Қавла : « адФъи болатии ҳаии أҳсни алсиӣаҳ » худованди Карими кирдигори номдори ҳакими ҷли ҷалолау тақаддусати асмоؤаҳи дарин ояти Мустафоро мефармоед бмкорми ахлоқу маҳосини одот , рӯй тозау сухании чарбу дилии нарму халқии хуши бадкоронро афв кардан ,у айби маъюбони пӯшидан ,у биҷои бадии некӣ кардан . Бзбони тариқати аҳсани дарин мавзе онаст ки дилӣ фатво диҳад бомлоءи ҳақ , ва сиӣаҳ онаст ки нафас фармоед бҳўои худ , гуфтанд эй Сайиди фармӯдаи нафасро бинмуда ҳақ дафъ кун « адФъи болатии ҳаии أҳсни алсиӣаҳ » Сайиди салавоти аллоҳи алайҳ пайваста гуфтӣ : « рбнои лои тклнои илои анФснои турфаи айну лои ақали ман злк » , бори худоёи ин пардаи нафаси мо аз пеши дил мо бурдор то ин мурғи дили як раҳи азин қФси нафас халос ёбад . Ва бар ҳўоءи рзоءи мавло парвоз кунад , бори худоёи ин бори нафаси бор худӣаст бори худӣ аз мо фурӯ на то аз худ барраем ва бо ту пардозем . эй ҷавонмарди нигар то нагӯйӣ ки нафаси муборак ӯ салавоти аллоҳи алайҳ ҳамчун нафас дигарон бӯда ки агар як зарра аз тобиши нафас ӯ бар ҷону дили садиқон олам тофтӣ ҳама дар олами қудсу риёзи инси равони гаштандӣу бмқъди сидқ фурӯ омадандӣ бо ин ҳама мегуяд : худованди ин ҳиҷоби роҳи ҳақиқати мост аз роҳ мо бурдор , фармон омад ки эй Муҳамади нохостаи худ дар канор ту ниҳодем : « أ лам нашарҳ лаки сдрку взънои ънки взрк » , эй Муҳамади он бори туе аз ту фурӯ ниҳодем , иродати мо кори ту сохт , анояти мо чароғи ту биФрўхт , ту на бахуд омадӣ ва на барои худ омадӣ , на бахуд омадӣ ки туро оварадем « أсрии бъбдаҳ » . На барои худ омадӣ ки раҳмати ҷаҳонёнро омадӣ . « ва мо أрслноки إлои раҳмаи ллъолмин » .

قوله: «ادْفَعْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ السَّیِّئَةَ» خداوند کریم کردگار نامدار حکیم جل جلاله و تقدست اسماؤه درین آیت مصطفی را می‌فرماید بمکارم اخلاق و محاسن عادات، روی تازه و سخنی چرب و دلی نرم و خلقی خوش بدکاران را عفو کردن، و عیب معیوبان پوشیدن، و بجای بدی نیکی کردن. بزبان طریقت احسن درین موضع آنست که دلی فتوی دهد باملاء حق، و سیئة آنست که نفس فرماید بهوای خود، گفتند ای سید فرموده نفس را بنموده حق دفع کن «ادْفَعْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ السَّیِّئَةَ» سید صلوات اللَّه علیه پیوسته گفتی: «ربنا لا تکلنا الی انفسنا طرفة عین و لا اقل من ذلک»، بار خدایا این پرده نفس ما از پیش دل ما بردار تا این مرغ دل یک ره ازین قفص نفس خلاص یابد. و بر هواء رضاء مولی پرواز کند، بار خدایا این بار نفس بار خودی است بار خودی از ما فرو نه تا از خود برهیم و با تو پردازیم. ای جوانمرد نگر تا نگویی که نفس مبارک او صلوات اللَّه علیه همچون نفس دیگران بوده که اگر یک ذرّه از تابش نفس او بر جان و دل صدیقان عالم تافتی همه در عالم قدس و ریاض انس روان گشتندی و بمقعد صدق فرو آمدندی با این همه می‌گوید: خداوند این حجاب راه حقیقت ماست از راه ما بردار، فرمان آمد که ای محمد ناخواسته خود در کنار تو نهادیم: «أَ لَمْ نَشْرَحْ لَکَ صَدْرَکَ وَ وَضَعْنا عَنْکَ وِزْرَکَ»، ای محمد آن بار تویی از تو فرو نهادیم، ارادت ما کار تو ساخت، عنایت ما چراغ تو بیفروخت، تو نه بخود آمدی و نه برای خود آمدی، نه بخود آمدی که ترا آوردیم «أَسْری‌ بِعَبْدِهِ». نه برای خود آمدی که رحمت جهانیان را آمدی. «وَ ما أَرْسَلْناکَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعالَمِینَ».

