Қавлаи таъолӣ : ман ҷоءи болҳснаҳи фалаи ъушри أмсолҳои фузало , ва ман ҷоءи болсиӣаҳи Флои иҷзии إлои мислҳо ъдло . эй худовандӣ ки агар фазл кунӣ фазли туро ҳад нест , вар адл кунӣ бар адли ту рад нест . Агар фазл кунӣ ту аз дигарон чаҳ дод ва чаҳ бедод ! вар адл кунӣ ту , фазли дигарон чун бод . Ар фазл кунӣ бФзли сазое , вар адл кунӣ сазад ки ниФзоиӣ . Аз фазл ӯст ки ҳасаноти бандаи яке даҳ шавад , ва аз фазл ӯ сиӣоти бҳснот бадал шавад . Иқўли аллоҳи таъолӣ : Фأўлӣки ибдли аллоҳи сиӣотҳми ҳасанот .

قوله تعالی: مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها فضلا، وَ مَنْ جاءَ بِالسَّیِّئَةِ فَلا یُجْزی‌ إِلَّا مِثْلَها عدلا. ای خداوندی که اگر فضل کنی فضل ترا حد نیست، ور عدل کنی بر عدل تو رد نیست. اگر فضل کنی تو از دیگران چه داد و چه بیداد! ور عدل کنی تو، فضل دیگران چون باد. ار فضل کنی بفضل سزایی، ور عدل کنی سزد که نیفزایی. از فضل اوست که حسنات بنده یکی ده شود، و از فضل او سیئات‌ بحسنات بدل شود. یقول اللَّه تعالی: فَأُوْلئِکَ یُبَدِّلُ اللَّهُ سَیِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ.

Рӯй абӯи зри қол : қиллат : ё расӯли аллоҳи ълмнӣ амалан иқрбнии ман алҷнаҳ ,у ибоъднии ман алнор . Қол : « азои амалати сиӣаҳи Фأтбъҳои ҳасана » . Қол : қиллат : ман алҳсноти лои илоҳи алои аллоҳ ? қол : « ҳаии аҳсани алҳснот » .

روی ابو ذر قال: قلت: یا رسول اللَّه علّمنی عملا یقربنی من الجنة، و یباعدنی من النار. قال: «اذا عملت سیّئة فأتبعها حسنة». قال: قلت: من الحسنات لا اله الا اللَّه؟ قال: «هی احسن الحسنات».

Ҳасаноти обидон дигараст ,у ҳасаноти орифони дигар . Обидон дар мақом хизматанд ,у орифон бар бисоти шуҳуд дар мақоми қурбату инс мшоҳдтанд . Ҳасанот ҳар кас бар андозаи равиш ӯ . Ҳасаноти зоҳидӣ ҳимматӣаст ма аз дунё , ҳасаноти мурӣдон Муродӣаст ма аз уқбо .

حسنات عابدان دیگر است، و حسنات عارفان دیگر. عابدان در مقام خدمت‌اند، و عارفان بر بساط شهود در مقام قربت و انس مشاهدت‌اند. حسنات هر کس بر اندازه روش او. حسنات زاهدان همّتی است مه از دنیا، حسنات مریدان مرادی است مه از عقبی.

Ҳасаноти садиқони аштёқисти вои дидори мавло . Зоҳидиро хизматаст бар суннат , мурӣдонро маърифатаст дар мшоҳдт , садиқонро саноаст дар ҳақиқат . Инаст ниҳояти равиши соликон ,у ғояти ртбти садиқон ,у оғози ҷазбаи ҳақ . Мустафо ( с ) барин мақом буд ки забон сано бикшод , бнът даҳшат гуфт : « лои аҳсии сноءи алейк , анати комаи аснити алии нФск » .

حسنات صدیقان اشتیاقیست وا دیدار مولی. زاهدان را خدمت است بر سنّت، مریدان را معرفت است در مشاهدت، صدیقان را ثنا است در حقیقت. اینست نهایت روش سالکان، و غایت رتبت صدّیقان، و آغاز جذبه حق. مصطفی (ص) برین مقام بود که زبان ثنا بگشاد، بنعت دهشت گفت: «لا احصی ثناء علیک، انت کما اثنیت علی نفسک».

