Қавла : « ва ман أързи ани зикрии Фإни ?лаи мъишаҳи знко » алоиаҳ .

قوله: «وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِکْرِی فَإِنَّ لَهُ مَعِیشَةً ضَنْکاً» الایة.

Қоли ҷаъфари алсодқ ( ъ ) фии ҳзаҳи алоиаҳ : луи ърФўнии мо аързўои анӣ ва ман аързи ании рддтаҳи илои алоқболи алии мо илиқ ба ман алоҷносу алолўон .

قال جعفر الصادق (ع) فی هذه الایة: لو عرفونی ما اعرضوا عنّی و من اعرض عنّی رددته الی الاقبال علی ما یلیق به من الاجناس و الالوان.

Ҳар ки ӯро шиносад дар ҳамаи ҳол ӯро ёд кунаду зи ҳамаи ёдҳо ҷузи ёд ӯ эъроз кунад , ҳар ки ӯро донад пайвастаи зокир ӯ буд ва бар адоءи фароизу навофили мувозиб буд ,у қадами худро бигузорад , ҳуқуқ ӯ матолиб буд , ва ҳар ки дар ҳамаи умри як турфаи алъайн рӯй аз зикр ҳақ бигардонаду бзкри халқи оради мухаддираи маърифат рӯй аз ваии бипушад ки ҳаргиз аз он ҷамоли баҳраи наёбад . Ҳозои лмни аързи ани зикраи фии ҷамеъи умраи турфаи айни ФкиФи ҳоли ман лами иқбли алии зикр алҳақ фии ҷамеъи умраи турфаи айн .

هر که او را شناسد در همه حال او را یاد کند و ز همه یادها جز یاد او اعراض کند، هر که او را داند پیوسته ذاکر او بود و بر اداء فرایض و نوافل مواظب بود، و قدم خود را بگذارد، حقوق او مطالب بود، و هر که در همه عمر یک طرفة العین روی از ذکر حق بگرداند و بذکر خلق آرد مخدّره معرفت روی از وی بپوشد که هرگز از آن جمال بهره نیابد. هذا لمن اعرض عن ذکره فی جمیع عمره طرفة عین فکیف حال من لم یقبل علی ذکر الحق فی جمیع عمره طرفة عین.

Хитоб омад аз ҷаббори коинот бо он меҳтари олами нуқтаи доираи ҳодисот ки : эй Сайид ман напасандам ки дар ду куни эътимоди ту ҷуз бар мо буд ё бар забони ту ҷузи зикри мо ва дар дили ту ҷузи меҳри мо буд , ҳамаро бар ту беруни орему ҳамаро хасмон ту кунем то дар ду куни ҷуз аз мот ёд наёяд , аввали хуишону табору наздикони вайро бар вай берун оварад то чун аз наздикон ҷафо бинад бар даврони худ дил наниҳад , мехост ҷли ҷалола то рӯй дили вай аз халқ бигардонаду сари вай аз кули олами бози бандаду бахуди пайвандад , ?фони алотсоли болҳқи алии қадари алонФсоли ани алхлқ . Воситӣ гуяд : ҳар ки бадв нигарад бахуд нанигарад , ҳар ки ёд ӯ кунад ёди худ фаромӯш кунад , ёди худу ёди халқи тухми ғмонст , ёд ёд ҳақаст дигар ҳама товонаст , агар на дар азали туро ёд кардӣ турои Зуҳра ёд кард ӯ кӣ будӣ , агар на ин тўқиъи рафеъ аз ҳазрати иззати равони гаштӣ ки : « Фозкрўнии أзкркм » ки ёрстии зикр вай бихоб андари бдидн ё номи ваии бахотири бгзронидн , халқӣ буданд дар мҳомаҳи ҳайрат ва дар зулмоти фикрат , ҳамеи лутфи раббонӣу мадади яздоне сафарӣ кард бъолми хок , ятеми бӯи толиб дар ятем ҳар толиб гардонид , он Сайиди кунин чун дар омад суфра бияфканаду салои овоз дар дод , хоҷагони Қурайш чун бӯи ҷаҳлу бӯи лҳбу амсоли эшон иҷобат накарданд , гуфтанд хоҷагону меҳтарон нанг доранд ки бдъўти гадоён ҳозир оянд , он салои гуфтани меҳтари кунин дар ақтори олам тавофӣ кард ҳар куҷои сӯхтае буд иҷобат кард , балоли ҳабашии салоӣ меҳтар бишунид рӯй бароа оварад , сҳиб дар рӯм бишунид , саргардон дар так ва пўӣ афтод . Салмон аз Форси ошиқи вор рӯй бҳзрти ниҳод , чун дар расиданд бар суфра нишастанд ва он давлати даст дар ҳам заду офтоби саодат дар осмони иродат бкмол расед , он снодиду гарданкашон дар нгрстнд бе давлатии худ дар ҷанби давлат эшон бидиданд , ҳасад бурданд хостанд ки эшонро аз он суфра бар ангизоннд гуфтанд эй Муҳамади эшонро бар ан то мо бо ту ҳамсоягӣ кунем , моро ор меояд ки бо гадоён нишинем . Меҳтар аз ғояти ҳирс ки бар ислом дошт хост ки он кор пеш гирад , аз ҳазрати иззат хитоб омад ки : гирди озори дили сӯхтагони магарад ки карямонро одат набӯд ки гадоёнро аз суфра бар ангизоннд . «у лои ттрди аллазӣнаи идъўни рбҳм » эй Муҳамади ин даравишонро мари ан ки зиндагонии эшон бзкри мост . Ва лои ттъи ман أғФлнои қалбаи ани зкрно . Ва он хоҷагонро фармон мабар ки дили эшон аз зикр мо холӣаст .

