Қавлаи таъолӣ : қоли алмлأи ман қавми фиръавн чун Мӯсо ( ъ ) байнати хеш ошкоро кард ,у ҳуҷҷат худ бинмуд азед Байзоу Асо ,у фиръавнро гуфт : Фأрсли маъаӣ банӣ إсроӣил , фиръавн дар он кор фурӯ монад . Ҳиммати қатл Мӯсо кард . Солорону меҳтарони қавми вайро гуфтанд : куштанро рӯй нест ки бойени маънии шбҳтӣ дар мардуми оре . Пиндоранд ки ваии ростгӯӣ буд чун ӯро бикуштӣ , бигзор то кизби вайу саҳари вай ошкоро шавад ва мардум бидонанд ки ин мард ҷодӯаст ҷодӯии донои ҳозиқ . Мехоҳад ки бойени ҷодуӣу устодии хеши шуморо яъне фиръавну қибтӣон аз замини Миср берун кунаду малики шуморо зер зибр гирданд , яъне ки чун мехоҳад ки банӣ Исроилро беруни барад , он берун кардан шумоаст , ки маоши шумо аз хароҷу ҷузят эшонаст , ва низ душманон шумоанд . Чун маоши шумо бурӣда гардаду душман даст ёбад ночори шуморо берун карда бошанд . Пас фиръавн гуфт : Фмои зои тأмрўни ӣнҷо азмораст , яъне : қоли фиръавн : Фмои зои тأмрўн ? маънии тأмрўн тширўнаст , ки фиръавни малаъи худро бар худ амр надидед . Акнӯн шумо чаҳ ишорат кунед чаҳ байнеду раъии шумо дар ин кор чист ? қолўои أрҷаҳи бҳмзаҳи қроءти ?маккейу басарӣу шомӣу яҳё , аммо « ҳоء » ?маккеии бошбоъ змаҳ хонд муттасили бӯови чунон ки асл ӯст .
قوله تعالی: قالَ الْمَلَأُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ چون موسی (ع) بیّنت خویش آشکارا کرد، و حجت خود بنمود ازید بیضا و عصا، و فرعون را گفت: فَأَرْسِلْ مَعِیَ بَنِی إِسْرائِیلَ، فرعون در آن کار فرو ماند. همت قتل موسی کرد. سالاران و مهتران قوم وی را گفتند: کشتن را روی نیست که باین معنی شبهتی در مردم آری. پندارند که وی راستگوی بود چون او را بکشتی، بگذار تا کذب وی و سحر وی آشکارا شود و مردم بدانند که این مرد جادو است جادوی دانا حاذق. میخواهد که باین جادویی و استادی خویش شما را یعنی فرعون و قبطیان از زمین مصر بیرون کند و ملک شما را زیر زبر گرداند، یعنی که چون میخواهد که بنی اسرائیل را بیرون برد، آن بیرون کردن شما است، که معاش شما از خراج و جزیت ایشان است، و نیز دشمنان شمااند. چون معاش شما بریده گردد و دشمن دست یابد ناچار شما را بیرون کرده باشند. پس فرعون گفت: فَما ذا تَأْمُرُونَ اینجا اضمار است، یعنی: قال فرعون: فَما ذا تَأْمُرُونَ؟ معنی تأمرون تشیرون است، که فرعون ملأ خود را بر خود امر ندیدید.اکنون شما چه اشارت کنید چه بینید و رأی شما در این کار چیست؟ قالُوا أَرْجِهْ بهمزه قراءت مکی و بصری و شامی و یحیی، اما «هاء» مکی باشباع ضمّه خواند متّصل بواو چنان که اصل اوست.
