Қавла : « ҷиноти адани алтии въди арраҳмони ибодаи болғиб » худованди замину осмон , кирдигори некӯкори раҳеи дори меҳрбон , латифи нишону Карими паймону қадими эҳсон .

قوله: «جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِی وَعَدَ الرَّحْمنُ عِبادَهُ بِالْغَیْبِ» خداوند زمین و آسمان، کردگار نیکوکار رهی دار مهربان، لطیف نشان و کریم پیمان و قدیم احسان.

Бандагони худро ташриф медиҳад , бФзлу лутфи худ эшонро май навозад , бноءи ҳуҷраи давлати минҳд , ваъдаи розу ноз ва неъмат медиҳад , ваъдае некӯ , ташрифии бкмол , хлътии тамом , фазлӣ бениҳоят , ҳамаи қиддӣсон осмон хостанд ки тақдиси худ бғорти бдодндӣ аз ин халъату каромат ва навохт бениҳоят ки рӯй бхоки ниҳод , яке « ҷиноти адани алтии въди арраҳмони ибодаи болғиб » . Дигар « лои исмъўни фӣҳо лғўои إлои сломо » . Сдигр «у ?лаами рзқҳми фӣҳо бикрау ъшё » . Чаҳорум « тлки алҷнаҳи алтии нўрси ман ъбодно » нигар то бичишам ҳақорат дар ниҳод хокён нанигарӣ , ки эшон мақбули шавоҳиди алҳитнду манбаи асрори фитрати азал , аввали муштии хок буд олӯда , дар зулмати касофат худ бимонада , дар торикии ниҳоди худ мутаҳайир шуда , ҳаме аз осмони асрори борони анвор боридан гирифт хоки анбари гашту санги гавҳари гашт , шаб рӯз шуд ,у рӯз наврӯз шуд ,у бахт фирӯз шуд . Тақозое аз пардаи ғайби бсҳроӣ зуҳӯр омад , бар ҳама олам бигузашт бкс илтифот накард , чун басари хок одам расед Аннан боз кашид , ниқоб аз ҷамоли дилрабои бардошт ва гуфт эй хоки афтодау хештанро биФкндаҳ , миннат омадаам , срмодорӣ . Шеър :

بندگان خود را تشریف می‌دهد، بفضل و لطف خود ایشان را می‌نوازد، بناء حجره دولت مینهد، وعده راز و ناز و نعمت میدهد، وعده‌ای نیکو، تشریفی بکمال، خلعتی تمام، فضلی بی نهایت، همه قدیسان آسمان خواستند که تقدیس خود بغارت بدادندی از این خلعت و کرامت و نواخت بی‌نهایت که روی بخاک نهاد، یکی «جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِی وَعَدَ الرَّحْمنُ عِبادَهُ بِالْغَیْبِ». دیگر «لا یَسْمَعُونَ فِیها لَغْواً إِلَّا سَلاماً». سدیگر «وَ لَهُمْ رِزْقُهُمْ فِیها بُکْرَةً وَ عَشِیًّا». چهارم «تِلْکَ الْجَنَّةُ الَّتِی نُورِثُ مِنْ عِبادِنا» نگر تا بچشم حقارت در نهاد خاکیان ننگری، که ایشان مقبول شواهد الهیتند و منبع اسرار فطرت ازل، اول مشتی خاک بود آلوده، در ظلمت کثافت خود بمانده، در تاریکی نهاد خود متحیّر شده، همی از آسمان اسرار باران انوار باریدن گرفت خاک عنبر گشت و سنگ گوهر گشت، شب روز شد، و روز نوروز شد، و بخت فیروز شد. تقاضایی از پرده غیب بصحرای ظهور آمد، بر همه عالم بگذشت بکس التفات نکرد، چون بسر خاک آدم رسید عنان باز کشید، نقاب از جمال دلربای برداشت و گفت ای خاک افتاده و خویشتن را بیفکنده، منت آمده‌ام، سرماداری. شعر:

Ки донад ки дарин хок чаҳ таъбия ҳоаст , ҳақ мегуяд ҷли ҷалола : « хилқати қулӯби ибодии ман ризвонӣ » .

که داند که درین خاک چه تعبیه‌ها است، حقّ میگوید جلّ جلاله: «خلقت قلوب عبادی من رضوانی».

Мо гули дили дӯстони худро бзлоли ризоӣ худ сириштем , он гуҳи колбудро бар фитрок дил бастему бъолм сӯрат фиристодем , он гуҳи барин колбуди пари фузули шаҳнае аз таклифи хитоб шаръ гумоштем , гуфтем эй чашми ту дар тасарруфи шаҳна таклиф бош , эй дили ту надими султон ғайб бош , . Ани аллоҳи лои инзри илои сўркму лои илои аъмолкму локини инзри илои қлўбкм .