خطاب آمد از جبّار کاینات با آن مهتر عالم نقطه دایره حادثات که: ای سیّد من نپسندم که در دو کون اعتماد تو جز بر ما بود یا بر زبان تو جز ذکر ما و در دل تو جز مهر ما بود، همه را بر تو بیرون آریم و همه را خصمان تو کنیم تا در دو کون جز از مات یاد نیاید، اول خویشان و تبار و نزدیکان وی را بر وی بیرون آورد تا چون از نزدیکان جفا بیند بر دوران خود دل ننهد، میخواست جلّ جلاله تا روی دل وی از خلق بگرداند و سر وی از کل عالم باز بندد و بخود پیوندد، فانّ الاتّصال بالحق علی قدر الانفصال عن الخلق. واسطی گوید: هر که بدو نگرد بخود ننگرد، هر که یاد او کند یاد خود فراموش کند، یاد خود و یاد خلق تخم غمانست، یاد یاد حقّست دیگر همه تاوانست، اگر نه در ازل ترا یاد کردی ترا زهره یاد کرد او کی بودی، اگر نه این توقیع رفیع از حضرت عزّت روان گشتی که: «فَاذْکُرُونِی أَذْکُرْکُمْ» که یارستی ذکر وی بخواب اندر بدیدن یا نام وی بخاطر بگذرانیدن، خلقی بودند در مهامه حیرت و در ظلمات فکرت، همی لطف ربّانی و مدد یزدانی سفری کرد بعالم خاک، یتیم بو طالب درّ یتیم هر طالب گردانید، آن سیّد کونین چون در آمد سفره بیفکند و صلا آواز در داد، خواجگان قریش چون بو جهل و بو لهب و امثال ایشان اجابت نکردند، گفتند خواجگان و مهتران ننگ دارند که بدعوت گدایان حاضر آیند، آن صلا گفتن مهتر کونین در اقطار عالم طوافی کرد هر کجا سوخته‌ای بود اجابت کرد، بلال حبشی صلای مهتر بشنید روی براه آورد، صهیب در روم بشنید، سرگردان در تک و پوی افتاد. سلمان از فارس عاشق‌وار روی بحضرت نهاد، چون در رسیدند بر سفره نشستند و آن دولت دست در هم زد و آفتاب سعادت در آسمان ارادت بکمال رسید، آن صنادید و گردنکشان در نگرستند بی‌دولتی خود در جنب دولت ایشان بدیدند، حسد بردند خواستند که ایشان را از آن سفره بر انگیزانند گفتند ای محمّد ایشان را بران تا ما با تو همسایگی کنیم، ما را عار می‌آید که با گدایان نشینیم. مهتر از غایت حرص که بر اسلام داشت خواست که آن کار پیش گیرد، از حضرت عزّت خطاب آمد که: گرد آزار دل سوختگان مگرد که کریمان را عادت نبود که گدایان را از سفره بر انگیزانند. «وَ لا تَطْرُدِ الَّذِینَ یَدْعُونَ رَبَّهُمْ» ای محمد این درویشان را مران که زندگانی ایشان بذکر ماست. وَ لا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنا قَلْبَهُ عَنْ ذِکْرِنا. و آن خواجگان را فرمان مبر که دل ایشان از ذکر ما خالیست.

