Қавлаи таъолӣ : Флўи лои канти қария омнт бузургасту бузургвори худованди кирдигор , номдори раҳеи дор , Кариму меҳрбон , худои ҷаҳону ҷаҳонён , дорандаи заъифон , навозандаи лҳиФон , ниўшндаҳи овози соилон , пазирндаи узри узри хоҳон , дӯстдори ниёзу сӯзи даравишону нолаи хастагон , дӯст дорад бандаеро ки дарави зорад , ва аз кард бади хеш бадв нолад , худро даст овезӣ надонад , даст аз ҳамаи васоилу тоъот тиҳӣ бинад , ашк аз чашми равон ,у зикр бар забон ,у меҳр дар миёни ҷон , набинӣ ки бо қавми Юнус чаҳ кард ? он гуҳ ки дармонданду азоб боишон наздик гашта ,у Юнуси бахшами берун шуда , ва эшонро ваъда азоб дода , бомдод аз хонҳо бадар омаданд , абри сиёҳи диданду дӯди азим , оташ аз он пора пора меафтод , биҷой овараданд ки он азобаст ки Юнуси мари эшонро ваъда дод Юнусро талаб карданд ва наёфтанд , ҷамъии азими бсҳро баҳам омаданд тифлаконро аз модарон ҷудо карданд , кӯдаконро аз падарон боз буриданд , то он кӯдакону тифлакони бФроқи модару падар гиристану зорӣ дар гирифтанд , перони сарҳо бараҳна карданду маҳосини сипед бар даст ниҳоданд ҳамеи бики бор фиғон бароварданд ,у бзорӣу хорӣ зинҳор хостанд , гуфтанд : аллоҳами ани знўбнои азимату ҷлту анати аъзами минҳоу аҷал , худовандо гуноҳ мо бузургасту афви ту аз он бузургтар , худовандо бсзои мо чаҳнигарӣ бсзои худ нигар . Он гуҳи се фурқат шуданд ба се сафи истодаи сафии перону сафии ҷавонону сафии кӯдакон . Азоб фурӯ омад бар сари перони боистод . Перон гуфтанд , бори худоёи ту моро фармӯдае ки бандагонро озод кунед мо ҳама бандагонем , ва бар даргоҳи ту зорндгоним , чаҳ буд ки моро аз уқубату азоби худ озод кунӣ ? азоб аз сари эшон бгшт бар сари ҷавонони боистод . Ҷавонон гуфтанд : худовандо ту моро фармӯдае ки ситамкоронро афв кунеду гуноҳи эшон дар гузоред мо ҳамаи стмкороним бар хештан , афв кун ва аз мо дргзор . Азоб аз эшон дар гузашт бар сари кӯдакони боистод . Кӯдакон гуфтанд : худовандо ту моро фармӯдае ки соилонро рад макунед ва боз мазанед мо ҳамаи соилоними моро рад макуну навмеди бозмгрдон , эй фарёдраси навмедон ,у чораи бечорагон ,у фарохи бахши меҳрбон .