« ва қул раби أъўзи бки ман ҳмзоти алшётин »

«وَ قُلْ رَبِّ أَعُوذُ بِکَ مِنْ هَمَزاتِ الشَّیاطِینِ»

Қол алнабӣ ( с ) : « ман астъози биллоҳи Фқди аткأи алии мткإ « азим » .

قال النبی (ص): «من استعاذ باللّه فقد اتکأ علی متکإ «عظیم».

Ва қол ( с ) : « ағлқўои абвоби алмъосии болостъозаҳу аФтҳўои абвоби алтоъоти болтсмиаҳ » .

و قال (ص): «اغلقوا ابواب المعاصی بالاستعاذة و افتحوا ابواب الطاعات بالتسمیة».

Мафҳум хабар онаст ки бандаи маъсият ки мекунад бтҳииҷ шайтон мекунаду ёрӣ додани вай , чун калима астъозт бигӯед шайтон аз вай рамида гардад ва дар маосӣ бар вай баста шавад ,у бандаи тоъат ки май оради бтўФиқу мъўнти аллоҳи таъолӣ май орад чун ном аллоҳ гуяд мадади аноят дар пайвандад ва дар тоъат бар вай кушода гардад , пас май дон ки аъўзи биллоҳи гуфтани сабаби растгорӣ бандааст аз оташи сӯзон ,у бисмии аллоҳи гуфтани сабаб расӣдани ваии ббҳшти ҷовидон .

مفهوم خبر آنست که بنده معصیت که میکند بتهییج شیطان میکند و یاری دادن وی، چون کلمه استعاذت بگوید شیطان از وی رمیده گردد و در معاصی بر وی بسته شود، و بنده طاعت که می‌آرد بتوفیق و معونت اللَّه تعالی می‌آرد چون نام اللَّه گوید مدد عنایت در پیوندد و در طاعت بر وی گشاده گردد، پس می‌دان که اعوذ باللّه گفتن سبب رستگاری بنده است از آتش سوزان، و بسم اللَّه گفتن سبب رسیدن وی ببهشت جاویدان.

Рӯзии он матруди даргоҳ , Иблиси маҳҷӯр бар Мустафои ошкорои гашт , расӯл гуфт ё Иблис кам аъдоؤки ман умматӣ ?

روزی آن مطرود درگاه، ابلیس مهجور بر مصطفی آشکارا گشت، رسول گفت یا ابلیس کم اعداؤک من امتی؟

Аз уммати ман чанд кас душман тавонад ? гуфт ё расӯли аллоҳи понздаҳи кас : эмоми одил , тавонгари мутавозеъ , бозаргони ростгӯӣ , олами хошиъ , муъмини носеҳ , тоӣб ки бар тавба боистад , муъмин ки раҳими дил буд , порсо ки аз ҳаром бипарҳезад , бандае ки пайваста бар таҳорат буд , молдорӣ ки зкоаҳ аз мол берун кунад ва бидиҳад , ҷавонмардӣ ки дасти саховат кушода дорад , дарвеши навозӣ ки пайваста садақа диҳад , мутааббидӣ ки қуръон донад ва хонд , мутаҳаҷҷидӣ ки ҳамаи шаб намоз кунаду худоро ёд кунад . Гуфт ё Иблис кам аҳбоؤки ман умматӣ ?

از امت من چند کس دشمن تواند؟ گفت یا رسول اللَّه پانزده کس: امام عادل، توانگر متواضع، بازرگان راستگوی، عالم خاشع، مؤمن ناصح، تائب که بر توبه بایستد، مؤمن که رحیم دل بود، پارسا که از حرام بپرهیزد، بنده‌ای که پیوسته بر طهارت بود، مالداری که زکاة از مال بیرون کند و بدهد، جوانمردی که دست سخاوت گشاده دارد، درویش نوازی که پیوسته صدقه دهد، متعبّدی که قرآن داند و خواند، متهجدی که همه شب نماز کند و خدا را یاد کند. گفت یا ابلیس کم احبّاؤک من امّتی؟

Аз уммати ман чанд кас дӯст тавонад гуфт даҳ кас , ё расӯли аллоҳи аввали султони ҷоӣри дувуми бозаргони хоин , сеюм тавонгари мутакаббир , чаҳоруми хамри хор , панҷуми зинокор , шашуми рибои хор , ҳафтуми марди қаттол , ҳаштум ҳар ки мол ятем хӯрд ва бок надорад нуҳум ӯ ки дорад молу зкоаҳи бандаад , даҳуми онкии амл дароз дорад ва ҳеҷ аз марг ёд накунад .