Ибни омири бохтлоси касра , басарӣу яҳёи бохтлоси змаҳ , боқии арҷа беҳамза хонанд , аммо « ҳоء » бойени қроءти Ҳамзау ҳмоду ҳФс бскўн хонанд ,у қолўни бохтлоси касра , варашу ксоиӣу Исмоили бошбоъи касра . Ва дар ҳар ду қроءти бҳмз ва бе ҳамзи маънии он таъхираст , тқўл : арҷяти аламру أрҷأтаҳ , азои ахртаҳ . Ва аламри ман « арҷӣ » « арҷ » ва ман « арҷأ » « арҷأ » . Маънӣ онаст ки ахраҳу лои тъҷл . Ва қил : маъноаи аҳбсаҳу лои тқтлаҳ ,у أхоаҳ яъне ҳорӯн , эй ахри амрау амри ахиаҳ ҳатто изҳри кзбҳмо . Ва гуфтаанд : арҷа беҳамза аз рҷоءаст яъне атмъаҳ . Мегуяд : ӯро томъ куну ваъда май даҳ то фурӯи истад .
ابن عامر باختلاس کسره، بصری و یحیی باختلاس ضمه، باقی ارجه بیهمزه خوانند، امّا «هاء» باین قراءت حمزه و حماد و حفص بسکون خوانند، و قالون باختلاس کسره، ورش و کسایی و اسماعیل باشباع کسره. و در هر دو قراءت بهمز و بیهمز معنی آن تأخیر است، تقول: ارجیت الامر و أرجأته، اذا اخّرته. و الامر من «ارجی» «ارج» و من «ارجأ» «ارجأ». معنی آنست که اخّره و لا تعجل. و قیل: معناه احبسه و لا تقتله، وَ أَخاهُ یعنی هارون، ای اخّر امره و امر اخیه حتی یظهر کذبهما. و گفتهاند: ارجه بیهمزه از رجاء است یعنی اطمعه. میگوید: او را طامع کن و وعده میده تا فرو ایستد.
Ва أрсли фии алмдоӣн эй фии мадоини млктки ҳошрин , эй алшрти аллазӣнаи иҷмъўни алсҳраҳ .
وَ أَرْسِلْ فِی الْمَدائِنِ ای فی مدائن ملکتک حاشرین، ای الشرط الّذین یجمعون السحرة.
Ва алҳшри алҷмъ , ва манеҳ явми алҳшр .
و الحشر الجمع، و منه یوم الحشر.
Гуфтаанд ки : дар мамолики вайу навоҳии Мисри Мадинаҳоӣ буд ки ҷодӯон дар он маскан доштанд . Ҳар ки вайро ҳодиса Эй раседӣу кории саъб пеш омадӣ кас фиристодӣ бҷодўон , ва эшонро ҷамъ кардӣ , то эшон тадбири корҳо ва макрҳо сохтндӣ . Иأтўки бакули соҳири алӣами Ҳамзау ксоиии соҳир алӣам хонанд ,у сҳори бноء маболиғатаст яъне азин ҳар ҷодӯии ҳозиқи пари ҳияли бҷодўии машҳуру маърӯф ,у қил : алсоҳри алзии иълму лои иълм ,у алсҳори алзии иълму иълм .
گفتهاند که: در ممالک وی و نواحی مصر مدینههایی بود که جادوان در آن مسکن داشتند. هر که وی را حادثهای رسیدی و کاری صعب پیش آمدی کس فرستادی بجادوان، و ایشان را جمع کردی، تا ایشان تدبیر کارها و مکرها ساختندی. یَأْتُوکَ بِکُلِّ ساحِرٍ عَلِیمٍ حمزه و کسایی ساحر علیم خوانند، و سحار بناء مبالغت است یعنی ازین هر جادوی حاذق پر حیل بجادوی مشهور و معروف، و قیل: الساحر الّذی یعلم و لا یعلّم، و السّحّار الذی یعلم و یعلّم.
Хилофаст миёни уламои тафсир ки адади ҷодӯон чанд буд . Мақотил гуфт : ҳафтод ва ду кас буданд , ду каси сарону меҳтарон эшон буданд аз қбт ва ҳафтод аз банӣ Исроил .
