Қавлаи таъолӣ : қул إнмои أъзкми бўоҳдаҳи أни тқўмўои ллаҳ . . . Гуфтаанд ки : алқёми ллаҳи нуқтаи паргор тариқатасту мадори асрори ҳақиқат , ҳар ки аз тадбир худ бархесту кори худ бо ҳақи ҷл ҷалола гузошт самараи ҳаёаи тайибаи бардошт , набинӣ ҷавонмардони асҳоби алкҳФро ки аз худ бархестанду тадбири худ бгзоштнд ва рӯй бадаргоҳ рубубият ниҳоданд чунонк раб алъзаҳ фармуд :у рбтнои алии қлўбҳми إзи қомўо , нигар ки эшонро дар ғори ғайрат дар зилли риояту кнФи вилоят чигуна ҷой дод , офтоби сӯратроу хуршеди тобандаро Зуҳра набӯд ки кард ғори ғайрат эшон гардаду нури офтоб мтқоср ояд бҳкми азоФти бонавори асрори эшон , зеро ки нури офтоб барои астзоءт халқасту анвори асрори эшон барои маърифати ҳақ .

قوله تعالی: قُلْ إِنَّما أَعِظُکُمْ بِواحِدَةٍ أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ... گفته‌اند که: القیام للَّه نقطه پرگار طریقت است و مدار اسرار حقیقت، هر که از تدبیر خود برخاست و کار خود با حق جل جلاله گذاشت ثمره حیاة طیّبه برداشت، نبینی جوانمردان اصحاب الکهف را که از خود برخاستند و تدبیر خود بگذاشتند و روی بدرگاه ربوبیت نهادند چنانک رب العزة فرمود: وَ رَبَطْنا عَلی‌ قُلُوبِهِمْ إِذْ قامُوا، نگر که ایشان را در غار غیرت در ظلّ رعایت و کنف ولایت چگونه جای داد، آفتاب صورت را و خورشید تابنده را زهره نبود که گرد غار غیرت ایشان گردد و نور آفتاب متقاصر آید بحکم اضافت بانوار اسرار ایشان، زیرا که نور آفتاب برای استضاءت خلق است و انوار اسرار ایشان برای معرفت حقّ.

Нури офтоби нур сӯратасту нури дили эшон нури сарират , лои ҷурми шуъоъи офтоби сӯрат чун боишон раседӣ аз бриқи шуъоъи нури сари эшон доман дар чидӣ , раб Алъоламин фармуд . Ва тҳсбҳми أиқозо ва ҳам рқўди пиндорӣ ки эшон бедоранд ва худ хуфта буданд , инаст сифати аҳли тариқат , бзоҳршоннигарӣ эшонро бинии машғӯл дар маёдини аъмол , басари оӣршоннигарӣ эшонро бинии фориғ дар бсотини лутфи зўи алҷлол , бзоҳр дар амал дар ботини назораи лутфи азал , аз إёк наабд камари муҷоҳидат бар миёни баста , аз إёки нстъини тоҷи мшоҳдти басари ниҳода , дар зери қртаҳи таслими пӯшида , бар зибри дроъаҳи амал фурӯ кашида ,у фии ихтиёри асҳоби алкҳФи абин далелу аўзҳи сиблати алии ани алостФоءи лӣси бълаҳу алохтёри лӣси бҳилаҳ . Сегӣ ки чанд гоми бардошт аз паии дӯстони ҳақ то бқёмти михўоннд ки :у кулбаами бости зроъиаҳи болўсид . Пас мусулмонӣ ки аз сӯзӣу ӣмонии ҳафтод сол бо авлиёъи ҳақ суҳбат дораду саводи шабоб ба баёзи шеби расонад чаҳ занни барӣ ки ҳақи ҷли ҷалолаи рӯзи қиёмат ӯро навмед гирданд ? куллану лмои анаи лои иФъли злк .

نور آفتاب نور صورت است و نور دل ایشان نور سریرت، لا جرم شعاع آفتاب صورت چون بایشان رسیدی از بریق شعاع نور سرّ ایشان دامن در چیدی، رب العالمین فرمود. وَ تَحْسَبُهُمْ أَیْقاظاً وَ هُمْ رُقُودٌ پنداری که ایشان بیدارند و خود خفته بودند، اینست صفت اهل طریقت، بظاهرشان نگری ایشان را بینی مشغول در میادین اعمال، بسر آئرشان نگری ایشان را بینی فارغ در بساتین لطف ذو الجلال، بظاهر در عمل در باطن نظّاره لطف ازل، از إِیَّاکَ نَعْبُدُ کمر مجاهدت بر میان بسته، از إِیَّاکَ نَسْتَعِینُ تاج مشاهدت بسر نهاده، در زیر قرطه تسلیم پوشیده، بر زبر درّاعه عمل فرو کشیده، و فی اختیار اصحاب الکهف ابین دلیل و اوضح سبیل علی انّ الاصطفاء لیس بعلّة و الاختیار لیس بحیلة. سگی که چند گام برداشت از پی دوستان حقّ تا بقیامت میخوانند که: وَ کَلْبُهُمْ باسِطٌ ذِراعَیْهِ بِالْوَصِیدِ. پس مسلمانی که از سوزی و ایمانی هفتاد سال با اولیاء حق صحبت دارد و سواد شباب به بیاض شیب رساند چه ظن بری که حق جل جلاله روز قیامت او را نومید گرداند؟ کلا و لمّا انّه لا یفعل ذلک.