از امّت من چند کس دوست تواند گفت ده کس، یا رسول اللَّه اول سلطان جائر دوم بازرگان خائن، سوم توانگر متکبر، چهارم خمر خوار، پنجم زناکار، ششم ربا خوار، هفتم مرد قتّال، هشتم هر که مال یتیم خورد و باک ندارد نهم او که دارد مال و زکاة بندهد، دهم آنکه امل دراز دارد و هیچ از مرگ یاد نکند.

« ҳатто إзои ҷоءи أҳдҳми аламут » марг давост марги каромату марги иҳонат , марги каромати мؤмнонросту марги иҳонати кофаронро , мؤмнонрои бадар марг гуяд : « ё أитҳои алнФси алмтмӣнаҳи арҷъии إлии рбки розӣаи Марзия » . Кофаронро гӯйанд : « أхрҷўои أнФскми алиўми тҷзўни азоби алҳўни бмои кантами тқўлўни алии аллоҳи ғайр алҳақу кантами ани оётаи тсткбрўн » . Мؤмнонрои Фриштаҳ раҳмат ояд бо сад ҳазор рӯҳу роҳату башарӣу каромат ки : « أлои тхоФўоу лои тҳзнўоу أбшрўои болҷнаҳи алтии кантами тўъдўн » , кофаронро Фриштаҳ азоб ояд бо сёти сиёсату амӯди оташ « изрбўни вҷўҳҳму أдборҳму зўқўои азоби алҳриқ » , агар касе гуяд муъмин бо он ҳамаи каромату рифъату изҳори манзалати бадари марг аз чаҳ кроҳит дорад маргро ? ҷавоб онаст ки кроҳити вай на аз мркаст ки аз фӯти лиззати хизмат ҳақаст , ва бар муъминони ҳеҷ каромату неъмат чун хизмату зикр ҳақ нест , пайғомбарӣ аз пайғомбарони худои таъолии буқат мрк мегирист , ваҳй омад буи ки аз марг май нолӣ ва мрк менахоҳӣ . ? гуфт ло ё раб ,у локини ғайраи алии ман изкрки баъдӣу лсти ақдри алии злк .

«حَتَّی إِذا جاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ» مرگ دواست مرگ کرامت و مرگ اهانت، مرگ کرامت مؤمنانراست و مرگ اهانت کافران را، مؤمنانرا بدر مرگ گوید: «یا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِی إِلی‌ رَبِّکِ راضِیَةً مَرْضِیَّةً». کافران را گویند: «أَخْرِجُوا أَنْفُسَکُمُ الْیَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذابَ الْهُونِ بِما کُنْتُمْ تَقُولُونَ عَلَی اللَّهِ غَیْرَ الْحَقِّ وَ کُنْتُمْ عَنْ آیاتِهِ تَسْتَکْبِرُونَ». مؤمنانرا فریشته رحمت آید با صد هزار روح و راحت و بشری و کرامت که: «أَلَّا تَخافُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِی کُنْتُمْ تُوعَدُونَ»، کافران را فریشته عذاب آید با سیاط سیاست و عمود آتش «یَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَ أَدْبارَهُمْ وَ ذُوقُوا عَذابَ الْحَرِیقِ»، اگر کسی گوید مؤمن با آن همه کرامت و رفعت و اظهار منزلت بدر مرگ از چه کراهیت دارد مرگ را؟ جواب آنست که کراهیت وی نه از مرک است که از فوت لذت خدمت حقّ است، و بر مؤمنان هیچ کرامت و نعمت چون خدمت و ذکر حق نیست، پیغامبری از پیغامبران خدای تعالی بوقت مرک می‌گریست، وحی آمد بوی که از مرگ می‌نالی و مرک می‌نخواهی.؟ گفت‌ لا یا ربّ، و لکن غیرة علی من یذکرک بعدی و لست اقدر علی ذلک.

Ва гуфтаанд нафаси муъминро рӯзгорӣ бо рӯҳи мхолтти афтодау буии астиноси гирифтаи буқати марги он кроҳити нафасро буд бар фироқи рӯҳ , на рӯҳро буд бар фироқи нафас , азин латиф тар гуфтаанд нафас ки менолад на аз марг менолад балки вайро бар рӯҳ ғайрат меояд ки нақдии басари машраб васл мешавад , шаби фироқаши бохри расидау субҳи висоли дамида ,у сӯзи ишқро марҳами дида ,у нафасро вақте бо хок медиҳанд ки : « минҳои хлқнокм ва фӣҳо нъидкм » .