Даравишонро сифат инаст ки : « изкрўни аллоҳи қёмоу қъўдо » одаташон инаст ки « идъўни рбҳми болғдоаҳу алъшӣ » . Сираташон инаст : «у иؤсрўни алии أнФсҳм » . Ҳосилашон инаст ки « иҳбҳму иҳбўнаҳ » . Бози хоҷагони Қурайшро сифат инаст . « иҳорбўни аллоҳу расӯлау исъўни фии алأрзи Фсодо » ҳимматашон инаст ки : « лисбтўки أўи иқтлўки أўи ихрҷўк » ҳосилашон инаст , « ва ман أързи ани зикрӣ » инаст « ва наҳашара явми алқёмаҳи أъмӣ » .

درویشان را صفت اینست که: «یَذْکُرُونَ اللَّهَ قِیاماً وَ قُعُوداً» عادتشان اینست که «یَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَداةِ وَ الْعَشِیِّ». سیرتشان اینست: «وَ یُؤْثِرُونَ عَلی‌ أَنْفُسِهِمْ». حاصلشان اینست که «یُحِبُّهُمْ وَ یُحِبُّونَهُ». باز خواجگان قریش را صفت اینست. «یُحارِبُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ یَسْعَوْنَ فِی الْأَرْضِ فَساداً» همتشان اینست که: «لِیُثْبِتُوکَ أَوْ یَقْتُلُوکَ أَوْ یُخْرِجُوکَ» حاصلشان اینست، «وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِکْرِی» اینست «وَ نَحْشُرُهُ یَوْمَ الْقِیامَةِ أَعْمی‌».

Қавла : «у луи лои калимаи сабқати ман рбк » алоиаҳ . . . Ҳар кро навохт дар азал навохт бФзли худ на бтоът ӯ , ҳар крои андохт дар азали андохти бъдли худ на бмъсит ӯ , ҳар кро қабул кард аз ваии ҳеҷ сармоя нахоҳад , ва ҳар кро рад кард аз ваии ҳеҷ сармоя напазирад . Бош то фардо ки Фриштгони сармояҳои худ ббод бар диҳанд ки : мо ъбдноки ҳақи ъбодтк . Одамиёни хирманҳои тоъати худ оташ дар зананд ки : мо ърФноки ҳақи мърФтки анбёءу русул аз илму дониши хеши пок берун оянд ки : лои илми лно . То бадонеи ҳақи ҷли ҷалола ҳар чаҳ рост кунад аз он худ рост кунад , ҳичиз аз кард ту пайванд кард ӯ нишоед агар раво будӣ ки тоъати пайванди раҳмат вай омадӣ дар худоӣ дуруст набӯдӣ , ва агар раво будӣ ки маъсияти ту пайванди уқубат ӯ омадӣ тарозу баробар омадӣ , агар раҳмат кард бФзл худ кард на бтоъти ту , вар уқубат кард бъдл худ кард на бмъсити ту .