ما گل دل دوستان خود را بزلال رضای خود سرشتیم، آن گه کالبد را بر فتراک دل بستیم و بعالم صورت فرستادیم، آن گه برین کالبد پر فضول شحنه‌ای از تکلیف خطاب شرع گماشتیم، گفتیم ای چشم تو در تصرّف شحنه تکلیف باش، ای دل تو ندیم سلطان غیب باش،. انّ اللَّه لا ینظر الی صورکم و لا الی اعمالکم و لکن ینظر الی قلوبکم.

Қавла : « раби алсмоўоту алأрз ва мо бинҳмо » дорандаи осмону замину аршу фарш ва бар ва баҳр ӯст , ғолиб бар ҳамаи амр ӯ , нофиз бар ҳамаи машйат ӯ , ҷаҳону ҷаҳонёни ҳамаи раҳеу чокар ӯ , ҳафт осмон ва ҳафт замин ва ҳар чаҳ дар он ҳамаи малику малик ӯ , подшоҳӣ ки маликашро азл нест , ъзшро зл нест , ҷадашро ҳазл нест , ҳукмашро рад нест , ва аз вай бад нест .

قوله: «رَبُّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَیْنَهُما» دارنده آسمان و زمین و عرش و فرش و بر و بحر اوست، غالب بر همه امر او، نافذ بر همه مشیت او، جهان و جهانیان همه رهی و چاکر او، هفت آسمان و هفت زمین و هر چه در آن همه ملک و ملک او، پادشاهی که ملکش را عزل نیست، عزّش را ذلّ نیست، جدّش را هزل نیست، حکمش را رد نیست، و از وی بدّ نیست.

Бмўсӣ ( ъ ) ваҳй кард : ё Мӯсо . Анои бдки аллозми Фолзми бдк . эй Мӯсои ман ногузири туам , аз ҳама гурезаст ва аз ман гурез нест , аз ҳамаи чора ва аз ман чора нест , бандагӣ кун ки бандаро ҳилтӣ ба аз бандагӣ нест , инаст ки раб Алъоламин фармуд дар ин оят : « Фоъбдаҳу астбри лъбодтаҳ » бори бандагӣ борӣ гаронасту роҳи таклифи роҳии дшхўор , чун майдонӣ ки ниҳанда ин бор кист ,у таъбияи ин бор дар ин роҳ чист ?

بموسی (ع) وحی کرد: یا موسی. انا بدّک اللازم فالزم بدک. ای موسی من ناگزیر توام، از همه گریزست و از من گریز نیست، از همه چاره و از من چاره نیست، بندگی کن که بنده را حیلتی به از بندگی نیست، اینست که ربّ العالمین فرمود در این آیت: «فَاعْبُدْهُ وَ اصْطَبِرْ لِعِبادَتِهِ» بار بندگی باری گرانست و راه تکلیف راهی دشخوار، چون میدانی که نهنده این بار کیست، و تعبیه این بار در این راه چیست؟

Шикебе кун ва ҳеҷ манол . Ҳар ки ҷалол ҳақ бишнохт ,у мақсади ин роҳ бидонаст , дасти тасарруфи вай аз кунин кӯтоҳ буд ,у пои ишқи вай ҳамеша дар роҳ буд , қаъри чоҳи бнздики вай чун садру ҷоҳ буд .

شکیبایی کن و هیچ منال. هر که جلال حق بشناخت، و مقصد این راه بدانست، دست تصرّف وی از کونین کوتاه بود، و پای عشق وی همیشه در راه بود، قعر چاه بنزدیک وی چون صدر و جاه بود.

Пер тариқат гуфт : илоҳӣ гоҳ гӯям ки дар қабзаи девам аз баси пӯшиш ки байнам , боз ногоҳ нурии тобад ки ҷумлаи башарият дар ҷанби он нопадид буд , илоҳӣ чун айн ҳануз мунтазир аёнаст , ин балоӣ дил чист ? чун ин тариқ ҳама балост чандин лиззат чист ?

پیر طریقت گفت: الهی گاه گویم که در قبضه دیوم از بس پوشش که بینم، باز ناگاه نوری تابد که جمله بشریّت در جنب آن ناپدید بود، الهی چون عین هنوز منتظر عیانست، این بلای دل چیست؟ چون این طریق همه بلاست چندین لذّت چیست؟

Илоҳии гоҳ аз ту мегуфтаму гоҳ май ниўшидм , миёни ҷурми худ лутф ту меандешедам , кашидам ончӣ кашидам , ҳамаи нӯши гашт чун овоӣ қабул шунидам .

الهی گاه از تو می‌گفتم و گاه می‌نیوشیدم، میان جرم خود لطف تو می‌اندیشیدم، کشیدم آنچه کشیدم، همه نوش گشت چون آوای قبول شنیدم.