و گفته‌اند نفس مؤمن را روزگاری با روح مخالطت افتاده و بوی استیناس گرفته بوقت مرگ آن کراهیت نفس را بود بر فراق روح، نه روح را بود بر فراق نفس، ازین لطیف‌تر گفته‌اند نفس که می‌نالد نه از مرگ می‌نالد بلکه وی را بر روح غیرت می‌آید که نقدی بسر مشرب وصل میشود، شب فراقش بآخر رسیده و صبح وصال دمیده، و سوز عشق را مرهم دیده، و نفس را وقتی با خاک می‌دهند که: «مِنْها خَلَقْناکُمْ وَ فِیها نُعِیدُکُمْ».

Қавла : « أи Фҳсбтми أнмои хлқнокми ъбсо » , абӯи бикри воситии ин оят бар хонд ва гуфт : азҳари алолўону халқи алхлқи лизҳри вуҷӯдаи Флўи лами ихлқи лмои урфи анаи мавҷӯду лизҳри камоли илмау қудратаи бзҳўри афъолаи алмтқнаҳи алмҳкмаҳу лизҳри оёти алўлоиаҳи алии алоўлёءу оёти алшқоўаҳи алии алошқёء . Гуфт худованди зўи алҷлоли қодир бар камоли бҷлолу иззати хешу камоли қудрати хеши коиноту муҳаддисот дар вуҷӯд оварад то ҳастӣ вай бидонанду худовандӣ вай бишносанд , ва аз сунъи ваии бкмоли илму қудрати вай далел гиранд , ва чунон ки илми вай боишон рафтаи нишони дӯстӣ бар дӯстон пайдо кардау рақами душманӣ бар душманон кашида эшонро аз ктми адам дар вуҷӯд оварад бар вифқи илми хеш ки вай дар азал донист ки халқро офаринади хост ки халқи вай бо вифқи илми вай баробар ояд . Довӯди пайғомбар дар муноҷот хеш гуфт : илоҳии ҷалоли лами изли мнъўти бнъти камоли мавсуфи бсФти астғноء аз ҳамаи мустағнӣу бнъти худ боқӣ , на турои бкси ҳоҷат ва на туро аз касе ёрӣу мъўнт , ин халқ чаро офаридӣ ? ва дар вуҷӯди эшон ҳикмат чист ? ҷавоб омад ки ё Довӯд « канти кнзои мхФёи Фоҷбти ани аърФ » .

قوله: «أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناکُمْ عَبَثاً»، ابو بکر واسطی این آیت بر خواند و گفت: اظهر الالوان و خلق الخلق لیظهر وجوده فلو لم یخلق لما عرف انّه موجود و لیظهر کمال علمه و قدرته بظهور افعاله المتقنة المحکمة و لیظهر آیات الولایة علی الاولیاء و آیات الشقاوة علی الاشقیاء. گفت خداوند ذو الجلال قادر بر کمال بجلال و عزت خویش و کمال قدرت خویش کاینات و محدثات در وجود آورد تا هستی وی بدانند و خداوندی وی بشناسند، و از صنع وی بکمال علم و قدرت وی دلیل گیرند، و چنان که علم وی بایشان رفته نشان دوستی بر دوستان پیدا کرده و رقم دشمنی بر دشمنان کشیده ایشان را از کتم عدم در وجود آورد بر وفق علم خویش که وی در ازل دانست که خلق را آفریند خواست که خلق وی با وفق علم وی برابر آید. داود پیغامبر در مناجات خویش گفت: الهی جلال لم یزل منعوت بنعت کمال‌ موصوف بصفت استغناء از همه مستغنی و بنعت خود باقی، نه ترا بکس حاجت و نه ترا از کسی یاری و معونت، این خلق چرا آفریدی؟ و در وجود ایشان حکمت چیست؟ جواب آمد که یا داود «کنت کنزا مخفیّا فاجبت ان اعرف».