Қул إннии ҳдонии рабии إлии сироти мустақӣми сироти мустақӣмро бдоитӣ ва ниҳоятӣаст . Бдоити суннат ва ҷамоатаст ,у ниҳоят инс ёфту давоми мшоҳдт . Суннат ва ҷамоат онаст ки оёту ахбори сифоти нодарёфтаи бҷону дил қабул кунӣ ,у бтсдиқу таслими пеши ое , ва бар исм ва зоҳир боистӣ ,у бхёли гирд он нагардӣ , ва аз такаллуфу таъвилу тафаккур дар он бипарҳезӣ . Бшрти Ромат безиёдат ва бенуқсон , беқиёс ва беташбеҳ ва бекитмон ,у расонӣдани он чунон ки расед ҳам чунон .

قُلْ إِنَّنِی هَدانِی رَبِّی إِلی‌ صِراطٍ مُسْتَقِیمٍ صراط مستقیم را بدایتی و نهایتی است. بدایت سنت و جماعت است، و نهایت انس یافت و دوام مشاهدت. سنت و جماعت آنست که آیات و اخبار صفات نادریافته بجان و دل قبول کنی، و بتصدیق و تسلیم پیش آیی، و بر اسم و ظاهر بایستی، و بخیال گرد آن نگردی، و از تکلف و تأویل و تفکر در آن بپرهیزی. بشرط رمت بی‌زیادت و بی‌نقصان، بی‌قیاس و بی‌تشبیه و بی‌کتمان، و رسانیدن آن چنان که رسید هم چنان.

Пер тариқат гуфта : ҳар ки аз дар тасдиқу таслими даройад , вайро аз се шарбат яке диҳанд : ё шарбатӣ диҳанд аз маърифат , то дили ваии баҳақ зинда гардад , ё заҳрӣ диҳанд ки нафаси аммора дар зери қаҳр ӯ кушта гардад , ё шаробӣ диҳанд ки ҷон аз вуҷӯд ӯ маст ва саргашта шавад . Азинҷо ёфт ҳақиқату инси суҳбат оғоз кунад . Лиззати хизмату ҳаловат тоъат биёбад .

پیر طریقت گفته: هر که از در تصدیق و تسلیم درآید، وی را از سه شربت یکی دهند: یا شربتی دهند از معرفت، تا دل وی بحق زنده گردد، یا زهری دهند که نفس اماره در زیر قهر او کشته گردد، یا شرابی دهند که جان از وجود او مست و سرگشته شود. ازینجا یافت حقیقت و انس صحبت آغاز کند. لذّت خدمت و حلاوت طاعت بیابد.

Сарвари маърифати дурпайвандад . Брўҳ муноҷот расад . Пас дар шуғлӣ уфтад ки аз он иборат натавон то он гоҳ ки ҳама зиндагонӣ шавад дар он :

سرور معرفت درپیوندد. بروح مناجات رسد. پس در شغلی افتد که از آن عبارت نتوان تا آن گاه که همه زندگانی شود در آن:

Қул إни слотӣу наскӣу маҳёӣу мамотии ллаҳи ман илми анаи биллоҳ , илми анаи ллаҳ , Фозои илм нафса ллаҳ , лами ибқи фӣаи насиби лғири аллоҳ , Фҳўи мстслми лҳкми аллоҳ , ғайри муътаризи алии тақдири аллоҳ ,у лои муъоризи лأхёри аллоҳ ,у лои маърази ани аътноқи амри аллоҳ . Ин оят аз Мустафо ( с ) ишоратаст фарои мақоми мўослт ,у мўослти баҳақ пайвастанаст , ва аз худ бози растан ,у нишони ин кор дилӣаст зиндаи бФкр ,у забонии кушодаи бзкр , бо халқи орият , ва бо худ бегона , ва аз таъаллуқи осӯда , ва баҳақ орамида .