Қул ҷоء алҳақ ва мо ибдии алботл ва мо иъиди он рӯз ки расӯли худо ( с ) қадами муборак дар каъбаи ниҳоду умри хитоби бъзи исломи расидау муъминони босаломи вай шод гашта ва дар каъба батон бисёр ниҳодаи расӯл ( с ) дар даст қзибӣ дошт бар сина батон мезад ва мегуфт : ҷоء алҳақу зҳқи алботл , ҷоء алҳақ ва мо ибдии алботл ва мо иъид , ва умр мегуфт : ё аиҳо алосноми ҳозои Аҳмади ҳозои расӯли аллоҳи ҳқои Фошҳдўои ани кони ҳқои Фошҳдўои ани кони ҳқои мо иқўли Фосҷдўо , он батон бикбори ҳама дар суҷуди афтоданд . эй ҷавонмард ! кадом рӯз хоҳад буд ки расӯли таҳқиқ бо умри тасдиқ бар мӯҷиби ишорати тавфиқи бойени каъбаи синаи ту дар оянд ва он батон ҳавоу ҳирсро бар ҳам зананд ва ин Нидо дар диҳанд ки ҷоء алҳақ ва мо ибдии алботл ва мо иъиди Фأлқии алсҳраҳи соҷдини чгўиӣ ? эшон бсҷдаҳ омаданд ё мо эшонро бсҷдаҳ оварадем ? ғуломӣ бо хоҷа мерафт , ғулом дар масҷид шуд намоз кард ва дар лиззати муноҷот дароз бимонад , хоҷа гуфт : беруни ой эй ғулом , гуфт : намегузоранд , гуфт : ки туро берун намегузорад ? гуфт : онкии туро дар намегузорад . Аҷаб набошад ки одамии шунавоӣ гуёӣ доно саҷда кунад аҷаб онаст ки умр гуяд : эй батон ношунавоӣ ногуё агар дайни Муҳамад ҳақаст саҷда кунед , ҳамаи бикбор саҷда карданд . ?пока худовандо ! ду кори мункири қабеҳи пеш умр ниҳоданд : адовати расӯлу тамаъи дунё , он гуҳ аз миён ҳар ду ҳоле бидон некуӣ падед овараданд ки умрро бзинт ислом биёростанд , ҳамчунин ду кори мункири пеши саҳара фиръавн ниҳоданд : яке адовати Мӯсои дигари вилояти фиръавн , он гуҳ сиррӣ бидон азизӣ аз миёна падед овараданд ки : Фأлқии алсҳраҳи соҷдин . Ду меҳнати саъби пеш Юсуф ниҳоданд : яке чоҳи дигари зиндон , он гуҳ аз миён ҳар ду вилояту салтанати Юсуф падед овараданд ки : мкнои лиўсФи фии алأрз . Ду нутфаи маин дар раҳм фароҳам овараданд ва аз миён ҳар ду сӯратии бад-ӣни зебоӣ падед овараданд ки :у сўркми Фأҳсни сўркми ду наҷосат фароҳам овараданд дар ниҳоди ҳайвон : яке Фрси дигари дам , аз миён ҳар ду шери софӣ падед овараданд ман байни Фрсу дами лбнои холсо . Ду кори саъб бар банда ҷамъ омад : яке маъсияти дигари тақсир дар тоъат аз миён ҳар ду раҳмату мағфират падед овараданд ки : ислҳи лаками أъмолкму иғФри лаками знўбкм .