خلاف است میان علماء تفسیر که عدد جادوان چند بود. مقاتل گفت: هفتاد و دو کس بودند، دو کس سران و مهتران ایشان بودند از قبط و هفتاد از بنی اسرائیل.
Каъб гуфт : дувоздаҳ ҳазор буданд . Садӣ гуфт сӣ ваанд ҳазор мард буданд . Ъкрмаҳ гуфт : ҳафтод ҳазор . Ибн алмнзр гуфт : ҳаштод ҳазор . Бо ҳар яке аз эшон ҳаблӣу ъсоӣӣ буд ,у номи меҳтари эшон шмъўн . Омаданд ин ҷодӯони бҳзраҳи фиръавн , чунон ки раб Алъоламин гуфт :у ҷоءи алсҳраҳи фиръавн , ва гуфтанд إни лнои лأҷрои бики ҳамзаи қроءти ?маккейу маданӣ ва ҳФсаст бар маънии хабар , яъне : моро лои бади барин ҷодӯӣ муздӣаст . Боқии бадв ҳамза хонанд бар тариқи истифҳоми бмънии тақрир . Чун эшон ҷаълу музди худро бар вай тақрир карданд , фиръавн гуфт : нъм , оре , чунонаст ки мегуед , ва шуморо онаст ки мехоҳед ,у إнкми лмни алмқрбин эй :у лаками ман алоҷри алмнзлаҳи алрФиъаҳи ъндӣ .
کعب گفت: دوازده هزار بودند. سدی گفت سی و اند هزار مرد بودند. عکرمه گفت: هفتاد هزار. ابن المنذر گفت: هشتاد هزار. با هر یکی از ایشان حبلی و عصائی بود، و نام مهتر ایشان شمعون. آمدند این جادوان بحضرة فرعون، چنان که رب العالمین گفت: وَ جاءَ السَّحَرَةُ فِرْعَوْنَ، و گفتند إِنَّ لَنا لَأَجْراً بیک همزه قراءت مکی و مدنی و حفص است بر معنی خبر، یعنی: ما را لا بد برین جادوی مزدی است. باقی بدو همزه خوانند بر طریق استفهام بمعنی تقریر. چون ایشان جعل و مزد خود را بر وی تقریر کردند، فرعون گفت: نعم، آری، چنان است که میگویید، و شما را آنست که میخواهید، وَ إِنَّکُمْ لَمِنَ الْمُقَرَّبِینَ ای: و لکم من الاجر المنزلة الرفیعة عندی.
Клбӣ гуфт : яъне антми аввали ман идхли алӣу охири ман ихрҷ .
کلبی گفت: یعنی انتم اول من یدخل علیّ و آخر من یخرج.
Қолўо ё Мӯсои ӣнҷо ихтисорӣаст азим ки : он гуҳ тартиб бидоданд ва онро мавъидӣ сохтанд чунон ки аллоҳ гуфт : мўъдкми явми алзинаҳ . Ин рӯзи зинати рӯзи иди эшон буд , ва гуфтаанд : рӯзи наврӯзи мувофиқи рӯзи ошуро , ҳамонаст ки раб алъзаҳ гуфт : Фҷмъи алсҳраҳи лмиқоти явми маълум . Мегуяд : фароҳам овараданд ҷодӯонро ҳангоми рӯзиро дониста ва номзад карда .
قالُوا یا مُوسی اینجا اختصاری است عظیم که: آن گه ترتیب بدادند و آن را موعدی ساختند چنان که اللَّه گفت: مَوْعِدُکُمْ یَوْمُ الزِّینَةِ. این روز زینت روز عید ایشان بود، و گفتهاند: روز نوروز موافق روز عاشورا، همانست که رب العزة گفت: فَجُمِعَ السَّحَرَةُ لِمِیقاتِ یَوْمٍ مَعْلُومٍ. میگوید: فراهم آوردند جادوان را هنگام روزی را دانسته و نامزد کرده.