قوله تعالی: فَلَوْ لا کانَتْ قَرْیَةٌ آمَنَتْ بزرگست و بزرگوار خداوند کردگار، نامدار رهی‌دار، کریم و مهربان، خدای جهان و جهانیان، دارنده ضعیفان، نوازنده لهیفان، نیوشنده آواز سایلان، پذیرنده عذر عذر خواهان، دوستدار نیاز و سوز درویشان و ناله خستگان، دوست دارد بنده‌ای را که درو زارد، و از کرد بد خویش بدو نالد، خود را دست آویزی نداند، دست از همه وسائل و طاعات تهی بیند، اشک از چشم روان، و ذکر بر زبان، و مهر در میان جان، نبینی که با قوم یونس چه کرد؟ آن گه که درماندند و عذاب بایشان نزدیک گشته، و یونس بخشم بیرون شده، و ایشان را وعده عذاب داده، بامداد از خانها بدر آمدند، ابر سیاه دیدند و دود عظیم، آتش از آن پاره پاره می‌افتاد، بجای آوردند که آن عذاب است که یونس مر ایشان را وعده داد یونس را طلب کردند و نیافتند، جمعی عظیم بصحرا بهم آمدند طفلکان را از مادران جدا کردند، کودکان را از پدران باز بریدند، تا آن کودکان و طفلکان بفراق مادر و پدر گریستن و زاری در گرفتند، پیران سرها برهنه کردند و محاسن سپید بر دست نهادند همی بیک بار فغان برآوردند، و بزاری و خواری زینهار خواستند، گفتند: اللهم ان ذنوبنا عظمت و جلّت و انت اعظم منها و اجلّ، خداوندا گناه ما بزرگست و عفو تو از آن بزرگتر، خداوندا بسزای ما چه نگری بسزای خود نگر. آن گه سه فرقت شدند به سه صف ایستاده صفی پیران و صفی جوانان و صفی کودکان. عذاب فرو آمد بر سر پیران بایستاد. پیران گفتند، بار خدایا تو ما را فرموده‌ای که بندگان را آزاد کنید ما همه بندگانیم، و بر درگاه تو زارندگانیم، چه بود که ما را از عقوبت و عذاب خود آزاد کنی؟ عذاب از سر ایشان بگشت بر سر جوانان بایستاد. جوانان گفتند: خداوندا تو ما را فرموده‌ای که ستمکاران را عفو کنید و گناه ایشان در گذارید ما همه ستمکارانیم بر خویشتن، عفو کن و از ما درگذار. عذاب از ایشان در گذشت بر سر کودکان بایستاد. کودکان گفتند: خداوندا تو ما را فرموده‌ای که سایلان را رد مکنید و باز مزنید ما همه سایلانیم ما را ردّ مکن و نومید بازمگردان، ای فریادرس نومیدان، و چاره بیچارگان، و فراخ بخش مهربان.

Он азоб аз эшон бгшту тавбаи эшон қабул кард . Инаст ки раб Алъоламин гуфт : кшФнои анҳуам азоби алхзии фии алҳёҳи алднёу мтъноҳми إлии ҳайни қавла : ва мо кони лнФси أни тؤмни إлои бإзни аллоҳ бе ойӣнаи тавфиқи кас рӯй имон набинад , бе анояти ҳақ кас бишнохт ҳақ нарасад , банда биҷаҳад хеши наҷоти хеш кӣ тавонад , то бо дили банда таъриф накунад ,у шавоҳиди сифоту нъўти худ дар дили вай муқарар накунад , банда ҳаргиз бишнохт ӯ роҳи набард . Ва аллоҳи лӯлои аллоҳи мо аҳтдиноу лои тсдқноу лои слино , обу хокро набӯд пас будро чаҳ расад ки бадаргоҳи қадам ошноӣ ҷӯяд агар на анояти қадим буд , даъвии шинохти рубубият чун кунад агар на тавфиқаши рафиқ буд .

آن عذاب از ایشان بگشت و توبه ایشان قبول کرد. اینست که رب العالمین گفت: کَشَفْنا عَنْهُمْ عَذابَ الْخِزْیِ فِی الْحَیاةِ الدُّنْیا وَ مَتَّعْناهُمْ إِلی‌ حِینٍ قوله: وَ ما کانَ لِنَفْسٍ أَنْ تُؤْمِنَ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ بی‌آیینه توفیق کس روی ایمان نبیند، بی‌عنایت حق کس بشناخت حقّ نرسد، بنده بجهد خویش نجات خویش کی تواند، تا با دل بنده تعریف نکند، و شواهد صفات و نعوت خود در دل وی مقرّر نکند، بنده هرگز بشناخت او راه نبرد. و اللَّه لولا اللَّه ما اهتدینا و لا تصدّقنا و لا صلّینا، آب و خاک را نبود پس بود را چه رسد که بدرگاه قدم آشنایی جوید اگر نه عنایت قدیم بود، دعوی شناخت ربوبیّت چون کند اگر نه توفیقش رفیق بود.