Қавла : «у иқўли алإнсони أи إзои мо мат » алоиаҳ . . . Раби алъзаҳ дар ин ояти шикоят аз бегонагон бо дӯстон мекунад , ки эшон баъси халқ аз ҷалоли қудрати мо мстбъд медоранд , ҳамонаст ки дар хабар саҳеҳ гуфт : « кзбнии ибни одаму лӣси ?лаи злк »

قوله: «وَ یَقُولُ الْإِنْسانُ أَ إِذا ما مِتُّ» الآیة... ربّ العزّة در این آیت شکایت از بیگانگان با دوستان میکند، که ایشان بعث خلق از جلال قدرت ما مستبعد می‌دارند، همانست که در خبر صحیح گفت: «کذّبنی ابن آدم و لیس له ذلک»

Фарзанди одами марои дурӯғ зан гирифт ва нарасад ӯро ва на сазад ки марои дурӯғ зан гирад , ва ҳаме гуяд : « лни иъиди неи комаи бдأнӣ » чунон ки аз нахусти марои бёФриди бози нёФринди марои баъд аз марг , ва на чунонаст ки мегуяд , ки ман ҳамон қодирам ки дар аввал будам , дар аввал набӯду бёФридм , дар охири пас аз он ки буд ва нест гашт , бози офаринам , бҷлоли ҳикмату камоли қудрати хеш , пас савганд бар сари ниҳод ва гуфт : « Фўи рбки лнҳшрнҳм » қисм дар қуръон бар се қисмаст : яке бзоти бории ҷлу ҷалола , дигари бсФот ӯ , сеюм бофаъол ӯ . Аммо қисм бзот онаст ки гуфт : « Фўи рбки лнҳшрнҳм » « Фўи раби алсмоءу алأрз » « Фўи рбки лнсӣлнҳм » « қул إӣу рабии إнаҳи лҳқ » . Ва қисм бсФот онаст ки гуфт : « су алқуръони зии аззикр » « қу алқуръони алмҷид » « Фбъзтк »у қисми бофаъоли қисми бмхлўқотст ва он чаҳор зарбаст : яке танбеҳи халқ бар маърифати қудрати чунон ки гуфт : (у алзорёти зрўо » «у алмрслоти урафо » «у алнозъоти ғрқо » ва монанди он , дигар таъриф эшонаст бҷлоли ҳайбат , чунон ки гуфт : « лои أқсми биўми алқимаҳ » ақсми болқёмаҳи лиълми ҳайбатаи фӣҳо . Сеюм тзкири неъмати чунон ки гуфт : «у алтину алзитўн » . Ақсми бҳмои лиълми неъматаи алии алъбод . Чаҳорум баён ташрифаст , чунон ки раб алъзаҳ гуфт дар ҳақи Мустафо ( с ) : « лъмрк » . Ақсми бзлки лиълми шарфау тахсӣсаи болқрбаҳу алзлФаҳ . Ва Фоӣдаҳ савганд онаст ки то муъминро дар дайн яқин афзоед ва дар ваии ҳеҷ тӯҳмат ва шабаҳат намонад ,у кофар дар инкори биафзояд , то ҳуҷҷат бар ваии қавитару балиғ тар гардаду уқубати ваии саъбтар буд . « Фўи рбки лнҳшрнҳму алшётин » одамиён ду гуруҳанд : муъминону кофарон , муъминони баҳамаи ҳоли қарини эшон Фриштгоннди ҳам дар дунёи чунон ки гуфт ҷли ҷалола : « ?лаи мъқботи ман байни идиаҳ ва ман халафа » . Ҳам буқати марги чунон ки гуфт : « ттнзли алайҳими алмлоӣкаҳи أлои тхоФўоу лои тҳзнўо » ҳам . Дар қиёмат , чунон ки гуфт : «у ттлқоҳми алмлоӣкаҳ » . Ҳам дар биҳишт , чунон ки гуфт : «у алмлоӣкаҳи идхлўни алайҳими ман кули боб » .