Ҷой дигар гуфт : Фأҷмъўои кидкми сами аӣтўои сафо , фиръавн гуфт эшонро : ҳамаҳоам сухан ваҳоам дил ваҳоам оҳанг бошед дар сози хеш . Пас ҳамаи баҳами бҳомўни оӣиди бикбори бргтор . Ҳама биёмаданд ва гуфтанд : ё Мӯсои إмои أни талаққӣ яъне ъсоку إмо أн накун нҳни алмлқини лъсиноу ҳболно . Чун рӯй биравӣ овараданд , бмўсӣ гуфтанд : ё Мӯсои ту пештари Асоӣ худ бияфканӣ ё мо пештар бияфканем ончӣ бо моаст ?
جای دیگر گفت: فَأَجْمِعُوا کَیْدَکُمْ ثُمَّ ائْتُوا صَفًّا، فرعون گفت ایشان را: همه هام سخن و هام دل و هام آهنگ باشید در ساز خویش. پس همه بهم بهامون آئید بیکبار برگتار. همه بیامدند و گفتند: یا مُوسی إِمَّا أَنْ تُلْقِیَ یعنی عصاک وَ إِمَّا أَنْ نَکُونَ نَحْنُ الْمُلْقِینَ لعصیّنا و حبالنا. چون روی بروی آوردند، بموسی گفتند: یا موسی تو پیشتر عصای خود بیفکنی یا ما پیشتر بیفکنیم آنچه با ما است؟
Мӯсо гуфт : أлқўои ани кантами муҳиқин . Алқўои мо исҳу иҷўз . Биўкнид .
موسی گفت: أَلْقُوا ان کنتم محقّین. القوا ما یصح و یجوز. بیوکنید.
Агар шумо бар ҳақед ончӣ ростасту дурусту раво . Эшон он чӯбҳо ва расанҳои фаровони биўкнднд дар он ҳомӯн , менамуданд бмўсӣ аз ҷодӯии эшон ки он ҳамаи морҳоонди зинда , ки наҳиф май бурданди бмўсӣ ва дарав меёзиданд .
اگر شما بر حقاید آنچه راست است و درست و روا. ایشان آن چوبها و رسنهای فراوان بیوکندند در آن هامون، مینمودند بموسی از جادوی ایشان که آن همه مارهااند زنده، که نهیب میبردند بموسی و درو مییازیدند.
Ва маънии саҳари чизе намӯданаст ки он чиз набӯд , ва он гуҳи онро мисли созанди чизеро ки он дар шигифтии бғоит буд , чунон ки Мустафо ( с ) гуфт : « ани ман албёни лсҳро » .
و معنی سحر چیزی نمودن است که آن چیز نبود، و آن گه آن را مثل سازند چیزی را که آن در شگفتی بغایت بود، چنان که مصطفی (ص) گفت: «انّ من البیان لسحرا».
Флмои أлқўои сҳрўои أъини анносу астрҳбўҳми ин син зиёдааст , яъне : арҳбўҳму аФзъўҳм . Ва ҷоؤи бсҳр азим мегуяд : ҷодуӣ овараданд азим , яъне дар чашми он кас ки медид азим менамӯд , ки он дашту саҳрои ҳама мор менамуданд аз замини хезон , бмўсии ёзон .
فَلَمَّا أَلْقَوْا سَحَرُوا أَعْیُنَ النَّاسِ وَ اسْتَرْهَبُوهُمْ این سین زیادة است، یعنی: ارهبوهم و افزعوهم. وَ جاؤُ بِسِحْرٍ عَظِیمٍ میگوید: جادویی آوردند عظیم، یعنی در چشم آن کس که میدید عظیم مینمود، که آن دشت و صحرا همه مار مینمودند از زمین خیزان، بموسی یازان.