Дил кист ки гавҳарӣ фишонд бе ту

دل کیست که گوهری فشاند بی تو

ё тан ки буд ки малик ронад бе ту

یا تن که بود که ملک راند بی‌تو

Ва аллоҳ ки хирад роҳ надонад бе ту

و اللَّه که خرد راه نداند بی تو

Ҷон Зуҳра надорад ки бимонад бе ту .

جان زهره ندارد که بماند بی تو.

Қул анзрўои мо зои фии алсмоўоту алأрзи ҳамаи олами оёту ройот қудрат ӯст , далоилу Иморот ваҳдоният ӯст , нгрндаҳ май дрбоид , аз ҳамаи ҷониби бсоҳт ӯ роҳаст раванда май бояд , бустони ҳақоиқи пари смор лтоӣФаст , хӯранда май бояд .

قُلِ انْظُرُوا ما ذا فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ همه عالم آیات و رایات قدرت اوست، دلایل و امارات وحدانیّت اوست، نگرنده می‌درباید، از همه جانب بساحت او راه است رونده می‌باید، بستان حقایق پر ثمار لطائف است، خورنده می‌باید.

Мард бояд ки буи донад барад

مرد باید که بوی داند برد

Ва ренеи олами пар аз насим сабост .

و رنه عالم پر از نسیم صباست.

Ва мо тғнии алоёту алнзри ани қавми лои иؤмнўни алодлаҳу ани канти зоҳираи Фмои тғнии азои канти албсоӣри масдӯдаи комаи أни шумусу ани канти толеъаи Фмои тғнии азои канти алأбсори ани алодроки бмои ъмии мардӯда . Ва мо интифоъи ахии алднёи бмқлтаҳи азои астўти ъндаҳи алонвору алзлм .

وَ ما تُغْنِی الْآیاتُ وَ النُّذُرُ عَنْ قَوْمٍ لا یُؤْمِنُونَ الادلّة و ان کانت ظاهرة فما تغنی اذا کانت البصائر مسدودة کما أنّ الشّموس و ان کانت طالعة فما تغنی اذا کانت الأبصار عن الادراک بما عمی مردودة. و ما انتفاع اخی الدّنیا بمقلته اذا استوت عنده الانوار و الظّلم.

Сами ннҷии рслноу аллазӣнаи омнўои кзлки ҳқои ълинои ннҷи алмؤмнини ташриф ва навохт муъминонаст ки раби алъзаҳ ба наъти эъзозу икроми наҷоти эшон бар наҷоти пайғомбарони баст , ва дар наъти тахсӣсу ташрифи эшонро дарҳами пайваст . Гуфт ҳақаст аз мо , воҷибаст аз караму лутфи мо , ки муъминонро Раҳонем , чунон ки пайғомбаронро рҳонидим , то чунон ки бар ҳеҷ пайғомбар раво нест ки фардо дар оташ шаваду азоби чшд , ҳеҷ муъминро раво нест ки дар дӯзах ва дар азоб ҷовид бимонад , ?фонаи ҷли ҷалолаи ахбри анаи инҷии алрслу алмؤмнини ҷмиъо . Ва أни أқми вҷҳки ллдин эй ахлси қсдки ллдину ҷиради қлбки ани исботи кули мо лҳқаҳи қаҳри алткўин . Мегуяд : дайни хеш аз шўби риёи поки дор ,у қасди хеш дар ҷустани кимиёии ҳақиқат дуруст кун дил аз алойиқи бурӣда ,у камарбандӣ бар миёни баста ,у ҳалқаи хизмат дар гӯш вафо карда ,у хости худ фидои хост азалӣ карда , нафаси фидои ризо ,у дили фидои вафо ,у чашми фидои бақо .