قوله: «وَ لَوْ لا کَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَبِّکَ» الایة... هر کرا نواخت در ازل نواخت بفضل خود نه بطاعت او، هر کرا انداخت در ازل انداخت بعدل خود نه بمعصیت او، هر کرا قبول کرد از وی هیچ سرمایه نخواهد، و هر کرا رد کرد از وی هیچ سرمایه نپذیرد. باش تا فردا که فریشتگان سرمایه‌های خود بباد بر دهند که: ما عبدناک حقّ عبادتک. آدمیان خرمنهای طاعت خود آتش در زنند که: ما عرفناک حقّ معرفتک انبیاء و رسل از علم و دانش خویش پاک بیرون آیند که: لا عِلْمَ لَنا. تا بدانی حق جلّ جلاله هر چه راست کند از آن خود راست کند، هیچیز از کرد تو پیوند کرد او نشاید اگر روا بودی که طاعت پیوند رحمت وی آمدی در خدایی درست نبودی، و اگر روا بودی که معصیت تو پیوند عقوبت او آمدی ترازو برابر آمدی، اگر رحمت کرد بفضل خود کرد نه بطاعت تو، ور عقوبت کرد بعدل خود کرد نه بمعصیت تو.

« Фосбри алии мо иқўлўну сбҳи бҳмди рбк » ҷой дигар гуфт : « ва лақад наилм أнки изиқи сдрки бмои иқўлўни Фсбҳи бҳмди рбк » эй Муҳамад мо медонем ки дили ту бтнк меояд аз гуфтори носазоёну ҷаҳл беҳараматон , ту сабр куну дили худро бҳмду саноу тасбеҳи мо тасаллии даҳ , ҳар гуҳи эшон қадам дар кӯй беҳурматӣ ниҳанд , ту қадам дар ҳазрати намоз на , то рози намози бори азии эшон аз дили ту фурӯ наад .

«فَاصْبِرْ عَلی‌ ما یَقُولُونَ وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ» جای دیگر گفت: «وَ لَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّکَ یَضِیقُ صَدْرُکَ بِما یَقُولُونَ فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ» ای محمد ما می‌دانیم که دل تو بتنک میآید از گفتار ناسزایان و جهل بی‌حرمتان، تو صبر کن و دل خود را بحمد و ثنا و تسبیح ما تسلّی ده، هر گه ایشان قدم در کوی بی‌حرمتی نهند، تو قدم در حضرت نماز نه، تا راز نماز بار اذی ایشان از دل تو فرو نهد.

Бомдоду шабонгоҳ ва дар атрофи рӯзи ҳамаи вақт , дар ҳама ҳол хоҳам ки ҳалқа дар мо кӯбӣ ва дар зикру сноء мо бошӣ эй Муҳамад агар макёни туро носазо гӯйанд , боки мадор ки мо лавҳи мадҳу сноءи ту бқлми лутф қадам менависем , чун эшон таҳтаи ҳаҷви ту хондан гиранд , ту сӯраи мадҳу сноءи мо оғоз кун . « Фсбҳи бҳмди рбк » эй Муҳамади синае ки дар ваии сӯзи ишқи мо буд , сиррӣ ки дар ваии хумори шарбати зикри мо буд . Дилӣ ки ҳариқи меҳру муҳаббати мо буд , ҷонӣ ки ғариқи назари лутфи мо буд , танӣ ки пайваста дар нозу рози мо буд , аз куҷо ба асмоъ гуфту гӯии бегонагони пардозад , ё ҷаҳлу беҳудаи эшон дар вай чаҳ асар кунад .

بامداد و شبانگاه و در اطراف روز همه وقت، در همه حال خواهم که حلقه در ما کوبی و در ذکر و ثناء ما باشی ای محمّد اگر مکیّان ترا ناسزا گویند، باک مدار که ما لوح مدح و ثناء تو بقلم لطف قدم می‌نویسیم، چون ایشان تخته هجو تو خواندن گیرند، تو سورة مدح و ثناء ما آغاز کن. «فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ» ای محمّد سینه‌ای که در وی سوز عشق ما بود، سری که در وی خمار شربت ذکر ما بود. دلی که حریق مهر و محبّت ما بود، جانی که غریق نظر لطف ما بود، تنی که پیوسته در ناز و راز ما بود، از کجا به اسماع گفت و گوی بیگانگان پردازد، یا جهل و بیهوده ایشان در وی چه اثر کند.