قُلْ جاءَ الْحَقُّ وَ ما یُبْدِئُ الْباطِلُ وَ ما یُعِیدُ آن روز که رسول خدا (ص) قدم مبارک در کعبه نهاد و عمر خطاب بعزّ اسلام رسیده و مؤمنان باسلام وی شاد گشته و در کعبه بتان بسیار نهاده رسول (ص) در دست قضیبی داشت بر سینه بتان میزد و میگفت: جاءَ الْحَقُّ وَ زَهَقَ الْباطِلُ، جاءَ الْحَقُّ وَ ما یُبْدِئُ الْباطِلُ وَ ما یُعِیدُ، و عمر میگفت: یا ایّها الاصنام هذا احمد هذا رسول اللَّه حقّا فاشهدوا ان کان حقّا فاشهدوا ان کان حقّا ما یقول فاسجدوا، آن بتان بیکبار همه در سجود افتادند. ای جوانمرد! کدام روز خواهد بود که رسول تحقیق با عمر تصدیق بر موجب اشارت توفیق باین کعبه سینه تو در آیند و آن بتان هوا و حرص را بر هم زنند و این ندا در دهند که جاءَ الْحَقُّ وَ ما یُبْدِئُ الْباطِلُ وَ ما یُعِیدُ فَأُلْقِیَ السَّحَرَةُ ساجِدِینَ چگویی؟ ایشان بسجده آمدند یا ما ایشان را بسجده آوردیم؟ غلامی با خواجه میرفت، غلام در مسجد شد نماز کرد و در لذّت مناجات دراز بماند، خواجه گفت: بیرون آی ای غلام، گفت: نمی‌گذارند، گفت: که ترا بیرون نمی‌گذارد؟ گفت: آنکه ترا در نمی‌گذارد. عجب نباشد که آدمی شنوای گویای دانا سجده کند عجب آنست که عمر گوید: ای بتان ناشنوای ناگویا اگر دین محمد حقّ است سجده کنید، همه بیکبار سجده کردند. پاکا خداوندا! دو کار منکر قبیح پیش عمر نهادند: عداوت رسول و طمع دنیا، آن گه از میان هر دو حالی بدان نیکویی پدید آوردند که عمر را بزینت اسلام بیاراستند، همچنین دو کار منکر پیش سحره فرعون نهادند: یکی عداوت موسی دیگر ولایت فرعون، آن گه سرّی بدان عزیزی از میانه پدید آوردند که: فَأُلْقِیَ السَّحَرَةُ ساجِدِینَ. دو محنت صعب پیش یوسف نهادند: یکی چاه دیگر زندان، آن گه از میان هر دو ولایت و سلطنت یوسف پدید آوردند که: مَکَّنَّا لِیُوسُفَ فِی الْأَرْضِ‌. دو نطفه مهین در رحم فراهم آوردند و از میان هر دو صورتی بدین زیبایی پدید آوردند که: وَ صَوَّرَکُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَکُمْ دو نجاست فراهم آوردند در نهاد حیوان: یکی فرث دیگر دم، از میان هر دو شیر صافی پدید آوردند مِنْ بَیْنِ فَرْثٍ وَ دَمٍ لَبَناً خالِصاً. دو کار صعب بر بنده جمع آمد: یکی معصیت دیگر تقصیر در طاعت از میان هر دو رحمت و مغفرت پدید آوردند که: یُصْلِحْ لَکُمْ أَعْمالَکُمْ وَ یَغْفِرْ لَکُمْ ذُنُوبَکُمْ.

Ва ҳияли бинҳму байни мо иштҳўн хабар медиҳад аз ани бечора ки дар сакарот марг уфтаду ҷонаши бчнбр гардан расад , рухсораи рангинаш аз ҳайбати марг бирнг гардад , Қатароти арақи ҳасрат аз пешонии вай равон гардад , фарзандон биноз парварда бар болин вай нишаста ва рӯй бар рӯй вай мемоланду дӯстону бародарони бноком ӯро видоъ мекунанду бзбони ҳайрати мигўинд :

وَ حِیلَ بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ ما یَشْتَهُونَ خبر میدهد از ان بیچاره که در سکرات مرگ افتد و جانش بچنبر گردن رسد، رخساره رنگینش از هیبت مرگ بیرنگ گردد، قطرات عرق حسرت از پیشانی وی روان گردد، فرزندان بناز پرورده بر بالین وی نشسته و روی بر روی وی می‌مالند و دوستان و برادران بناکام او را وداع میکنند و بزبان حیرت میگویند:

Кироми алкотбини тӯмори кирдор дар мипичнди хозинони рӯзии ҷаридаи ризқ дар менаварданд , мутақозӣони ҳазрати қасд ҷон мекунанд ва он бечораи фурӯмонда дар орзӯии як рӯзи муҳлат буд ва муҳлаташ ндиҳанд , хоҳад ки сухан гуяд ва қӯташ ндиҳанд , инаст ки раб Алъоламин фармуд :у ҳияли бинҳму байни мо иштҳўн . Рӯзии мардии соҳиби воқеаи бнздики расӯл худо омад ва аз парокандагии дилу маъсият худ бинолед , оби ҳасрат аз дида ҳаме бориду нафаси сард ҳаме кашид ва мегуфт : ё расӯли аллоҳи табиби дилҳо беморони туе , дардҳоро дармони сози туе , ин дарди маро дармонӣ бисоз ва ин хастагии марои марҳамӣ падед кун ки сахти беморами бгноаҳи хеш , ғарқаам бҷрми хеш , олӯдаам бикрдори хеш , мағрурами бпндори хеш . Расӯл худо гуфт : рӯзӣу шабиро ки дар пеши дории бории кор худ бисоз , он рӯз ки раби алъзаҳи миФрмоид :у ҳияли бинҳму байни мо иштҳўн , ва он шаби нахустин ки азу хабар медиҳад : ва ман вроӣҳми барзахи إлии явми ибъсўн , рӯ хилватӣ бисозу соъатӣ бо дарду андӯҳи худ пардоз , ашкии гарм аз дидаи фурӯи бору оҳии сард аз дил бар ору бзбон тазаррӯъ бигӯӣ : худовандо ! баҳри сифат ки ҳастам брхўости ту мавқуфам , баҳри ном ки хўонндми ббндгии ту маърӯфам .

کرام الکاتبین طومار کردار در میپیچند خازنان روزی جریده رزق در می‌نوردند، متقاضیان حضرت قصد جان میکنند و آن بیچاره فرومانده در آرزوی یک روز مهلت بود و مهلتش ندهند، خواهد که سخن گوید و قوّتش ندهند، اینست که رب العالمین فرمود: وَ حِیلَ بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ ما یَشْتَهُونَ. روزی مردی صاحب واقعه بنزدیک رسول خدا آمد و از پراکندگی دل و معصیت خود بنالید، آب حسرت از دیده همی بارید و نفس سرد همی کشید و میگفت: یا رسول اللَّه طبیب دلها بیماران تویی، دردها را درمان ساز تویی، این درد مرا درمانی بساز و این خستگی مرا مرهمی پدید کن که سخت بیمارم بگناه خویش، غرقه‌ام بجرم خویش، آلوده‌ام بکردار خویش، مغرورم بپندار خویش. رسول خدا گفت: روزی و شبی را که در پیش داری باری کار خود بساز، آن روز که رب العزة میفرماید: وَ حِیلَ بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ ما یَشْتَهُونَ، و آن شب نخستین که ازو خبر میدهد: وَ مِنْ وَرائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلی‌ یَوْمِ یُبْعَثُونَ، رو خلوتی بساز و ساعتی با درد و اندوه خود پرداز، اشکی گرم از دیده فرو بار و آهی سرد از دل بر آر و بزبان تضرّع بگوی: خداوندا! بهر صفت که هستم برخواست تو موقوفم، بهر نام که خوانندم ببندگی تو معروفم.

Худовандо ! ҳамчун ятем бе падари гирёнам , дармонда дар дасти хсмонм , хастаи ҷурмам ва аз хештан бар товонам , хароби умру муфлис рӯзгор дидӣ ман онам . Худовандо ! фарёди рас ки аз нокасе худ бФғонм . Он бечораи баргашт бо дилии пари дарду ҷонии пари ҳасрат , ду даст бар сари ниҳода ва чун зорндгони навҳаи тлҳФу таъассуф дар гирифта ки : оҳ ! ман шудаи аламуту сакарота ва ман ҳасрати алФўту ғмротаҳ , ваҳшаи алоғтробу фирқаи алоҳбобу алнўми алии алтроб , оҳ ! ман алоёми алтии мзти фии албтолаҳу алоўқоти алтии фаняти фии алҷҳолаҳ .

خداوندا! همچون یتیم بی پدر گریانم، درمانده در دست خصمانم، خسته جرمم و از خویشتن بر تاوانم، خراب عمر و مفلس روزگار دیدی من آنم. خداوندا! فریاد رس که از ناکسی خود بفغانم. آن بیچاره برگشت با دلی پر درد و جانی پر حسرت، دو دست بر سر نهاده و چون زارندگان نوحه تلهّف و تأسف در گرفته که: آه! من شدّة الموت و سکراته و من حسرت الفوت و غمراته، وحشة الاغتراب و فرقة الاحباب و النّوم علی التّراب، آه! من الایّام الّتی مضت فی البطالة و الاوقات الّتی فنیت فی الجهالة.

Дариғо ки рӯзгори ббод бар додему шукри неъмати мавлои нгзордим ! дариғо ки қадари умр худ нашнохтем ва аз кори дунё бо тоъати мавло на пардохтем ! дариғо ки умри азиз басар омаду навбат рафтан дар омад , рӯзгор бигузашту табаъот рӯзгор бимонад .

دریغا که روزگار بباد بر دادیم و شکر نعمت مولی نگزاردیم! دریغا که قدر عمر خود نشناختیم و از کار دنیا با طاعت مولی نه پرداختیم! دریغا که عمر عزیز بسر آمد و نوبت رفتن در آمد، روزگار بگذشت و تبعات روزگار بماند.