قُلْ إِنَّ صَلاتِی وَ نُسُکِی وَ مَحْیایَ وَ مَماتِی لِلَّهِ من علم انه باللّه، علم انه للَّه، فاذا علم نفسه للَّه، لم یبق فیه نصیب لغیر اللَّه، فهو مستسلم لحکم اللَّه، غیر معترض علی تقدیر اللَّه، و لا معارض لأخیار اللَّه، و لا معرض عن اعتناق امر اللَّه. این آیت از مصطفی (ص) اشارت است فرا مقام مواصلت، و مواصلت بحق پیوستن است، و از خود باز رستن، و نشان این کار دلی است زنده بفکر، و زبانی گشاده بذکر، با خلق عاریت، و با خود بیگانه، و از تعلق آسوده، و بحق آرمیده.

Пер тариқат гуфт : илоҳӣ ! то раҳеро хондӣ , раҳе дар миён малаъ танҳост , то гуфтӣ ки биё , ҳафт андом раҳе шунавост . Аз одамӣ чаҳ ояд ! қадар одамӣ пайдост ! кӣсаи тиҳӣ ва бод паймост . Ин кори пеш аз одам ва ҳаввост ,у атои пеш аз хавф ва раҷост , аммо одамии бсбб дидан мубталоаст . Биноз касеаст ки аз сабаб дидан раҳост , ва бо худ бҷФост .Гар Осиёи аҳвол гардонаст , чаҳ буд , қутб машйат баҷост :

پیر طریقت گفت: الهی! تا رهی را خواندی، رهی در میان ملأ تنهاست، تا گفتی که بیا، هفت اندام رهی شنواست. از آدمی چه آید! قدر آدمی پیداست! کیسه تهی و باد پیماست. این کار پیش از آدم و حواست، و عطا پیش از خوف و رجاست، اما آدمی بسبب دیدن مبتلا است. بناز کسی است که از سبب دیدن رهاست، و با خود بجفاست. گر آسیای احوال گردان است، چه بود، قطب مشیت بجاست:

Қул أи ғайри аллоҳи أбғии рибои أи сўоаҳи атлби ҳоФзоу роъёу вкило !у ҳўи алзии кафонеи алмҳм ,у алҳмнии алршд ? ! чун сазад ки дайгариро пурситам ,у худоӣ ҳамагон ӯст ! аз куҷо шояд ки дайгариро хонаму кофӣ муҳимот ӯст ! чаро бксӣ тамаъ дорам ,у бахшояндаи фарох бахш ӯст ! шаби миъроҷ бо Сайид гуфт салавоти аллоҳи алайҳ : ё Муҳамади самяти нафасии мъзоу мзло , ва ҳам итлбўни алъзи ман сўоӣ !у итлбўни алҳоҷаҳи ман ғайриӣ ! ё Сайид !

قُلْ أَ غَیْرَ اللَّهِ أَبْغِی رَبًّا أ سواه اطلب حافظا و راعیا و وکیلا! و هو الذی کفانی المهم، و الهمنی الرشد؟! چون سزد که دیگری را پرستم، و خدای همگان اوست! از کجا شاید که دیگری را خوانم و کافی مهمات اوست! چرا بکسی طمع دارم، و بخشاینده فراخ بخش اوست! شب معراج با سید گفت صلوات اللَّه علیه: یا محمّد سمیت نفسی معزا و مذلا، و هم یطلبون العز من سوای! و یطلبون الحاجة من غیری! یا سید!

Иأклўни ризқӣ ,у ишкрўн ғайриӣ ! ё Муҳамад ! лами аклФҳми амали Улуғад , ва ҳам итлбўни манӣ ризқи ғд !у ҳўи алзии ҷълкми хлоӣФи алأрзи ин ояти уммати Муҳамадро ҳам таҳниятаст , ва ҳам мадҳат , ва ҳам бишорат . Таҳнияти бсзо ,у мадҳати некӯ ,у бишорати тамом . Хабар медиҳад кирдигори қадим ,у раҳеи дори Карим , ҷли ҷалола , ки шумо ки рҳигони уммати мҳмдоиди ворисони замини шмооид , хлиФтони халқу беҳинаи зрити одам , уммати пайғомбарии мҳинаҳи халқи олам .

