Қавлаи таъолӣ : хзи алъФў фармон омад аз худованди Карими меҳрбон , бори худои ҳамаи бори худоён , Кариму латиф дар ном ва дар нишон , бмҳмди хотами пайғомбарон ,у муқтадои ҷаҳонён , ки : эй Сайид ! дар гузори гуноҳ аз гуноҳкорон , ва бапуш айби эшон , ва баркаш қалами афв бар ҷаридаи бадкорон . эй Сайид ! аз мо гири халқи писандида ,у феъли сутӯда , гуфтори баростӣ ва бо халқи оштӣ . Дар суҳбати ёри некон , ва дар хилвати тимор бар эшон . эй Сайид ! ман ки худовандами бурдборам ,у бурдборонро дӯст дорам . Аз душмани носазои мишнўм ,у шухии вай дар хилват май байнам ,у парда бар вай медорам ,у бъқўбти нштобм ,у тавбау афв бар вай арза мекунам ,у бадаргоҳи худ бози михўонм ки : إни интҳўои иғФри ?лаами мо қади салаф .

قوله تعالی: خُذِ الْعَفْوَ فرمان آمد از خداوند کریم مهربان، بار خدای همه بار خدایان، کریم و لطیف در نام و در نشان، بمحمّد خاتم پیغامبران، و مقتدای جهانیان، که: ای سیّد! در گذار گناه از گناهکاران، و بپوش عیب ایشان، و برکش قلم عفو بر جریده بدکاران. ای سید! از ما گیر خلق پسندیده، و فعل ستوده، گفتار براستی و با خلق آشتی. در صحبت یار نیکان، و در خلوت تیمار بر ایشان. ای سیّد! من که خداوندم بردبارم، و بردباران را دوست دارم. از دشمن ناسزا میشنوم، و شوخی وی در خلوت می‌بینم، و پرده بر وی میدارم، و بعقوبت نشتابم، و توبه و عفو بر وی عرضه میکنم، و بدرگاه خود باز میخوانم که: إِنْ یَنْتَهُوا یُغْفَرْ لَهُمْ ما قَدْ سَلَفَ.

Ва фии баъзи алосор : иқўли аллоҳи таъолӣ : нодитмўнии Флбиткм , сأлтмўнии Фأътиткм , борзтмўнии Фأмҳлткм , трктмўнии Фръиткм , ъситмўнии Фстрткм . ?фони раҷъатами илои қблткм ,у ани адбртми ании антзрткм .

و فی بعض الآثار: یقول اللَّه تعالی: نادیتمونی فلبیتکم، سألتمونی فأعطیتکم، بارزتمونی فأمهلتکم، ترکتمونی فرعیتکم، عصیتمونی فسترتکم. فان رجعتم الی قبلتکم، و ان ادبرتم عنی انتظرتکم.

Бандагони ман ! рҳигони ман ! маро боўоз хондед , блбик ҷавоб додам . Аз ман неъмат хостед ато бахшедам . Ба беҳуда берун омадед муҳлат додам . Фармони ман бгзоштиди риоят аз шумо барнадоштам . Маъсият кардед стар бар шумо нигаҳи доштам . Бо ин ҳамагар бозоӣид бипазирам , вар баргардед боз омаданро интизор кунам . Анои аҷўди алоҷўдину акрами алокрмин .

بندگان من! رهیگان من! مرا بآواز خواندید، بلبّیک جواب دادم. از من نعمت خواستید عطا بخشیدم. به بیهوده بیرون آمدید مهلت دادم. فرمان من بگذاشتید رعایت از شما برنداشتم. معصیت کردید ستر بر شما نگه داشتم. با این همه گر بازآئید بپذیرم، ور برگردید باز آمدن را انتظار کنم. انا اجود الاجودین و اکرم الاکرمین.

Ва фии алхбр : азои тоби ашшайхи иқўли аллоҳи ъзу ҷл : алон ! ази зҳбти қўтк ,у тқтъти шҳўтк . Балии анои арҳми алроҳмин , балии анои арҳми алроҳмин .

