ва сармадӣ бӯда ва ҳаст , ва бӯданӣ бе кӣ ва бе чанд ва бе чун , на ҳоли гирд на ҳоли гир , на нўнът на тағйирпазир , на мтъоўри асбоб , на муҳтоҷ хӯрду хоб , ҳаргиз кӣ монандаи буд нафас карда ба нафаси кирдигор . Ин маҷбур ва ӯ ҷаббор , ин мақҳур ва ӯ қаҳҳор , ин набӯд ва пас ббўд , ӯ ҳаргиз набӯд ки набӯд ва ҳаргиз набӯд ки нахоҳад буд .

نفس مخلوق منفوس است یعنی مولود، من قولهم نفست المرأة، و مصنوع است و محدث عاریتی و مجازی، ساخته باندازه، و بهنگام زنده بجرم و نفس، و آن گه زاده میان دو کس محتاج خورد و خواب، گرفته نان و آب، نابوده دی، بیچاره امروز، نایافت فردا، و نفس خالق ازلی و سرمدی بوده و هست، و بودنی بی کی و بی چند و بی چون، نه حال گرد نه حال گیر، نه نونعت نه تغییر پذیر، نه متعاور اسباب، نه محتاج خورد و خواب، هرگز کی ماننده بود نفس کرده به نفس کردگار. این مجبور و او جبار، این مقهور و او قهار، این نبود و پس ببود، او هرگز نبود که نبود و هرگز نبود که نخواهد بود.

Шайхи алисломи Ансориро пурседанд : чаҳ гӯйии эшонро ки гӯйанд : мо сифот худоӣ бишнохтем , ва чунӣ биндохтим , ҷавоб дод ки : савоб онаст ки гӯйанд : мо сифоти аллоҳро бишунидем , ва чунӣ биндохтим , ки ин мебибояд шунид на май бибояд шинохт , мсмўъаст на маъқӯл , мсмўъ дигарасту маъқӯли дигар , мо дар сифоти аллоҳ бар муҷарради самъ ақтсор мекунем , ва агар хоҳем ки дар шеваи эътиқод дар сифоти аллоҳ аз мақоми самъи қадам фаротар наҳем натавонем , ҳар чаҳ худо ва расӯл гуфт бар паии онем . Фаҳму ваҳми худ гум кардем , ва савоб дид худ маъзул кардем , ва худро бостхзои биўкндим ,у бозъон гардан ниҳодем ,у бсмъ қабул кардем ,у роҳ таслим супурдем . Ҳар ки аллоҳро монандаи хеш гуфт , ӯ аллоҳро ҳазор анбоз беш гуфт , ва ҳар ки сифоти аллоҳро таътил кард , ӯ худро дар ду гетӣ залил кард . Ҳар ки исбот кард худоиро зоту сифоти худро , дарахти бирўзии гашту наҷот . « омно ба кул ман ъанд рбно » . Уманои бмои анзлту атбъно алрасул Фоктбнои маъаи алшоҳдин . Тааллуми мо фии нафасӣу лои أълми мо фии нФск . Худоё ! ту доне ки дар ниҳоди писари Марям чаҳ таркиб кардӣ . Ту доне ки дар аҳволи вай чаҳ ронадӣ . Ту аз асрору нъўти ваии хабари дорӣ . Вайро дар саропардаи ғайби ту роҳ нест : إнки أнти ъломи алғиўб .

شیخ الاسلام انصاری را پرسیدند: چه گویی ایشان را که گویند: ما صفات خدای بشناختیم، و چونی بینداختیم، جواب داد که: صواب آنست که گویند: ما صفات اللَّه را بشنیدیم، و چونی بینداختیم، که این می‌بباید شنید نه می‌بباید شناخت، مسموع است نه معقول، مسموع دیگر است و معقول دیگر، ما در صفات اللَّه بر مجرد سمع اقتصار میکنیم، و اگر خواهیم که در شیوه اعتقاد در صفات اللَّه از مقام سمع قدم فراتر نهیم نتوانیم، هر چه خدا و رسول گفت بر پی آنیم. فهم و وهم خود گم کردیم، و صواب دید خود معزول کردیم، و خود را باستخذا بیوکندیم، و باذعان گردن نهادیم، و بسمع قبول کردیم، و راه تسلیم سپردیم. هر که اللَّه را ماننده خویش گفت، او اللَّه را هزار انباز بیش گفت، و هر که صفات اللَّه را تعطیل کرد، او خود را در دو گیتی ذلیل کرد. هر که اثبات کرد خدای را ذات و صفات خود را، درخت بیروزی گشت و نجات. «آمَنَّا بِهِ کُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا». امنا بما انزلت و اتبعنا الرسول فاکتبنا مع الشاهدین. تَعْلَمُ ما فِی نَفْسِی وَ لا أَعْلَمُ ما فِی نَفْسِکَ. خدایا! تو دانی که در نهاد پسر مریم چه ترکیب کردی. تو دانی که در احوال وی چه راندی. تو از اسرار و نعوت وی خبر داری. وی را در سراپرده غیب تو راه نیست: إِنَّکَ أَنْتَ عَلَّامُ الْغُیُوبِ.