فرزند آدم مرا دروغ زن گرفت و نرسد او را و نه سزد که مرا دروغ زن گیرد، و همی گوید: «لن یعید نی کما بدأنی» چنان که از نخست مرا بیافرید باز نیافریند مرا بعد از مرگ، و نه چنانست که میگوید، که من همان قادرم که در اوّل بودم، در اوّل نبود و بیافریدم، در آخر پس از آن که بود و نیست گشت، باز آفرینم، بجلال حکمت و کمال قدرت خویش، پس سوگند بر سر نهاد و گفت: «فَوَ رَبِّکَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ» قسم در قرآن بر سه قسم است: یکی بذات باری جلّ و جلاله، دیگر بصفات او، سوم بافعال او. امّا قسم بذات آنست که گفت: «فَوَ رَبِّکَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ» «فَوَ رَبِّ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ» «فَوَ رَبِّکَ لَنَسْئَلَنَّهُمْ» «قُلْ إِی وَ رَبِّی إِنَّهُ لَحَقٌّ». و قسم بصفات آنست که گفت: «ص وَ الْقُرْآنِ ذِی الذِّکْرِ» «ق وَ الْقُرْآنِ الْمَجِیدِ» «فَبِعِزَّتِکَ» و قسم بافعال قسم بمخلوقاتست و آن چهار ضرب است: یکی تنبیه خلق بر معرفت قدرت چنان که گفت: (وَ الذَّارِیاتِ ذَرْواً» «وَ الْمُرْسَلاتِ عُرْفاً» «وَ النَّازِعاتِ غَرْقاً» و مانند آن، دیگر تعریف ایشانست بجلال هیبت، چنان که گفت: «لا أُقْسِمُ بِیَوْمِ الْقِیمَةِ» اقسم بالقیامة لیعلم هیبته فیها. سوّم تذکیر نعمت چنان که گفت: «وَ التِّینِ وَ الزَّیْتُونِ». اقسم بهما لیعلم نعمته علی العباد. چهارم بیان تشریفست، چنان که ربّ العزّة گفت در حق مصطفی (س): «لعمرک». اقسم بذلک لیعلم شرفه و تخصیصه بالقربة و الزّلفة. و فائده سوگند آنست که تا مؤمن را در دین یقین افزاید و در وی هیچ تهمت و شبهت نماند، و کافر در انکار بیفزاید، تا حجت بر وی قوی‌تر و بلیغ‌تر گردد و عقوبت وی صعب‌تر بود. «فَوَ رَبِّکَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَ الشَّیاطِینَ» آدمیان دو گروهند: مؤمنان و کافران، مؤمنان بهمه حال قرین ایشان فریشتگانند هم در دنیا چنان که گفت جلّ جلاله: «لَهُ مُعَقِّباتٌ مِنْ بَیْنِ یَدَیْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ». هم بوقت مرگ چنان که گفت: «تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ الْمَلائِکَةُ أَلَّا تَخافُوا وَ لا تَحْزَنُوا» هم. در قیامت، چنان که گفت: «وَ تَتَلَقَّاهُمُ الْمَلائِکَةُ». هم در بهشت، چنان که گفت: «وَ الْمَلائِکَةُ یَدْخُلُونَ عَلَیْهِمْ مِنْ کُلِّ بابٍ».

Ва кофарони қарини эшон шаётинанд баҳамаи ҳол , дар дунё гуфт : « أи ламтар أнои أрслнои алшётини алии алкоФрин » . Дар қиёмат гуфт : « Фўи рбки лнҳшрнҳму алшётин » . Дар дӯзах гуфт : « ватарӣ алмҷрмини иўмӣзи мқрнини фии алأсФод » эй кули воҳиди ман алкФори икўни мқрнои маъаи шайтони болслосли фии алнор .

و کافران قرین ایشان شیاطین‌اند بهمه حال، در دنیا گفت: «أَ لَمْ تَرَ أَنَّا أَرْسَلْنَا الشَّیاطِینَ عَلَی الْکافِرِینَ». در قیامت گفت: «فَوَ رَبِّکَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَ الشَّیاطِینَ». در دوزخ گفت: «وَ تَرَی الْمُجْرِمِینَ یَوْمَئِذٍ مُقَرَّنِینَ فِی الْأَصْفادِ» ای کلّ واحد من الکفار یکون مقرّنا مع شیطان بالسّلاسل فی النّار.

Қавла : «у إни мнкми إлои воридҳо » вуруд бар ду зарбаст ду гуруҳро , яке вуруди адабу таҳзиб , дигари вуруди ғазабу тъзиб , адабу таҳзиб мؤмнонроаст , ғазабу тъзиби кофаронро . Муъмини бгноаҳ олӯда гашта аз он ки дунёи сарой пар ғубораст дрну всх маосӣ бирав нишаста , аз дӯзахи гармоба Эй сохтанд ӯро , то аз аўсох мутаҳҳар гардад ва муҳаззаб шавад , он гуҳи бмҳли каромату манзил саодат расад , ва низ ҷавҳари обу гул то хом буд беқимат буд , чун ботш бигузашт он гуҳ қимат гирад пероя шароб шавад , ҳазрати мулӯкро бшоид . Ва гуфтаанд ҳикмати раббонии боўрдни муъминон дар оташ , онаст ки то ҷавдати унсуру қӯти ҳоли муваҳҳидони бмшркони намояд , ки ҷавҳар чун аслӣ буд , оташи онро табоҳ накунад , зари холис чун ки дар оташ наҳй оташи онро табоҳ накунад , балки равшантару афрӯхта тар гардад , чнонстӣ ки бо Иблис мегуяд : ту бар тинати одам такаббур оварадӣ ки : « أи أсҷди лмни хилқати тино » , акнӯн дар нигар то шарафи тинати бинӣ , он тинати бтмкину тарбияти аҳадят бонҷо расад ки дӯзах аз вай бФрёд ояд , ки : « ҷуз ё муъмини Фқди атФأи нўрки лҳбӣ » .