و فی الخبر: اذا تاب الشیخ یقول اللَّه عزّ و جلّ: الان! اذ ذهبت قوتک، و تقطعت شهوتک. بلی انا ارحم الراحمین، بلی انا ارحم الراحمین.

Чун ин оят фурӯ омад ки хзи алъФў , расӯл худо донист ки афв аз хсоӣси суннат ҳақаст ҷли ҷалола , ва худ гуфта буд алайҳи алслоаҳу ассалом ки : « алмؤмни иأхзи ман аллоҳи хлқои ҳусно » .

چون این آیت فرو آمد که خُذِ الْعَفْوَ، رسول خدا دانست که عفو از خصائص سنت حق است جل جلاله، و خود گفته بود علیه الصلاة و السلام که: «المؤمن یأخذ من اللَّه خلقا حسنا».

Ин халқи некӯ аз ҳақ гирифт , ва ин суннати писандида бар даст гирифт то бҳдӣ расед ки рӯзи аҳади он чандон ранҷ ва азӣ дид аз мушрикон , ва бо ин ҳама мегуфт : « аллоҳами аҳади қавмии Фонҳми лои иълмўн » .

این خلق نیکو از حق گرفت، و این سنت پسندیده بر دست گرفت تا بحدی رسید که روز احد آن چندان رنج و اذی دید از مشرکان، و با این همه میگفت: «اللّهمّ اهد قومی فانّهم لا یعلمون».

Ва إмои инзғнки ман алшитони нзғи Фостъзи биллоҳи Мустафо ( с ) гуфт : « раъйати адуи аллоҳи Иблиси ноҳлои мҳмўмо , Фқлт : ё адуи аллоҳ ! мами наҳви лак ? қоли ман сҳили фарси алғозӣ ,у азони алмؤзнин ,у касби дарҳами ман алҳлол ,у қавли алъбд : аъўзи биллоҳи ман алшитони алрҷим .

وَ إِمَّا یَنْزَغَنَّکَ مِنَ الشَّیْطانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مصطفی (ص) گفت: «رأیت عدوّ اللَّه ابلیس ناحلا مهموما، فقلت: یا عدوّ اللَّه! ممّ نحو لک؟ قال من صهیل فرس الغازی، و اذان المؤذّنین، و کسب درهم من الحلال، و قول العبد: اعوذ باللّه من الشّیطان الرّجیم.

Он меҳтари оламу Сайиди валади одами салавоти аллоҳу салома алайҳ гуфт : вақте он сари ашқиё , маҳҷӯри мамлакат , Иблисро дидам назору заъифу дармонда , сари бҷиби маҳҷӯрии фурӯи барда , гуфтам ё адуи аллоҳ ! ин заъфу нҳоФти ту аз чист ? гуфт : эй Муҳамад ! ин заъфу гудохтагӣу дармондагии ман аз чаҳор чизаст . Ҳар гуҳ ки аз он чаҳор чизи яке рӯй намояди чунон гудохта шавам ки намак дар оби гудозад ,у шамъ дар оташ : яке овози асби ғозён дар сафи ҷиҳод бо кофарон . Дувуми овози муаззинон дар вақти азон . Сеюм касб кардани ҳалоли бшрти шариъату муқтазии имон , чаҳоруми гуфтори бандаи муъмин ки гуяд : аъўзи биллоҳи ман алшитони алрҷим .

آن مهتر عالم و سیّد ولد آدم صلوات اللَّه و سلامه علیه گفت: وقتی آن سر اشقیا، مهجور مملکت، ابلیس را دیدم نزار و ضعیف و درمانده، سر بجیب مهجوری فرو برده، گفتم یا عدوّ اللَّه! این ضعف و نحافت تو از چیست؟ گفت: ای محمّد! این ضعف و گداختگی و درماندگی من از چهار چیز است. هر گه که از آن چهار چیز یکی روی نماید چنان گداخته شوم که نمک در آب گدازد، و شمع در آتش: یکی آواز اسب غازیان در صف جهاد با کافران. دوم آواز مؤذنان در وقت اذان. سوم کسب کردن حلال بشرط شریعت و مقتضی ایمان، چهارم گفتار بنده مؤمن که گوید: اعوذ باللّه من الشّیطان الرّجیم.