«у лои тамаддуни ъиник » алоиаҳ . . . Ин бози марҳамӣ дигараст ки бар дили даравишон май наад , ҳақорату мҳонти дунёи фарои халқи намояд ,у айбу ъўори он ошкоро мекунаду дӯстони худро аз дидану дӯсти доштани он манъ мекунад , мегуяд : « Зуҳраи алҳёҳи алднёи лнФтнҳми фӣа » ин дунёи шукуфаи ист ,тарӣу тозагӣу зебои ваии рӯзӣ чанд буд , он гуҳ пажмурда шавад ва нест гардаду фитнаи вай дар дил бимонад .

«وَ لا تَمُدَّنَّ عَیْنَیْکَ» الایة... این باز مرهمی دیگر است که بر دل درویشان می‌نهد، حقارت و مهانت دنیا فرا خلق نماید، و عیب و عوار آن آشکارا می‌کند و دوستان خود را از دیدن و دوست داشتن آن منع می‌کند، می‌گوید: «زَهْرَةَ الْحَیاةِ الدُّنْیا لِنَفْتِنَهُمْ فِیهِ» این دنیا شکوفه‌ایست، تری و تازگی و زیبایی وی روزی چند بود، آن گه پژمرده شود و نیست گردد و فتنه وی در دل بماند.

Руҷӯъи алоғнёءи илои алднёу руҷӯъи алФқроءи илои алмўлӣ , шатони байни зоу зо . Тавонгарон баҳр чаҳ шан пеш ояд руҷӯъ бо дунё кунанд , даравишони баҳамаи ҳоли дил бо мавло доранд , азинҷо маълум шавад шарафи даравишон бар тавонгарон .

رجوع الاغنیاء الی الدنیا و رجوع الفقراء الی المولی، شتّان بین ذا و ذا. توانگران بهر چه شان پیش آید رجوع با دنیا کنند، درویشان بهمه حال دل با مولی دارند، ازینجا معلوم شود شرف درویشان بر توانگران.

Ҷунайди раҳмаи аллоҳи алайҳ , дарвеширо бар тавонгарӣ фазл наҳодӣ ,у ибни ато бар хилофи ваии тавонгариро бар дарвешӣ шараф наҳодӣ , рӯзии миёни эшон мунозира рафт ҷунайд ҳуҷҷат оварад ки расӯл худо мегуяд : идхли Фқроءи умматии алҷнаҳ қабл ағнёӣҳои бнсФи явму злки хумси моӣаҳи ом .

جنید رحمة اللَّه علیه، درویشی را بر توانگری فضل نهادی، و ابن عطا بر خلاف وی توانگری را بر درویشی شرف نهادی، روزی میان ایشان مناظره رفت جنید حجّت آورد که رسول خدا میگوید: یدخل فقراء امتی الجنّة قبل اغنیائها بنصف یوم و ذلک خمس مائة عام.

Гуфт касе ки дар биҳишт шавад фозилтар аз он ки панҷсад сол дар шумор бимонад . Ибн ато гуфт лои бали ин фозилтар ки дар шумор бимонад аз баҳри онкии он кас ки дар биҳиштаст дар лиззат неъматаст ва он кас ки дар шумораст дар лиззат итоб ҳақаст , ва бо дӯсти сухани гуфтан агар чаҳ дар мақоми итоб буд вроء онаст ки бғири дӯсти машғӯл шудани врчаҳ дар мақоми неъмат буд , зеро ки дар блоءи дӯст бӯдан хуштар аз он ки дар неъмати дӯст бедӯст бӯдан . Ҷунайд ҷавоб дод ки агар тавонгарро лиззат итобаст дарвешро лиззат аътзораст . Ва злки Фимо рӯй инси бен молики ан алнабӣ ( с ) қол : « ани аллоҳи лиؤтии болъбди алФқири явми алқёмаҳи Фистраҳи ман анноси фӣ кнФ манеҳ сами иътзри илайҳи комаи кони алрҷли иътзри илои алрҷли фии алднё , Фиқўли абдӣу иззатӣу ҷалолии мо зуят ънки алднёи лҳўонки алӣу локини лмои аъддти лаки ман алкромаҳу алФзилаҳ , ахрҷ ё абдии илои ҳзаҳи алсФўФи Фонзри ман атъмку сқок ӯ ксоки лои ириди бзлки алои ваҷҳеи Фхзи бедаи Фҳўи лаку анноси иўмӣзи қади أлҷмҳми алърқ , Фихрҷи Фитхлли алсФўФу итсФҳи вуҷӯҳи аннос , Фозои раъии рҷлои қади сунъ ба шиӣои ман злки ахзи бедаи Фиқоли қади вҳби ?ла . »