قوله: «وَ إِنْ مِنْکُمْ إِلَّا وارِدُها» ورود بر دو ضربست دو گروه را، یکی ورود ادب و تهذیب، دیگر ورود غضب و تعذیب، ادب و تهذیب مؤمنانرا است، غضب و تعذیب کافران را. مؤمن بگناه آلوده گشته از آن که دنیا سرای پر غبارست درن و وسخ معاصی برو نشسته، از دوزخ گرمابه‌ای ساختند او را، تا از اوساخ مطهّر گردد و مهذّب شود، آن گه بمحلّ کرامت و منزل سعادت رسد، و نیز جوهر آب و گل تا خام بود بی‌قیمت بود، چون بآتش بگذشت آن گه قیمت گیرد پیرایه شراب شود، حضرت ملوک را بشاید. و گفته‌اند حکمت ربّانی بآوردن مؤمنان در آتش، آنست که تا جودت عنصر و قوت حال موحّدان بمشرکان نماید، که جوهر چون اصلی بود، آتش آن را تباه نکند، زر خالص چون که در آتش نهی آتش آن را تباه نکند، بلکه روشنتر و افروخته‌تر گردد، چنانستی که با ابلیس میگوید: تو بر طینت آدم تکبّر آوردی که: «أَ أَسْجُدُ لِمَنْ خَلَقْتَ طِیناً»، اکنون در نگر تا شرف طینت بینی، آن طینت بتمکین و تربیت احدیّت بآنجا رسد که دوزخ از وی بفریاد آید، که: «جز یا مؤمن فقد اطفأ نورک لهبی».

Ва рӯй ани баъзи алмؤмнини азои дахли алҷнаҳи қоли أи лӣси қади въднои рбно ан нарад алнор ?

و روی ان بعض المؤمنین اذا دخل الجنّة قال أ لیس قد وعدنا ربّنا ان نرد النّار؟

Фтқўли ?лаи алмлоӣкаҳи анкми қади врдтмўҳоу ҳаии хомдаҳ . Ва қили иўрди аллоҳи алхлқи алнори сами иҷълҳми фурқатин , фирқаи истғисўни ман алнор ,у фирқаи тстғис алнор манеҳам , литбини ани алнори маъмураи лои тҳрқи алои бомар .

فتقول له الملائکة انّکم قد وردتموها و هی خامدة. و قیل یورد اللَّه الخلق النّار ثم یجعلهم فرقتین، فرقة یستغیثون من النّار، و فرقة تستغیث النّار منهم، لیتبیّن انّ النّار مأمورة لا تحرق الّا بامر.

Дар баъзе ахбори омада ки рӯзи қиёмати қавмиро аз уммати Муҳамади сӯй дӯзах ронанд , чун бадар дӯзах расанд молики эшонро гуяд шумо чаҳ қавмед ? чун афтодед бойени роҳ ки бар шумо осори шақовату доғи бегонагӣ наме байнам ? нишон бегонагон онаст ки рӯйҳои сиёҳ доранд ва чашмҳои азрақ , силсила бар дасту пойу ғул бар гардани шуморо ин ҳол нест , эшон гӯйанд : нҳни алъсоаҳи ман ИМАи Муҳамад ( с ) .

در بعضی اخبار آمده که روز قیامت قومی را از امّت محمّد سوی دوزخ رانند، چون بدر دوزخ رسند مالک ایشان را گوید شما چه قومید؟ چون افتادید باین راه که بر شما آثار شقاوت و داغ بیگانگی نمی‌بینم؟ نشان بیگانگان آنست که رویهای سیاه دارند و چشمهای ازرق، سلسله بر دست و پای و غل بر گردن شما را این حال نیست، ایشان گویند: نحن العصاة من امّة محمّد (ص).

Молик гуяд акнӯн худ дар оташ шавед ки маро аз Муҳамади пайғомбар шарм ояд ки уммати вайро бқҳру унф бдўзх андозам , эшон гӯйанд : ё молики дънои нбки алии анФснои соъаҳ , бигзор як соъат ки мо бар худ бгрӣиму мотам худ бидорем , ки мо ҳаргиз надонистем ва занн набардем ки моро бойени роҳ дар оранду бад-ӣн ҳол расем . Пас эшон чандон бгринд , ки агар киштӣ бар ашк эшон ниҳанд равон гардад , пас Нидо ояд аз батнони арши Маҷид

مالک گوید اکنون خود در آتش شوید که مرا از محمّد پیغامبر شرم آید که امت وی را بقهر و عنف بدوزخ اندازم، ایشان گویند: یا مالک دعنا نبک علی انفسنا ساعة، بگذار یک ساعت که ما بر خود بگرئیم و ماتم خود بداریم، که ما هرگز ندانستیم و ظنّ نبردیم که ما را باین راه در آرند و بدین حال رسیم. پس ایشان چندان بگریند، که اگر کشتی بر اشک ایشان نهند روان گردد، پس ندا آید از بطنان عرش مجید

ё молики илои маттии тъотби алъсоаҳи адхлҳми алнор .

یا مالک الی متی تعاتب العصاة ادخلهم النار.

То кӣ эшонро итоб кунӣ ботш андоз эшонро , молик гуяд : адхлўои алнор .

تا کی ایشان را عتاب کنی بآتش انداز ایشان را، مالک گوید: ادخلوا النّار.

Дар дӯзах шавед эшон қадам бар доранд гӯйанд : бисмии аллоҳ .

در دوزخ شوید ایشان قدم بر دارند گویند: بسم اللَّه.