Фармон омад ки эй Сайид ! ҳар ки бо душман ҳарб кунад , зира бояд ва хуфтон , ҷавшану бргстўони худу мғФр , хайлу лашкар . эй Сайид ! уммати ту дар маъракаи шайтони қарор гирифтаанд , Фإзои қрأти алқуръони Фостъзи биллоҳи зираи эшон , إмои инзғнки ман алшитони нзғи Фостъзи биллоҳи ҷавшани эшон , қул أъўзи брби алФлқи худ эшон , қул أъўзи брби анноси бргстўони эшон . Чун бо зини силаҳу ъдти бҳрб Иблис оянд , лои ҷурм аз всоўсу нзғоти вай эмин шаванд : إнаҳи лӣси ?лаи султони алии аллазӣнаи омнўо .

فرمان آمد که ای سیّد! هر که با دشمن حرب کند، زره باید و خفتان، جوشن و برگستوان خود و مغفر، خیل و لشکر. ای سیّد! امت تو در معرکه شیطان قرار گرفته‌اند، فَإِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ زره ایشان، إِمَّا یَنْزَغَنَّکَ مِنَ الشَّیْطانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ جوشن ایشان، قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ خود ایشان، قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ برگستوان ایشان. چون با زین سلاح و عدّت بحرب ابلیس آیند، لا جرم از وساوس و نزغات وی ایمن شوند: إِنَّهُ لَیْسَ لَهُ سُلْطانٌ عَلَی الَّذِینَ آمَنُوا.

Ва дар хабараст : « ани лкли малики ҳмӣ ,у ани ҳмии аллоҳи маҳорима » .

و در خبر است: «انّ لکلّ ملک حمی، و انّ حمی اللَّه محارمه».

Ҳар подшоҳиро дар дунё ҳмоитгоҳӣаст ,у худованди оламро ҷли ҷалолаи се ҳимоятгоҳаст : яке тавҳиду шаҳодат , чунон ки гуфт : лои илоҳи алои аллоҳи ҳснӣ .

هر پادشاهی را در دنیا حمایتگاهی است، و خداوند عالم را جل جلاله سه حمایتگاه است: یکی توحید و شهادت، چنان که گفت: لا اله الا اللَّه حصنی.

Дигари ҳарами Макка : ва ман дахлаи кони омно . Се дигари гуфтори аъўзи биллоҳи ман алшитони алрҷим . Оҳӯии даштӣу мурғи ҳавоӣ ки сояи ҳарам бар фарқ вай афтод аз хасмони эмини гашт , қол алнабӣ ( с ) : « Маккаи ҳароми бтҳрими аллоҳ , лои ихтлии халоҳоу лои иъзди шокҳоу лои инФри сайдҳо » .

دیگر حرم مکّه: وَ مَنْ دَخَلَهُ کانَ آمِناً. سه دیگر گفتار اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم. آهوی دشتی و مرغ هوایی که سایه حرم بر فرق وی افتاد از خصمان ایمن گشت، قال النّبیّ (ص): «مکة حرام بتحریم اللَّه، لا یختلی خلاها و لا یعضد شوکها و لا ینفّر صیدها».

Тавҳиду шаҳодати маҳали ҳсну амн подшоҳаст ъзи ҷалола . Агар зуннори дорӣ , бути парастӣ , ҳазор соли бутро суҷуди бардау оташи парастида , чун як қадам бар бисоти тавҳиду шаҳодати ниҳод аз оташи уқубати эмини гашт ,у мустаҳаққи ризвон Акбар шуд .