Мо қиллати ?лаами إлои мо أмртнӣ ба худовандо ! мо камари амтсоли фармон бар миён доштем . Рқоби мо дар рбқаҳи тоъат буд . Бҳкми фармони адоء рисолат кардем . Сухани мо боишон ин буд ки : أни аъбдўои аллоҳи рабӣу рбкм чун саҳифаи ҳаёти мо дар навиштӣ ,у навбати умри мо басар омад , ва аз олами фано бо олам бақо оварадӣ , бандаро аз ҳоли эшон огоҳӣ набӯд , ту доне ки эшон чаҳ карданд ва чаҳ гуфтанд , аз асрору аҳволи эшон ту хабари дорӣ . Акнӯн Фзлки ҳисоб ,у боқии кор бо ду ҳарф омад : إни тъзбҳми Фإнҳми ъбодку إни тғФри ?лаами Фإнки أнти алъзизи алҳким . Агар шан азоб кунӣ бандагон тавонад ва агар шан биёмурзӣ бечорагон тавонад . Агар халъати ризои пӯшии ошиқон кӯй тавонад , ва агар доғи ҳиҷр бар эшон наҳй мусӣбат задагон роҳ тавонад . Агар бФрдўси шани фурӯди ореи навохтагон фазл тавонад , вари бзндони ҳиҷрашони бози дории куштагони теғ қаҳр тавонад . Худовандо ! агар шан азоб кунӣ эшон сзоء онанд , вар биёмурзӣ ту сзоءи онӣ . Агар биёмурзӣ турои худ зиёни нмидорд ки ту он азизӣ ки гуфту куфри кофарону тавҳиди муваҳҳидони бнсбт бо ҷалоли ъз ту яксонаст , на аз тавҳиди муваҳҳидони ҳазрат туро камоласт , на аз куфри кофарони даргоҳи турои нуқсон . Эшон он карданд ки аз эшон ояд , ту он кун ки аз ту ояд .

ما قُلْتُ لَهُمْ إِلَّا ما أَمَرْتَنِی بِهِ خداوندا! ما کمر امتثال فرمان بر میان داشتیم. رقاب ما در ربقه طاعت بود. بحکم فرمان اداء رسالت کردیم. سخن ما بایشان این بود که: أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ رَبِّی وَ رَبَّکُمْ چون صحیفه حیات ما در نوشتی، و نوبت عمر ما بسر آمد، و از عالم فنا با عالم بقا آوردی، بنده را از حال ایشان آگاهی نبود، تو دانی که ایشان چه کردند و چه گفتند، از اسرار و احوال ایشان تو خبر داری. اکنون فذلک حساب، و باقی کار با دو حرف آمد: إِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبادُکَ وَ إِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ فَإِنَّکَ أَنْتَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ. اگر شان عذاب کنی بندگان تواند و اگر شان بیامرزی بیچارگان تواند. اگر خلعت رضا پوشی عاشقان کوی تواند، و اگر داغ هجر بر ایشان نهی مصیبت زدگان راه تواند. اگر بفردوس شان فرود آری نواختگان فضل تواند، ور بزندان هجرشان باز داری کشتگان تیغ قهر تواند. خداوندا! اگر شان عذاب کنی ایشان سزاء آنند، ور بیامرزی تو سزاء آنی. اگر بیامرزی ترا خود زیان نمیدارد که تو آن عزیزی که گفت و کفر کافران و توحید موحدان بنسبت با جلال عزّ تو یکسانست، نه از توحید موحدان حضرت ترا کمالست، نه از کفر کافران درگاه ترا نقصان. ایشان آن کردند که از ایشان آید، تو آن کن که از تو آید.