ثُمَّ نُنَجِّی رُسُلَنا وَ الَّذِینَ آمَنُوا کَذلِکَ حَقًّا عَلَیْنا نُنْجِ الْمُؤْمِنِینَ تشریف و نواخت مؤمنان است که رب العزّة به نعت اعزاز و اکرام نجات ایشان بر نجات پیغامبران بست، و در نعت تخصیص و تشریف ایشان را درهم پیوست. گفت حق است از ما، واجب است از کرم و لطف ما، که مؤمنان را رهانیم، چنان که پیغامبران را رهانیدیم، تا چنان که بر هیچ پیغامبر روا نیست که فردا در آتش شود و عذاب چشد، هیچ مؤمن را روا نیست که در دوزخ و در عذاب جاوید بماند، فانّه جلّ جلاله اخبر انّه ینجی الرّسل و المؤمنین جمیعا. وَ أَنْ أَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ ای اخلص قصدک للدّین و جرّد قلبک عن اثبات کل ما لحقه قهر التکوین. میگوید: دین خویش از شوب ریا پاک دار، و قصد خویش در جستن کیمیای حقیقت درست کن دل از علایق بریده، و کمربندی بر میان بسته، و حلقه خدمت در گوش وفا کرده، و خواست خود فدای خواست ازلی کرده، نفس فدای رضا، و دل فدای وفا، و چشم فدای بقا.

Нафасами ҳамаи умр дар висолат хоҳад гӯшами самъ аз баҳр мақолат хоҳад

نفسم همه عمر در وصالت خواهد گوشم سمع از بهر مقالت خواهد

Рӯҳами роҳати з иттисолат хоҳад

روحم راحت ز اتّصالت خواهد

Чашмами басар аз шавқ ҷамолат хоҳад .

چشمم بصر از شوق جمالت خواهد.

Азинҷои нури ҳақиқат оғоз кунад , бози муҳаббат бар ҳавои тФрид парвоз кунад , ҷазбаи илоҳӣ дар расад , раҳеро аз даст тасарруф бастанд , на ғубори заҳмати орзӯии биҳишт бар вақт вай нишинад , на бими дӯзах ӯро роҳ гирӣ кунад . Бзбон ҳол гуяд :

ازینجا نور حقیقت آغاز کند، باز محبّت بر هوای تفرید پرواز کند، جذبه الهی در رسد، رهی را از دست تصرّف بستاند، نه غبار زحمت آرزوی بهشت بر وقت وی نشیند، نه بیم دوزخ او را راه گیری کند. بزبان حال گوید:

Ошиқи барраи ишқи чунон май бояд

عاشق بره عشق چنان می‌باید

Каз дӯзах ва аз биҳишт ёдаш ноед

کز دوزخ و از بهشت یادش ناید

Раҳе то акнӯн толиб буд . Матлӯби гашт , ошиқ буд маъшӯқ шуд , мурӣд буд муроди гашт , бисот ягонагӣ дид бишитофт , то қурби дӯсти бёФт , хабари аёни гашт ,у мубҳам баён шуд , раҳе дар худ мерасед ки бадваст расед , худро надид ӯ , ки дуруст дид .

رهی تا اکنون طالب بود. مطلوب گشت، عاشق بود معشوق شد، مرید بود مراد گشت، بساط یگانگی دید بشتافت، تا قرب دوست بیافت، خبر عیان گشت، و مبهم بیان شد، رهی در خود میرسید که بدوست رسید، خود را ندید او، که درست دید.

Пер тариқат гуфт : илоҳӣ то омухтаниро омухтам , ва омӯхтаро ҷумла бсухтам , андӯхтаро барандохтам , ва андохтаро биндўхтм , нестро бФрўхтм , то ҳастро биФрўхтм , илоҳӣ то ягонагӣ бишнохтам , дар орзӯии шодии бгдохтм , кӣ бошад ки гӯям паймонаи биндохтм , ва аз ълоӣқ во пардохтам , ва буд хеши ҷумлаи дрбохтм .

پیر طریقت گفت: الهی تا آموختنی را آموختم، و آموخته را جمله بسوختم، اندوخته را برانداختم، و انداخته را بیندوختم، نیست را بفروختم، تا هست را بیفروختم، الهی تا یگانگی بشناختم، در آرزوی شادی بگداختم، کی باشد که گویم پیمانه بینداختم، و از علائق وا پرداختم، و بود خویش جمله درباختم.

Кӣ бошад кин қафас бипардозам

کی باشد کین قفس بپردازم

Дар боғи илоҳии ошёни созам .

در باغ الهی آشیان سازم.