توحید و شهادت محل حصن و امن پادشاه است عزّ جلاله. اگر زنّار داری، بت‌پرستی، هزار سال بت را سجود برده و آتش پرستیده، چون یک قدم بر بساط توحید و شهادت نهاد از آتش عقوبت ایمن گشت، و مستحق رضوان اکبر شد.

Қол алнабӣ ( с ) : « азои қолўҳои ъсмўои манӣ дмоءҳму амўолҳм » .

قال النّبی (ص): «اذا قالوها عصموا منی دماءهم و اموالهم».

أъўзи биллоҳи ҳисору ҳимоятгоҳ мавлоаст . Ҳар бандае ки фитна девасту сухраи шайтон , ва дар банди ҳмзоту ғмзоти Иблис , чун чанги ниёзу ифлоси дарин ърўаҳ всқӣ зад ки : аъўзи биллоҳи ман алшитони алрҷим , Иблисро бтоъту имони ваии кор на , ва ҳеҷ душманро дар ҳимоятгоҳ ӯ қарор на .

أَعُوذُ بِاللَّهِ حصار و حمایتگاه مولی است. هر بنده‌ای که فتنه دیو است و سخره شیطان، و در بند همزات و غمزات ابلیس، چون چنگ نیاز و افلاس درین عروه وثقی زد که: اعوذ باللّه من الشّیطان الرجیم، ابلیس را بطاعت و ایمان وی کار نه، و هیچ دشمن را در حمایتگاه او قرار نه.

إни аллазӣнаи атқўои إзои мсҳми тоӣФи ман алшитони алоиаҳ чун тавфиқ дар роҳ мард ояд кед шайтон дар вай асар накунад . Дар рӯзгори умри хитоби ҷавонӣ аз намоз хуфтани бозгашта , зании бароа вай омад , худро бар вай арза кард . ӯро дар фитнаи афканд ва рафт . Ҷавон бар асар зан мерафт то бадари сарои он зан расед . Онҷои соъатӣ таваққуф кард . Ин ояти фарои забон вай омад : إни аллазӣнаи атқўои إзои мсҳми тоӣФи ман алшитони тзкрўои Фإзои ҳам мбсрўн . Чун ин оят бархонад , биФтод ва биҳуш шуд . Он зан дар вай нигараст , ӯро бар он ҳол дид , дилтанг шуд . Канизаки худро бархонад , ва ҳар ду ӯро барграфтанд ,у бадари сарои он ҷавони бурданд , ва ӯро бхўобониднд , ва худ бозгаштанд . Ин ҷавони падарӣ пер дошт , берун омад аз сарои хеш , ӯро чунон дид барграфт ӯро , ва дар хонаи барад . Чун бҳўш боз омад , падар аз ҳол вай пурсед , гуфт : ё абати лои тсӣлнӣ . Мапурс ки маро чаҳ ҳол афтод . Он гуҳи қисса дар гирифт . Чун ӣнҷо расед ки оят бар хонд шҳқаҳ Эй зад , дар он ҳол аз дунё берун шуд колбуд холӣ карда . Пас он гуҳи умри хитобро азин қисса хабар карданд баъд аз дафни вай , гуфт : чаро хабар накардед пеши азин то ман ӯро бдидмӣ . Он гуҳ бархест ва рафт то басари хоки вай , Фнодӣ : ё фалон ! «у лмни хоФи мақоми рабаи ҷинатон » . Се бор гуфт чунин , ва аз миёни хок ҷавоб омад се бор : қади аътониҳмои рабӣ ё умр !у إзои қрии алқуръони Фостмъўои ?лаи самоъи ҳақиқати истимоъ қуръонаст ,у самоъи рӯзгори мардро беш аз он зиндагӣ диҳад ки рӯҳ қолаб диҳад . Самоъи чашмаи ист ки аз миёни дили брҷўшд ,у тарбият ӯ аз айн сидқаст ,у сидқи мари самоъро чунонаст ки ҷурми офтоби мари шуъоъро , ва то зулмоти башарият аз пеши дили брнхизд , ҳақиқати офтоби самоъ раво набӯд ки бар сҳроءи синаи мард таҷаллӣ кунад . Ва бидон ки самоъ бар ду зарбаст : самоъи авом дигарасту самоъи хавоси дигар . Ҳаззи авом аз самоъ савтасту нғмти он ,у ҳаззи хавос аз самоъи латифаи исти миёни савту маънӣу ишорати он . Авом самоъ кунанд бигӯаш сару олати тмиизу ҳаракати тбоъ , то аз ғам барраанд , ва аз шуғли бёсоинд . Хавос самоъ кунанд бнФсии мурдау дилии ташнау нафасии сӯхта , лои ҷурм бор оварад эшонро насими инсӣу ёдгори азалӣу шодии ҷовдонӣ .