Оташ аз зери қадами эшон чиҳил сола роҳ бигурезад молик гуяд .

آتش از زیر قدم ایشان چهل ساله راه بگریزد مالک گوید.

ё нори хзиҳм .

یا نار خذیهم.

эй оташ бигир эшонро , оташ рӯй боз кунад то эшонро бпоӣ фурӯ гирад , эшон дигар бор гӯйанд , бисмии аллоҳ

ای آتش بگیر ایشان را، آتش روی باز کند تا ایشان را بپای فرو گیرد، ایشان دیگر بار گویند، بسم اللَّه‌

Оташи ҳам чунон май гурезад аз гуфтори эшон , молики якбора хашмгин шавад гуяд : Киеви лои тأхзини алъсоаҳ ?

آتش هم چنان می‌گریزد از گفتار ایشان، مالک یکباره خشمگین شود گوید: کیف لا تأخذین العصاة؟

Чунаст ки осӣонро нагирӣ ? оташ гуяд , Киеви охзи қўмои иърФўни рабӣу изкрўни рабӣ .

چونست که عاصیان را نگیری؟ آتش گوید، کیف آخذ قوما یعرفون ربّی و یذکرون ربّی.

Чун гирами қавмиро ки бар забони эшон зикри худованди ҷлу ҷалола ва дар дилашони меҳри худованд , бар забонашони ному зикр ӯ , ва дар дилашони ёду меҳр ӯ , эшон дар он мунозира бошанд ки Нидо ояд аз ҷаббори коинот : ё молик , дъи ҳؤлоءи алқўми ирҷъўои ман тариқи алҷҳими илои тариқи дори алнъими фонии аўрдтҳми ллътоби лои ллъзоб .

چون گیرم قومی را که بر زبان ایشان ذکر خداوند جلّ و جلاله و در دلشان مهر خداوند، بر زبانشان نام و ذکر او، و در دلشان یاد و مهر او، ایشان در آن مناظره باشند که ندا آید از جبّار کاینات: یا مالک، دع هؤلاء القوم یرجعوا من طریق الجحیم الی طریق دار النعیم فانی اوردتهم للعتاب لا للعذاب.

Қавла : « явм наҳашар аламтқин إлии арраҳмони вФдо » , лами иқли илои алҷанони вФдо , ттиибои лқлўби хавоси алмҳбин . Фонҳми лои иъбдўнаҳи рҷоءи алҷнаҳу лои хавфи алнор , бали иъбдўнаҳи лоҷлаҳ , Фўъдҳми анаи иҳшрҳми илайҳ . Биҳишт ҷӯён дигаранд ,у худои таъолии ҷӯёни дигар .

قوله: «یَوْمَ نَحْشُرُ الْمُتَّقِینَ إِلَی الرَّحْمنِ وَفْداً»، لم یقل الی الجنان وفدا، تطییبا لقلوب خواص المحبین. فانّهم لا یعبدونه رجاء الجنة و لا خوف النار، بل یعبدونه لاجله، فوعدهم انّه یحشرهم الیه. بهشت جویان دیگرند، و خدای تعالی جویان دیگر.

Биҳишти ҷӯёнро биҳишт азоФт кард , « إни أсҳоби алҷнаҳи алиўми фии шуғли Фокҳўн »у худои ҷӯёнро гуфт : « явм наҳашар аламтқин إлии арраҳмони вФдо » .

بهشت‌جویان را بهشت اضافت کرد، «إِنَّ أَصْحابَ الْجَنَّةِ الْیَوْمَ فِی شُغُلٍ فاکِهُونَ» و خدا جویان را گفت: «یَوْمَ نَحْشُرُ الْمُتَّقِینَ إِلَی الرَّحْمنِ وَفْداً».

Ммшоди динўрӣ дар назъ буд дарвешии пеши ваии устода , ва дуо мекард , бори худоё бар вай раҳмат куну биҳишт ӯро каромат кун , ммшод дар ӯ нигараст бонгӣ бар вай зад эй ғофили сӣ соласт то биҳиштро пуртарафи ғрФу ҳуру қусӯр ҷилва мекунанд Фмои аъртҳои тарафӣ . Акнӯн басари машраб ҳақиқат мерасм ту заҳмат овардау марои биҳишт ва раҳмат мехоҳӣ . эй ҷавонмарди ин ҳадис дар ҳавсила ҳар касе нагунҷад , ин ҷавонмардонеро расад , ки дар сродқоти мутолиъот ва дар мақомоти каромот айн талабанд , замонӣ дар ҳалаи муҷоҳидати замонӣ , дар қртаҳи мшоҳдт , гоҳе дар скри шукр , гоҳе дар сҳўи маҳв , ҳам нест ва ҳам ҳаст , ҳам ҳушёр ва ҳам маст , дилҳошони ҳариқи нори ғайрат , ҷонҳошони ғариқи баҳри ҳайрат , сокинони пӯянда . Хомӯшони гӯянда , фардо ки халқро бҳзрти зии алҷлол ҳашар кунанд , ҳар касеро мураккабӣ бошад , якеро наҷиби тоъат , якеро барроқи ҳиммат ва эшонро қабзаи иззати аҳадят , дар хабари омада ки арвоҳи алшҳдоءи фии аҷўоФи тайри Хизр .