Ва أўҳинои إлии Мӯсои алқинои фии қалба ,у қили ҷоءаҳи Ҷабраил . Ҷабраил гуфт : эй Мӯсои Асои биўкн . أни أлқи ъсоки Фإзои ҳаии тлқФи аслаи ттлқФ эй тбтлъ ,у қроءти ҳФси бскўн лоамаст , Фإзои ҳаии тлқФ эй : тблғи мо иأФкўн эй икзбўни фӣа . Мегуяд : он Асои фурӯи барад ҳар чаҳ эшон бдрўғ сохта буданд ва бҷодўиӣ намӯда . Мигўинд : чиҳил шутури вор буд онҷои биўкндаҳ . Ва Асои Мӯсои он ҳамаи бикбори фурӯи барад . « аФк » баргардонӣданаст дар луғати араб . Ва дурӯғро аз баҳри он аФк гӯйанд ки аз ростӣ баргардонида бошанд , яъне ки эшон гуфтанд : ин чӯбҳо ва расанҳо моронанд , ва дурӯғ мегуфтанд , ки мори набуданд . Пас Мӯсо Асо барграфту баҳоли худ боз шуд , чӯби гашт .
وَ أَوْحَیْنا إِلی مُوسی القینا فی قلبه، و قیل جاءه جبرئیل. جبرئیل گفت: ای موسی عصا بیوکن. أَنْ أَلْقِ عَصاکَ فَإِذا هِیَ تَلْقَفُ اصله تتلقف ای تبتلع، و قراءت حفص بسکون لام است، فَإِذا هِیَ تَلْقَفُ ای: تبلغ ما یأفکون ای یکذبون فیه. میگوید: آن عصا فرو برد هر چه ایشان بدروغ ساخته بودند و بجادویی نموده. میگویند: چهل شتر وار بود آنجا بیوکنده. و عصای موسی آن همه بیکبار فرو برد. «افک» برگردانیدن است در لغت عرب. و دروغ را از بهر آن افک گویند که از راستی برگردانیده باشند، یعنی که ایشان گفتند: این چوبها و رسنها ماران اند، و دروغ میگفتند، که مار نبودند. پس موسی عصا برگرفت و بحال خود باز شد، چوب گشت.
Фўқъ алҳақ эй зуҳр алҳақ бأнаҳи лӣси бсҳр ,у қил : ълоу ғлб . Кори Мӯсо боло гирифт ва ғалаба кард бар эшон , ва пайдо шуд бдрстӣу ростӣ ки ончӣ Мӯсо кард на саҳарасту Мӯсо на соҳир , балки кор илоҳӣаст ,у Асои Мӯсо ки мори гашти бҳқиқти мори гашти бФрмони ҳақу изҳори муъҷизаи Мӯсо ,у бтли мо конўои иъмлўну ончӣ эшон карда буданд ботил буд ва беҳосил . Саҳараи фиръавн ки он ҳоли чунон диданд гуфтанд : агар феъли Мӯсои саҳар будӣ он чӯбҳо ва расанҳои мо баҳоли худ боз шудӣ ,у асли он бнмондӣ , акнӯн ки аз он ҳеҷ намонад , ва дар Асои Мӯсо пайдо нагашт , ҷуз ӯ ҳақ ва ростӣ несту кори вай саҳар нест .
فَوَقَعَ الْحَقُّ ای ظهر الحقّ بأنه لیس بسحر، و قیل: علا و غلب. کار موسی بالا گرفت و غلبه کرد بر ایشان، و پیدا شد بدرستی و راستی که آنچه موسی کرد نه سحر است و موسی نه ساحر، بلکه کار الهی است، و عصای موسی که مار گشت بحقیقت مار گشت بفرمان حق و اظهار معجزه موسی، وَ بَطَلَ ما کانُوا یَعْمَلُونَ و آنچه ایشان کرده بودند باطل بود و بیحاصل. سحره فرعون که آن حال چنان دیدند گفتند: اگر فعل موسی سحر بودی آن چوبها و رسنهای ما بحال خود باز شدی، و اصل آن بنماندی، اکنون که از آن هیچ نماند، و در عصای موسی پیدا نگشت، جز او حق و راستی نیست و کار وی سحر نیست.