إِنَّ الَّذِینَ اتَّقَوْا إِذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّیْطانِ الایة چون توفیق در راه مرد آید کید شیطان در وی اثر نکند. در روزگار عمر خطاب جوانی از نماز خفتن بازگشته، زنی براه وی آمد، خود را بر وی عرضه کرد. او را در فتنه افکند و رفت. جوان بر اثر زن میرفت تا بدر سرای آن زن رسید. آنجا ساعتی توقف کرد. این آیت فرا زبان وی آمد: إِنَّ الَّذِینَ اتَّقَوْا إِذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّیْطانِ تَذَکَّرُوا فَإِذا هُمْ مُبْصِرُونَ. چون این آیت برخواند، بیفتاد و بیهوش شد. آن زن در وی نگرست، او را بر آن حال دید، دلتنگ شد. کنیزک خود را برخواند، و هر دو او را برگرفتند، و بدر سرای آن جوان بردند، و او را بخوابانیدند، و خود بازگشتند. این جوان پدری پیر داشت، بیرون آمد از سرای خویش، او را چنان دید برگرفت او را، و در خانه برد. چون بهوش باز آمد، پدر از حال وی پرسید، گفت: یا ابت لا تسئلنی. مپرس که مرا چه حال افتاد. آن گه قصه در گرفت. چون اینجا رسید که آیت بر خواند شهقه‌ای زد، در آن حال از دنیا بیرون شد کالبد خالی کرده. پس آن گه عمر خطاب را ازین قصّه خبر کردند بعد از دفن وی، گفت: چرا خبر نکردید پیش ازین تا من او را بدیدمی. آن گه برخاست و رفت تا بسر خاک وی، فنادی: یا فلان! «وَ لِمَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ جَنَّتانِ». سه بار گفت چنین، و از میان خاک جواب آمد سه بار: قد اعطانیهما ربّی یا عمر! وَ إِذا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ سماع حقیقت استماع قرآن است، و سماع روزگار مرد را بیش از آن زندگی دهد که روح قالب دهد. سماع چشمه‌ایست که از میان دل برجوشد، و تربیت او از عین صدق است، و صدق مر سماع را چنان است که جرم آفتاب مر شعاع را، و تا ظلمات بشریّت از پیش دل برنخیزد، حقیقت آفتاب سماع روا نبود که بر صحراء سینه مرد تجلی کند. و بدان که سماع بر دو ضرب است: سماع عوام دیگر است و سماع خواصّ دیگر. حظّ عوام از سماع صوت است و نغمت آن، و حظّ خواص از سماع لطیفه‌ایست میان صوت و معنی و اشارت آن. عوام سماع کنند بگوش سر و آلت تمییز و حرکت طباع، تا از غم برهند، و از شغل بیاسایند. خواص سماع کنند بنفسی مرده و دلی تشنه و نفسی سوخته، لا جرم بار آورد ایشان را نسیم انسی و یادگار ازلی و شادی جاودانی.