گفت کسی که در بهشت شود فاضلتر از آن که پانصد سال در شمار بماند. ابن عطا گفت لا بل این فاضلتر که در شمار بماند از بهر آنکه آن کس که در بهشت است در لذت نعمتست و آن کس که در شمارست در لذت عتاب حقست، و با دوست سخن گفتن اگر چه در مقام عتاب بود وراء آنست که بغیر دوست مشغول شدن ورچه در مقام نعمت بود، زیرا که در بلاء دوست بودن خوشتر از آن که در نعمت دوست بی دوست بودن. جنید جواب داد که اگر توانگر را لذّت عتابست درویش را لذت اعتذار است. و ذلک فیما روی انس بن مالک عن النبی (ص) قال: «انّ اللَّه لیؤتی بالعبد الفقیر یوم القیامة فیستره من النّاس فی کنف منه ثم یعتذر الیه کما کان الرّجل یعتذر الی الرجل فی الدّنیا، فیقول عبدی و عزّتی و جلالی ما زویت عنک الدّنیا لهوانک علیّ و لکن لما اعددت لک من الکرامة و الفضیلة، اخرج یا عبدی الی هذه الصفوف فانظر من اطعمک و سقاک او کساک لا یرید بذلک الا وجهی فخذ بیده فهو لک و النّاس یومئذ قد ألجمهم العرق، فیخرج فیتخلل الصفوف و یتصفح وجوه النّاس، فازا رأی رجلا قد صنع به شیئا من ذلک اخذ بیده فیقال قد وهب له.»

Ҷунайди ин хабар бадалел оварад ва гуфт агар бо тавонгар итоб мекунад аз дарвеш узр мехоҳад ,у лиззати узри вроء лиззат итобаст , зеро ки итоб бо дӯст ва душман раваду узри ҷуз бо дӯстон наравад , ин манъи дунё аз даравишон на аз онаст ки дунё аз эшон дареғаст , локини эшон аз дунё дареғанд , ҳиммати эшон ба аз дунё , муроди эшон ба аз уқбо , мақсӯди эшон дидори мавло .

جنید این خبر بدلیل آورد و گفت اگر با توانگر عتاب می‌کند از درویش عذر میخواهد، و لذت عذر وراء لذت عتابست، زیرا که عتاب با دوست و دشمن رود و عذر جز با دوستان نرود، این منع دنیا از درویشان نه از آنست که دنیا از ایشان دریغ است، لکن ایشان از دنیا دریغند، همت ایشان به از دنیا، مراد ایشان به از عقبی، مقصود ایشان دیدار مولی.

Луқмони сарахсиро вақте мӯӣ дароз гашта буд бар хотир ӯ бигузашт ки кошкӣ дар май будӣ ки бгрмо ба шудӣу мӯӣ боз кардӣ ҳануз ин дар хотири тамом дар наёварда буд ки як саҳрои ҳама зар дид , луқмони дида фароз кард ва бо худ гуфт :

لقمان سرخسی را وقتی موی دراز گشته بود بر خاطر او بگذشت که کاشکی درمی‌ بودی که بگرما به شدی و موی باز کردی هنوز این در خاطر تمام در نیاورده بود که یک صحرا همه زر دید، لقمان دیده فراز کرد و با خود گفت:

«у أмри أҳлки болслоаҳу астбри алайҳо » бандаро омухти миФрмоид ва бар изҳори убудийяту мулозимат тоъат медорад , ва то бандаи шоиста ва писандида набошад ӯро бар даргоҳи худ бхдмти бндорд ,у бҳзрти роз дар намоз ӯро роҳи надиҳад , чаҳ давлатаст вроءи он ки дар рӯзии панҷ бор , бори гири боргоҳи васли бҳкми фазл дар дасти рикобии лутфи бклбаҳи аҷз банда фиристад , ва ин тғрои иззат бар маншури давлат ӯ сабт кунад ки : қисмати алслоаҳи бинӣу байни абдии нисфин алҳдис .