ممشاد دینوری در نزع بود درویشی پیش وی استاده، و دعا میکرد، بار خدایا بر وی رحمت کن و بهشت او را کرامت کن، ممشاد در او نگرست بانگی بر وی زد ای غافل سی سال است تا بهشت را پرطرف غرف و حور و قصور جلوه می‌کنند فما اعرتها طرفی. اکنون بسر مشرب حقیقت میرسم تو زحمت آورده و مرا بهشت و رحمت میخواهی. ای جوانمرد این حدیث در حوصله هر کسی نگنجد، این جوانمردانی را رسد، که در سرادقات مطالعات و در مقامات کرامات عین طلبند، زمانی در حله مجاهدت زمانی، در قرطه مشاهدت، گاهی در سکر شکر، گاهی در صحو محو، هم نیست و هم هست، هم هشیار و هم مست، دلهاشان حریق نار غیرت، جانهاشان غریق بحر حیرت، ساکنان پوینده. خاموشان گوینده، فردا که خلق را بحضرت ذی الجلال حشر کنند، هر کسی را مرکبی باشد، یکی را نجیب طاعت، یکی را براق همّت و ایشان را قبضه عزّت احدیّت، در خبر آمده که ارواح الشهداء فی اجواف طیر خضر.

Ҷонҳои шаҳидон чун аз ин олами ҳукм раҳил кунанд дар ҳавсилаи мурғон сабз ниҳанд ва дар қнодили нур , низ гуфтаанд дар марғзори биҳишт . Аммо ин ҷавонмардони ҳавсилаи муҳаббати эшон аз он фарох тараст ки бҳўслаҳи мурғӣ дар фурӯ ояд , эшонро мақом чист ? арвоҳи алоҳбоби фии қабзаи алъзаҳи икошФҳми бзотаҳу илотФҳми бсФотаҳ . Сират эшон чист ? онкии худро бакули бмҳбўб машғӯл доранд , ҷону дилу тан дар роҳ ӯ базл кунанд , дар сару ҷҳр ва дар ълониту сарирати мувофиқат ӯ талаб кунанд , насиб ӯ бар насиби худ мақдам кунанд , ва он гуҳи худро афкандаи аҷз ,у шикаста тақсир шиносанд . Навохт эшон аз ҳазрати зӣ алҷлол чист ?

جانهای شهیدان چون از این عالم حکم رحیل کنند در حوصله مرغان سبز نهند و در قنادیل نور، نیز گفته‌اند در مرغزار بهشت. امّا این جوانمردان حوصله محبّت ایشان از آن فراخ‌تر است که بحوصله مرغی در فرو آید، ایشان را مقام چیست؟ ارواح الاحباب فی قبضة العزّة یکاشفهم بذاته و یلاطفهم بصفاته. سیرت ایشان چیست؟ آنکه خود را بکلّ بمحبوب مشغول دارند، جان و دل و تن در راه او بذل کنند، در سرّ و جهر و در علانیت و سریرت موافقت او طلب کنند، نصیب او بر نصیب خود مقدّم کنند، و آن گه خود را افکنده عجز، و شکسته تقصیر شناسند. نواخت ایشان از حضرت ذی الجلال چیست؟

« إни аллазӣнаи омнўоу ъмлўои алсолҳоти сиҷъли ?лаами арраҳмони вдо » « нҳни أўлёؤкми фии алҳёҳи алднёу фии алохраҳу иҳбҳму иҳбўнаҳ . »

«إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَیَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدًّا» «نَحْنُ أَوْلِیاؤُکُمْ فِی الْحَیاةِ الدُّنْیا وَ فِی الْآخِرَةِ و یحبّهم و یحبّونه.»

Пер тариқат гуфта ки ин муҳаббати таъаллуқ бхок надорад ,у муҳаббати ваии таъаллуқи баназар азалӣ дорад , агар иллати муҳаббати хок будӣ дар олам хок бисёраст ва на ҳар ҷой муҳаббатаст . Локини қуръае аз қудрати худ бузади мо бар омадем , фолӣ аз ҳикмат биоварад он мо будем , ӯ ҷли ҷалола ки бтў нигарад бҳкм азал нигарад на бҳкми ҳол .

پیر طریقت گفته که این محبّت تعلق بخاک ندارد، و محبّت وی تعلق بنظر ازلی دارد، اگر علّت محبّت خاک بودی در عالم خاک بسیارست و نه هر جای محبّت است. لکن قرعه‌ای از قدرت خود بزد ما بر آمدیم، فالی از حکمت بیاورد آن ما بودیم، او جلّ جلاله که بتو نگرد بحکم ازل نگرد نه بحکم حال.