یأکلون رزقی، و یشکرون غیری! یا محمّد! لم اکلفهم عمل الغد، و هم یطلبون منی رزق غد! وَ هُوَ الَّذِی جَعَلَکُمْ خَلائِفَ الْأَرْضِ این آیت امت محمّد را هم تهنیت است، و هم مدحت، و هم بشارت. تهنیت بسزا، و مدحت نیکو، و بشارت تمام. خبر میدهد کردگار قدیم، و رهی دار کریم، جل جلاله، که شما که رهیگان امت محمّداید وارثان زمین شمااید، خلیفتان خلق و بهینه ذریت آدم، امت پیغامبری مهینه خلق عالم.

эй шумо ки хлоӣқед ! бктми адам боз шавед ,у бурузи номаи худ фурӯ нигаред , то рақам азл байнед , ки мо дар азали маншури коиноти баноми уммат Муҳамад навиштем .

ای شما که خلائق‌اید! بکتم عدم باز شوید، و بروز نامه خود فرو نگرید، تا رقم عزل بینید، که ما در ازل منشور کاینات بنام امت محمد نوشتیم.

Ва лақади ктбнои фии алзбўри ман баъди аззикри أни алأрзи ирсҳои ибодии алсолҳўни бандагонӣ ки хуршеди фалак иродат эшонанд , мақбули шавоҳид илоҳят эшонанд , мустақари аҳди давлат ислом эшонанд . Лухтии садр аввал буданд саҳобаи Мустафо , сарҳангони даргоҳи худо , ансори набуввату рисолат ,у ашрофи давлати ислом ,у мулӯки мақъади сидқ . Ҷўгии бохри расиданд , ва дар олами равиш собиқон пайвастанд . Ҷалоли аҳадяти бсоӣри эшонро серума аноят кашид , то бҷмоли набуввату рисолати Сайиди анбиёи бинои гаштанд , ва бар атбоъи суннати мубораки ваии камари бастанд ,у бдўстии ваии рости рафтанд , лои ҷурм аз ҳазрати набуввати ин тӯҳфа ёфтанд ки : « вошўқоаҳи илои лқоءи ихвонӣ ! он садри аввал ва ин ҷўг охир онанд ки гуфт раби алъзаҳи ҷли ҷалола : слаҳи ман алأўлину слаҳи ман алохрин ,у Мустафо ( с ) баҳри ду ишорати фармӯда ,у лои ҳуққаи бсобқаҳ дар расонида , ва гуфта : « мисли умматӣ мисли алқтр , лои идрии аввала хайрам охира » ?

وَ لَقَدْ کَتَبْنا فِی الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّکْرِ أَنَّ الْأَرْضَ یَرِثُها عِبادِیَ الصَّالِحُونَ بندگانی که خورشید فلک ارادت ایشانند، مقبول شواهد الهیت ایشانند، مستقر عهد دولت اسلام ایشانند. لختی صدر اول بودند صحابه مصطفی، سرهنگان درگاه خدا، انصار نبوت و رسالت، و اشراف دولت اسلام، و ملوک مقعد صدق. جوگی بآخر رسیدند، و در عالم روش سابقان پیوستند. جلال احدیت بصائر ایشان را سرمه عنایت کشید، تا بجمال نبوت و رسالت سید انبیا بینا گشتند، و بر اتّباع سنت مبارک وی کمر بستند، و بدوستی وی راست رفتند، لا جرم از حضرت نبوت این تحفه یافتند که: «واشوقاه الی لقاء اخوانی! آن صدر اول و این جوگ آخر آنند که گفت رب العزة جل جلاله: ثُلَّةٌ مِنَ الْأَوَّلِینَ وَ ثُلَّةٌ مِنَ الْآخِرِینَ، و مصطفی (ص) بهر دو اشارت فرموده، و لا حقه بسابقه در رسانیده، و گفته: «مثل امتی مثل القطر، لا یدری اوله خیر ام آخره»؟

Ва аллоҳи аълам .

و اللَّه اعلم.