Фғлбўои ҳнолк эй : ъанд злк . Ва анқлбўои соғрин эй : рҷъўои илои мнозлҳми болзли қади Фзҳҳми аллоҳу адҳзи ҳҷтҳм . Соғру дохр номӣаст бнздики араб кам омадаро аз касе дигар .
فَغُلِبُوا هُنالِکَ ای: عند ذلک. وَ انْقَلَبُوا صاغِرِینَ ای: رجعوا الی منازلهم بالذّلّ قد فضحهم اللَّه و ادحض حجتهم. صاغر و داخر نامی است بنزدیک عرب کم آمده را از کسی دیگر.
Ва أлқии алсҳраҳи ин илқоъ эдар номӣаст ҳидояту тавфиқро соҷдин эй : хрўои ллаҳи обидини сомъини мутӣъин .
وَ أُلْقِیَ السَّحَرَةُ این القاء ایدر نامی است هدایت و توفیق را ساجِدِینَ ای: خرّوا للَّه عابدین سامعین مطیعین.
Гуфтаанд ки : чун ҳақи зоҳири гашт ва ботил нест шуд ,у Мӯсо ғалаба кард бар эшон , Мӯсоу ҳорӯн ҳар ду худоиро суҷуд шукр карданд ,у саҳараи бмўоФқти Мӯсо суҷуд карданд , он гуҳ гуфтанд : омнои брби Алъоламин фиръавн гуфт : Аёӣ тънўн ? анои раби Алъоламин . Чун фиръавни ин занни хатои барад , эшон гуфтанд : раби Мӯсоу ҳорӯн . Қоли фиръавни омнтм бар хабар бе истифҳоми қроءт ҳФсаст ,у бадви ҳамзаи бмънии истифҳоми қроءти Ҳамзау ксоиӣу бӯи бикр . Боқии Бамад тамом хонанд , яъне ки фиръавни эшонро тавбих кард ва инкор намӯд бтсдиқи Мӯсоу имони эшон бедастурӣ ва бе фармони фиръавн , ва гуфт : имони овардеди бмўсии пеш аз онкии шуморо дастурӣ додам .
گفتهاند که: چون حق ظاهر گشت و باطل نیست شد، و موسی غلبه کرد بر ایشان، موسی و هارون هر دو خدای را سجود شکر کردند، و سحره بموافقت موسی سجود کردند، آن گه گفتند: آمَنَّا بِرَبِّ الْعالَمِینَ فرعون گفت: ایّای تعنون؟ انا ربّ العالمین. چون فرعون این ظن خطا برد، ایشان گفتند: رَبِّ مُوسی وَ هارُونَ. قالَ فِرْعَوْنُ آمَنْتُمْ بر خبر بیاستفهام قراءت حفص است، و بدو همزه بمعنی استفهام قراءت حمزه و کسایی و بو بکر. باقی بمد تمام خوانند، یعنی که فرعون ایشان را توبیخ کرد و انکار نمود بتصدیق موسی و ایمان ایشان بیدستوری و بیفرمان فرعون، و گفت: ایمان آوردید بموسی پیش از آنکه شما را دستوری دادم.
Мақотил гуфт : Мӯсои бмҳтри ҷодӯон шмъўн гуфт : тؤмн бе ани ғлбтк ? агар ман бар ту ғалаба кунаму тарокуми орми бмни имони оре ? шмъўн гуфт : ман ҷодуӣ биорам ки ҳеҷ ҷодӯӣ бон нарасад ва ғалаба накунад , пас агар ту ғалаба кунӣ ночори имони орм , ки он на саҳар бошад ки бар саҳари мо ғалаба кунад ,у фиръавн дар эшон менигараст ки эшон ин сухан мегуфтанд , аз ин ҷиҳат гуфт : إни ҳозои лмкри мкртмўаҳи фии алмдинаҳ эй сниъу хдиъаҳи снътмўаҳи Фимои бинкму байни Мӯсои фии Миср қабл хрўҷкми илои ҳозои алмўзъ , лтхрҷўои минҳои أҳлҳо эй : лтстўлўои алии Мисри Фтхрҷўои минҳои аҳлҳо ,у ттғлбўои алайҳои бсҳркм . Он гуҳи эшонро таҳдид кард : ФсўФи тълмўни мо аФъли бкм .