Ва гуфтаанд : ҳақиқати самоъи ёдгори ндоء қадимаст ки рӯзи мисоқ аз боргоҳи ҷабаруту ҷаноби аҳадяти равони гашт ки : « أи лсти брбкм » ? бсмъи бандагони пайваст ,у завқи он бҷон эшон расед . НаДоӣ ки муставдиъи он дар ҷаҳонаст ,у мустақари он дар ҷонаст . Ончӣ шоҳидаст нишонаст ,у ончӣ иборатаст унвонаст . Ончӣ дар хабар гумонаст , дар вуҷӯд аёнаст , ҳафт андоми раҳеи бндоءи дӯст нюашонаст , ндоءи дӯст на акнӯнӣаст ки ҷовдонаст .

و گفته‌اند: حقیقت سماع یادگار نداء قدیم است که روز میثاق از بارگاه جبروت و جناب احدیت روان گشت که: «أَ لَسْتُ بِرَبِّکُمْ»؟ بسمع بندگان پیوست، و ذوق آن بجان ایشان رسید. ندایی که مستودع آن در جهان است، و مستقر آن در جان است. آنچه شاهد است نشان است، و آنچه عبارت است عنوان است. آنچه در خبر گمان است، در وجود عیان است، هفت اندام رهی بنداء دوست نیوشان است، نداء دوست نه اکنونی است که جاودان است.

Ва азкри рбки фии нФски ёдкунандагон аллоҳ се марданд : яке бзбон ёд кард дил аз он бехабар , яке бзбону дил ёд кард аммо кораш бар хатар , ки гуфтаанд : «у алмхлсўни алии хатари азим » . Яке бзбони хомӯшу дили дарави мустағриқ , чунон ки пер тариқат гуфт : илоҳӣ ! чаҳ ёд кунам ки худ ҳамаи ёдам ! ман хирмани нишони худ фарои боди ниҳодам !у Киеви азкраҳи ман лсти ансоаҳ ? ! эй ёдгори ҷонҳо ! ва ёд дошта дилҳо ! ва ёд карда забонҳо ! бФзли худ моро ёд кун ,у биёади Лутфии моро шод кун .

وَ اذْکُرْ رَبَّکَ فِی نَفْسِکَ یاد کنندگان اللَّه سه مرداند: یکی بزبان یاد کرد دل از آن بی‌خبر، یکی بزبان و دل یاد کرد امّا کارش بر خطر، که گفته‌اند: «و المخلصون علی خطر عظیم». یکی بزبان خاموش و دل درو مستغرق، چنان که پیر طریقت گفت: الهی! چه یاد کنم که خود همه یادم! من خرمن نشان خود فرا باد نهادم! و کیف اذکره من لست انساه؟! ای یادگار جانها! و یاد داشته دلها! و یاد کرده زبانها! بفضل خود ما را یاد کن، و بیاد لطفی ما را شاد کن.

إн аллазӣна ъанд рбк ишоратаст бнқтаҳи ҷамъ , « лои исткбрўни ани ибодата » хабараст аз наъти тафриқа . Ъндити каромати эшонро исбот карда ,у аҳкоми убудийят бар эшон нигаҳ дошта , то банда равон бошад миёни ҷамъу тафарруқат . Ҷамъи ҳақиқатро нишонасту тафарруқати шариъатро баёнаст . Лкли ҷълнои мнкми шаръау мнҳоҷои ишорат бонаст ,у аллоҳи аълами болсўоб .

إِنَّ الَّذِینَ عِنْدَ رَبِّکَ اشارت است بنقطه جمع، «لا یَسْتَکْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِهِ» خبر است از نعت تفرقه. عندیت کرامت ایشان را اثبات کرده، و احکام عبودیت بر ایشان نگه داشته، تا بنده روان باشد میان جمع و تفرقت. جمع حقیقت را نشان است و تفرقت شریعت را بیان است. لِکُلٍّ جَعَلْنا مِنْکُمْ شِرْعَةً وَ مِنْهاجاً اشارت بآن است، و اللَّه اعلم بالصّواب.