«وَ أْمُرْ أَهْلَکَ بِالصَّلاةِ وَ اصْطَبِرْ عَلَیْها» بنده را آموخت میفرماید و بر اظهار عبودیت و ملازمت طاعت می‌دارد، و تا بنده شایسته و پسندیده نباشد او را بر درگاه خود بخدمت بندارد، و بحضرت راز در نماز او را راه ندهد، چه دولتست وراء آن که در روزی پنج بار، بار گیر بارگاه وصل بحکم فضل در دست رکابی لطف بکلبه عجز بنده فرستد، و این طغرای عزت بر منشور دولت او ثبت کند که: قسمت الصلاة بینی و بین عبدی نصفین الحدیث.

Мӯсо кулемро дар ваъдаи муноҷоти чиҳил рӯз дар интизори бдошт , чун навбати бойен уммат расед моидаи интизори бардошт , дар шбонрўзии панҷ бори қадаҳи муноҷот бар дасти соқии лутф дамодам кард ки : «у асҷду ақтрб » ва ин на тафзил аъамаст бар анбёءи локини ман кони азъФи Фолрб ба алтФ . Раби алорбоби кори заъифон чунон созад ки ҷумлаи ақўё аз он дар таъаҷҷуб оянд , сад ҳазор малики муқарраб дар баҳри рукӯъу суҷуд ғўс карданду каси ҳадис эшон накунад ва ин гадоӣ бенаво аз хоб дар ояд ва гуяд оҳ ки бегоҳ шуд , раби Алъоламин дар мусҳафи маҷди рақами эъзоз аз бар ксўаҳи роз вай кашад ки : « ттҷоФии ҷнўбҳми ани алмзоҷъ » алоиаҳ .

موسی کلیم را در وعده مناجات چهل روز در انتظار بداشت، چون نوبت باین امت رسید مائده انتظار برداشت، در شبانروزی پنج بار قدح مناجات بر دست ساقی لطف دمادم کرد که: «وَ اسْجُدْ وَ اقْتَرِبْ» و این نه تفضیل اعم است بر انبیاء لکن من کان اضعف فالرب به الطف. رب الارباب کار ضعیفان چنان سازد که جمله اقویا از آن در تعجب آیند، صد هزار ملک مقرب در بحر رکوع و سجود غوص کردند و کس حدیث ایشان نکند و این گدای بی‌نوا از خواب در آید و گوید آه که بیگاه شد، ربّ العالمین در مصحف مجد رقم اعزاز از بر کسوة راز وی کشد که: «تَتَجافی‌ جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ» الایة.

« лои нсӣлки рзқои нҳни нрзқк » ҳар ки эътиқод кард ки розиқи бҳқиқт худовандасту ризқ ҳама азуасту асбоб бтқдир ӯст , нишони ваии он буд ки бҳмгии дил бар вай таваккул кунад ва аз ағёр тбтл кунад , то раби алъзаҳи кор вай месозад ва ҳар дамии бонўоъи каромат ӯро май навозад , мардии бнздики ҳотам асм омад асм омад гуфт бачаи чизи рӯзгор май гузароне ки зёъӣу ъқории надорӣ ? ҳотам гуфт ман хзонтаҳ . Аз хазона ҳақ мехӯрам . Мард гуфт нон аз осмони бтў фурӯ андозад ? ҳотам гуфт луи лами ткни ?лаи аларзи ?лаккони илқии алии алхбзи ман алсмоء . Агар замини он ӯ набӯдӣ нон аз осмони фурӯи андохтӣ .