Ганҷӣ будам ниҳон , кас маро надонистау нашинохтаи хостам ки маро бидонанду дӯсти доштам ки маро бишносанд аҳббти ан аърФ ишоратаст ки бноءи маърифат бар муҳаббатаст ҳар ҷо ки муҳаббатаст маърифатаст , ва ҳар ҷо ки муҳаббат нест маърифат нест , бузургони дайн ва тариқат гуфтаанд : лои иърФаҳи алои ман търФи илайҳу лои иўҳдаҳи алои ман тўҳди ?ла ,у лои исФаҳи алои ман таҷаллии лсраҳ . Нашносад ӯро магар касе ки ҳақи ҷли ҷалолаи худро бова яктои намояд , ва ӯро сифат накунад магари он кас ки ҳақи ҷли ҷалолаи худро бар сар ӯ пайдо кунад , иборати тарҷумон сараст . Ва сари назораи ҳақ , нахусти бибинанди он гуҳи забон аз ончӣ сар дид иборат кунад забони нишони аҳли мъомлтст аммо аҳли ҳақиқатро иборат ва ишорат нест , эшон чунин гуфтаанд ки : ман арафаи лами исФаҳ ва ман васфаи лами иърФаҳ , ҳар крои таҷаллии сар дар ҳақ ҳақиқат ҳосиласт сар ӯ дар айни мшоҳдту ҷон ӯ дар баҳр мъоинт ғарқаст чун дӯсти ҳозир бӯданашон додан аз дӯсти тарки ҳурмат буд .

گنجی بودم نهان، کس مرا ندانسته و نشناخته خواستم که مرا بدانند و دوست داشتم که مرا بشناسند احببت ان اعرف اشارتست که بناء معرفت بر محبت است هر جا که محبتست معرفتست، و هر جا که محبت نیست معرفت نیست، بزرگان دین و طریقت گفته‌اند: لا یعرفه الّا من تعرّف الیه و لا یوحّده الا من توحّد له، و لا یصفه الا من تجلی لسرّه. نشناسد او را مگر کسی که حق جل جلاله خود را باو یکتا نماید، و او را صفت نکند مگر آن کس که حق جلّ جلاله خود را بر سرّ او پیدا کند، عبارت ترجمان سرّ است. و سرّ نظاره حق، نخست ببینند آن گه زبان از آنچه سرّ دید عبارت کند زبان نشان اهل معاملتست اما اهل حقیقت را عبارت و اشارت نیست، ایشان چنین گفته‌اند که: من عرفه لم یصفه و من وصفه لم یعرفه، هر کرا تجلّی سرّ در حقّ حقیقت حاصلست سرّ او در عین مشاهدت و جان او در بحر معاینت غرقست چون دوست حاضر بودنشان دادن از دوست ترک حرمت بود.

Пер тариқат гуфт : ҳар крои мшоҳдти ботини дуруст гашт нахоҳад ки забон аз он иборат кунад . ё зоҳири вай аз он бо хабар шавад , шблӣ гуфт : он шаб ки ҳусайни Мансурро кушта буданд ҳамаи шаб бо ҳақи муноҷоти доштам то саҳаргоҳ , пас сар бар саҷда ниҳодам гуфтам худовандо бандае буд аз он ту муъмину муваҳҳиду муътақид дар ъдоди авлиёъи ин чаҳ бало буд ки буи фурӯ оварадӣ ва аз куҷои мустуҷиби ин фитнаи гашт ? гуфто бихоб андар шудам чунон намуданд маро ки ндоءи иззати бсмъ ман раседӣ ки : ҳозои абди ман ъбоднои атлъноаҳи алии сари ман асрорнои ФоФшоаҳи Фонзлно ба мотарӣ . Он тара фурушаст ки ӯро бар бқлаҳи худ Нидо кардан мусалламаст аммо ҷавҳариро бар ҷавҳар шаб афрӯзанд кардан маҳоласт .

پیر طریقت گفت: هر کرا مشاهدت باطن درست گشت نخواهد که زبان از آن عبارت کند. یا ظاهر وی از آن با خبر شود، شبلی گفت: آن شب که حسین منصور را کشته بودند همه شب با حق مناجات داشتم تا سحرگاه، پس سر بر سجده نهادم گفتم خداوندا بنده‌ای بود از آن تو مؤمن و موحّد و معتقد در عداد اولیاء این چه بلا بود که بوی فرو آوردی و از کجا مستوجب این فتنه گشت؟ گفتا بخواب اندر شدم چنان نمودند مرا که نداء عزت بسمع من رسیدی که: هذا عبد من عبادنا اطّلعناه علی سرّ من اسرارنا فافشاه فانزلنا به ما تری. آن تره فروش است که او را بر بقله خود ندا کردن مسلم است اما جوهری را بر جوهر شب افروزند کردن محال است.