Бӯи сулаймони дороне ббўизид навишт ки : касе ки азу ғофил бошаду бшби бхсбд ҳеҷ тавонад буд ки бмнзл расад ? бӯи язиди ҷавоби набшат : « азои ҳбти рёҳи алъноиаҳи блғи алмнзли ман ғайри клФаҳ » . Агар боди лутфи азалят аз ҳавои Фрдонити бҳкми аноят бар дил ӯ вазад , бмнзл расад бекулуфт . ӯ ҷли ҷалолаи бандагонро дар маъсият мебинад ва медонад ки тавба хоҳанд кард . Эшонро ҳукм аз он тавба кунад , на аз ин маъсият , бандаро дар ҳол мебинад ки гуноҳ мекунад , аммо медонад ки нек хоҳад шуд , ӯро аз солеҳони шимурд на аз муфсидон . Мӯсо ( ъ ) дар ғазаби алвоҳи тўроаҳ бар замин зад , бо вай итоб накард , сулаймони асбон беҷурмро пай кард бо вай хитоб накард , зеро ки бикрад зоҳир нанигараст бсобқаҳ азалӣ нигараст , гоҳ бакоҳӣ бигирад , гоҳи бкўҳӣ афв кунад , бакоҳӣ бигирад қудратро , бкўҳӣ афв кунад раҳматро , мо ки дар азали турои дӯстӣ исбот кардем , хаттӣ бигард ту бар кашидем , агар маъсӯм боистӣ , маъсӯми оФридмӣ , чунон ки боист офаридем , эътимод кун бар дӯстӣ касе ки турои ҷузи маъсӯм дӯст надорад , агар турои исмати додмӣ ва аз ту ҳамаи покӣ будӣ ҷалоли ваҳдониятро шарик будӣ , ва ман худованд бешарикам ва беанбоз ва беназир ва бениёз . Ҳар киро рақам дӯстӣ кашидам ҳар оинаи кор вай бисозам ,у хасмон ӯро кифоят кунам . Ва ҳар ки бхсмии дӯстӣ аз дӯстони мо берун ояд , мо хасми аўӣим . Ман озии лии влёи Фқди боРазании болмҳорбаҳ . Иблисро дидӣ ки дар ҳақи ту як сухан гуфт малъуни абади гашт , намруд бо он ҳамаи тӯлу арзи байнами пашша ӯро ҳалок кардем мукофоти дарди дили халилро , дар асри Нӯҳи як ҷаҳони халқро дар об бикуштем муҷозоти дарди дили Нӯҳ аз он ҷафоҳо ки азишон буи расед . Оре ҳар ки мухтори мо буду маҳали асрори мо буд ,у манбаи анвори мо буд , дили ваии оростаи бёдгори мо буд , ислоҳи кор ӯ кори мо буд .

بو سلیمان دارانی ببویزید نوشت که: کسی که ازو غافل باشد و بشب بخسبد هیچ تواند بود که بمنزل رسد؟ بو یزید جواب نبشت: «اذا هبّت ریاح العنایة بلغ المنزل من غیر کلفة». اگر باد لطف ازلیّت از هوای فردانیّت بحکم عنایت بر دل او وزد، بمنزل رسد بی کلفت. او جلّ جلاله بندگان را در معصیت می‌بیند و میداند که توبه خواهند کرد. ایشان را حکم از آن توبه کند، نه از این معصیت، بنده را در حال می‌بیند که گناه می‌کند، امّا می‌داند که نیک خواهد شد، او را از صالحان شمرد نه از مفسدان. موسی (ع) در غضب الواح توراة بر زمین زد، با وی عتاب نکرد، سلیمان اسبان بی‌جرم را پی کرد با وی خطاب نکرد، زیرا که بکرد ظاهر ننگرست بسابقه ازلی نگرست، گاه بکاهی بگیرد، گاه بکوهی عفو کند، بکاهی بگیرد قدرت را، بکوهی عفو کند رحمت را، ما که در ازل ترا دوستی اثبات کردیم، خطّی بگرد تو بر کشیدیم، اگر معصوم بایستی، معصوم آفریدمی، چنان که بایست آفریدیم، اعتماد کن بر دوستی کسی که ترا جز معصوم دوست ندارد، اگر ترا عصمت دادمی و از تو همه پاکی بودی جلال وحدانیّت را شریک بودی، و من خداوند بی‌شریکم و بی انباز و بی‌نظیر و بی‌نیاز. هر که را رقم دوستی کشیدم هر آینه کار وی بسازم، و خصمان او را کفایت کنم. و هر که بخصمی دوستی از دوستان ما بیرون آید، ما خصم اوئیم. من آذی لی ولیّا فقد بارزنی بالمحاربة. ابلیس را دیدی که در حق تو یک سخن گفت ملعون ابد گشت، نمرود با آن همه طول و عرض بینم پشه او را هلاک کردیم مکافات درد دل خلیل را، در عصر نوح یک جهان خلق را در آب بکشتیم مجازات درد دل نوح از آن جفاها که ازیشان بوی رسید. آری هر که مختار ما بود و محل اسرار ما بود، و منبع انوار ما بود، دل وی آراسته بیادگار ما بود، اصلاح کار او کار ما بود.