«لا نَسْئَلُکَ رِزْقاً نَحْنُ نَرْزُقُکَ» هر که اعتقاد کرد که رازق بحقیقت خداوند است و رزق همه ازوست و اسباب بتقدیر اوست، نشان وی آن بود که بهمگی دل بر وی توکل کند و از اغیار تبتل کند، تا ربّ العزة کار وی میسازد و هر دمی بانواع کرامت او را می‌نوازد، مردی بنزدیک حاتم اصم آمد اصم آمد گفت بچه چیز روزگار می‌گذرانی که ضیاعی و عقاری نداری؟ حاتم گفت من خزانته. از خزانه حق میخورم. مرد گفت نان از آسمان بتو فرو اندازد؟ حاتم گفت لو لم تکن له الارض لکان یلقی علی الخبز من السماء. اگر زمین آن او نبودی نان از آسمان فرو انداختی.

Фқоли алрҷл , антми тқўлўни болклом , Фқоли ҳотами лонаи лами инзли ман алсмоءи алои алкломи Фқоли алрҷли анои лои ақўии алии мҷодлтк . Фқоли лони алботли лои иқўии маъа алҳақ . эй мискини ҳеҷ бемории саъбтар аз бемории заъф яқин нест , яқин бо ҳақ дуруст куну дасти туро . Исм яқинаст , илм яқинаст , ва айн яқинаст ва ҳақ яқинасту ҳақиқат ҳақ яқинаст , исми яқини авоми рост , илми яқини хавоси рост , айни яқини хоси алхоси рост , ҳақи яқини анбёءи рост , ҳақиқати ҳақи яқини Мустафои рост , мард ки мард гардад биқин гардад , яқин бояд ки бзбон расад то гӯянда ояд , бичишам расад то бинанда ояд , бигӯаш расад то шунаванда ояд , бадаст расад то гӣранда ояд , бпоӣ расад то раванда ояд .

فقال الرّجل، انتم تقولون بالکلام، فقال حاتم لانه لم ینزل من السّماء الا الکلام فقال الرّجل انا لا اقوی علی مجادلتک. فقال لان الباطل لا یقوی مع الحق. ای مسکین هیچ بیماری صعب‌تر از بیماری ضعف یقین نیست، یقین با حق درست کن و دست ترا. اسم یقین است، علم یقین است، و عین یقینست و حق یقینست و حقیقت حق یقینست، اسم یقین عوام راست، علم یقین خواص راست، عین یقین خاص الخاص راست، حق یقین انبیاء راست، حقیقت حق یقین مصطفی راست، مرد که مرد گردد بیقین گردد، یقین باید که بزبان رسد تا گوینده آید، بچشم رسد تا بیننده آید، بگوش رسد تا شنونده آید، بدست رسد تا گیرنده آید، بپای رسد تا رونده آید.

Мустафо ( с ) гуфт : исо ( ъ ) бар рӯй об бирафт вагар яқинаши зиёдат будӣ бар ҳаво бирафтӣ . Устоди абӯи алӣ дқоқ гуфт ин ишорат бахуд кард яъне шаби миъроҷи мо ки бар ҳавои мирФтим аз камоли яқин буд .

مصطفی (ص) گفت: عیسی (ع) بر روی آب برفت و گر یقینش زیادت بودی بر هوا برفتی. استاد ابو علی دقاق گفت این اشارت بخود کرد یعنی شب معراج ما که بر هوا میرفتیم از کمال یقین بود.

« қул кули мтрбси Фтрбсўо » алоиаҳ . Арбоби алтФрқаҳ интзрўн навеб алоём , Киеви иқтзиаҳи ҳукми алоФлок ва мо алзии иўҷбаҳи алтбоӣъу алнҷўм . Ва алмслмўни интзрўни мо ибдўи ман алмқодири фаҳми фии рӯҳи алтўҳиду албоқўни фии зулмоти алшрк .

«قُلْ کُلٌّ مُتَرَبِّصٌ فَتَرَبَّصُوا» الایة. ارباب التفرقة ینتظرون نوب الایام، کیف یقتضیه حکم الافلاک و ما الّذی یوجبه الطبائع و النجوم. و المسلمون ینتظرون ما یبدو من المقادیر فهم فی روح التوحید و الباقون فی ظلمات الشّرک.