مقاتل گفت: موسی بمهتر جادوان شمعون گفت: تؤمن بی ان غلبتک؟ اگر من بر تو غلبه کنم و تراکم آرم بمن ایمان آری؟ شمعون گفت: من جادویی بیارم که هیچ جادوی بآن نرسد و غلبه نکند، پس اگر تو غلبه کنی ناچار ایمان آرم، که آن نه سحر باشد که بر سحر ما غلبه کند، و فرعون در ایشان مینگرست که ایشان این سخن میگفتند، از این جهت گفت: إِنَّ هذا لَمَکْرٌ مَکَرْتُمُوهُ فِی الْمَدِینَةِ ای صنیع و خدیعة صنعتموه فیما بینکم و بین موسی فی مصر قبل خروجکم الی هذا الموضع، لِتُخْرِجُوا مِنْها أَهْلَها ای: لتستولوا علی مصر فتخرجوا منها اهلها، و تتغلبوا علیها بسحرکم. آن گه ایشان را تهدید کرد: فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ ما افعل بکم.
Лأқтъни أидикму أрҷлкми ман хилофи алии мухолифау ҳўи أни иқтъи ман кули шқи тарафу ҳўи аввали ман феъли ҳозо . Ва эҳтимол кунад ки маънӣ онаст : ман хилоф эй ман аҷали хилофи зуҳри мнкм . Сами лأслбнкми أҷмъин эй : аълқкми алии хшби мансӯб .
لَأُقَطِّعَنَّ أَیْدِیَکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ مِنْ خِلافٍ علی مخالفة و هو أن یقطع من کل شقّ طرف و هو اوّل من فعل هذا. و احتمال کند که معنی آنست: مِنْ خِلافٍ ای من اجل خلاف ظهر منکم. ثُمَّ لَأُصَلِّبَنَّکُمْ أَجْمَعِینَ ای: اعلّقکم علی خشب منصوب.
Ҷой дигар гуфт :у лأслбнкми фии ҷзўъи алнхл .
جای دیگر گفت: وَ لَأُصَلِّبَنَّکُمْ فِی جُذُوعِ النَّخْلِ.
Қолўои إнои إлии рбнои мнқлбўн яъне болмўти Фисибнои аллоҳу лои нболии бўъидк .
قالُوا إِنَّا إِلی رَبِّنا مُنْقَلِبُونَ یعنی بالموت فیثیبنا اللَّه و لا نبالی بوعیدک.
Ва мо тнқми мнои иқоли нқмти анқму нқмти анқми луғатон эй мо ткраҳи мнои умаро ,у қил : мо ттъни ълино ,у қил : мо тнкри мнои мнкрои алои аимоннои брбно ,у қил : алои ани омнои боёти рбно : мо ?утӣ ба Мӯсои ман алъсо ва ?илед . Рбнои أФрғи ълинои сброи асбби ълино алсбр ъанд алслбу алқтъ ҳатто лои нрҷъи кФоро ,у тўФнои мусалламин алии дайни Мӯсоу ҳорӯн .
وَ ما تَنْقِمُ مِنَّا یقال نقمت انقم و نقمت انقم لغتان ای ما تکره منّا امرا، و قیل: ما تطعن علینا، و قیل: ما تنکر منّا منکرا الا ایماننا بربّنا، و قیل: الا ان آمنّا بآیات ربّنا: ما اتی به موسی من العصا و الید. رَبَّنا أَفْرِغْ عَلَیْنا صَبْراً اصبب علینا الصّبر عند الصّلب و القطع حتّی لا نرجع کفّارا، وَ تَوَفَّنا مُسْلِمِینَ علی دین موسی و هارون.